Polski
Program nauczania (Polska)

Matematyka — klasa 8 szkoły podstawowej

Klasa 8 szkoły podstawowej (Polska) — Stosunki i proporcje

Imaginesis: arkusze z matematyki do druku dla tej klasy (Polska) — zadania tekstowe ze wskazówkami, kluczem odpowiedzi i rozwiązaniami krok po kroku w PDF, także jako sprawdzian w 2–4 grupach (A–D).

z kluczem odpowiedzi · rozwiązania krok po kroku · wskazówki · sprawdzian w grupach A–D

Za darmo: przykładowe arkusze i demo edytora bez konta.

Działy tej klasy

Matematyka w klasie 8: układy równań, graniastosłupy i ostrosłupy, trójkąty prostokątne szczególne, prawdopodobieństwo w doświadczeniach dwuetapowych — i powtórka całej szkoły podstawowej przed egzaminem ósmoklasisty. Do każdego tematu gotowe zadania do druku.

Liczby

Podwyżki i obniżki o procent w zadaniach

Uczeń oblicza, ile wyniesie cena po podwyżce lub obniżce o podany procent oraz jaka była cena przed taką zmianą.

typów zadań: 16Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na etapie klas VII–VIII podstawa programowa MEN 2026 wymaga, by uczeń stosował obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów praktycznych, w tym finansowych, na przykład przy obliczaniu cen po podwyżce lub obniżce albo cen przed tą zmianą. W klasie 8 oznacza to zadania, w których cena lub liczba zmienia się o pewien procent i trzeba ustalić wynik zmiany albo wartość wyjściową.

Typowy błąd polega na tym, że procent liczy się od złej wartości. Gdy po podwyżce o 20% cena jest obniżona o 20%, cena nie wraca do wyjściowej, bo drugi procent liczymy od nowej, wyższej ceny, a nie od pierwotnej. Dziecko często dodaje lub odejmuje procent od ceny początkowej dwa razy, zapominając, że każda zmiana ma swoją podstawę.

W tej ofercie zadania na ten temat mają gotowe szablony do druku, m.in.:

  • Zwiększ o procent oraz Zmniejsz o procent,
  • Obniżka procentowa: z treścią, ile po obniżce oraz Wzrost procentowy: z treścią, ile po wzroście,
  • Podwyżka: o ile procent wzrosła liczba? oraz Obniżka: o ile procent zmalała liczba?,
  • Obniżka o procent: jaka była liczba przed obniżką?,
  • Zmiana o procent: najpierw podwyżka, potem obniżka oraz Zmiana o procent: podwyżka i obniżka — prawda czy fałsz.

MAT.VII-VIII.1.2: stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Cena po podwyżce i po obniżce: porównaj · Cena przed obniżką: pytanie odwrotne · Obniżka procentowa krok po kroku · Podwyżka o procent — wybierz odpowiedź · Podwyżka procentowa krok po kroku · Zmniejsz o procent · Zwiększ o procent · Obniżka: o ile procent zmalała liczba? · Podwyżka: o ile procent wzrosła liczba? · Zmiana o procent: podwyżka i obniżka — prawda czy fałsz · Zmiana o procent: znajdź błąd · Obniżka o procent: jaka była liczba przed obniżką? · Zmiana o procent: najpierw podwyżka, potem obniżka · Obniżka procentowa: z treścią, ile po obniżce · Podwyżka, potem obniżka o procent: cena końcowa · Wzrost procentowy: z treścią, ile po wzroście

Potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych

Uczeń oblicza wartość potęgi, której podstawą jest liczba całkowita, ułamek lub liczba ujemna, a wykładnik jest liczbą naturalną.

typów zadań: 9Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na etapie VII–VIII uczeń oblicza potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych. W klasie 8 oznacza to podstawy będące liczbami całkowitymi, ułamkami i liczbami ujemnymi, na przykład (2/3)² albo (−3)³, liczone jako iloczyn tej samej liczby powtórzonej tyle razy, ile wynosi wykładnik.

Typowym błędem jest pomylenie zapisów −2² i (−2)². Pierwszy oznacza minus z wartością potęgi 2², czyli −4. Drugi to (−2)·(−2) = 4. Przy ułamkach dziecko często podnosi do potęgi tylko licznik albo tylko mianownik, a trzeba podnieść oba.

W zadaniach z tej dziedziny spotkasz m.in.:

  • Oblicz potęgę ułamka
  • Oblicz potęgę liczby całkowitej
  • Potęgi liczb ujemnych w wyrażeniu
  • Wartość potęgi – wybierz odpowiedź
  • Potęga z minusem: wartość wyrażenia – wybierz odpowiedź

MAT.VII-VIII.1.3: oblicza potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych

Typy zadań: Dwie potęgi: porównaj · Oblicz potęgę liczby całkowitej · Oblicz potęgę ułamka · Potęga z minusem: wartość wyrażenia: wybierz odpowiedź · Wartość potęgi — wybierz odpowiedź · Potęgi liczb ujemnych w wyrażeniu · Potęgi: dobierz wartości · Potęgi: dokończ zdanie · Potęgi: oceń dwa zdania

Odsetki od lokaty rocznej. Obliczenia procentowe w kontekście finansowym

Uczeń oblicza odsetki od rocznej lokaty, stosując procent od kwoty wkładu, a następnie sprawdza, czy otrzymany wynik ma sens w sytuacji finansowej.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa wymaga, aby uczeń stosował obliczenia procentowe w praktycznych sytuacjach finansowych, w tym do obliczania odsetek dla rocznej lokaty. Dokument nie podaje tu osobnego zakresu liczb, dlatego opisujemy to, co pokazują zadania z tego działu: wyliczenie określonego procentu od wpłaconej kwoty i ewentualne dodanie odsetek do wkładu.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń bierze procent od niewłaściwej kwoty albo zapomina dodać odsetki do wpłaconych pieniędzy. Często myli też sam procent z wynikiem w złotówkach. Dobrym nawykiem jest sprawdzenie, czy odsetki są rozsądnie mniejsze od wkładu, bo to pozwala szybko wychwycić pomyłkę.

W zadaniach z tego działu pojawiają się cztery typy:

  • Odsetki od lokaty – obliczenie odsetek od podanej kwoty i oprocentowania.
  • Odsetki od lokaty: wybierz kwotę – wybór poprawnej wartości spośród podanych odpowiedzi.
  • Odsetki od lokaty: prawda czy fałsz – ocena zdań dotyczących lokaty.
  • Odsetki od lokaty: znajdź błąd – wskazanie, gdzie w gotowym rozwiązaniu popełniono pomyłkę.

MAT.VII-VIII.1.2: stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Kapitał z odsetek po roku: pytanie odwrotne · Odsetki od lokaty · Odsetki od lokaty: prawda czy fałsz · Odsetki od lokaty: wybierz kwotę · Odsetki od lokaty: znajdź błąd · Odsetki proste krok po kroku · Odsetki z dwóch lokat: porównaj · Lokata na dwa lata z kapitalizacją: kwota końcowa

Pierwiastki kwadratowe i sześcienne – co umie uczeń

Uczeń potrafi obliczyć pierwiastek kwadratowy i sześcienny z liczby będącej kwadratem lub sześcianem liczby wymiernej, a przybliżone wartości innych pierwiastków wyznacza kalkulatorem.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla etapu VII–VIII (klasy 7–8) wymaga, by uczeń obliczał dokładne wartości pierwiastków kwadratowych i sześciennych z liczb, które są kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych. Dla innych liczb uczeń używa kalkulatora i odczytuje wartość przybliżoną. W klasie 8 oznacza to, że dziecko pracuje z tymi pierwiastkami w zakresie, w którym wynik jest dokładny, oraz z przybliżeniami z kalkulatora.

Typowym błędem jest mylenie pierwiastka z potęgowaniem, na przykład pisanie, że pierwiastek z 9 to 81, bo 9 do kwadratu daje 81. Często pojawia się też przekonanie, że pierwiastek z sumy jest sumą pierwiastków. Warto przy każdym zadaniu zapytać dziecko, jaka liczba razy sama siebie (dla pierwiastka kwadratowego) albo jaka liczba trzy razy pomnożona przez siebie (dla sześciennego) daje podaną wartość.

W tym temacie w drukowanym materiale występują cztery typy zadań: Oblicz pierwiastek kwadratowy i Oblicz pierwiastek sześcienny, w których dziecko podaje wynik, oraz Pierwiastek kwadratowy: wybierz wartość i Pierwiastek sześcienny: wybierz odpowiedź, w których wybiera poprawną odpowiedź spośród podanych.

MAT.VII-VIII.1.7: oblicza wartości pierwiastków kwadratowych i sześciennych z liczb, które są odpowiednio kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych, a przybliżone wartości pierwiastków z innych liczb oblicza za pomocą kalkulatora

Typy zadań: Oblicz pierwiastek kwadratowy · Oblicz pierwiastek sześcienny · Pierwiastek kwadratowy: wybierz wartość · Pierwiastek sześcienny: wybierz odpowiedź · Bok kwadratu z pola: pytanie odwrotne · Pierwiastki i potęgi: uporządkuj · Pierwiastki: dobierz wartości · Pierwiastki: oceń dwa zdania

Notacja wykładnicza: zapis liczb za pomocą potęg

Uczeń zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Zgodnie z podstawą programową MEN 2026 (Kompas Jutra) ten punkt dotyczy etapu klas 7–8 szkoły podstawowej: uczeń zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób. Sam punkt nie podaje konkretnego zakresu liczb, więc nie określamy go tutaj.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń dobiera wykładnik potęgi dziesięciu na podstawie wrażenia, a nie policzenia, o ile miejsc przesunęła się kropka. Przy porównywaniu liczb zapisanych w tej formie łatwo też patrzeć tylko na pierwszą część zapisu (mantysę), a zapomnieć o potędze dziesięciu, która często decyduje o wyniku.

W materiałach do druku pojawiają się trzy rodzaje zadań:

  • Notacja wykładnicza – zapis liczby w tej postaci.
  • Notacja wykładnicza: wybierz wykładnik – dziecko wybiera właściwą potęgę dziesięciu dla podanej liczby.
  • Notacja wykładnicza: mantysa: wybierz odpowiedź – dziecko wybiera poprawną mantysę spośród podanych możliwości.

MAT.VII-VIII.1.6: zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób

Typy zadań: Liczby z potęgami dziesięciu: porównaj · Notacja wykładnicza · Notacja wykładnicza: mantysa: wybierz odpowiedź · Notacja wykładnicza: wybierz wykładnik · Notacja wykładnicza w zadaniu: która potęga dziesięciu · Notacja wykładnicza: dobierz wartości

Szacowanie pierwiastków bez kalkulatora

Uczeń szacuje wartość prostego wyrażenia z pierwiastkiem, ustalając, między jakimi liczbami całkowitymi leży wynik.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Uczeń potrafi oszacować wartość prostego wyrażenia arytmetycznego zawierającego pierwiastki. Nie chodzi o dokładny wynik, lecz o ustalenie, między jakimi liczbami całkowitymi on leży. Pomagają w tym kwadraty liczb, które uczeń zna na pamięć.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń dzieli liczbę podpierwiastkową przez dwa zamiast szukać liczby, której kwadrat jest bliski tej liczbie. Innym częstym kłopotem jest wybranie kwadratu, który leży dalej od pierwiastka, niż trzeba, bo uczeń nie porównuje go z sąsiednim kwadratem.

