Polski
Program nauczania (Francja)

Matematyka — klasa 6

Klasa 6 (Francja) — Ułamki zwykłe i ułamki dziesiętne

Imaginesis: arkusze z matematyki do druku dla tej klasy (Francja) — zadania tekstowe ze wskazówkami, kluczem odpowiedzi i rozwiązaniami krok po kroku w PDF, także jako sprawdzian w 2–4 grupach (A–D).

z kluczem odpowiedzi · rozwiązania krok po kroku · wskazówki · sprawdzian w grupach A–D

Za darmo: przykładowe arkusze i demo edytora bez konta.

Działy tej klasy

Matematyka w 6. klasie zgodnie z programem cyklu 3: duże liczby, liczby dziesiętne i procenty, iloczyn dwóch liczb dziesiętnych, ułamek jako iloraz, obwód koła, objętości, kąty, symetralna i prawdopodobieństwo. Każdemu zagadnieniu towarzyszą wzory ćwiczeń gotowe do wydrukowania w formie kart pracy.

Liczby, obliczenia i rozwiązywanie zadań

Obliczanie procentu danej wielkości

Uczeń uczy się obliczać część wielkości odpowiadającą danemu procentowi, na przykład 20% z 50.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi rozumieć, co oznacza procent, czyli część ze 100, i stosować go do wielkości lub liczby. Program nie określa tutaj zakresu liczb do opanowania: oczekiwanie dotyczy sensu procentu i jego zastosowania.

Najczęstszy błąd polega na traktowaniu procentu jak liczby do dodania lub przepisania: zapisanie 20 jako wyniku „20 % z 50” zamiast szukania części odpowiadającej 20 na 100. Często wynika on z pomylenia „wzięcia części” z „zwiększenia o”.

W kartach tego działu praca przyjmuje w szczególności następujące formy:

  • obliczanie procentu liczby, w jednym kroku lub etapami;
  • przedstawianie sytuacji za pomocą modelu prostokątnego (taśmowego);
  • zastępowanie procentu odpowiednim ułamkiem;
  • porównywanie dwóch wyników lub rozwiązywanie zadania z podaną wielkością;
  • wybieranie poprawnej odpowiedzi lub stwierdzanie, czy twierdzenie jest prawdziwe, czy fałszywe;
  • wskazywanie zbędnych danych w treści zadania.

Powiązanie z podstawą programową: Używać proporcji do obliczania części, znając całość, lub całości, znając część.
Powiązanie z podstawą programową: Zbiory odniesienia zawierające się w sobie: procent z procentu.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie prostych sytuacji, w których występują procenty z procentów.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować proporcje, procenty.
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać, stosować proporcje, procenty.
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć znaczenie procentu
Powiązanie z podstawą programową: Zastosowywanie procentu do wielkości lub liczby
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję procentu

Typy zadań: Oblicz procent liczby · Procent liczby krok po kroku · Procent liczby na modelu paskowym · Procent liczby: prawda czy fałsz · Procent liczby: znajdź błąd · Procent z liczby: procent jako ułamek · Procent liczby: dobierz wartości · Procent liczby: dokończ zdanie · Procent liczby: oceń dwa zdania · Procent liczby: porównaj dwa wyniki · Procent liczby w zadaniu tekstowym · Procent liczby — wybierz odpowiedź (kl. 7–8) · Procent liczby: dane zbędne (kl. 7–8) · Procent mniejszy niż 1 (kl. 7–9) · Procent większy niż 100 (kl. 7–9) · Procenty dwóch liczb: porównaj (kl. 7–8) · Procenty różnych liczb: uporządkuj (kl. 7–8) · Procent liczby: zamiana procentu z liczbą (kl. 7–8) · Procent z reszty: ile osób przychodzi pieszo (kl. 7–8)

Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych

Twoje dziecko uczy się dodawać i odejmować liczby dziesiętne, wyrównując przecinki i zapisując działania w kolumnach.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6. program wymaga dodawania i odejmowania liczb dziesiętnych. Program nie określa tutaj zakresu liczb charakterystycznego dla klasy 6. Punkty odniesienia z cyklu 3 obejmują od dodawania liczb całkowitych do liczb dziesiętnych aż po dodawanie dwóch liczb dziesiętnych mniejszych od 10, z co najwyżej jedną cyfrą po przecinku, a następnie dodawanie pisemne w kolumnach. Te wskazówki obejmują kilka lat, od klasy CM1 do klasy 6.

