| Liczby i obliczenia |
| Używać liczb do porównywania, obliczania i rozwiązywania zadań. |
|
| Liczby dziesiętne (dodatnie i ujemne), pojęcie liczby przeciwnej. |
Nowa nazwa: Liczby przeciwne i oś liczbowa · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych względnych |
| Ułamki, liczby wymierne (dodatnie i ujemne), pojęcie odwrotności. |
Dzielenie ułamka przez ułamek · Mnożenie i dzielenie liczb względnych |
| Liczby kwadratowe od 1 do 144. |
Kwadraty i sześciany: obliczanie potęgi |
| Definicja pierwiastka kwadratowego. |
Pierwiastki kwadratowe w klasie 3: definicja i zadania |
| Przedrostki od nano do giga. |
Zapisywanie liczby w notacji naukowej |
| Posługiwać się różnymi reprezentacjami tej samej liczby (zapis dziesiętny lub ułamkowy, notacja naukowa, zaznaczanie na osi liczbowej). |
Zapisywanie ułamka w postaci dziesiętnej · Zapisywanie liczby w notacji naukowej · Czytanie i zaznaczanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej |
| Przechodzić od jednej reprezentacji liczby do innej. |
Zapisywanie ułamka w postaci dziesiętnej · Zapisywanie liczby dziesiętnej w postaci ułamka |
| Równość ułamków (możliwość wykazania na podstawie definicji ilorazu). |
Rozszerzanie ułamka: znajdowanie ułamka równego · Uproszczenie ułamka do postaci nieskracalnej |
| Porządek liczb wymiernych w zapisie dziesiętnym lub ułamkowym. |
Porównywanie ułamków · Porównywanie i porządkowanie liczb całkowitych |
| Porównywać, porządkować, ujmować w przedziały liczby wymierne w zapisie dziesiętnym, ułamkowym lub naukowym |
Porównywanie ułamków · Porównywanie liczb dziesiętnych · Porównywanie i porządkowanie liczb całkowitych |
| Odnajdywać i zaznaczać liczbę wymierną na osi liczbowej. |
Nowa nazwa: Liczby przeciwne i oś liczbowa · Zaznaczanie ułamka na osi liczbowej |
| Przyporządkowywać obiektom rzędy wielkości (np. rozmiar atomu, bakterii, pęcherzyka płucnego, długość jelita, pojemność dysku twardego, prędkości dźwięku i światła, liczba ludności Francji i świata, odległość Ziemia–Księżyc, odległość Słońca od najbliższej gwiazdy itp.). |
Zapisywanie liczby w notacji naukowej · Zaokrąglanie do określonej liczby cyfr znaczących |
| Suma, różnica, iloczyn, iloraz liczb dziesiętnych, dwóch liczb wymiernych. |
Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych względnych · Mnożenie i dzielenie liczb względnych · Mnożenie ułamków · Dodawanie i odejmowanie ułamków o różnych mianownikach · Kolejność działań z liczbami względnymi |
| Potęga liczby (wykładniki całkowite, dodatnie lub ujemne). |
Obliczanie potęg liczb wymiernych · Potęgi o wykładniku ujemnym w klasie 3e · Brakujący wykładnik, iloczyn potęg, potęga potęgi |
| Notacja wykładnicza. |
Zapisywanie liczby w notacji naukowej |
| Wykonywać obliczenia z liczbami względnymi, ułamkami, liczbami dziesiętnymi. |
Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych względnych · Mnożenie i dzielenie liczb względnych · Dzielenie ułamka przez ułamek · Kolejność działań z liczbami względnymi |
| Sprawdzać wiarygodność wyniku, w szczególności szacując jego rząd wielkości. |
Szacowanie wyniku przed obliczeniem |
| Wykonywać proste obliczenia liczbowe z potęgami, w szczególności z użyciem notacji naukowej. |
Obliczanie potęg liczb wymiernych · Zapisywanie liczby w notacji naukowej |
| Wykorzystywać pierwiastek kwadratowy do rozwiązywania zadań, w tym geometrycznych. |