W zadaniach spotkasz trzy typy poleceń. W zadaniu „Oszacuj pierwiastek” dziecko podaje przybliżoną wartość. W zadaniu „Szacowanie pierwiastka: wybierz część całkowitą” wskazuje liczbę całkowitą, którą pierwiastek przybliża. W zadaniu „Pierwiastek: kwadrat poniżej liczby: wybierz odpowiedź” wybiera kwadrat liczby leżący tuż poniżej danej liczby. Wszystkie te zadania są gotowe do druku.

MAT.VII-VIII.1.8: szacuje wartość prostego wyrażenia arytmetycznego zawierającego pierwiastki

Typy zadań: Oszacuj pierwiastek · Pierwiastek i liczba: porównaj · Pierwiastek: kwadrat poniżej liczby: wybierz odpowiedź · Szacowanie pierwiastka: wybierz część całkowitą · Szacowanie pierwiastków: dokończ zdanie · Pierwiastek w zadaniu tekstowym: bok kwadratu z pola

Pierwiastki: wyłączanie i włączanie czynnika

Dziecko uczy się przenosić czynnik przed znak pierwiastka i z powrotem pod niego, np. zamieniać 2√3 na √12 i odwrotnie.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko ma umieć stosować własności działań na pierwiastkach kwadratowych i sześciennych. Podstawa programowa wymienia tu: obliczanie pierwiastka z iloczynu i ilorazu, mnożenie i dzielenie pierwiastków tego samego stopnia oraz wyłączanie czynnika przed znak pierwiastka i włączanie go pod znak. Dokument podaje te umiejętności dla całego etapu i nie wskazuje konkretnego zakresu liczb dla klasy 8, dlatego nie będziemy tu takiego zakresu podawać.

Najczęstszy błąd dotyczy włączania czynnika pod pierwiastek. Dziecko często wkłada pod znak samą liczbę, zapominając ją podnieść do kwadratu. Na przykład 2√3 zamienia na √6 zamiast poprawnego √12, bo czynnik 2 trzeba włożyć jako 2² = 4. Podobnie przy wyłączaniu: z √8 wyciąga się 2√2, a nie 4√2.

W tej dziedzinie zadania wyglądają tak:

  • Wyłącz czynnik przed pierwiastek – dziecko przekształca wyrażenie pod pierwiastkiem na postać z czynnikiem przed znakiem.
  • Wyłączanie czynnika spod pierwiastka: brakujący czynnik – trzeba uzupełnić liczbę, która brakuje w zapisie.
  • Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: wybierz odpowiedź, prawda czy fałsz oraz znajdź błąd – dziecko sprawdza gotowe przekształcenia i uzasadnia, czy są poprawne.

Zadania te są gotowe do druku i pozwalają zobaczyć, czy dziecko rozumie, dlaczego przy włączaniu czynnik podnosi się do kwadratu.

MAT.VII-VIII.1.9: stosuje własności działań na pierwiastkach dla pierwiastków kwadratowych i sześciennych, w tym:
MAT.VII-VIII.1.9.a: oblicza pierwiastki z iloczynu i ilorazu dwóch liczb
MAT.VII-VIII.1.9.b: mnoży i dzieli pierwiastki tego samego stopnia
MAT.VII-VIII.1.9.c: wyłącza liczbę przed znak pierwiastka i włącza liczbę pod znak pierwiastka

Typy zadań: Wyłącz czynnik przed pierwiastek · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: prawda czy fałsz · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: wybierz odpowiedź · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: znajdź błąd · Wyłączanie czynnika spod pierwiastka: brakujący czynnik

Podział proporcjonalny – dzielenie w danym stosunku

Dziecko uczy się dzielić całość na dwie lub trzy części w podanym stosunku, na przykład w zadaniach z praktycznym kontekstem.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń rozpoznaje zależność wprost proporcjonalną i wykorzystuje ją do obliczeń. Podstawa programowa wymaga, by umiał wykorzystać podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym. Zakres liczbowy nie jest w niej podany, więc nie należy zakładać konkretnych liczb ani wielkości, jakie dziecko ma opanować.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko dzieli całość przez liczbę części zamiast przez sumę części stosunku. Przy stosunku 2 : 3 uczeń często traktuje 2 i 3 jako gotowe porcje, zamiast policzyć, że całość dzieli się na 5 równych części, z których jedna przypada na 2 części i druga na 3. Przyczyną bywa mylenie stosunku z ułamkiem oraz pominięcie kroku, w którym wyznacza się wartość jednej części.

W tej klasie drukowane są zadania typu:

  • Podział w danym stosunku – w formie zadania z treścią, np. podział kwoty lub długości między dwie osoby.
  • Podział w danym stosunku: wybierz część – uczeń wybiera, która z części wynosi tyle, ile wyszło w obliczeniu.
  • Podział w stosunku: model paskowy – pasek podzielony na równe części pomaga zobaczyć, ile części przypada na każdą wielkość.
  • Podział w stosunku: jedna część: wybierz odpowiedź – zadanie zamknięte, w którym wystarczy wskazać poprawny wynik jednej części.

MAT.VII-VIII.1.10: rozpoznaje zależności wprost proporcjonalne, stosuje je do wyznaczania wartości jednej wielkości na podstawie drugiej oraz wykorzystuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym

Typy zadań: Podział w danym stosunku · Podział w stosunku: jedna część: wybierz odpowiedź · Podział w danym stosunku: wybierz część · Podział w stosunku: o ile więcej dostał największy · Podział w danym stosunku — zadanie z treścią · Podział w stosunku: model paskowy (kl. 6–7)

Jakim procentem jednej liczby jest druga

Uczeń uczy się ustalać, jakim procentem jednej liczby, przyjętej za całość, jest druga liczba, i zapisywać ten wynik w procentach.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Uczeń potrafi wskazać, ile procent stanowi jedna liczba w stosunku do drugiej liczby, którą traktuje jako całość (100%). Wymaganie z podstawy programowej nie określa konkretnego zakresu liczb, dlatego tu go nie podajemy.

Typowy błąd polega na pomyleniu, która liczba jest całością. Uczeń dzieli przez niewłaściwą liczbę: zapytany, jakim procentem 20 jest liczba 5, oblicza 20 : 5 zamiast 5 : 20. Pomaga pytanie: co jest całością, czyli wartością 100%?

W zadaniach z tego działu spotkasz polecenia Jakim procentem jest liczba?, Jaki to procent całości?, Jakim procentem: porównaj dwa udziały oraz Jakim procentem: zamień ułamek na procent. Są też zadania Jaki to procent: wybierz wynik i Procent: reszta całości: wybierz odpowiedź, w których uczeń wybiera właściwą odpowiedź spośród podanych.

MAT.VII-VIII.1.1.a: jakim procentem jednej liczby jest druga liczba

Typy zadań: Jakim procentem jest liczba? · Procent: reszta całości: wybierz odpowiedź · Jakim procentem: porównaj dwa udziały · Jaki to procent całości? · Jakim procentem: zamień ułamek na procent (kl. 6–7) · Jaki to procent: wybierz wynik (kl. 6–7)

Liczba na podstawie jej procentu

Dziecko uczy się wyznaczać całą liczbę, gdy zna jej procent, czyli wykonuje działanie odwrotne do obliczania procentu z liczby.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas 7–8 wymaga, aby uczeń potrafił wyznaczyć liczbę na podstawie danego jej procentu. Oznacza to, że gdy wiadomo, ile wynosi np. 20% jakiejś liczby, dziecko odtwarza tę liczbę. Podstawa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, dlatego nie podajemy go w tym opisie.

Najczęstszy błąd polega na zamianie ról: dziecko traktuje podany procent jako szukaną liczbę albo mnoży część przez procent zamiast przez niego dzielić. Pomaga rozumienie, że 1% to jedna setna całości. Dlatego często najpierw ustala się, ile wynosi 1%, a dopiero potem oblicza całość.

Zadania na ten temat występują w formach:

  • Liczba z danego procentu – oblicz liczbę, gdy znany jest jej procent.
  • Znamy część w procentach — ile jest całości? – na podstawie części i jej procentu wyznacz całość.
  • Liczba z danego procentu: wybierz wynik – wskaż poprawny wynik spośród podanych.
  • Procent: ile wynosi 1%: wybierz odpowiedź – wskaż wartość jednego procenta danej liczby.

MAT.VII-VIII.1.1.c: liczbę na podstawie danego jej procentu

Typy zadań: Liczba z danego procentu · Procent: ile wynosi 1%: wybierz odpowiedź · Liczba z danego procentu: wybierz wynik · Znamy część w procentach — ile jest całości?

Potęgi o ujemnym wykładniku

Uczeń zamienia potęgę o ujemnym wykładniku na potęgę o wykładniku naturalnym, np. 2^-3 zapisuje jako 1/2^3.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń zamienia potęgi o wykładniku całkowitym ujemnym na odpowiednie potęgi o wykładnikach naturalnych. Chodzi więc o zapis w rodzaju a do minus n jako ułamek, w którym w mianowniku jest a do potęgi n. Liczba w podstawie może być taka, jaką przewiduje podręcznik i zadanie, a wykładnik jest ujemny.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko traktuje minus w wykładniku jak minus przed wynikiem i zapisuje wynik ujemny, np. 2 do minus 3 jako -8. Inną częstą pomyłką jest mnożenie podstawy przez wykładnik zamiast odwrócenia potęgi, czyli wpisanie 2 do minus 3 jako -6. Warto wtedy wrócić do pytania: czy potęga z ujemnym wykładnikiem ma być liczbą większą od 1, czy mniejszą od 1 i dlaczego.

W zadaniach dziecko zwykle zamienia potęgę na ułamek albo rozpoznaje, który zapis jest równy danej potędze. Z tego zestawu można użyć: „Potęga o wykładniku ujemnym”, w którym trzeba przekształcić potęgę; „Potęga o wykładniku ujemnym: prawda czy fałsz”, w którym ocenia się poprawność podanych równości; „Potęga o wykładniku ujemnym: znajdź błąd”, w którym trzeba wskazać miejsce pomyłki w rozwiązaniu; oraz „Potęga: ułamek jako potęga: wybierz odpowiedź”, w którym należy wybrać ułamek zapisany jako potęga.

MAT.VII-VIII.1.4: zamienia potęgi o wykładniku całkowitym ujemnym na odpowiednie potęgi o wykładnikach naturalnych

Typy zadań: Potęga o wykładniku ujemnym · Potęga: ułamek jako potęga: wybierz odpowiedź · Potęga o wykładniku ujemnym: prawda czy fałsz · Potęga o wykładniku ujemnym: znajdź błąd

Działania na potęgach – reguły w klasie 8

Uczeń stosuje reguły działań na potęgach: mnoży i dzieli potęgi o tych samych podstawach, mnoży i dzieli potęgi o tych samych wykładnikach oraz podnosi potęgę do potęgi.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa opisuje tę umiejętność dla całego etapu, czyli klas VII–VIII. Obejmuje ona potęgi o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych. W klasie 8 dziecko pracuje z tymi regułami na zadaniach z wykorzystaniem trzech typów ćwiczeń: brakującego wykładnika, potęgi potęgi oraz mnożenia potęg.