Najczęstszy błąd polega na ustawianiu cyfr od prawej strony bez uwzględnienia przecinka. Na przykład dla 2,7 + 0,45 uczeń zapisuje 27 i 45 tak, jakby były to liczby całkowite. Otrzymuje wynik błędny, ponieważ przecinki nie są ustawione jeden pod drugim, a dziesiąte i setne nie są porównywane na właściwych miejscach. Aby to naprawić, należy zapisać przecinki jeden pod drugim, a następnie uzupełnić zerami (2,70 + 0,45), tak aby każda kolumna zawierała cyfry tego samego rzędu.

W kartach pracy dla klasy 6. proponowane ćwiczenia to na przykład: „Dodaj liczby dziesiętne”, „Odejmij liczby dziesiętne”, „Dodaj masy zapisane w postaci liczb dziesiętnych” lub ćwiczenia typu „prawda czy fałsz”, „wybierz wynik”, „brakujący składnik” i „znajdź błąd”. Ćwiczenia „znajdź błąd” są przydatne do wykrywania pułapki ustawiania do prawej strony: uczeń musi wyjaśnić, dlaczego wynik jest błędny, a nie tylko go poprawić.

Powiązanie z podstawą programową: Dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić, aby rozwiązywać zadania i kontrolować wiarygodność swojego wyniku.
Powiązanie z podstawą programową: Dodawać i odejmować liczby dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Dodawać lub odejmować liczbę całkowitą mniejszą niż 10 jednostek, dziesiątek, setek, dziesiątych lub setnych do liczby dziesiętnej, gdy nie występuje przeniesienie
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać w słupku i wykonywać dodawanie oraz odejmowanie liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Dodawać lub odejmować liczbę całkowitą do liczby dziesiętnej, gdy nie występuje przeniesienie
Powiązanie z podstawą programową: Dodawanie liczby całkowitej do liczby dziesiętnej, gdy występuje przeniesienie
Powiązanie z podstawą programową: Dodawać dwie liczby dziesiętne mniejsze od 10, zapisane z co najwyżej jedną cyfrą po przecinku

Typy zadań: Dodaj ułamki dziesiętne · Odejmij ułamki dziesiętne · Ułamki dziesiętne – dodawanie: znajdź błąd · Ułamki dziesiętne – odejmowanie: znajdź błąd · Ułamki dziesiętne: dodawanie — prawda czy fałsz · Ułamki dziesiętne: dodawanie — wybierz wynik · Ułamki dziesiętne: odejmowanie — prawda czy fałsz · Ułamki dziesiętne: odejmowanie — wybierz wynik · Dodaj masy zapisane ułamkiem dziesiętnym · Ułamki dziesiętne: brakujący odjemnik · Ułamki dziesiętne: brakujący składnik

Dodawanie i odejmowanie ułamków

Twoje dziecko uczy się dodawać i odejmować ułamki o różnych mianownikach, na przykład 1/2 + 1/3.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń dodaje i odejmuje ułamki, także wtedy, gdy ich mianowniki są różne. Program nie określa tu zakresu liczb: to karty ćwiczeń ustalają, jakie ułamki należy obliczyć.

Najczęstszy błąd polega na dodawaniu osobno liczników i osobno mianowników, co daje 1/2 + 1/3 = 2/5. Uczeń traktuje wtedy ułamek jak dwie oddzielne liczby, podczas gdy oba ułamki trzeba najpierw zapisać z częściami tej samej wielkości. Karty typu „znajdź błąd” są zaprojektowane tak, aby pomóc wykryć tę pułapkę.

Konkretnie karta może zawierać:

  • dodawanie lub odejmowanie ułamków o różnych mianownikach;
  • wybór właściwej sumy lub właściwej różnicy spośród kilku odpowiedzi;
  • wskazanie, czy równość jest prawdziwa czy fałszywa, albo znalezienie błędu w już zapisanym rachunku;
  • znalezienie licznika wyniku po sprowadzeniu ułamków do wspólnego mianownika;
  • rozwiązanie zadania wymagającego dodania lub odejmowania ułamków.

Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać działania i porównywać proste ułamki.
Powiązanie z podstawą programową: Dodawać i odejmować ułamki o dowolnych mianownikach.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania z dodawaniem i odejmowaniem ułamków.
Powiązanie z podstawą programową: Dodawanie i odejmowanie ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Dodawanie i odejmowanie ułamków

Typy zadań: Odejmowanie ułamków o różnych mianownikach: prawda/fałsz · Odejmowanie ułamków o różnych mianownikach: znajdź błąd · Ułamki o różnych mianownikach: prawda czy fałsz · Ułamki o różnych mianownikach: znajdź błąd · Dodaj ułamki o różnych mianownikach · Dodawanie ułamków o różnych mianownikach: z treścią · Odejmij ułamki o różnych mianownikach · Odejmowanie ułamków o różnych mianownikach: licznik · Odejmowanie ułamków o różnych mianownikach: wybierz · Ułamki o różnych mianownikach: licznik po sprowadzeniu · Ułamki o różnych mianownikach: wybierz sumę

Znajdowanie ułamka danej wielkości

Obliczanie ułamka liczby całkowitej, na przykład trzech czwartych liczby 20 lub dwóch piątych liczby 35.

typów zadań: 10Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń uczy się obliczać ułamek liczby całkowitej, używając mnożenia, aby zastosować ułamek do tej liczby (program: „używać mnożenia do zastosowania ułamka do liczby całkowitej”). Rozwiązuje także zadania, w których występują ułamki. Programy cyklu 3 precyzują to pojęcie dla wszystkich poziomów; w klasie 6 karty opierają się na modelach przedstawionych poniżej.

Najczęstszy błąd polega na uwzględnianiu tylko mianownika. Aby znaleźć trzy czwarte z 20, uczeń oblicza 20 ÷ 4 = 5 i na tym poprzestaje, zapominając o liczniku 3. Trzeba natomiast podzielić przez mianownik, a następnie pomnożyć przez licznik: 20 ÷ 4 × 3 = 15.

W kartach spotyka się w szczególności następujące typy zadań:

  • Oblicz ułamek liczby: bezpośredni rachunek, bez kontekstu.
  • Ułamek liczby krok po kroku: rachunek rozkłada się na etapy (dzielenie, a następnie mnożenie).
  • Ułamek wielkości z modelem prostokątnym: dzieli się pasek na równe części, aby zobaczyć ułamek wielkości.
  • Ułamek liczby: co zostaje po części: uczeń musi obliczyć pozostały ułamek.
  • Ułamek liczby: wybierz wynik lub wybierz całość: uczeń sprawdza lub odtwarza wielkość wyjściową.

Powiązanie z podstawą programową: Używać mnożenia do zastosowania ułamka do liczby naturalnej
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczanie ułamka danej ilości lub wielkości
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać ułamek ilości lub wielkości

Typy zadań: Całość z części na modelu paskowym · Ułamek liczby krok po kroku · Ułamek liczby na modelu paskowym · Ułamek liczby: oblicz · Ułamek liczby: wybierz wynik · Oblicz ułamek danej liczby · Ułamek liczby: ile zostaje po odjęciu części · Ułamek liczby: oblicz całość z części · Ułamek liczby: porównaj dwie części · Ułamek liczby: wybierz całość

Znajdowanie reguły ciągu i jego kontynuowanie

Twoje dziecko uczy się wykrywać logiczną regułę ciągu liczb, aby obliczać i zapisywać kolejne liczby, dodając lub mnożąc przez tę samą liczbę.

typów zadań: 9Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien dostrzec regularność ewoluującego wzoru i określić jego strukturę. W przypadku ciągu liczbowego chodzi o znalezienie reguły obliczeniowej, która pozwala kontynuować ciąg. Proponowane zadania mają krok stały (zawsze dodajemy tę samą liczbę) lub są multiplikatywne (zawsze mnożymy przez tę samą liczbę).

Najczęstszy błąd polega na patrzeniu tylko na jedną różnicę albo na zgadywaniu następnego wyrazu na podstawie wyglądu wzoru, bez sprawdzenia reguły na wszystkich wyrazach. We wzorze z figur uczeń często liczy elementy figury n, nie widząc, co się powtarza od jednego etapu do następnego, albo gubi elementy podczas liczenia. Sprawdzenie reguły na dwóch lub trzech podanych wyrazach pozwala wychwycić tego typu błędy.