Pierwiastki kwadratowe w klasie 3: definicja i zadania · Twierdzenie Pitagorasa w klasie 3. |
| Wykonywać obliczenia i porównania w celu rozwiązywania problemów. |
Obliczanie ułamka tego, co pozostało |
| Rozumieć i stosować pojęcia podzielności oraz liczb pierwszych. |
|
| Wielokrotności i dzielniki. |
Wielokrotności i dzielniki liczby całkowitej |
| Kryteria podzielności przez 2, 3, 5, 9. |
Kryteria podzielności: 2, 3, 5, 9 i 10 |
| Dzielenie z resztą (iloraz, reszta). |
Dzielenie pisemne przez jednocyfrową liczbę z resztą |
| Definicja liczby pierwszej; lista liczb pierwszych mniejszych lub równych 30. |
Liczby pierwsze i liczby złożone |
| Ułamki nieskracalne. |
Uproszczenie ułamka do postaci nieskracalnej |
| Określać, czy liczba całkowita jest lub nie jest wielokrotnością albo dzielnikiem innej liczby całkowitej. |
Wielokrotności i dzielniki liczby całkowitej |
| Wyznaczać liczby pierwsze mniejsze lub równe 100. |
Liczby pierwsze i liczby złożone |
| Stosować cechy podzielności przez 2, 3, 5, 9, 10. |
Kryteria podzielności: 2, 3, 5, 9 i 10 |
| Wyznaczać dzielniki liczby ręcznie, za pomocą arkusza kalkulacyjnego, kalkulatora. |
Wielokrotności i dzielniki liczby całkowitej |
| Rozkładać liczbę całkowitą na iloczyn czynników pierwszych (ręcznie lub za pomocą oprogramowania). |
Rozkład liczby na czynniki pierwsze |
| Skracać ułamek do postaci nieskracalnej. |
Uproszczenie ułamka do postaci nieskracalnej · Znajdowanie NWD dwóch liczb |
| Modelować i rozwiązywać problemy dotyczące podzielności (np. przekładnie zębate, łączne występowanie zjawisk itp.). |
NWW: znajdowanie momentu, w którym dwa cykle się spotykają · Znajdowanie NWD dwóch liczb |
| Posługiwać się rachunkiem literowym. |
|
| Pojęcia niewiadomej, równania, indeterminaty, tożsamości. |
Sprawdzanie, czy liczba jest rozwiązaniem równania |
| Własności rozdzielności (prostej i podwójnej). |
Rozdzielność: rozwijanie i wyłączanie wspólnego czynnika przed nawias · Rozwinięcie iloczynu dwóch dwumianów |
| Zerowanie się iloczynu (możliwe przeprowadzenie dowodu przez rozpatrzenie przypadków). |
Równania w postaci iloczynowej: iloczyn równy zeru |
| Rozkładanie a² – b² na czynniki. |
Tożsamości wyjątkowe: iloczyny i kwadraty |
| Rozwijać, faktoryzować, redukować wyrażenia algebraiczne w bardzo prostych przypadkach. |
Rozdzielność: rozwijanie i wyłączanie wspólnego czynnika przed nawias · Redukcja wyrazów podobnych w klasie 3e · Rozwinięcie iloczynu dwóch dwumianów |
| Używać rachunku algebraicznego do zapisania ogólnej własności (na przykład prostej rozdzielności), do wykazania ogólnego wyniku (na przykład że suma trzech kolejnych liczb całkowitych jest wielokrotnością liczby trzy), do potwierdzania lub obalania przypuszczenia, do modelowania sytuacji. |
|
| Ułożenie równania do rozwiązania problemu. |
Ułożenie równania do zadania tekstowego |
| Rozwiązywać algebraicznie równania pierwszego stopnia lub sprowadzalne do nich (równania iloczynowe), w szczególności równania typu x² = a. |
Rozwiązywanie równania w dwóch krokach · Równania z x po obu stronach · Równania w postaci iloczynowej: iloczyn równy zeru · Rozwiązywanie równań kwadratowych |
| Organizacja i analiza danych, funkcje |
| Interpretować, przedstawiać i przetwarzać dane. |
|
| liczebności, częstości. |