Najczęstszy błąd polega na myleniu reguł. Przy mnożeniu potęg o tej samej podstawie wykładniki się dodaje, a przy potęgowaniu potęgi się je mnoży. Dziecko często stosuje dodawanie także w drugim przypadku, co daje np. (23)2 = 25 zamiast 26. Pomaga zapisanie obu przykładów obok siebie i sprawdzenie wyniku przez rozpisanie potęgi w iloczyn.

W zadaniach typu „Mnożenie potęg: wybierz wykładnik” dziecko wybiera poprawny wykładnik wyniku. W zadaniach „Potęga potęgi: wybierz wykładnik” sprawdza, jak wykładnik zmienia się przy potęgowaniu potęgi. W zadaniu „Brakujący wykładnik” uzupełnia lukę w równości potęg, co wymaga rozpoznania, której reguły użyć.

MAT.VII-VIII.1.5: stosuje własności działań na potęgach o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych, w tym:
MAT.VII-VIII.1.5.a: mnoży i dzieli potęgi o takich samych podstawach
MAT.VII-VIII.1.5.b: mnoży i dzieli potęgi o takich samych wykładnikach
MAT.VII-VIII.1.5.c: podnosi potęgę do potęgi

Typy zadań: Brakujący wykładnik — działania na potęgach · Mnożenie potęg: wybierz wykładnik · Potęga potęgi: wybierz wykładnik · Działania na potęgach: dokończ zdanie

Algebra

Równania pierwszego stopnia krok po kroku

Dziecko uczy się rozwiązywać równania pierwszego stopnia, takie jak ax + b = c, oraz równania, które da się do nich łatwo sprowadzić.

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Uczeń rozwiązuje równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą oraz równania, które po prostych przekształceniach dają się do takiej postaci sprowadzić. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, więc nie określamy go w tym opisie. W klasie 8 praca opiera się na typach zadań, które są drukowane w tym dziale: od prostego równania ax + b = c, przez równania z nawiasem a(x + b) = c, po równania z niewiadomą po obu stronach.

Najczęstsze błędy wynikają z tego, że dziecko zapomina o zasadzie, iż każde działanie wykonujemy po obu stronach równania:

  • przenosi wyraz wolny na drugą stronę, ale nie zmienia jego znaku;
  • dzieli tylko jeden składnik, zamiast całej strony przez współczynnik przy x;
  • w równaniu z nawiasem mnoży przez a tylko pierwszy składnik w nawiasie;
  • przy x po obu stronach miesza wyrazy z x z wyrazami wolnymi.

W praktyce zadanie wygląda tak: rozwiąż równanie ax + b = c, rozwiąż równanie z nawiasem krok po kroku albo równanie z x po obu stronach krok po kroku. Spotkasz też zadania z treścią, w których dziecko układa równanie na podstawie opisu, np. „Pomyślałem liczbę…”, oraz zadania typu „brakujący współczynnik” lub „dwa równania o tym samym rozwiązaniu”. Są też zadania zamkniętego wyboru, w których dziecko wybiera poprawne rozwiązanie spośród podanych odpowiedzi.

MAT.VII-VIII.2.11: rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia

Typy zadań: Pomyślałem liczbę — ułóż i rozwiąż równanie · Rozwiązanie równania — wybierz odpowiedź · Równanie ax + b = c · Równanie z nawiasem krok po kroku · Równanie z x po obu stronach krok po kroku · Równanie: przeniesienie wyrazu wolnego: wybierz odpowiedź · Brakujący współczynnik równania · Równanie z jedną niewiadomą: dokończ zdanie · Równanie z nawiasem a(x + b) = c · Równanie z treści: ax + b = c · Dwa równania o tym samym rozwiązaniu · Równanie z treścią: dwie ilości i ich suma · Waga: worki i odważniki (kl. 6–7) · Równanie dwukrokowe krok po kroku (kl. 6)

Wartość wyrażenia algebraicznego

Dziecko podstawia podaną liczbę całkowitą za literę we wzorze, który ma co najwyżej trzy składniki, i oblicza jego wartość.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W podstawie programowej dla klas VII–VIII zapisano, że uczeń oblicza wartość liczbową wyrażenia algebraicznego będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych. Oznacza to wyrażenia typu 3x − 2y + 5, w których za litery podstawia się liczby całkowite, także ujemne. Ten wymóg obejmuje cały etap, a nie tylko klasę 8, ale w tej klasie właśnie takie zadania są drukowane w materiałach.

Najczęstszy błąd dotyczy minusa przy liczbie ujemnej. Dla x = −3 wyrażenie 2x dziecko zapisuje jako 2 · 3 = 6, bo gubi znak liczby podstawianej. Podobnie przy potędze: (−3)² = 9, a dziecko często pisze −9, traktując minus jako znak działania przed nawiasem. Błąd bierze się stąd, że minus raz oznacza działanie odejmowania, a raz znak liczby, i uczeń nie zawsze rozróżnia te dwa znaczenia.

W zadaniach na ten temat spotkasz zwykle:

  • Wartość wyrażenia algebraicznego, czyli obliczenie wyniku dla podanych wartości liter.
  • Porównaj dwa wyrażenia, czyli ustalenie, które z dwóch wyrażeń ma większą wartość dla tej samej liczby.
  • Wybierz wynik, czyli wskazanie poprawnej odpowiedzi spośród podanych.
  • Różnica wyrażeń dla podanego x, czyli obliczenie różnicy dwóch wyrażeń po podstawieniu tej samej liczby.

MAT.VII-VIII.2.2: oblicza wartość liczbową wyrażenia algebraicznego będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych

Typy zadań: Wartości dwóch wyrażeń: porównaj · Wartości wyrażeń dla tego samego x: uporządkuj · Wartość wyrażenia algebraicznego · Różnica wyrażeń dla podanego x: wybierz odpowiedź · Wartość wyrażenia: dobierz wartości · Wartość wyrażenia: oceń dwa zdania · Wartość wyrażenia: porównaj dwa wyrażenia · Wartość wyrażenia: wybierz wynik

Mnożenie dwumianów – iloczyn w nawiasach

Uczeń mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych, np. (x + 2)(x − 5), i upraszcza wynik.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko potrafi pomnożyć przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych, czyli dwa dwuwyrazowe wyrażenia algebraiczne w nawiasach, każde z jedną literą i liczbą z dodatnim lub ujemnym znakiem. Zgodnie z podstawą programową dotyczy to właśnie takich dwumianów, a nie ułamków ani pierwiastków.

Typowym błędem jest pominięcie części iloczynu, najczęściej mnożenia „przez drugi wyraz” obu nawiasów. Dziecko mnoży na przykład tylko x·x i 2·5, zapominając o x·(−5) i 2·x. Drugim częstym kłopotem jest źle wykonany znak przy mnożeniu liczb ujemnych, np. (−5)·(−2), co daje w wyniku błędny wyraz wolny.

W praktyce zadania z tego działu pojawiają się w kilku wariantach: „Mnożenie dwumianów” i „Mnożenie dwumianów (x + a)(x + b)” wymagają wykonania iloczynu i uproszczenia wyniku; „Mnożenie dwumianów: wybierz wyraz środkowy” oraz „Mnożenie dwumianów: brakujący wyraz środkowy” sprawdzają, czy dziecko rozumie, skąd bierze się wyraz z x; a „Iloczyn dwumianów: wyraz wolny: wybierz odpowiedź” ćwiczy wyznaczanie wyrazu wolnego wyniku spośród gotowych odpowiedzi.

MAT.VII-VIII.2.7: mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Kafelki algebraiczne: współczynnik przy x · Mnożenie dwumianów: kafelki algebraiczne · Mnożenie dwumianów (x + a)(x + b) · Mnożenie dwumianów: wybierz wyraz środkowy · Iloczyn dwumianów: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Mnożenie dwumianów · Mnożenie dwumianów: brakujący wyraz środkowy

Równania z niewiadomą po obu stronach

Dziecko uczy się rozwiązywać równania, w których niewiadoma x występuje zarówno po lewej, jak i po prawej stronie znaku równości.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko ma rozwiązywać równania pierwszego stopnia oraz równania, które da się w prosty sposób do takich równań sprowadzić. Podstawa programowa nie podaje tu zakresu liczb, więc w tym opisie odwołuję się tylko do tego, co drukuje ta część materiału: równania, w których x pojawia się po obu stronach, na przykład 3x + 2 = x + 8.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń przenosi wyraz na drugą stronę i zapomina zmienić jego znak. Z równania 5x − 2 = 2x + 7 może wtedy powstać 3x = 7 + 2 zamiast 3x = 7 + 2 po poprawnym przeniesieniu, czyli błąd pojawia się już przy samym przenoszeniu. Drugi częsty błąd to traktowanie x tylko z jednej strony, gdy po drugiej stronie też jest niewiadoma, co prowadzi do pominięcia części wyrażeń.

W zadaniach z tego działu dziecko może spotkać kilka typów poleceń:

  • Równanie z niewiadomą po obu stronach: rozwiąż równanie i podaj wynik.
  • Równanie z x po obu stronach: wybierz odpowiedź: spośród podanych wartości wybierz tę, która spełnia równanie.
  • Równanie z x po obu stronach: prawda czy fałsz: oceń, czy podane rozwiązanie jest poprawne.
  • Równanie z x po obu stronach: znajdź błąd: wskaż krok, w którym rozwiązanie zostało przeprowadzone niepoprawnie.

MAT.VII-VIII.2.11: rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia

Typy zadań: Rozwiązanie równania i liczba: porównaj · Równanie z niewiadomą po obu stronach · Waga: worki x po obu stronach · Równanie z x po obu stronach: prawda czy fałsz · Równanie z x po obu stronach: wstaw znak · Równanie z x po obu stronach: wybierz odpowiedź · Równanie z x po obu stronach: znajdź błąd

Redukcja wyrazów podobnych – proste wyrażenia algebraiczne

Uczeń łączy wyrazy podobne w sumie algebraicznej, czyli dodaje lub odejmuje jednomiany o tej samej części literowej, np. 3x + 5x = 8x.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń porządkuje jednomiany i redukuje wyrazy podobne w sumach algebraicznych. Podstawa programowa mówi o dodawaniu i odejmowaniu sum złożonych z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych. W praktyce oznacza to zadania typu 4a − 7a + 2a, a także wyrażenia z dwiema zmiennymi, np. 5x + 3y − 2x + y.

Najczęstszy błąd polega na łączeniu wyrazów, które nie są podobne. Uczeń widzi 3x + 2y i zapisuje 5xy albo 3x + 2x² zamienia na 5x³. Przyczyną jest przekonanie, że wystarczy dodać liczby przy wszystkich literach. Drugi częsty błąd to gubienie znaku przy odejmowaniu: w wyrażeniu 6a − (2a − 5) uczeń zapomina zmienić znak przy 5.

Zadania na ten temat w materiałach występują w kilku wariantach: Redukcja wyrazów podobnych (rachunkowe redukowanie), Redukcja wyrazów podobnych z dwiema zmiennymi, Redukcja wyrazów podobnych: wybierz współczynnik, Redukcja wyrazów podobnych: brakujący współczynnik oraz Wyrazy podobne: wyraz wolny: wybierz odpowiedź. Ostatnie dwa warianty wymagają od ucznia sprawdzenia, jaki współczynnik lub jaki wyraz wolny daje podany wynik.