Karty w tym dziale proponują m.in.:

  • Ciąg: zawsze dodajemy ten sam krok oraz Ciąg: zawsze mnożymy przez tę samą liczbę, aby znaleźć regułę i obliczyć kolejne wyrazy;
  • Znajdź regułę i kontynuuj ciąg, gdzie uczeń sam formułuje regułę przed jej zastosowaniem;
  • Wzór z figur: ile kwadratów na figurze n, aby policzyć elementy danego etapu;
  • Ciąg o stałym kroku: pierwszy wyraz, który numer oraz wybierz wyraz, aby znaleźć wyraz na podstawie jego pozycji lub odwrotnie;
  • prawda czy fałsz oraz znajdź błąd, które wymagają sprawdzenia już zapisanego ciągu i poprawienia błędnego obliczenia.

Powiązanie z podstawą programową: Identyfikować strukturę rozwijającego się wzoru, dostrzegając regularność i identyfikując strukturę
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie i formułowanie reguły obliczeniowej służącej do kontynuowania ciągu liczbowego
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać regularności i kontynuować ewoluujący ciąg motywów
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać i formułować regułę obliczeniową pozwalającą kontynuować ciąg liczbowy
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie prawidłowości i kontynuowanie ciągu rosnących wzorów
Powiązanie z podstawą programową: Znajdować liczbę elementów dla danego etapu w rozwijającym się ciągu wzorów

Typy zadań: Ciąg o stałym kroku: prawda czy fałsz · Ciąg o stałym kroku: wybierz wyraz · Ciąg o stałym kroku: znajdź błąd · Ciąg: dodawaj ten sam krok · Ciąg: mnóż przez tę samą liczbę · Ciąg o stałym kroku: który to wyraz · Ciąg o stałym kroku: pierwszy wyraz · Odczytaj regułę ciągu i licz dalej · Wzór z figur: ile kwadracików w figurze n

Znajdowanie wartości niewiadomej w prostym równaniu

W prostym równaniu dziecko uczy się oznaczać szukaną liczbę literą, a następnie ją znajdować, cofając działanie za pomocą jego działania odwrotnego.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie szóstej uczeń uczy się wyznaczać wartość nieznanej liczby, oznaczonej literą lub symbolem, w równości multiplikatywnej. Celem jest uzupełnienie tego mnożenia z lukami poprzez dokładne wskazanie brakującego czynnika, który pozwala uzyskać podany iloczyn.

Najczęstszy błąd polega na zastosowaniu niewłaściwego działania, najczęściej odejmowania, aby znaleźć niewiadomą. W obliczu mnożenia niektórzy uczniowie odruchowo odejmują pierwszy czynnik od wyniku, zamiast wykonać dzielenie lub podział, które pozwala odnaleźć szukaną liczbę.

W ćwiczeniach ta umiejętność pojawia się w poleceniu „Rozwiąż równanie”. Zadanie przedstawia równość multiplikatywną zawierającą literę (na przykład x lub inną zmienną) i wymaga od ucznia zapisania dokładnej wartości liczbowej, przy której równość jest prawdziwa.

Powiązanie z podstawą programową: Nadawać literze status niewiadomej.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać równania typu a𝑥 = c lub 𝑥 + b = c metodami arytmetycznymi opartymi na działaniach odwrotnych.
Powiązanie z podstawą programową: Uzupełniać multiplikatywne równości z lukami
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczanie wartości nieznanej liczby z wykorzystaniem symbolu lub litery do jej oznaczenia

Typy zadań: Równanie a · x = b · Równanie a · x = b: czy liczba jest rozwiązaniem? · Równanie a · x = b: znajdź błąd · Równanie x + a = b · Równanie x : a = b · Równanie x − a = b · Równanie x − a = b: wybierz rozwiązanie · Równanie x + a = b: zmiana po obu stronach

Dzielenie liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą

Twoje dziecko uczy się dzielić liczbę dziesiętną przez liczbę całkowitą mniejszą od 10, a następnie wykorzystywać to dzielenie do rozwiązywania zadań.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien umieć dzielić liczbę dziesiętną przez liczbę całkowitą niezerową mniejszą niż 10, na przykład 7,2 ÷ 4 albo 5,6 ÷ 2. Powinien też rozwiązywać zadania, w których występuje takie dzielenie, na przykład dzielenie ilości wyrażonej liczbą dziesiętną między kilka osób.