Obliczanie, jaki procent stanowi dana część |
| Miary położenia: średnia, mediana. |
Średnia: obliczanie i interpretacja · Mediana zbioru danych |
| Miara rozproszenia: rozstęp. |
Rozstęp zbioru danych: maksimum minus minimum |
| Zbierać dane, organizować je. |
|
| Odczytywać i interpretować dane przedstawione w postaci danych surowych, tabeli, diagramu (diagram słupkowy, diagram kołowy, histogram). |
Odczytywanie i porównywanie danych na wykresie · Odczytywanie wykresu kołowego: kąty i liczebności |
| Używać arkusza kalkulacyjnego z funkcją tworzenia wykresów do przedstawiania danych w postaci tabeli lub diagramu. |
|
| Obliczać liczebności, częstości. |
Obliczanie, jaki procent stanowi dana część · Odczytywanie i porównywanie danych na wykresie |
| Obliczać i interpretować miary położenia lub miary rozproszenia szeregu statystycznego. |
Średnia: obliczanie i interpretacja · Mediana zbioru danych · Rozstęp zbioru danych: maksimum minus minimum · Obliczanie średniej ważonej (oceny ze współczynnikami) |
| Rozumieć i stosować podstawowe pojęcia z zakresu prawdopodobieństwa. |
|
| Słownictwo z zakresu prawdopodobieństwa. |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia |
| Pojęcie prawdopodobieństwa; prawdopodobieństwo zdarzenia zawiera się między 0 a 1. |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia |
| Prawdopodobieństwo zdarzeń pewnych, niemożliwych, przeciwnych. |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia |
| Poruszać zagadnienia dotyczące przypadku na podstawie prostych problemów. |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia · Przewidywanie wyniku w grze losowej |
| Obliczać prawdopodobieństwa w prostych przypadkach (na przykład ocena szans na wygraną w grze). |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia · Tytuł: Prawdopodobieństwo przy dwóch losowaniach lub dwóch kostkach |
| Wyrażanie prawdopodobieństw w różnych postaciach (dziesiętnej, ułamkowej, procentowej). |
Obliczanie prawdopodobieństwa prostego zdarzenia |
| Dostrzegać związek między częstością a prawdopodobieństwem. |
Szacowanie prawdopodobieństwa za pomocą częstości |
| Rozwiązywać zadania z proporcjonalnością. |
|
| Współczynnik proporcjonalności. |
Znajdowanie wartości dla jednej jednostki |
| Stopa zmiany, współczynnik mnożnikowy. |
WZROSTY I SPADKI PROCENTOWE |
| Pojęcie stosunku. |
Uproszczenie ułamka do najprostszej postaci |
| Rozpoznawać sytuację proporcjonalności lub nieproporcjonalności. |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Obliczać czwarty proporcjonalny. |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Dzielić wielkość (np. sumę pieniędzy) na dwie lub trzy części zgodnie z danym stosunkiem. |
Podział sumy według stosunku |
| Używać wzoru łączącego dwie wielkości w sytuacji proporcjonalności (np. długość okręgu w zależności od jego promienia, prawo Ohma wyrażające napięcie w zależności od natężenia, przebytą drogę w zależności od czasu przy stałej prędkości itd.). |
Odległość, prędkość i czas: połączyć wszystkie trzy · Obwód i pole koła: używanie π |
| Rozwiązywanie zadań z wykorzystaniem proporcjonalności (procenty, skale, powiększenie i pomniejszenie). |
Obliczanie procentu danej wielkości · Korzystanie ze skali mapy · WZROSTY I SPADKI PROCENTOWE |
| Rozumieć i stosować pojęcie funkcji. |
|