MAT.VII-VIII.2.3: porządkuje jednomiany i redukuje wyrazy podobne w sumach algebraicznych
MAT.VII-VIII.2.4: dodaje i odejmuje sumy algebraiczne składające się z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Redukcja wyrazów podobnych · Redukcja wyrazów podobnych z dwiema zmiennymi · Wyrazy podobne: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Redukcja wyrazów podobnych: brakujący współczynnik · Redukcja wyrazów podobnych: wybierz współczynnik

Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias

Uczeń mnoży jednomian przez sumę kilku wyrazów i wyłącza wspólny czynnik przed nawias z sumy dwóch wyrazów.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII wymaga, aby uczeń mnożył jednomian przez sumę algebraiczną złożoną z co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych, na przykład 3x·(2x − 5 + y). Drugi wymóg dotyczy odwrotnej operacji: uczeń wyłącza jednomian przed nawias z sumy dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych, np. 6x + 9 = 3(2x + 3). Dla klasy 8 zakres ten widać w zadaniach drukowanych w tym dziale.

Najczęstszy błąd to pominięcie któregoś składnika. Przy mnożeniu dziecko często mnoży jednomian tylko przez pierwszy wyraz w nawiasie, np. 2x(x + 3) = 2x² + 3, zapominając o drugim. Przy wyłączaniu przed nawias częsty jest błąd ze znakiem: dziecko wyłącza czynnik, ale nie dzieli przez niego drugiego wyrazu albo gubi minus, np. 4x − 8 = 4(x − 2) zapisane jako 4(x + 2). Warto sprawdzić wynik, mnożąc go z powrotem.

W tym dziale spotyka się zwykle takie zadania:

  • Mnożenie jednomianu przez sumę: wykonaj mnożenie i uporządkuj wynik.
  • Wyłączanie czynnika przed nawias: znajdź wspólny czynnik i zapisz wyrażenie w postaci iloczynu.
  • Mnożenie przez nawias: wybierz współczynnik oraz Mnożenie przez sumę: brakujący współczynnik: uzupełnij lub wybierz brakujący współczynnik w wyniku.
  • Rozdzielność: wyraz wolny: wybierz odpowiedź: wybierz poprawny wyraz wolny w wyniku mnożenia.

MAT.VII-VIII.2.5: mnoży jednomian przez sumę algebraiczną co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych
MAT.VII-VIII.2.6: wyłącza poza nawias jednomian z sumy algebraicznej złożonej z dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Mnożenie jednomianu przez sumę · Rozdzielność: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Mnożenie przez nawias: wybierz współczynnik · Mnożenie przez sumę: brakujący współczynnik · Wyłączanie czynnika przed nawias

Układ dwóch równań w zadaniach tekstowych

Dziecko uczy się zamieniać dwa warunki zadania tekstowego na dwa równania z dwiema niewiadomymi i rozwiązywać je.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Według podstawy programowej dla klas 7–8 uczeń rozwiązuje zadania tekstowe z dwiema niewiadomymi. Zapisuje dwa warunki z treści jako dwa równania pierwszego stopnia i w prosty sposób sprowadza je do jednego równania z jedną niewiadomą. Zakresu liczb podstawa dla samej klasy 8 nie określa, więc nie podajemy go tutaj.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko zapisuje tylko jedno równanie albo myli, która niewiadoma oznacza którą wielkość. Przy odejmowaniu równań często gubi znak minus przy nawiasie. Wynik wygląda wtedy na poprawny rachunkowo, ale nie zgadza się z treścią zadania.

Na wydrukach w tym temacie pojawiają się zadania: Układ dwóch równań (ułóż i rozwiąż), Układ równań: czy para jest rozwiązaniem? (sprawdź podstawieniem), Układ równań: wybierz wartość x oraz Układ równań: znajdź błąd (wskaż krok, w którym pojawił się błąd w gotowym rozwiązaniu).

MAT.VII-VIII.2.12: rozwiązuje zadania tekstowe za pomocą równań pierwszego stopnia z jedną niewiadomą lub dwóch równań pierwszego stopnia z dwiema niewiadomymi, które dają się w prosty sposób sprowadzić do jednego równania pierwszego stopnia.

Typy zadań: Układ dwóch równań · Układ równań: czy para jest rozwiązaniem? · Układ równań: wstaw znak · Układ równań: wybierz wartość x · Układ równań: znajdź błąd

Czy liczba spełnia równanie?

Dziecko sprawdza, podstawiając podaną liczbę do równania, czy obie strony wychodzą równe, także dla liczb ujemnych i ułamków.

typów zadań: 2Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Dziecko potrafi sprawdzić, czy podana liczba jest rozwiązaniem równania z jedną niewiadomą. Podstawia ją w miejsce niewiadomej i liczy lewą oraz prawą stronę. Jeśli wyniki są takie same, liczba jest rozwiązaniem. Podstawa programowa opisuje to dla liczb całkowitych przy równaniach pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia oraz dla liczb wymiernych przy równaniach pierwszego stopnia. Zapis obejmuje cały etap VII–VIII, a w ósmej klasie drukowane zadania w tym obszarze to dwa typy: „czy liczba jest rozwiązaniem” i „wskaż rozwiązanie” z wyborem odpowiedzi.

Najczęstszy błąd dotyczy znaków. Przy podstawieniu liczby ujemnej, na przykład −3 do wyrażenia 2x + 5, dziecko zapisuje 2 · 3 zamiast 2 · (−3), i wynik wychodzi błędny. Drugi częsty błąd to sprawdzenie tylko jednej strony równania albo pominięcie nawiasu przy ułamku, gdy liczba wymierna wchodzi do działania. Warto wtedy każdy krok zapisywać osobno.

W zadaniu typu „czy liczba jest rozwiązaniem” dziecko dostaje równanie i jedną liczbę, a odpowiedź brzmi tak lub nie, po policzeniu obu stron. W zadaniu „wskaż rozwiązanie” wybiera spośród kilku podanych liczb tę, która po podstawieniu spełnia równanie. Obie formy ćwiczą to samo sprawdzanie.

MAT.VII-VIII.2.10: sprawdza, czy dana liczba wymierna jest rozwiązaniem równania stopnia pierwszego
MAT.VII-VIII.2.9: sprawdza, czy dana liczba całkowita jest rozwiązaniem równania (stopnia pierwszego, drugiego lub trzeciego) z jedną niewiadomą

Typy zadań: Równanie: czy liczba jest rozwiązaniem · Równanie: wskaż rozwiązanie: wybierz odpowiedź

Figury

Twierdzenie Pitagorasa w klasie 8

Uczeń rozpoznaje trójkąt prostokątny w figurze i korzysta z twierdzenia Pitagorasa, by obliczyć brakujący bok.

typów zadań: 14Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 8 uczeń potrafi rozpoznać trójkąt prostokątny w różnych sytuacjach geometrycznych i zastosować do niego twierdzenie Pitagorasa. Zadania dotyczą rozwiązywania problemów z rzeczywistych obiektów, które da się przedstawić jako model geometryczny, czasem z koniecznymi uproszczeniami. Zakres liczbowy nie jest tu podany w materiałach, dlatego nie określamy go w tym opisie.

Typowy błąd polega na pomyleniu przeciwprostokątnej z przyprostokątną: uczeń dodaje kwadraty dwóch boków zamiast odejmować, albo bierze za przeciwprostokątną krótszy bok. Przyczyną bywa niepamiętanie, że przeciwprostokątna leży naprzeciw kąta prostego i zawsze jest najdłuższym bokiem.

W praktyce zadania występują w kilku wariantach: uczeń wskazuje przeciwprostokątną spośród podanych odpowiedzi, oblicza przeciwprostokątną lub przyprostokątną, ocenia prawdziwość zdań o twierdzeniu oraz sprawdza, czy dany trójkąt jest prostokątny. Osobny typ to zadania osadzone w kontekście, na przykład drabina oparta o ścianę, przekątna prostokąta czy długość liny.

MAT.VII-VIII.3.4: dostrzega trójkąty prostokątne w różnych sytuacjach geometrycznych, stosuje twierdzenie Pitagorasa
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Długość przeciwprostokątnej: dane zbędne · Oblicz przeciwprostokątną · Oblicz przyprostokątną · Przeciwprostokątna i liczba: porównaj · Przeciwprostokątna — wybierz odpowiedź · Twierdzenie Pitagorasa krok po kroku · Twierdzenie Pitagorasa: czy trójkąt jest prostokątny · Twierdzenie Pitagorasa: dokończ zdanie · Twierdzenie Pitagorasa: oceń dwa zdania · Twierdzenie Pitagorasa: przyprostokątna — prawda czy fałsz · Twierdzenie Pitagorasa: znajdź błąd · Trapez równoramienny: pole z wysokością z Pitagorasa · Twierdzenie Pitagorasa: o ile krócej na skos · Pitagoras w praktyce: bok trójkąta prostokątnego · Przeciwprostokątna: dane zbędne (1 LO)

Objętość i pole graniastosłupa prostego

Uczeń oblicza pole powierzchni i objętość graniastosłupa prostego, w klasie 8 przede wszystkim graniastosłupa o podstawie trójkąta.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 8 uczeń ma rozwiązywać zadania o przedmiotach z życia, które można przedstawić jako graniastosłup prosty, czasem po uproszczeniu kształtu. Dla takiego modelu oblicza pole powierzchni i objętość. Gotowe zadania w tym obszarze dotyczą przede wszystkim graniastosłupa trójkątnego.

Typowy błąd polega na pomyleniu wysokości. Uczeń bierze do objętości wysokość trójkąta leżącego w podstawie zamiast wysokości graniastosłupa, czyli odległości między podstawami. Przy polu powierzchni częsty błąd to pominięcie jednej z dwóch podstaw albo jednej ze ścian bocznych.

W zadaniach z tego obszaru pojawiają się m.in.:

  • Pole powierzchni graniastosłupa: wybierz wynik – spośród podanych odpowiedzi trzeba wskazać poprawną.
  • Pole powierzchni graniastosłupa trójkątnego – obliczenie pola całej powierzchni bryły.
  • Objętość graniastosłupa trójkątnego: wybierz wynik – wybór poprawnej objętości z kilku odpowiedzi.
  • Objętość graniastosłupa trójkątnego w praktyce – zadanie opisane sytuacją, np. ile wody mieści się w pojemniku.
  • Objętość graniastosłupa trójkątnego – obliczenie objętości bez gotowych odpowiedzi do wyboru.

MAT.VII-VIII.3.14: oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych.
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Objętości prostopadłościanu i sześcianu: porównaj · Objętość graniastosłupa trójkątnego · Objętość graniastosłupa trójkątnego krok po kroku · Objętość graniastosłupa trójkątnego: dane zbędne · Objętość graniastosłupa trójkątnego: wybierz wynik · Pole powierzchni graniastosłupa trójkątnego · Pole powierzchni graniastosłupa: wybierz wynik · Objętość graniastosłupa trójkątnego w praktyce · Prostopadłościenny pojemnik: ile litrów wody · Pudełko bez pokrywki: ile materiału · Ściany sali w kształcie prostopadłościanu: pole do malowania

Umiejętność: wykorzystywanie cech trójkątów prostokątnych szczególnych

Dziecko uczy się wykorzystywać własności dwóch szczególnych trójkątów prostokątnych: tego o kątach 30°, 60°, 90° oraz równoramiennego, o kątach 45°, 45°, 90°.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla etapu klas 7-8 wymaga, by uczeń korzystał z własności trójkątów prostokątnych szczególnych, czyli tych o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych. W klasie 8 oznacza to, że uczeń potrafi użyć tych własności w zadaniach, w których pojawiają się takie trójkąty, na przykład przy obliczaniu długości boków, wysokości trójkąta równobocznego czy przekątnej kwadratu.