Najczęstszy błąd dotyczy przecinka. Wielu uczniów dzieli tak jak liczby całkowite, a potem stawia przecinek w wyniku przypadkowo albo zapomina o nim. Kolejna trudność pojawia się, gdy dzielenie nie wychodzi bez reszty: uczeń musi wtedy kontynuować obliczenia za przecinkiem i czasem przerywa zbyt wcześnie, co daje błędny wynik.

W kartach do tego przedmiotu zadanie na ten temat występuje w kilku formach:

  • Dziel liczby dziesiętne: działania do wykonania pisemnie z dzielnikiem całkowitym.
  • Dzielenie liczb dziesiętnych: przez liczbę całkowitą: działania ukierunkowane na ten konkretny przypadek.
  • Dzielenie liczb dziesiętnych: wybierz wynik: uczeń wskazuje poprawny iloraz spośród kilku propozycji.
  • Dzielenie liczb dziesiętnych: prawda czy fałsz oraz znajdź błąd: uczeń sprawdza wynik, który już został zapisany, co pomaga zauważyć źle postawiony przecinek.

Powiązanie z podstawą programową: Dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić, aby rozwiązywać zadania i kontrolować wiarygodność swojego wyniku.
Powiązanie z podstawą programową: Dzielenie przez liczbę dziesiętną.
Powiązanie z podstawą programową: Dzielenie liczby dziesiętnej przez niezerową liczbę całkowitą mniejszą niż 10
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Znać połowę liczb nieparzystych do 15
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać połowę liczby dziesiętnej w prostych przypadkach
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać i wykonywać dzielenia dziesiętne z dzielną całkowitą i dzielnikiem jednocyfrowym
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać w słupku i wykonywać dzielenia dziesiętne z dzielną dziesiętną i dzielnikiem jednocyfrowym

Typy zadań: Dzielenie dziesiętnych: przecinek w obu liczbach · Dzielenie ułamków dziesiętnych: prawda czy fałsz · Dzielenie ułamków dziesiętnych: przez liczbę naturalną · Dzielenie ułamków dziesiętnych: wybierz wynik · Dzielenie ułamków dziesiętnych: znajdź błąd · Dzielenie ułamków dziesiętnych: czy iloraz jest większy? · Podziel ułamki dziesiętne

Mnożenie i dzielenie liczb dziesiętnych przez 10, 100, 1000

Uczeń uczy się mnożyć i dzielić liczbę dziesiętną przez 10, 100 lub 1000, przesuwając przecinek, a następnie mnożyć przez 0,1, 0,01 lub 0,001.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Ta praca zaczyna się w klasie CM1 i trwa w klasie 6e. W klasie 6e uczeń musi mnożyć liczbę całkowitą lub dziesiętną przez 0,1, przez 0,01 i przez 0,001 oraz rozumieć związek między tymi mnożeniami a dzieleniem przez 10, 100 i 1000. Na przykład mnożenie przez 0,1 oznacza wzięcie jednej dziesiątej, tak jak dzielenie przez 10.

Najczęstszy błąd polega na dopisaniu zera na końcu liczby. Uczeń, który pisze, że 3,4 × 10 = 3,40, stosuje regułę dla liczb całkowitych do liczby dziesiętnej. Przy mnożeniu przez 10 przecinek przesuwa się o jedno miejsce w prawo: 3,4 staje się 34. Przy dzieleniu przez 10 przecinek przesuwa się o jedno miejsce w lewo.

Karty pracy dla klasy 6e obejmują m.in.:

  • Pomnóż przez 10, 100, 1000 oraz Podziel przez 10, 100, 1000;
  • Pomnóż przez 0,1, 0,01, 0,001;
  • Przez 10, 100, 1000: przez ile pomnożono?, gdzie uczeń odnajduje czynnik na podstawie wyniku;
  • Przez 10, 100, 1000: wybierz wynik oraz Podziel przez 10, 100, 1000: wybierz wynik, gdzie uczeń porównuje kilka możliwych odpowiedzi.

