| Liczby |
| Wykonywać dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, porządkowanie i porównywanie poznanych liczb (liczb naturalnych, liczb całkowitych, ułamków i liczb dziesiętnych), gdy to możliwe w pamięci lub przy użyciu zwykłych algorytmów pisemnych, kalkulatorów i arkuszy kalkulacyjnych oraz oceniając, które narzędzie może być najbardziej odpowiednie. |
Porównywanie i porządkowanie liczb całkowitych · Dodawanie i odejmowanie liczb całkowitych · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych i ułamków ze znakiem · Mnożenie i dzielenie liczb ze znakiem · Ułamki o tym samym mianowniku · Porównywanie ułamków o różnych licznikach i mianownikach · Dodawanie i odejmowanie różnych ułamków · Mnożenie ułamków: liczniki, mianowniki i pola · Dzielenie ułamków przez ułamki: odwrotność · Mnożenie liczb dziesiętnych · Dzielenie liczb dziesiętnych: przesuwanie przecinka · Kolejność działań na liczbach całkowitych |
| Podawać przybliżone szacunki wyniku działania i sprawdzać prawdopodobieństwo (wiarygodność) obliczenia. |
Szacowanie wyniku: obliczanie na oko |
| Przedstawiać znane liczby na osi liczbowej. |
Liczby całkowite i liczby przeciwne na osi liczbowej · Ułamki na osi liczbowej · Liczby dziesiętne na osi liczbowej |
| Posługiwać się skalami z podziałką w znaczących kontekstach dla nauk przyrodniczych i techniki. |
Liczby dziesiętne na osi liczbowej |
| Wykorzystywać pojęcie stosunku liczb lub miar i wyrażać go zarówno w postaci dziesiętnej, jak i za pomocą ułamka. |
Zapisywanie ułamka w postaci nieskracalnej · Zamiana ułamka na liczbę dziesiętną |
| Używać ułamków równoważnych i liczb dziesiętnych do oznaczania tej samej liczby wymiernej na różne sposoby, mając świadomość zalet i wad różnych reprezentacji. |
Upraszczanie ułamków: dzielenie przez tę samą liczbę · Zamiana liczby dziesiętnej na ułamek · Zamiana ułamka na ułamek dziesiętny okresowy |
| Rozumieć znaczenie procentu i umieć go obliczać, stosując różne strategie. |
Obliczanie procentu danej wielkości · Jaki procent stanowi jedna liczba z drugiej · Znajdowanie liczby na podstawie jej procentu |
| Interpretować zmianę procentową danej wielkości jako mnożenie przez liczbę dziesiętną. |
Zmiany procentowe: wzrosty i spadki |
| Wyznaczać wielokrotności i dzielniki liczby naturalnej oraz wspólne wielokrotności i dzielniki kilku liczb. |
Znajdowanie wszystkich dzielników liczby |
| Rozumieć znaczenie i użyteczność najmniejszej wspólnej wielokrotności oraz największego wspólnego dzielnika, w matematyce i w sytuacjach konkretnych. |
Największy wspólny dzielnik (NWD) · Najmniejsza wspólna wielokrotność (NWW): kiedy wszystko się zgrywa |
| W prostych przypadkach rozkładać liczby naturalne na czynniki pierwsze i znać przydatność takiego rozkładu do różnych celów. |
Liczby pierwsze i liczby złożone · Rozkład na czynniki pierwsze |
| Stosować zwyczajowy zapis potęg o wykładniku całkowitym dodatnim, ze świadomością znaczenia, oraz własności potęg do upraszczania obliczeń i zapisów. |
Obliczanie potęg ułamków i liczb całkowitych · Potęgi: zasady znajdowania wykładnika |
| Znać pierwiastek kwadratowy jako operator odwrotny do podnoszenia do kwadratu. |
Pierwiastki kwadratowe i sześcienne: operacja odwrotna |
| Podawać oszacowania pierwiastka kwadratowego, wykorzystując tylko mnożenie. |
Szacowanie pierwiastka kwadratowego za pomocą mnożenia |
| Wiedzieć, że nie można znaleźć ułamka ani liczby dziesiętnej, która podniesiona do kwadratu daje 2, lub inne liczby całkowite. |
Szacowanie pierwiastka kwadratowego za pomocą mnożenia |
| Stosować własność łączności i rozdzielności do grupowania i upraszczania, również w pamięci, działań. |
Obliczanie w sprytny sposób z wykorzystaniem właściwości · Własność rozdzielności: mnożenie i wyłączanie wspólnego czynnika |
| Opisywać za pomocą wyrażenia liczbowego sekwencję działań, która daje rozwiązanie problemu. |
Od słów do wyrażenia: zapisywanie działania |
| Wykonywać proste obliczenia na znanych liczbach, rozumiejąc znaczenie nawiasów oraz zasady kolejności wykonywania działań. |
Kolejność wykonywania działań z nawiasami · Ułamki reszty: krok po kroku |
| Wyrażać wielkości mierzalne, używając także potęg liczby 10 i cyfr znaczących. |
Zapisywanie dużych i małych liczb za pomocą potęg liczby 10 |
| Przestrzeń i figury |
| Odtwarzać figury i rysunki geometryczne, wykorzystując we właściwy sposób i z dokładnością odpowiednie narzędzia (linijka, ekierka, cyrkiel, kątomierz, oprogramowanie geometryczne). |
Konstruowanie za pomocą linijki i cyrkla |
| Przedstawianie punktów, odcinków i figur w układzie współrzędnych na płaszczyźnie. |
Odczytywanie współrzędnych punktu na płaszczyźnie · Odległość między punktami leżącymi na tej samej prostej |