Typowym błędem jest pomylenie, która przyprostokątna leży naprzeciw kąta 30°, a która naprzeciw kąta 60°. Dziecko często przypisuje długości boków w złej kolejności, bo w trójkącie większy kąt leży naprzeciw dłuższego boku, a tej zależności trzeba pilnować przy każdym zadaniu. Pomaga zapisanie na szkicu, który bok leży przy którym kącie.

W materiałach do klasy 8 zadania na ten temat występują w kilku postaciach: w zadaniach zamkniętych, w których dziecko wybiera poprawną odpowiedź (Trójkąt 30°-60°-90°: wybierz odpowiedź; Wysokość trójkąta równobocznego: wybierz odpowiedź; Przekątna kwadratu: wybierz odpowiedź), w zadaniach typu prawda czy fałsz (Trójkąt 30°-60°-90°: prawda czy fałsz) oraz w zadaniach otwartych, w których dziecko samodzielnie oblicza wynik (Trójkąt o kątach 30° i 60°, Wysokość trójkąta równobocznego, Przekątna kwadratu).

MAT.VII-VIII.3.5: korzysta z własności trójkątów prostokątnych szczególnych, to jest trójkątów prostokątnych o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych

Typy zadań: Przekątna kwadratu · Trójkąt o kątach 30° i 60° · Wysokość trójkąta równobocznego · Przekątna kwadratu: wybierz odpowiedź · Trójkąt 30°-60°-90°: prawda czy fałsz · Trójkąt 30°-60°-90°: wybierz odpowiedź · Trójkąt 30°-60°-90°: znajdź błąd · Wysokość trójkąta równobocznego: wybierz odpowiedź

Pole powierzchni ostrosłupa prawidłowego i jego objętość

Uczeń uczy się obliczać pole powierzchni i objętość ostrosłupa prawidłowego oraz wyznaczać jego brakującą wysokość.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII mówi, że uczeń oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych. Podstawa nie podaje konkretnego zakresu liczb, dlatego opisujemy tylko to, co pokazują zadania przygotowane do tej części: w klasie 8 dziecko liczy pole powierzchni i objętość ostrosłupa oraz szuka brakującej wysokości bryły.

Typowy błąd polega na pomyleniu wysokości ostrosłupa z wysokością ściany bocznej. Dziecko wtedy wstawia do wzoru niewłaściwy odcinek i dostaje błędny wynik, mimo że rachunek jest poprawny. Warto zapytać, który odcinek jest prostopadły do podstawy.

W praktyce zadania są dwojakiego rodzaju:

  • Obliczeniowe: "Objętość ostrosłupa" i "Pole powierzchni ostrosłupa", gdzie dziecko wykonuje pełne obliczenie.
  • Wyszukiwanie wysokości: "Ostrosłup: brakująca wysokość", gdzie znany wynik trzeba cofnąć do jednego z wymiarów.
  • Wybór wyniku: "Objętość ostrosłupa: wybierz wynik" oraz "Pole powierzchni ostrosłupa: wybierz wynik", gdzie spośród podanych odpowiedzi trzeba wskazać poprawną, a błędne odpowiedzi często odpowiadają typowym pomyłkom.

MAT.VII-VIII.3.14: oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych.

Typy zadań: Objętość ostrosłupa · Objętość ostrosłupa krok po kroku · Objętość ostrosłupa: dane zbędne · Objętość ostrosłupa: wybierz wynik · Pole powierzchni ostrosłupa · Ostrosłup: brakująca wysokość · Pole powierzchni ostrosłupa: wybierz wynik

Długość okręgu i pole koła – liczenie z π

Dziecko uczy się obliczać długość okręgu i pole koła oraz stosować te obliczenia do prostych sytuacji z życia, w których koło jest modelem rzeczywistego przedmiotu.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko potrafi obliczyć długość okręgu i pole koła, a także wykorzystać te obliczenia w zadaniach opisujących rzeczywiste przedmioty, np. tarczę, koło roweru czy pizzę. Część zadań wymaga uproszczeń, czyli przyjęcia, że przedmiot jest idealnym kołem. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, więc warto sprawdzać zadania w materiałach szkolnych.

Najczęstszy błąd polega na pomyleniu promienia ze średnicą. Zadanie podaje średnicę, a dziecko wstawia ją do wzoru jako promień, albo odwrotnie. Drugi częsty kłopot to mieszanie wzorów: do pola koła używa się wzoru z kwadratem promienia, a do długości okręgu wzoru z samym promieniem lub średnicą pomnożoną przez π. Warto przed obliczeniami zapisać, co jest dane: r czy d.

Zadania na ten temat w materiałach mają formę: Długość okręgu, w której trzeba obliczyć obwód koła, Pole koła, w którym liczy się powierzchnię, oraz zadania typu Pole koła: wybierz wynik i Długość okręgu: wybierz liczbę przed π. W tych ostatnich wynik zostawia się w postaci wielokrotności π, co pozwala sprawdzić sam sposób rozumowania, bez przybliżania wartości π.

MAT.VII-VIII.3.7: oblicza długość okręgu i pole koła
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Długość okręgu · Pole koła · Pole koła: wybierz wynik · Długość okręgu: wybierz liczbę przed π

Dane i zdarzenia losowe

Prawdopodobieństwo zdarzenia w prostym doświadczeniu losowym

Uczeń określa, jakie jest prawdopodobieństwo zdarzenia w prostym doświadczeniu, na przykład w rzucie monetą lub kostką albo w losowaniu kuli z zestawu.

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na etapie VII–VIII (czyli w klasach 7 i 8) uczeń przeprowadza proste doświadczenia losowe: jednokrotny lub dwukrotny rzut monetą albo kostką do gry oraz losowanie kuli spośród zestawu kul. Analizuje, jakie wyniki są możliwe, i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń. Z zakresu liczb nie wynika tu nic szczególnego, bo podstawa opisuje rodzaj doświadczeń, a nie konkretny zakres liczbowy.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń liczy tylko wyniki sprzyjające zdarzeniu i zapomina porównać je ze wszystkimi możliwymi wynikami. Przy losowaniu kuli z pudełka zdarza się, że uczeń dzieli przez liczbę kul danego koloru zamiast przez liczbę wszystkich kul. Przy dwóch rzutach kostką często pomija część wyników, bo nie wypisuje ich systematycznie.

W tym dziale zadania wyglądają zwykle tak:

  • Rzut kostką – jakie jest prawdopodobieństwo, że wypadnie liczba parzysta albo większa od czterech?
  • Losowanie kuli z pudełka – ile kul trzeba dołożyć lub jaki jest udział kul danego koloru w całym zestawie?
  • Prawdopodobieństwo: ile jest kul danego koloru – na podstawie podanego prawdopodobieństwa ustalamy liczbę kul.
  • Prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego – obliczamy prawdopodobieństwo, że zdarzenie nie zajdzie, i sprawdzamy, czy wynik ma sens.

MAT.VII-VIII.4.6: przeprowadza proste doświadczenia losowe polegające przykładowo na jednokrotnym lub dwukrotnym rzucie monetą lub kostką do gry oraz na losowaniu kuli spośród zestawu kul, analizuje doświadczenia losowe i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń.

Typy zadań: Koło losujące: liczba większa niż k · Koło losujące: pola zacieniowane · Losowanie kuli z pudełka · Rzut kostką · Losowanie kartki z liczbą · Prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego · Prawdopodobieństwo: prawda czy fałsz · Prawdopodobieństwo: wybierz wynik · Prawdopodobieństwo: znajdź błąd · Szanse w dwóch urnach: porównaj · Prawdopodobieństwo: ile jest kul danego koloru · Losowanie bez patrzenia — jakie prawdopodobieństwo?

Prawdopodobieństwo w dwóch etapach: kostki i losowania

Uczeń określa prawdopodobieństwo zdarzeń w prostym doświadczeniu dwuetapowym, na przykład przy dwóch rzutach kostką lub dwóch losowaniach kul.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko przeprowadza proste doświadczenia losowe, na przykład jednokrotny lub dwukrotny rzut monetą albo kostką do gry oraz losowanie kuli z zestawu. Analizuje, jakie wyniki są możliwe, i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń. W tym dziale Twoje dziecko pracuje z dwoma rzutami kostką, gdzie liczy się suma oczek, oraz z dwoma losowaniami ze zwracaniem.

Najczęstszy błąd polega na uznawaniu wszystkich sum oczek za jednakowo prawdopodobne. Suma 2 może wypaść tylko na jeden sposób (1 i 1), a suma 7 na sześć sposobów, więc obie nie są równie prawdopodobne. Drugi typowy błąd to zapominanie, że kula po pierwszym losowaniu wraca do zestawu. Wtedy drugie losowanie ma takie same szanse jak pierwsze, a dziecko zmienia liczby, jakby kuli już nie było.

Zadania w tym dziale mają zwykle formę:

  • Suma oczek na dwóch kostkach: obliczenie prawdopodobieństwa, że suma wyniesie określoną liczbę.
  • Dwie kostki: która suma jest bardziej prawdopodobna: porównanie szans dwóch sum i uzasadnienie wyboru.
  • Dwa losowania ze zwracaniem: obliczenie szans dla dwóch kolejnych losowań kul.
  • Dwa losowania: prawda czy fałsz: ocena zdań o wynikach doświadczenia z uzasadnieniem.
  • Suma oczek na dwóch kostkach: wybierz wynik: wskazanie poprawnego wyniku spośród podanych.

MAT.VII-VIII.4.6: przeprowadza proste doświadczenia losowe polegające przykładowo na jednokrotnym lub dwukrotnym rzucie monetą lub kostką do gry oraz na losowaniu kuli spośród zestawu kul, analizuje doświadczenia losowe i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń.

Typy zadań: Suma oczek na dwóch kostkach · Dwa losowania ze zwracaniem · Dwa losowania: prawda czy fałsz · Dwa losowania: znajdź błąd · Dwie kostki: która suma jest bardziej prawdopodobna · Suma oczek na dwóch kostkach: wybierz wynik

Mediana zestawu danych – jak ją znaleźć

Dziecko uczy się wyznaczać medianę zestawu danych i używać jej razem ze średnią do porównywania zestawów, także danych finansowych.

typów zadań: 1Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie (klasy VII–VIII) podstawa programowa wymaga, aby uczeń stosował średnią arytmetyczną i medianę w praktycznych sytuacjach, na przykład do porównania dwóch zestawów danych. Podstawa nie podaje tu zakresu liczb dla samej klasy 8, więc nie opisujemy go w tym miejscu. Ważne jest rozumienie, co mediana oznacza: to wartość środkowa zestawu, gdy uporządkujemy dane od najmniejszej do największej.

Najczęstszy błąd polega na pominięciu sortowania. Uczeń bierze wartość stojącą w środku listy zapisanej w kolejności, w jakiej podano dane, a nie po uporządkowaniu. Drugi częsty błąd dotyczy zestawów o parzystej liczbie danych: wtedy medianą jest średnia dwóch środkowych wartości, a nie jedna z nich. Trzeci błąd to pomylenie mediany ze średnią, bo oba słowa brzmią podobnie, a oznaczają co innego.