Powiązanie z podstawą programową: Mnożyć liczbę całkowitą lub liczbę dziesiętną przez 0,1, przez 0,01 i przez 0,001
Powiązanie z podstawą programową: Znać związek z dzieleniem przez 10, 100 i przez 1 000
Powiązanie z podstawą programową: Mnożenie liczby całkowitej przez 10, 100 lub 1000
Powiązanie z podstawą programową: Mnożenie liczby dziesiętnej przez 10
Powiązanie z podstawą programową: Dzielić liczbę dziesiętną przez 10
Powiązanie z podstawą programową: Mnożenie liczby dziesiętnej przez 10, 100 lub 1000
Powiązanie z podstawą programową: Dzielenie liczby dziesiętnej przez 10, 100 lub 1000

Typy zadań: Dzielenie przez 10, 100, 1000: wybierz wynik · Mnożenie przez 10, 100, 1000: przez co pomnożono? · Mnożenie przez 10, 100, 1000: wybierz wynik · Podziel przez 10, 100, 1000 · Pomnóż przez 0,1, 0,01, 0,001 · Pomnóż przez 10, 100, 1000

Mnożenie dwóch liczb dziesiętnych

Twoje dziecko uczy się obliczać iloczyn dwóch liczb dziesiętnych oraz rozwiązywać zadania, w których wykorzystuje się to mnożenie.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń uczy się obliczać iloczyn dwóch liczb dziesiętnych i rozumieć, co oznacza to mnożenie. Wytyczne dla tego poziomu nie określają konkretnego zakresu liczb: nacisk kładziony jest na wykonywanie obliczeń i ich zastosowanie w zadaniach. Techniki z cyklu 3 (CM1-CM2), takie jak mnożenie liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą, stanowią podstawę.

Najczęstszy błąd polega na mnożeniu cyfr bez uwzględnienia przecinka lub umieszczeniu go w niewłaściwym miejscu w wyniku. Innym częstym przekonaniem jest to, że mnożenie zawsze daje większy wynik. Przestaje to być prawdą, gdy jeden z czynników jest mniejszy od 1, i uczeń musi nauczyć się to rozpoznawać.

Karty pracy w tej klasie proponują m.in. bezpośrednie obliczenia (»Pomnóż liczby dziesiętne«), pytania, w których trzeba określić, czy iloczyn jest większy od czynników, wybór wyniku spośród kilku propozycji, zdania prawda lub fałsz, wyszukiwanie błędu w już wykonanym obliczeniu oraz zadania, w których mnoży się długość przez liczbę kawałków.

Powiązanie z podstawą programową: Dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić, aby rozwiązywać zadania i kontrolować wiarygodność swojego wyniku.
Powiązanie z podstawą programową: Zrozumienie sensu mnożenia dwóch liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Obliczanie iloczynu dwóch liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań tekstowych obejmujących mnożenie liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać i wykonywać mnożenia liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą mniejszą od 10
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać dwukrotność liczby dziesiętnej w prostych przypadkach
Powiązanie z podstawą programową: Mnożyć ułamek dziesiętny przez 5
Powiązanie z podstawą programową: Mnożenie liczby dziesiętnej przez 50
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać i wykonywać mnożenie liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą

Typy zadań: Mnożenie ułamków dziesiętnych: prawda czy fałsz · Mnożenie ułamków dziesiętnych: wybierz wynik · Mnożenie ułamków dziesiętnych: znajdź błąd · Mnożenie ułamków dziesiętnych: czy iloczyn jest większy? · Pomnóż długość przez liczbę sztuk · Pomnóż ułamki dziesiętne

Dzielenie przez liczbę dwucyfrową

W klasie 6 uczeń uczy się wykonywać dzielenie z resztą (dzielenie euklidesowe), w którym dzielnik jest liczbą mniejszą niż 100, zapisując obliczenie w słupku i kontrolując resztę.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi wykonać dzielenie z resztą liczby całkowitej przez liczbę całkowitą mniejszą niż 100. Dzielnik jest więc liczbą jedno- lub dwucyfrową, np. 24 lub 37, a iloraz i reszta są liczbami całkowitymi.

Najczęstszym błędem jest zatrzymanie się zbyt wcześnie lub pozostawienie reszty większej od dzielnika. Dziecko może też pomylić iloraz z resztą albo zapomnieć o sprawdzeniu wyniku przez wykonanie mnożenia: dzielnik × iloraz + reszta musi dać dzielną.