| Słownictwo: zmienna, funkcja, argument, wartość. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby · Odczytywanie wartości funkcji z wykresu · Uzupełnianie tabeli funkcji: reguła maszyny |
| Różne sposoby przedstawiania funkcji (wyrażenie symboliczne, tabela wartości, wykres, program obliczeń). |
Porównywanie dwóch danych funkcji na kilka sposobów · Odczytywanie wartości funkcji z wykresu |
| Oznaczenia f(𝑥) i 𝑥 ↦ f(𝑥). |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby · Uzupełnianie tabeli funkcji: reguła maszyny |
| Funkcja liniowa, funkcja afiniczna. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby · Współczynnik kierunkowy i wyraz wolny |
| Przechodzić z jednego sposobu przedstawienia funkcji na inny. |
Uzupełnianie tabeli funkcji: reguła maszyny |
| Wyznaczać, na podstawie danego sposobu przedstawienia funkcji, obraz liczby przez tę funkcję lub antecedens (argument) danej liczby. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby · Odczytywanie wartości funkcji z wykresu |
| Przedstawiać graficznie funkcję proporcjonalną, funkcję liniową. |
Współczynnik kierunkowy i wyraz wolny |
| Modelować zjawisko ciągłe za pomocą funkcji. |
Odczytywanie wykresu droga-czas |
| Modelowanie sytuacji proporcjonalnej za pomocą funkcji liniowej. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby |
| Rozwiązywać zadania modelowane za pomocą funkcji. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej dla danej liczby · Odczytywanie wykresu droga-czas |
| Wielkości i pomiary |
| Wykonywać obliczenia z wielkościami mierzalnymi; wyrażać wyniki w odpowiednich jednostkach. |
|
| Pojęcie wielkości iloczynowej i wielkości ilorazowej. |
Odległość, prędkość i czas: połączyć wszystkie trzy · Przeliczanie prędkości, gęstości i ciśnień |
| Pole równoległoboku (otrzymane z pola prostokąta przez wycinanie i ponowne składanie). |
Pole równoległoboku: podstawa i wysokość |
| Objętość graniastosłupa, ostrosłupa, walca, stożka, kuli. |
Objętość i pole powierzchni graniastosłupa prostego · Objętość i pole powierzchni ostrosłupa · Objętość walca, stożka i kuli |
| Związek między jednostkami objętości i pojemości (1 L = 1 dm³, 1 000 L = 1 m³). |
Zamiana jednostek pola powierzchni i objętości · Zamiana jednostek pojemności |
| Wykonywać obliczenia z udziałem wielkości mierzalnych, w szczególności wielkości złożonych, wyrażać wyniki w odpowiednich jednostkach. |
Przeliczanie prędkości, gęstości i ciśnień · Odległość, prędkość i czas: połączyć wszystkie trzy |
| Sprawdzanie spójności wyników z punktu widzenia jednostek. |
|
| Wykonywać zamiany jednostek. |
Zamiana jednostek pola powierzchni i objętości · Zamienianie jednostek długości · Przeliczanie prędkości, gęstości i ciśnień |
| Zrozumienie wpływu kilku przekształceń na figury geometryczne. |
|
| Wpływ przesunięcia, powiększenia lub pomniejszenia na długości, kąty, pola i objętości. |
Pola figur podobnych |
| Używać skali pomniejszenia lub powiększenia (architektura, makiety) do obliczania długości, pól i objętości. |
Pola figur podobnych |
| Posługiwać się skalą mapy. |
Korzystanie ze skali mapy |
| Używać przekształceń do obliczania wielkości geometrycznych. |
Przekształcanie punktów w układzie współrzędnych |
| Powiązać proporcjonalność z niektórymi konfiguracjami lub przekształceniami geometrycznymi (powiększenie, pomniejszenie, trójkąty podobne, jednokładność). |