W tym temacie w druku są trzy rodzaje zadań:

  • Podaj medianę – uczeń porządkuje dane i wpisuje wartość środkową.
  • Mediana: wybierz wartość – uczeń wskazuje właściwą medianę spośród podanych odpowiedzi.
  • Mediana: prawda czy fałsz – uczeń ocenia, czy podane zdanie o medianie jest prawdziwe.

MAT.VII-VIII.4.4: stosuje średnią arytmetyczną i medianę w kontekście praktycznym do porównania zestawów danych, w tym danych finansowych – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Mediana: dobierz wartości · Mediana: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Mediana: wstaw znak (kl. 5–6) · Mediana: wybierz wartość (kl. 5–6) · Mediana: znajdź błąd (kl. 5–6) · Podaj medianę (kl. 5–6)

Pozostałe typy zadań

Pozostałe typy zadań

typów zadań: 143Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Typy zadań: Proporcja: brakująca wartość (kl. 5–6) · Proporcja: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Proporcja: wybierz brakujący wyraz (kl. 5–6) · Proporcja: znajdź błąd (kl. 5–6) · Proporcja w zadaniu: przeliczenie na inną liczbę sztuk (kl. 5–6) · Proporcja: brakujący trzeci wyraz (kl. 5–6) · Proporcjonalność prosta: uzupełnij tabelę (kl. 6–7) · Procent liczby — wybierz odpowiedź · Procent liczby: dane zbędne · Procent mniejszy niż 1 · Procent większy niż 100 · Procenty dwóch liczb: porównaj · Procenty różnych liczb: uporządkuj · Procent liczby: dobierz wartości · Procent liczby: dokończ zdanie · Procent liczby: oceń dwa zdania · Procent liczby: zamiana procentu z liczbą · Procent z reszty: ile osób przychodzi pieszo · Oblicz procent liczby (kl. 6) · Procent liczby krok po kroku (kl. 6) · Procent liczby na modelu paskowym (kl. 6–7) · Procent liczby: prawda czy fałsz (kl. 6–7) · Procent liczby: znajdź błąd (kl. 6–7) · Procent z liczby: procent jako ułamek (kl. 6–7) · Procent liczby: porównaj dwa wyniki (kl. 6–7) · Procent liczby w zadaniu tekstowym (kl. 6–7) · Wartość dla jednej jednostki: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Wartość dla jednej jednostki: znajdź błąd (kl. 5–6) · Cena jednostkowa: z treścią, ile na jedną sztukę (kl. 5–6) · Cena za sztukę krok po kroku (kl. 5–6) · Cena za sztukę: dane zbędne (kl. 5–6) · Wartość dla jednej jednostki: wybierz wynik (kl. 5–6) · Cena za sztukę: gdzie taniej? (kl. 5–7) · Średnia arytmetyczna: dokończ zdanie · Średnia i mediana: oceń dwa zdania · Średnia arytmetyczna: jaki wynik podniósł średnią · Brakująca liczba ze średniej: pytanie odwrotne (kl. 5–6) · Oblicz średnią arytmetyczną (kl. 5–6) · Średnia arytmetyczna krok po kroku (kl. 5–6) · Średnia arytmetyczna: wybierz wynik (kl. 5–6) · Średnia czterech liczb: dane zbędne (kl. 5–6) · Średnia z diagramu: wybierz wartość (kl. 5–6) · Średnie dwóch zestawów liczb: porównaj (kl. 5–6) · Średnia w życiu codziennym (kl. 5–6) · Średnia z diagramu słupkowego (kl. 5–6) · Diagram obrazkowy ze skalą: o ile więcej · Udział słupka w całości w procentach · Średnia czterech słupków diagramu · Średnia czterech słupków diagramu: wybierz wynik · Średnia z wykresu kropkowego · Diagram słupkowy – o ile więcej: znajdź błąd (kl. 4–6) · Diagram słupkowy: o ile więcej — prawda czy fałsz (kl. 4–6) · Diagram słupkowy: porównaj słupki (kl. 4–6) · Odczyt z diagramu: wybierz sumę słupków (kl. 4–6) · Pole równoległoboku (kl. 5–7) · Pole równoległoboku w dm i cm: wybierz wynik (kl. 6) · Pole równoległoboku: wybierz wynik (kl. 5–7) · Pole równoległoboku: która dana jest zbędna? (kl. 5–7) · Pole równoległoboku: podstawa w dm, wysokość w cm (kl. 6–7) · Pole równoległoboku: wysokość z pola (kl. 5–7) · Pole i obwód prostokąta: oceń dwa zdania · Pole prostokąta i kwadratu: dokończ zdanie · Pole prostokąta (kl. 4–6) · Bok prostokąta z pola: pytanie odwrotne (kl. 4–6) · Brakujący bok prostokąta z pola (kl. 4–6) · Brakujący bok prostokąta: wybierz bok (kl. 4–6) · Pole kwadratu: bok z pola (kl. 4–6) · Pole prostokąta w życiu codziennym (kl. 4–6) · Pole prostokąta: dane zbędne (kl. 4–6) · Pole prostokąta: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Pole prostokąta: wstaw znak (kl. 4–5) · Pole prostokąta: znajdź błąd (kl. 4–5) · Pole prostokąta: figura z wyciętym rogiem (kl. 5–6) · Pole prostokąta: porównaj dwa pola (kl. 4–6) · Pole prostokąta: boki k razy dłuższe (kl. 5–7) · Kąty w trójkącie: oceń dwa zdania · Czwarty kąt czworokąta (kl. 5–7) · Kąty trójkąta prostokątnego: drugi kąt ostry (kl. 5–6) · Kąty trójkąta: czy taki trójkąt istnieje? (kl. 5–7) · Suma kątów wielokąta krok po kroku (kl. 5–6) · Suma kątów wielokąta: porównaj (kl. 5–6) · Trzeci kąt trójkąta (kl. 5–7) · Trzeci kąt trójkąta: wybierz wynik (kl. 5–7) · Kąty trójkąta równoramiennego: kąt między ramionami (kl. 5–7) · Kąty trójkąta w danym stosunku (kl. 6–7) · Trzeci kąt trójkąta w praktyce (kl. 5–7) · Brakująca część kąta (kl. 4–6) · Brakująca część kąta: trzy kąty w kącie pełnym (kl. 4–6) · Brakująca część kąta: wybierz miarę (kl. 4–6) · Proste równoległe i sieczna: brakujący kąt (kl. 6–7) · Trzeci kąt trójkąta krok po kroku (kl. 4–6) · Trzeci kąt trójkąta: dane zbędne (kl. 4–6) · Trzeci kąt w kącie pełnym: wybierz miarę (kl. 4–6) · Pole trójkąta: dokończ zdanie · Pole trójkąta (kl. 5–7) · Pole trójkąta i równoległoboku: porównaj (kl. 5–6) · Pole trójkąta krok po kroku (kl. 5–6) · Pole trójkąta: dane zbędne (kl. 5–6) · Pole trójkąta: prawda czy fałsz (kl. 5–7) · Pole trójkąta: prostokątny z przyprostokątnych (kl. 5–6) · Pole trójkąta: wybierz wynik (kl. 5–7) · Pole trójkąta: znajdź błąd (kl. 5–7) · Pole trójkątnej figury (kl. 5–7) · Pole trapezu (kl. 5–7) · Pole trapezu krok po kroku (kl. 5–6) · Pole trapezu: dane zbędne (kl. 5–6) · Pole trapezu: prawda czy fałsz (kl. 5–7) · Pole trapezu: wybierz wynik (kl. 5–7) · Pole trapezu: znajdź błąd (kl. 5–7) · Pole trapezu: oblicz wysokość z pola (kl. 6–7) · Pole figury w kształcie trapezu (kl. 5–7) · Odczytaj współrzędne punktu (kl. 5–6) · Współrzędna punktu: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Współrzędna punktu: wstaw znak (kl. 5–6) · Współrzędna punktu: wybierz drugą (kl. 5–6) · Współrzędna punktu: wybierz pierwszą (kl. 5–6) · Współrzędna punktu: znajdź błąd (kl. 5–6) · Układ współrzędnych na mapie: odczytaj położenie (kl. 5–6) · Wartość wyrażenia z literą (kl. 4–6) · Wartość wyrażenia z literą: prawda czy fałsz (kl. 4–6) · Wartość wyrażenia z literą: wybierz wynik (kl. 4–6) · Wartość wyrażenia z literą: znajdź błąd (kl. 4–6) · Wartość wzoru dla podanych liczb (kl. 4–6) · Wyrażenia: ile razy większe, bez liczenia (kl. 5–6) · Wartość wyrażenia z literą: porównaj dwa wyrażenia (kl. 5–6) · Równanie z niewiadomą: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Równanie z niewiadomą: wybierz odpowiedź (kl. 5–6) · Równanie z niewiadomą: znajdź błąd (kl. 5–6) · Równanie z treści: jaką liczbę pomyślano (kl. 5–6) · Równanie z niewiadomą na początku: z treścią (kl. 5–6) · Przekształcanie wzoru: wybierz wartość x · Wzór: składnik z x: wybierz odpowiedź · Wzór: wartość po przekształceniu · Przekształć wzór i wyznacz x · Zapisz wyrażenie dwóch zmiennych · Zapisz wyrażenie: o ile większa od krotności · Wyrażenie słowne: o tyle mniej: wybierz odpowiedź (kl. 5–7) · Wyrażenie ze słów: oblicz wartość (kl. 5–7) · Wyrażenie ze słów: wybierz wartość (kl. 5–7) · Na ile sposobów można to zestawić? · Reguła mnożenia: ile par · Reguła mnożenia: trzy wybory · Reguła mnożenia: wybierz liczbę par · Każdy z każdym — ile razy? · Uściski dłoni: ile ich jest? · Uściski dłoni: prawda czy fałsz · Uściski dłoni: znajdź błąd · Wybór dwóch różnych osób do ról · Ile wielokrotności w przedziale: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Ile wielokrotności w przedziale: znajdź błąd (kl. 5–6) · Liczby podzielne przez dwie liczby: wybierz wynik (kl. 5–6) · Wielokrotności w przedziale: ile liczb się dzieli (kl. 5–6) · Wspólne wielokrotności: ile liczb dzieli się przez obie (kl. 5–6) · Kąt wewnętrzny wielokąta foremnego · Kąt wielokąta foremnego krok po kroku · Kąt wielokąta foremnego: dane zbędne · Kąt wielokąta foremnego: porównaj · Kąt wielokąta foremnego: prawda czy fałsz · Kąt wielokąta foremnego: wstaw znak · Kąt wielokąta foremnego: znajdź błąd · Kąt wielokąta foremnego: dobierz wartości · Liczba boków wielokąta foremnego: wybierz · Wielokąt foremny: ile boków z kąta · Najdłuższy możliwy trzeci bok (kl. 5–6) · Nierówność trójkąta: ile długości ma trzeci bok (kl. 5–6) · Nierówność trójkąta: prawda czy fałsz (kl. 5–6) · Nierówność trójkąta: znajdź błąd (kl. 5–6) · Trzeci bok trójkąta: wybierz liczbę możliwości (kl. 5–6) · Pole trójkąta na kratce: prawda czy fałsz · Pole trójkąta na kratce: znajdź błąd · Pole trójkąta w układzie współrzędnych · Obwód trójkąta prostokątnego na kratce · Pole trapezu na kratce: wybierz wynik · Pole trapezu w układzie współrzędnych · Odległość punktów: dane zbędne · Kwadrat na odcinku AB: wybierz pole · Odległość punktów w układzie: wybierz · Odległość punktów z twierdzenia Pitagorasa · Odległość na mapie z Pitagorasa: zadanie tekstowe · Odległość punktów (1 LO – 3 LO) · Długości dwóch odcinków: porównaj (1 LO – 3 LO) · Odległość dwóch punktów krok po kroku (1 LO – 3 LO) · Odległość punktów w układzie współrzędnych: zadanie tekstowe (1 LO – 3 LO) · Wykres podróży: jak długo trwał postój? · Wykres drogi: prawda czy fałsz · Wykres drogi: znajdź błąd · Wykres podróży: ile przejechano łącznie? · Wykres podróży: prędkość w pierwszym etapie · Podróż na wykresie: cała przebyta droga · Podróż na wykresie: jak długi postój · Prędkość z wykresu ruchu: wybierz wynik · Podróż na wykresie: prędkość na pierwszym odcinku · Odległość prostych: prawda czy fałsz (kl. 6–7) · Odległość prostych: znajdź błąd (kl. 6–7) · Proste równoległe: odległość (kl. 6–7) · Proste równoległe: wybierz odległość (kl. 6–7) · Równoległe czy prostopadłe? (kl. 4–6) · Wysokość trójkąta: czy to wysokość (kl. 5–6) · Wysokość trójkąta: wybierz wynik (kl. 5–6) · Wysokość trójkąta: z pola i podstawy (kl. 5–6) · Wysokość ściany bocznej ostrosłupa · Wysokość ściany bocznej: prawda czy fałsz · Wysokość ściany bocznej: wybierz wynik · Wysokość ściany bocznej: znajdź błąd · Dach w kształcie ostrosłupa: ile materiału na pokrycie · Bryła z rysunku – ściany boczne: znajdź błąd · Bryła z rysunku: ściany boczne · Bryła z rysunku: ściany boczne: prawda czy fałsz · Bryła z rysunku: ściany boczne: wybierz wynik · Graniastosłup: ile ma wierzchołków? (kl. 5–6) · Graniastosłup: wybierz liczbę wierzchołków (kl. 4–6) · Ostrosłup: ile ma ścian? (kl. 5–6) · Graniastosłup: ile ma krawędzi? (kl. 5–6) · Graniastosłup: podstawa z liczby krawędzi (kl. 5–6) · Graniastosłup: wybierz liczbę krawędzi (kl. 4–6) · Krawędzie bryły z rysunku (kl. 4–6) · Ostrosłup: ile ma krawędzi? (kl. 5–6) · Ostrosłup: podstawa z liczby krawędzi (kl. 5–6) · Ostrosłup: wybierz liczbę krawędzi (kl. 4–6) · Wierzchołki bryły z rysunku (kl. 4–6) · Wierzchołki bryły z rysunku: prawda czy fałsz (kl. 4–6) · Wierzchołki bryły z rysunku: wybierz wynik (kl. 4–6) · Wierzchołki bryły z rysunku: znajdź błąd (kl. 4–6) · Ściany bryły z rysunku (kl. 4–6) · Ściany bryły z rysunku: prawda czy fałsz (kl. 4–6) · Ściany bryły z rysunku: wybierz wynik (kl. 4–6) · Ściany bryły z rysunku: znajdź błąd (kl. 4–6) · Symetria środkowa: czy figura ma środek symetrii? · Odbicie względem punktu: wybierz współrzędną · Punkt symetryczny względem punktu · Symetria środkowa: środek symetrii pary punktów · Punkt symetryczny względem prostej · Odbicie w prostej pionowej: wybierz współrzędną (kl. 5–7) · Symetria osiowa: ile osi symetrii ma figura (kl. 4–6) · Symetria osiowa: odbicie względem pionowej prostej (kl. 5–7) · Symetria osiowa: prawda czy fałsz (kl. 5–7) · Symetria osiowa: znajdź błąd (kl. 5–7) · Oś symetrii w zadaniu tekstowym: gdzie stoi lustro (kl. 5–7) · Symetria osiowa w zadaniu tekstowym: gdzie jest odbicie (kl. 5–7) · Symetria osiowa: oś pary punktów (kl. 5–7) · Jaka to bryła? (kl. 4–5) · Jaka to bryła? Wybierz nazwę (kl. 4–5) · Krawędzie bryły: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Krawędzie bryły: znajdź błąd (kl. 4–5) · Przesunięcie punktu w lewo i w dół · Przesunięcie punktu w prawo i w górę · Przesunięcie punktu: wybierz współrzędną · Jednokładność o środku w początku układu · Jednokładność punktu: prawda czy fałsz · Jednokładność punktu: wstaw znak · Jednokładność punktu: znajdź błąd · Obrót punktu o 180° wokół początku układu · Obrót punktu o 90° wokół początku układu · Obrót punktu o 90°: wybierz współrzędną · Kąt w trójkącie przystającym · Kąt w trójkącie przystającym: prawda czy fałsz · Kąt w trójkącie przystającym: wybierz miarę · Kąt w trójkącie przystającym: znajdź błąd · Pole figury w kształcie litery L · Pole figury złożonej: prawda czy fałsz · Pole figury złożonej: wybierz wynik · Pole figury złożonej: znajdź błąd · Pole figury w kształcie litery L: koszt pokrycia · Podzielność: czy twierdzenie jest prawdziwe? · Podzielność: twierdzenie odwrotne · Dwusieczna kąta · Dwusieczna kąta: prawda czy fałsz · Dwusieczna kąta: znajdź błąd · Symetralna odcinka · Obwód z symetralną: wybierz wynik · Najmniejsza liczba całkowita w zbiorze · Najmniejsza liczba całkowita w zbiorze: wybierz odpowiedź · Największa liczba całkowita w zbiorze · Największa liczba całkowita w zbiorze: wybierz odpowiedź · Podzielność: znajdź kontrprzykład · Kontrprzykład w podzielności: prawda czy fałsz · Kontrprzykład w podzielności: wstaw znak · Kontrprzykład w podzielności: wybierz odpowiedź · Kontrprzykład w podzielności: znajdź błąd · Następny punkt kratowy: wybierz współrzędną · Punkt kratowy na prostej · Punkty kratowe na prostej: czy punkt leży na prostej? · Punkty kratowe na prostej: znajdź błąd · Drugi koniec odcinka: wybierz współrzędną · Środek odcinka · Środek odcinka: dane zbędne · Środek odcinka: prawda czy fałsz · Środek odcinka: wstaw znak · Środek odcinka: znajdź błąd · Drugi koniec odcinka · Środek odcinka w zadaniu tekstowym: punkt w połowie drogi · Środek odcinka w zadaniu tekstowym: gdzie jest drugi koniec · Konstrukcja dwusiecznej kąta · Konstrukcja symetralnej odcinka · Trójkąt z trzech boków: sprawdź i skonstruuj · Podział kąta na połowy konstrukcją (kl. 5–6) · Trójkąt z trzech odcinków (kl. 5–6) · Środek odcinka konstrukcją (kl. 5–6) · Pole pierścienia kołowego · Pole pierścienia kołowego: wybierz wynik · Pole pierścienia ze średnic · Pole pierścienia ze średnic: prawda czy fałsz · Pole pierścienia ze średnic: znajdź błąd · Losowanie bez zwracania: liczba wyników · Dwa losowania bez zwracania · Dwa losowania bez zwracania: prawda czy fałsz · Dwa losowania bez zwracania: wybierz wynik · Dwa losowania bez zwracania: znajdź błąd

