| Liczby i działania |
| Dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić, aby rozwiązywać zadania i kontrolować wiarygodność swojego wyniku. |
Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych · Mnożenie liczb dziesiętnych · Dzielenie liczb dziesiętnych w klasie 5 |
| Znać znaczenie i sytuacje zastosowania tych działań. |
Przetłumaczenie zdania na wyrażenie |
| Dzielenie przez liczbę dziesiętną. |
Dzielenie liczb dziesiętnych w klasie 5 |
| Wykonywanie ciągów działań. |
Obliczenia z nawiasami i kolejnością działań |
| Zapisywanie problemu, danego ciągu działań, programu obliczeń w postaci jednego wyrażenia, z użyciem lub bez użycia nawiasów. |
Przetłumaczenie zdania na wyrażenie |
| Nazywać działanie, rozróżniać sumy i iloczyny, składniki i czynniki. |
Czytanie wyrażenia: sumy, iloczyny, czynniki · Przetłumaczenie zdania na wyrażenie |
| Znać i stosować kolejność wykonywania działań. |
Obliczenia z nawiasami i kolejnością działań |
| Znać i stosować prostą własność rozdzielności na przykładach liczbowych. |
Rozdzielność mnożenia: rozwijanie i wyłączanie wspólnego czynnika |
| Stosować pojęcia wielokrotności i dzielników. |
Dzielniki i wielokrotności: wypisywanie i liczenie |
| Znać cechy podzielności przez 3 i przez 9. |
Kryteria podzielności: rozpoznawanie wielokrotności |
| Wykorzystywanie algorytmu w ramach obliczeń liczbowych. |
|
| Definiować liczby względne. |
Liczby ujemne: wyniki poniżej zera · Liczby względne na osi liczbowej |
| Zdefiniować liczbę przeciwną i wartość bezwzględną liczby. |
Liczby względne na osi liczbowej · Odległość na osi liczbowej a wartość bezwzględna |
| Definiować pojęcie liczby dodatniej, ściśle dodatniej, ujemnej, ściśle ujemnej. |
Porównywanie i porządkowanie liczb względnych · Liczby względne na osi liczbowej |
| Używać liczb względnych do przedstawiania wielkości obserwowalnych, które mogą przyjmować wartości mniejsze od zera (temperatura, czas, wysokość itp.), w szczególności w ramach rozwiązywania problemów. |
Liczby ujemne: wyniki poniżej zera |
| Odczytywać odciętą liczby względnej na prostej graduowanej i zaznaczać liczbę względną o danej odciętej. |
Liczby względne na osi liczbowej |
| Porównywać i porządkować w kolejności rosnącej i malejącej liczby dziesiętne względne. |
Porównywanie i porządkowanie liczb względnych |
| Dodawać dwie względne liczby dziesiętne. |
Dodawanie i odejmowanie liczb ujemnych · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Dodawać kilka dziesiętnych liczb względnych. |
Dodawanie i odejmowanie liczb ujemnych · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Odejmować dwie dziesiętne liczby względne. |
Dodawanie i odejmowanie liczb ujemnych · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Znać i uzasadniać sytuacje, w których nawiasy są niezbędne dla sensu zapisów. |
Obliczenia z nawiasami i kolejnością działań |
| Upraszczać zapis sum zawierających nawiasy. |
Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Wykonywać ciągi dodawania i odejmowania liczb dziesiętnych ze znakiem. |
Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Rozwiązywać zadania wymagające dodawania i odejmowania liczb dziesiętnych dodatnich i ujemnych. |
Liczby ujemne: wyniki poniżej zera · Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych ujemnych i dodatnich |
| Porównywać ułamki. |
Porównywanie ułamków o różnych mianownikach |
| Dodawać i odejmować ułamki o dowolnych mianownikach. |
Ułamki o różnych mianownikach |
| Rozwiązywać zadania z dodawaniem i odejmowaniem ułamków. |
Ułamki o różnych mianownikach |
| Poznawać pojęcie potęgi liczby oraz jej zapis w przypadku kwadratu i sześcianu. |
Kwadraty i sześciany: zrozumieć potęgi |
| Znać kwadraty liczb całkowitych od 0 do 12. |
Kwadraty i sześciany: zrozumieć potęgi |
| Znać sześcian liczby 10. |
Kwadraty i sześciany: zrozumieć potęgi |
| Umieć zapisać liczbę w postaci potęgi 2 lub 3. |
Kwadraty i sześciany: zrozumieć potęgi |
| Obliczać wartość liczbową wyrażeń zawierających proste potęgi, dodawania, odejmowania i iloczyny. |
Obliczanie potęg liczb względnych i ułamków · Obliczenia z nawiasami i kolejnością działań |
| Obliczać wartość wyrażenia literowego zawierającego prostą potęgę. |
Obliczanie wartości wyrażenia z literą |
| Tworzyć wzory (dwukrotność, trzykrotność, kwadrat, następnik, poprzednik, pole, obwód itp.). |
Przetłumaczenie zdania na wyrażenie |
| Obliczać wartość wyrażenia literowego przez podstawianie. |
Obliczanie wartości wyrażenia z literą |