| Znać definicje i własności (kąty, osie symetrii, przekątne, …) głównych figur płaskich (trójkąty, czworokąty, wielokąty foremne, koło). |
Rozpoznawanie rodzajów trójkątów · Rozpoznawanie czworokątów na podstawie ich właściwości · Promień i średnica okręgu · Suma kątów w trójkątach i czworokątach · Kąt wewnętrzny wielokąta foremnego |
| Opisywanie złożonych figur i konstrukcji geometrycznych w celu przekazania ich innym. |
|
| Odtwarzać figury i rysunki geometryczne na podstawie opisu i kodowania wykonanego przez innych. |
Konstruowanie za pomocą linijki i cyrkla |
| Rozpoznawać podobne figury płaskie w różnych kontekstach i odtwarzać w skali daną figurę. |
Użycie skali do wyznaczania rzeczywistych odległości |
| Znać twierdzenie Pitagorasa i jego zastosowania w matematyce i w sytuacjach konkretnych. |
Twierdzenie Pitagorasa: obliczanie boków trójkąta prostokątnego · Odległość między dwoma punktami z użyciem twierdzenia Pitagorasa |
| Wyznaczanie pola prostych figur przez ich rozkładanie na figury elementarne, np. trójkąty, lub stosowanie najczęściej używanych wzorów. |
Pole trójkąta: podstawa i wysokość · Pole równoległoboku: podstawa razy wysokość · Obliczanie pola trapezu · Pole figur złożonych: rozkładanie ich na proste części |
| Szacować z niedomiarem i z nadmiarem pole figury ograniczonej również liniami krzywymi. |
Obliczanie pola za pomocą kwadratów jednostkowych |
| Znać liczbę π i niektóre sposoby jej przybliżania. |
Obwód i pole koła |
| Obliczać pole koła i długość okręgu, znając promień, oraz odwrotnie. |
Obwód i pole koła |
| Znać i stosować główne przekształcenia geometryczne i ich niezmienniki. |
Symetria środkowa: punkty i środki · Trójkąty przystające: odpowiadające sobie kąty |
| Przedstawiać przedmioty i figury trójwymiarowe na różne sposoby za pomocą rysunków na płaszczyźnie. |
Rozwinięcie sześcianu: rozpoznawanie ścian |
| Przedstawianie obiektów trójwymiarowych na podstawie reprezentacji dwuwymiarowych. |
Rozwinięcie sześcianu: rozpoznawanie ścian |
| Obliczać pole powierzchni i objętość najczęstszych brył oraz szacować je dla przedmiotów z życia codziennego. |
Objętość prostopadłościanu: ile mieści się w pudełku · Pole powierzchni prostopadłościanu: pokrywanie każdej ściany |
| Rozwiązywać problemy, wykorzystując własności geometryczne figur. |
Znajdowanie brakującego kąta · Jakie mogą być długości trzeciego boku trójkąta |
| Relacje i funkcje |
| Interpretowanie, budowanie i przekształcanie wzorów zawierających litery do wyrażania w sposób ogólny zależności i własności. |
Obliczanie wartości wyrażenia z literami · Wyznaczanie litery ze wzoru · Dodawanie i redukcja podobnych wyrazów |
| Wyrażać zależność proporcjonalności za pomocą równości ułamków i odwrotnie. |
Znajdowanie brakującego wyrazu w proporcji |
| Używać układu współrzędnych kartezjańskich do przedstawiania zależności i funkcji empirycznych lub wyznaczonych z tabel oraz w szczególności poznawać funkcje typu y=ax, y=a/x, y=ax², y=2ⁿ i ich wykresy, a także łączyć dwie pierwsze z pojęciem proporcjonalności. |
Uzupełnianie tabeli reguły · Obliczanie wartości funkcji liniowej · Odwrotna proporcjonalność: gdy jedna wielkość rośnie, druga maleje · Odczytywanie wykresu pokazującego, jak coś zmienia się w czasie |
| Badać i rozwiązywać zadania z wykorzystaniem równań pierwszego stopnia. |
Rozwiązywanie prostych równań: znajdowanie nieznanej liczby · Rozwiązywanie równań pierwszego stopnia w dwóch krokach · Równania z x po obu stronach · Przetłumaczenie zadania zapisanego słownie na równanie pierwszego stopnia i jego rozwiązanie |
| Dane i przewidywania |
| Przedstawiać zbiory danych, także z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego. W istotnych sytuacjach porównywać dane w celu podejmowania decyzji, wykorzystując rozkłady liczebności i częstości względnych. Wybierać i stosować wartości średnie (dominantę, medianę, średnią arytmetyczną) odpowiednie do rodzaju i cech dostępnych danych. Umieć ocenić zmienność zbioru danych, wyznaczając na przykład jego rozstęp. |
Czytanie i porównywanie diagramów oraz tabel · Odczytywanie wykresów kropkowych i wykresów pudełkowych · Szacowanie prawdopodobieństwa na podstawie częstości względnej · Porównywanie dwóch grup za pomocą średniej i rozstępu · Średnia arytmetyczna: jak ją obliczyć i kiedy jej używać · Znajdowanie mediany zbioru danych · Rozstęp: jak bardzo rozproszone są dane |
| W prostych sytuacjach losowych wyodrębniać zdarzenia elementarne, przypisywać im prawdopodobieństwa, obliczać prawdopodobieństwo jakiegoś zdarzenia, rozkładając je na rozłączne zdarzenia elementarne. |
Prawdopodobieństwo zdarzenia prostego |
| Rozpoznawać pary zdarzeń komplementarnych, wykluczających się, niezależnych. |
|