Tak wygląda zadanie

Liczbę 120 zmniejszono o 30%. Jaka liczba powstała?

120 →(-30%) □

Odpowiedź: 84

Rozwiąż równanie.

-8x - 16 = -72

Odpowiedź: 7

Trójkąt jest prostokątny: c to przeciwprostokątna, a — przyprostokątna. Oblicz drugą przyprostokątną b.

c = 52 cm, a = 20 cm, b = □

Odpowiedź: 48 cm

Na sprawdzian i na lekcję

Sprawdzian w grupach A–D

Na sprawdzian albo kartkówkę: wydruk w maksymalnie czterech grupach (A–D) — ten sam układ, w każdej grupie inne liczby i inna kolejność odpowiedzi, jeden wspólny klucz odpowiedzi.

Utwórz arkusz w grupach →
Popraw zadania w edytorze

Zmień liczby, kolejność i treść zadań na gotowym arkuszu.

Wypróbuj edytor →
Test wyboru

Te same zadania z odpowiedziami do wyboru i kartą odpowiedzi dla ucznia.

Utwórz test →

Więcej o tej klasie

Czego uczy się uczeń z matematyki w klasie 8?

W klasie 8 uczeń rozwiązuje układy dwóch równań liniowych, oblicza objętość i pole powierzchni graniastosłupów i ostrosłupów, korzysta z własności trójkątów o kątach 45°, 30° i 60° i liczy prawdopodobieństwo w doświadczeniach dwuetapowych. Klasa 8 zamyka szkołę podstawową, więc wraca do potęg, procentów, wyrażeń algebraicznych i twierdzenia Pitagorasa — to materiał egzaminu ósmoklasisty.

Ważne o podstawie programowej: nowa podstawa (Dz.U. 2026 poz. 378) obejmie klasę 8 od roku szkolnego 2030/2031 — wchodzi rocznikowo. Do tego czasu klasa 8 uczy się według podstawy z 2017 r.; zakres działów na tej stronie jest w obu podstawach zbliżony. Podstawa dla klas VII–VIII jest blokowa — mówi, co uczeń umie na koniec szkoły podstawowej. Przypisanie tematu do klasy to nasza decyzja według typowego rozkładu materiału; w sekcji „Zakres programowy” widzisz cały blok VII–VIII z cytatami rozporządzenia.

Egzamin ósmoklasisty: próbny egzamin do druku — 21 zadań w układzie arkusza CKE, z punktacją, kluczem i diagnozą błędów.

Powiązanie z podstawą programową

Każdy wiersz to wymaganie podstawy programowej w brzmieniu z urzędowego źródła podlinkowanego niżej, obok nasze tematy.