| Sprawdzać, czy równość między wyrażeniami algebraicznymi zawierającymi zmienną jest prawdziwa, czy fałszywa. |
Sprawdzanie, czy liczba jest rozwiązaniem równania |
| Określać, czy wyrażenie literowe jest sumą, czy iloczynem. |
Czytanie wyrażenia: sumy, iloczyny, czynniki |
| Wykorzystywać zależności k(a + b) = ka + kb lub k(a – b) = ka – kb do rozkładania na czynniki, lub rozwijania wyrażenia algebraicznego. |
Rozdzielność mnożenia: rozwijanie i wyłączanie wspólnego czynnika |
| Redukować wyrażenie literalne postaci a𝑥 + b, gdzie a i b są liczbami dziesiętnymi. |
Upraszczanie wyrażenia: grupowanie wyrazów podobnych |
| Wykazywanie ogólnej własności za pomocą rachunku literowego. |
|
| Użyć kontrprzykładu, aby wykazać, że twierdzenie jest fałszywe. |
Wykazanie, że twierdzenie jest fałszywe |
| Formułować hipotezy, opierając się na języku algorytmicznym lub arkuszu kalkulacyjnym. |
|
| Nadawać literze status niewiadomej. |
Sprawdzanie, czy liczba jest rozwiązaniem równania · Znajdowanie niewiadomej w prostym równaniu |
| Modelować problemy dotyczące działań z okienkiem za pomocą równań typu a𝑥 = c lub 𝑥 + b = c. |
Ułożenie równania do zadania (klasa 5) |
| Rozwiązywać równania typu a𝑥 = c lub 𝑥 + b = c metodami arytmetycznymi opartymi na działaniach odwrotnych. |
Znajdowanie niewiadomej w prostym równaniu |
| Przestrzeń i geometria |
| Na osi liczbowej: - odczytywać współrzędną danego punktu; - zaznaczać punkt o danej współrzędnej. |
Umieszczanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej · Liczby względne na osi liczbowej |
| W płaszczyźnie z prostokątnym układem współrzędnych: - odczytywać współrzędne danego punktu; - zaznaczać punkt o danych współrzędnych |
Czytanie i zaznaczanie punktów w układzie współrzędnych |
| Konstruować i wiązać ze sobą różne przedstawienia w perspektywie kawalerskiej następujących brył: prostopadłościan, sześcian, walec prosty, graniastosłup prosty. |
|
| Umieć powiązać przedstawienie w perspektywie kawalerskiej z siatką prostopadłościanu, graniastosłupa prostego lub walca obrotowego. |
Wzór sześcianu w klasie 5 |
| Obliczać objętość sześcianu, prostopadłościanu, graniastosłupa prostego. |
Obliczanie objętości prostopadłościanu · Objętość prostopadłościanu i graniastosłupa prostego |
| Znać i zamieniać jednostki miar stosowane w praktyce (objętości i pojemności). |
Zamiana jednostek pola i objętości · Zamiana jednostek pojemności |
| Obliczać pole koła, objętość walca obrotowego. |
Obwód i pole koła: obliczenia z użyciem π · Obliczanie objętości walca obrotowego |
| Zdefiniować półobrót lub symetrię środkową. |
Symetria środkowa (obrót o 180°) w klasie 5 |
| Znać własności obrotu o 180 stopni. |
Symetria środkowa (obrót o 180°) w klasie 5 |
| Charakteryzować równoległość za pomocą kątów: kąty naprzemianległe wewnętrzne, kąty odpowiadające. |
Znajdowanie brakującej części kąta |
| Znać sumę kątów trójkąta i umieć ją udowodnić. |
Obliczanie brakującego kąta w trójkącie lub czworokącie |
| Konstruować trójkąty na podstawie danych częściowych. |
Jaka jest długość trzeciego boku trójkąta? |
| Znać własności symetralnych oraz okręgu opisanego na trójkątach szczególnych. |
Symetralna i dwusieczna: rysowanie i zastosowanie |
| Obliczać pole trójkąta. |
Obliczanie pola trójkąta w klasie 5 |
| Definiować i kreślić wysokości w trójkącie. |
Rozpoznawanie wysokości trójkąta |
| Wiedzieć, że wysokości trójkąta są współbieżne. |
Rozpoznawanie wysokości trójkąta |
| Zdefiniować i wykreślić środkowe w trójkącie. |
Środek odcinka i współrzędne |
| Wykazać, że mediana dzieli trójkąt na dwa trójkąty o równych polach. |
|
| Stosować te własności w przypadku szczególnych trójkątów. |
|
| Zdefiniować równoległobok. |
Rozpoznawanie czworokątów na podstawie ich własności · Kąty i przekątne równoległoboku |
| Konstruowanie równoległoboków. |
|
| Znać charakterystyczne własności boków przeciwległych i przekątnych. |
Kąty i przekątne równoległoboku |
| Wykorzystywać charakterystyczną własność przekątnych lub boków do ich skonstruowania albo podania rodzaju czworokąta. |
Rozpoznawanie czworokątów na podstawie ich własności |
| Definiować szczególne równoległoboki (prostokąt, romb, kwadrat). |
Rozpoznawanie czworokątów na podstawie ich własności |
| Znać charakterystyczne własności. |
Kąty i przekątne równoległoboku |
| Umieć obliczać pole równoległoboku i figur złożonych. |
Obliczanie pola równoległoboku · Obliczanie pola figury przez jej rozłożenie na części |