Trójkąty podobne: rozpoznawanie i obliczanie boku · Twierdzenie Talesa w klasie 3e |
| Przestrzeń i geometria |
| Przedstawianie przestrzeni. |
|
| Odcięta, rzędna, wysokość. |
Odczytywanie i zaznaczanie punktu w układzie współrzędnych |
| Szerokość geograficzna, długość geograficzna. |
|
| (Się) określać położenie na osi liczbowej, w płaszczyźnie z prostokątnym układem współrzędnych, w prostopadłościanie, na sferze. |
Odczytywanie i zaznaczanie punktu w układzie współrzędnych · Nowa nazwa: Liczby przeciwne i oś liczbowa |
| Rozpoznawać bryły (prostopadłościan, sześcian, graniastosłup, walec, ostrosłup, stożek, kula). |
Rozpoznawanie brył: prostopadłościany, graniastosłupy, ostrosłupy, stożki, kule |
| Konstruowanie i wzajemne powiązywanie reprezentacji tych brył (widoki w rzucie ukośnym, z przodu, z góry, przekroje płaskie, siatki itp.). |
Wzory brył: znajdowanie ściany przeciwległej do sześcianu · Przecinanie bryły płaszczyzną |
| Używać programu do dynamicznej geometrii do przedstawiania brył. |
|
| Używać pojęć geometrii płaskiej do dowodzenia. |
|
| Charakterystyka kątowa równoległości: kąty naprzemianległe wewnętrzne, kąty odpowiadające. |
Znajdowanie brakującego kąta |
| Trójkąt : o suma kątów trójkąta (dowód możliwy z wykorzystaniem kątów odpowiadających) ; o wysokości i symetralne boków ; o nierówność trójkąta ; o cechy przystawania trójkątów ; o trójkąty podobne (definicja i jedna własność charakterystyczna). |
Dodawanie kątów trójkąta i czworokąta · Rozpoznawanie wysokości trójkąta · Symetralna i dwusieczna: rozpoznawanie i stosowanie · Jaka jest długość 3. boku? · Trójkąty przystające: kąty równe · Trójkąty podobne: rozpoznawanie i obliczanie boku |
| Równoległobok (definicja i jedna cecha charakterystyczna). |
Kąty i przekątne równoległoboku |
| Twierdzenie Talesa i jego twierdzenie odwrotne (konfiguracje trójkątów zagnieżdżonych i motylek). |
Twierdzenie Talesa w klasie 3e |
| Twierdzenie Pitagorasa i twierdzenie odwrotne do niego. |
Twierdzenie Pitagorasa w klasie 3. |
| Funkcje trygonometryczne w trójkącie prostokątnym: cosinus, sinus, tangens |
Stosowanie sinusa, cosinusa i tangensa w trójkącie prostokątnym |
| Stosować lub zapisywać protokół konstrukcji figury geometrycznej. |
|
| Wskazywanie związku między cechami przystawania trójkątów a konstrukcją trójkąta na podstawie danych długości boków i/lub miar kątów. |
Trójkąty przystające: kąty równe |
| Rozumieć efekt translacji, symetrii (osiowej i środkowej), obrotu, jednokładności na figurze. |
Przekształcanie punktów w układzie współrzędnych · Symetria środkowa względem punktu |
| Wykorzystywanie wiadomości o figurach, układach figur i przekształceniach objętych programem do wyznaczania wielkości geometrycznych. |
Twierdzenie Pitagorasa w klasie 3. · Twierdzenie Talesa w klasie 3e · Znajdowanie brakującego kąta |
| Prowadzić rozumowania i zapoznawać się z dowodzeniem, wykorzystując właściwości figur, konfiguracji i przekształceń. |
|
| Algorytmika i programowanie |
| Pisać, debugować i uruchamiać prosty program. |
|
| Pojęcia algorytmu i programu. |
|
| Pojęcie zmiennej informatycznej. |
|
| Uruchamianie działania przez zdarzenie. |
|
| Sekwencje poleceń, pętle, instrukcje warunkowe. |
|
| Pisać, dopracowywać (testować, poprawiać) i uruchamiać program w odpowiedzi na zadany problem. |
|