WymaganieNasze tematy
MAT.VII-VIII.1 · Liczby
MAT.VII-VIII.1.1 prowadzi obliczenia i rozumowania, w których korzysta z zapisu procentowego, w tym oblicza:
MAT.VII-VIII.1.1.a jakim procentem jednej liczby jest druga liczba Jakim procentem jednej liczby jest druga
MAT.VII-VIII.1.1.b podany procent danej liczby
MAT.VII-VIII.1.1.c liczbę na podstawie danego jej procentu Liczba na podstawie jej procentu
MAT.VII-VIII.1.2 stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy Podwyżki i obniżki o procent w zadaniach · Odsetki od lokaty rocznej. Obliczenia procentowe w kontekście finansowym
MAT.VII-VIII.1.3 oblicza potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych Potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych
MAT.VII-VIII.1.4 zamienia potęgi o wykładniku całkowitym ujemnym na odpowiednie potęgi o wykładnikach naturalnych Potęgi o ujemnym wykładniku
MAT.VII-VIII.1.5 stosuje własności działań na potęgach o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych, w tym: Działania na potęgach – reguły w klasie 8
MAT.VII-VIII.1.5.a mnoży i dzieli potęgi o takich samych podstawach Działania na potęgach – reguły w klasie 8
MAT.VII-VIII.1.5.b mnoży i dzieli potęgi o takich samych wykładnikach Działania na potęgach – reguły w klasie 8
MAT.VII-VIII.1.5.c podnosi potęgę do potęgi Działania na potęgach – reguły w klasie 8
MAT.VII-VIII.1.6 zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób Notacja wykładnicza: zapis liczb za pomocą potęg
MAT.VII-VIII.1.7 oblicza wartości pierwiastków kwadratowych i sześciennych z liczb, które są odpowiednio kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych, a przybliżone wartości pierwiastków z innych liczb oblicza za pomocą kalkulatora Pierwiastki kwadratowe i sześcienne – co umie uczeń
MAT.VII-VIII.1.8 szacuje wartość prostego wyrażenia arytmetycznego zawierającego pierwiastki Szacowanie pierwiastków bez kalkulatora
MAT.VII-VIII.1.9 stosuje własności działań na pierwiastkach dla pierwiastków kwadratowych i sześciennych, w tym: Pierwiastki: wyłączanie i włączanie czynnika
MAT.VII-VIII.1.9.a oblicza pierwiastki z iloczynu i ilorazu dwóch liczb Pierwiastki: wyłączanie i włączanie czynnika
MAT.VII-VIII.1.9.b mnoży i dzieli pierwiastki tego samego stopnia Pierwiastki: wyłączanie i włączanie czynnika
MAT.VII-VIII.1.9.c wyłącza liczbę przed znak pierwiastka i włącza liczbę pod znak pierwiastka Pierwiastki: wyłączanie i włączanie czynnika
MAT.VII-VIII.1.10 rozpoznaje zależności wprost proporcjonalne, stosuje je do wyznaczania wartości jednej wielkości na podstawie drugiej oraz wykorzystuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym Podział proporcjonalny – dzielenie w danym stosunku
MAT.VII-VIII.1.11 stosuje regułę mnożenia do zliczania par elementów w sytuacjach wymagających dwukrotnego wyboru
MAT.VII-VIII.1.12 używa kalkulatora i aplikacji komputerowych do wykonywania obliczeń przy rozwiązywaniu problemów osadzonych w kontekście praktycznym.
MAT.VII-VIII.2 · Algebra
MAT.VII-VIII.2.1 tworzy wyrażenia algebraiczne, także wyrażenia dwóch zmiennych, opisujące związki między wielkościami przedstawionymi w zadaniu oraz używa ich do rozwiązywania zadań, w tym osadzonych w kontekście praktycznym
MAT.VII-VIII.2.2 oblicza wartość liczbową wyrażenia algebraicznego będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych Wartość wyrażenia algebraicznego
MAT.VII-VIII.2.3 porządkuje jednomiany i redukuje wyrazy podobne w sumach algebraicznych Redukcja wyrazów podobnych – proste wyrażenia algebraiczne
MAT.VII-VIII.2.4 dodaje i odejmuje sumy algebraiczne składające się z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych Redukcja wyrazów podobnych – proste wyrażenia algebraiczne
MAT.VII-VIII.2.5 mnoży jednomian przez sumę algebraiczną co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias
MAT.VII-VIII.2.6 wyłącza poza nawias jednomian z sumy algebraicznej złożonej z dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias
MAT.VII-VIII.2.7 mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych Mnożenie dwumianów – iloczyn w nawiasach
MAT.VII-VIII.2.8 przekształca proste wzory, aby wyznaczyć zadaną wielkość, w tym we wzorach geometrycznych i fizycznych
MAT.VII-VIII.2.9 sprawdza, czy dana liczba całkowita jest rozwiązaniem równania (stopnia pierwszego, drugiego lub trzeciego) z jedną niewiadomą Czy liczba spełnia równanie?
MAT.VII-VIII.2.10 sprawdza, czy dana liczba wymierna jest rozwiązaniem równania stopnia pierwszego Czy liczba spełnia równanie?
MAT.VII-VIII.2.11 rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia Równania pierwszego stopnia krok po kroku · Równania z niewiadomą po obu stronach
MAT.VII-VIII.2.12 rozwiązuje zadania tekstowe za pomocą równań pierwszego stopnia z jedną niewiadomą lub dwóch równań pierwszego stopnia z dwiema niewiadomymi, które dają się w prosty sposób sprowadzić do jednego równania pierwszego stopnia. Układ dwóch równań w zadaniach tekstowych
MAT.VII-VIII.3 · Figury
MAT.VII-VIII.3.1 rozpoznaje na rysunku i rysuje symetralną odcinka oraz dwusieczną kąta, posługuje się ich własnościami
MAT.VII-VIII.3.2 rozpoznaje i rysuje figury osiowosymetryczne i środkowosymetryczne, wskazuje ich osie symetrii i środek symetrii
MAT.VII-VIII.3.3 oblicza miarę kąta wewnętrznego wielokąta foremnego
MAT.VII-VIII.3.4 dostrzega trójkąty prostokątne w różnych sytuacjach geometrycznych, stosuje twierdzenie Pitagorasa Twierdzenie Pitagorasa w klasie 8
MAT.VII-VIII.3.5 korzysta z własności trójkątów prostokątnych szczególnych, to jest trójkątów prostokątnych o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych Umiejętność: wykorzystywanie cech trójkątów prostokątnych szczególnych
MAT.VII-VIII.3.6 stosuje cechy przystawania trójkątów
MAT.VII-VIII.3.7 oblicza długość okręgu i pole koła Długość okręgu i pole koła – liczenie z π
MAT.VII-VIII.3.8 dzieli wielokąty na części lub dostrzega figury jako części innej figury w celu obliczania, porównywania lub szacowania pól oraz dostrzegania innych zależności
MAT.VII-VIII.3.9 rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń Twierdzenie Pitagorasa w klasie 8 · Objętość i pole graniastosłupa prostego · Długość okręgu i pole koła – liczenie z π
MAT.VII-VIII.3.10 rysuje w układzie współrzędnych wielokąty o wierzchołkach w punktach kratowych
MAT.VII-VIII.3.11 oblicza pola i obwody trójkątów i czworokątów o wierzchołkach w punktach kratowych
MAT.VII-VIII.3.12 rozpoznaje graniastosłupy proste i prawidłowe oraz ostrosłupy prawidłowe
MAT.VII-VIII.3.13 wskazuje wysokość ścian bocznych i wysokość ostrosłupa
MAT.VII-VIII.3.14 oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych. Objętość i pole graniastosłupa prostego · Pole powierzchni ostrosłupa prawidłowego i jego objętość
MAT.VII-VIII.4 · Dane i zdarzenia losowe
MAT.VII-VIII.4.1 pozyskuje i selekcjonuje dane z różnych źródeł, porządkuje je i ocenia ich wiarygodność
MAT.VII-VIII.4.2 dobiera sposób przedstawienia danych ułatwiający ich analizę, posługując się odpowiednimi aplikacjami komputerowymi
MAT.VII-VIII.4.3 interpretuje zależność między dwiema wielkościami opisaną za pomocą wykresu, przykładowo zmianę pewnej wielkości w czasie, w tym: przebyta droga, wysokość wynagrodzeń, koszty życia, inflacja – moduł ekonomiczno-finansowy
MAT.VII-VIII.4.4 stosuje średnią arytmetyczną i medianę w kontekście praktycznym do porównania zestawów danych, w tym danych finansowych – moduł ekonomiczno-finansowy Mediana zestawu danych – jak ją znaleźć
MAT.VII-VIII.4.5 krytycznie interpretuje dane, w tym dane finansowe, wyciąga z nich wnioski i uzasadnia je, odwołując się do własności zestawu danych
MAT.VII-VIII.4.6 przeprowadza proste doświadczenia losowe polegające przykładowo na jednokrotnym lub dwukrotnym rzucie monetą lub kostką do gry oraz na losowaniu kuli spośród zestawu kul, analizuje doświadczenia losowe i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń. Prawdopodobieństwo zdarzenia w prostym doświadczeniu losowym · Prawdopodobieństwo w dwóch etapach: kostki i losowania
MAT.VII-VIII.5 · Myślenie matematyczne
MAT.VII-VIII.5.1 stosuje ogólne metody rozwiązywania problemów matematycznych, w tym:
MAT.VII-VIII.5.1.a zapisuje związki między danymi występującymi w zadaniu w sposób ułatwiający analizę problemu
MAT.VII-VIII.5.1.b analizuje swoje rozwiązanie problemu i – jeśli to możliwe – upraszcza rozwiązanie
MAT.VII-VIII.5.1.c stawia dodatkowe pytania wynikające z otrzymanego rozwiązania
MAT.VII-VIII.5.1.d dostrzega podobieństwa między metodami rozwiązywania różnych problemów matematycznych
MAT.VII-VIII.5.2 wyjaśnia swój sposób myślenia przy rozwiązywaniu problemu matematycznego przez:
MAT.VII-VIII.5.2.a podawanie argumentów matematycznych uzasadniających kolejne kroki rozumowania
MAT.VII-VIII.5.2.b budowanie uzasadnienia odwołującego się tylko do niezbędnych argumentów
MAT.VII-VIII.5.2.c formułowanie wniosków wynikających z rozumowania
MAT.VII-VIII.5.3 prowadzi rozumowania matematyczne, wykazując przy tym umiejętność:
MAT.VII-VIII.5.3.a odróżniania twierdzenia od twierdzenia odwrotnego
MAT.VII-VIII.5.3.b stosowania nieskomplikowanych, jednokrokowych rozumowań nie wprost
MAT.VII-VIII.5.3.c uogólniania zaobserwowanych przypadków szczególnych
MAT.VII-VIII.5.3.d uzasadniania, np. przez podanie kontrprzykładu, że dana własność nie zachodzi.
MAT.VII-VIII.WO.1 · Korzystanie z narzędzi matematycznych – rozumienie i używanie pojęć oraz własności matematycznych także w nowej sytuacji, dostrzeganie związków między własnościami oraz różnic i podobieństw między obiektami matematycznymi.
MAT.VII-VIII.WO.2 · Wykonywanie obliczeń arytmetycznych i algebraicznych, dążenie do optymalnego sposobu rachowania, używanie kalkulatora lub aplikacji obliczeniowych, gdy jest to uzasadnione złożonością rachunku lub celem zadania.
MAT.VII-VIII.WO.3 · Wyciąganie wniosków z informacji podanych za pomocą tekstu, tabel, diagramów, wykresów itp., używanie pojęć, narzędzi i argumentów matematycznych do krytycznego interpretowania danych, w tym do rozpoznawania nieuprawnionych wniosków.
MAT.VII-VIII.WO.4 · Stosowanie adekwatnych narzędzi matematycznych do opisu, analizy i rozwiązywania problemów z różnych dziedzin, w tym z życia codziennego.
MAT.VII-VIII.WO.5 · Budowanie kilkuetapowych strategii rozwiązania problemu matematycznego, dostrzeganie poprawnych rozwiązań problemu, analizowanie rozwiązania w celu sprawdzenia jego poprawności lub uproszczenia sposobu rozumowania.
MAT.VII-VIII.WO.6 · Prowadzenie rozumowań i uzasadnianie ich poprawności, formułowanie wniosków wynikających z przesłanek, dobieranie argumentów przez podawanie przykładów i kontrprzykładów, weryfikowanie rozumowań podanych przez innych.

Spoza programu — zadania dodatkowe

Zadania, których program tej klasy nie przewiduje, a inne kraje uczą ich na tym poziomie. Darmowe jak wszystko tutaj i nigdy nie mieszają się z działami ani z gotowymi testami z programu.