| Rozwiązywać zadania wymagające zamiany jednostek długości i jednostek pola. |
Zamiana jednostek pola i objętości · Zamienianie jednostek długości |
| Organizacja i zarządzanie danymi oraz prawdopodobieństwo |
| Zbierać i organizować dane. |
|
| Obliczać liczebności i częstości (wyrażone w postaci dziesiętnej, ułamkowej lub procentowej). |
Jaki procent stanowi dana część całości? · Odczytywanie i porównywanie danych na wykresie |
| Odczytywać i interpretować informacje przedstawione w postaci tabel, diagramów i wykresów. |
Odczytywanie i porównywanie danych na wykresie |
| Przedstawiać, na papierze lub za pomocą arkusza kalkulacyjnego z funkcją tworzenia wykresów, dane w postaci tabeli, diagramu (diagramu słupkowego, diagramu kołowego) lub wykresu kartezjańskiego. |
Wykres kołowy: kąty i liczebności |
| Wybierać reprezentację odpowiednią do tego, co należy wyeksponować. |
|
| Obliczać i interpretować średnią arytmetyczną szeregu danych. |
Średnia zestawu danych |
| Poruszać zagadnienia dotyczące przypadku na podstawie prostych problemów. |
Prawdopodobieństwo: obliczanie szans wystąpienia zdarzenia |
| Używać słownictwa z zakresu prawdopodobieństwa w konkretnych kontekstach: doświadczenie losowe, wynik, zdarzenie. |
Prawdopodobieństwo: obliczanie szans wystąpienia zdarzenia |
| Przypisywać prawdopodobieństwa w prostych przypadkach (jednakowe prawdopodobieństwo). |
Prawdopodobieństwo: obliczanie szans wystąpienia zdarzenia |
| Powtórzyć materialnie proste doświadczenie losowe. Zapisać zaobserwowane wyniki w tabeli liczebności i częstości. |
Szacowanie prawdopodobieństwa za pomocą częstości |
| Proporcjonalność, funkcje |
| Stosować proporcje, procenty. |
Obliczanie procentu danej wielkości |
| Obliczać, stosować proporcje, procenty. |
Obliczanie procentu danej wielkości · Jaki procent stanowi dana część całości? |
| Identyfikować sytuacje proporcjonalności w konkretnych kontekstach (ceny, przepisy kulinarne, odległości, skale). |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Używać współczynnika proporcjonalności w konkretnych kontekstach (cena jednostkowa, prędkość średnia, skala itp.). |
Znajdowanie wartości dla jednej jednostki (cena jednostkowa) · Użycie skali do wyznaczenia rzeczywistej długości · Odległość, prędkość i czas: połącz wszystkie trzy |
| Przedstawianie sytuacji proporcjonalnej za pomocą tabeli lub wykresu. |
Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Rozpoznawać sytuację proporcjonalności na podstawie tabeli lub wykresu. |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Rozpoznawać graficznie, czy chmura punktów jest związana, czy nie jest związana z sytuacją proporcjonalności między danymi dyskretnymi. |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Wprowadzać wyrażenie: „w zależności od” w kontekstach konkretnych lub matematycznych. |
Obliczanie wartości funkcji liniowej · Czytanie wykresu drogi w klasie 5 · Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Sporządzić tabelę wartości. |
Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Czytać i interpretować tabelę wartości. |
Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Zaznaczać w danym prostokątnym układzie współrzędnych punkty odpowiadające tabeli wartości. |
Czytanie i zaznaczanie punktów w układzie współrzędnych |
| Odczytywać i interpretować wykres kartezjański przedstawiony za pomocą krzywej lub chmury punktów. |
Czytanie wykresu drogi w klasie 5 |
| Przedstawianie zależności między dwiema wielkościami za pomocą tabeli wartości na podstawie wzoru. |
Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Stworzyć prostą formułę przedstawiającą zależność między dwiema wielkościami. |
Przetłumaczenie zdania na wyrażenie |
| Graficznie charakteryzować proporcjonalność. |
Znajdowanie brakującej wartości w proporcji |
| Myślenie komputacyjne |
| Wykonywać proste polecenia i układać je w kolejności. |
|
| Określanie danych wejściowych i wyjściowych programu. |
|
| Przedstawiać wzory w postaci wyrażenia informatycznego w blokowym języku programowania. |
|
| Obliczać wartości wzorów za pomocą ciągu instrukcji w blokowym języku programowania. |
|
| Przewidywać wartość wyrażenia informatycznego przed jego wykonaniem. |
Uzupełnianie tabeli wartości na podstawie reguły |
| Analizować prosty dany program i modyfikować jego parametry. |
|
| Wykonać prostą pętlę bezwarunkową, umożliwiającą powtórzenie liniowej sekwencji instrukcji ściśle określoną liczbę razy. |
|