Na kartach pracy znajdziemy w szczególności:

  • Dzielenie pisemne przez liczbę dwucyfrową: zapisać i wykonać pełne obliczenie.
  • Dzielenie przez liczbę dwucyfrową: wybierz dzielną: sprawdzić, która dzielna odpowiada podanemu dzielnikowi.
  • Dzielenie przez liczbę dwucyfrową: brakująca dzielna: odnaleźć liczbę dzieloną na podstawie ilorazu i reszty.
  • Dzielenie pisemne: ile razy?: sprawdzić, ile razy dzielnik mieści się w dzielnej.
  • Szacowanie ilorazu: wybierz wynik: ustalić przedział dla ilorazu przed obliczeniem.
  • Dwa ilorazy: porównaj: porównać dwa dzielenia bez konieczności wykonywania wszystkich obliczeń.

Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać dzielenie z resztą liczby naturalnej przez liczbę naturalną mniejszą niż 100
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń z resztą

Typy zadań: Dwa ilorazy: porównaj · Dzielenie przez liczbę dwucyfrową: brakująca dzielna · Dzielenie przez liczbę dwucyfrową: wybierz dzielną · Dzielenie pisemne: ile razy się mieści? · Podziel pisemnie przez liczbę dwucyfrową · Szacowanie ilorazu: wybierz wynik

Zapisywanie równych ułamków (rozszerzanie)

Uczeń uczy się otrzymywać ułamek równy danemu, mnożąc licznik i mianownik przez tę samą liczbę całkowitą, aby przejść do większego mianownika.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 2 (CE2) program wymaga ustalania równości ułamków mniejszych lub równych 1. W klasie 6 punkt programu sformułowany jest ogólniej: chodzi o ustalanie równości ułamków. Konkretnie uczeń powinien umieć powiedzieć, że dwa ułamki są równe, na przykład 2/3 = 4/6, mnożąc licznik i mianownik ułamka przez tę samą liczbę.

Najczęstszy błąd polega na pomnożeniu tylko jednej części ułamka, zwykle licznika, lub na dodaniu tej samej liczby do licznika i mianownika zamiast ich pomnożenia. Na przykład 2/3 staje się 3/4 po dodaniu 1 do obu wyrazów, choć nie jest to ułamek równy. Ten odruch wynika z tego, że dodawanie jest działaniem dobrze znanym, podczas gdy równość ułamków opiera się na mnożeniu.

W kartach pracy dla klasy 6 zadania przedstawiono w postaci różnorodnych problemów:

  • Znajdź ułamek równy: wybierz ułamek o takiej samej wartości jak dany ułamek.
  • Rozszerzanie ułamków: brakujący mianownik: uzupełnij mianownik ułamka równego.
  • Rozszerzanie ułamków: przez jaką liczbę rozszerzono?: odszukaj liczbę, za pomocą której przejście od jednego ułamka do drugiego.
  • Rozszerzanie ułamków: prawda czy fałsz: powiedz, czy podana równość jest poprawna.
  • Rozszerzanie ułamka: wybierz czynnik: zaznacz właściwą liczbę, przez którą trzeba pomnożyć.
  • Rozszerzanie ułamków: znajdź błąd: zidentyfikuj, co zostało źle zrobione w już zapisanym rachunku.

Powiązanie z podstawą programową: Ustalanie równości ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Umieć ustalać równość ułamków mniejszych lub równych 1.
Powiązanie z podstawą programową: Znać kilka zależności między popularnymi ułamkami
Powiązanie z podstawą programową: Znać kilka zależności między częstymi ułamkami

Typy zadań: Rozszerz ułamek · Rozszerzanie ułamków: brakujący mianownik · Rozszerzanie ułamków: prawda czy fałsz · Rozszerzanie ułamków: przez jaką liczbę rozszerzono? · Rozszerzanie ułamków: wybierz mnożnik · Rozszerzanie ułamków: znajdź błąd

Porównywanie ułamków w szkole podstawowej i w gimnazjum

Twoje dziecko uczy się określać, który ułamek jest większy, a który mniejszy, oraz ustawiać ułamki w kolejności.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń pogłębia wiadomości z szkoły podstawowej, aby porównywać i ujmować ułamki w przedziały. Uczy się określać, który ułamek jest większy, nawet gdy mianowniki są różne, zmieniając zapis ułamka tak, aby miał taki sam mianownik jak drugi, lub umieszczając je względem prostych punktów odniesienia, takich jak jedność.

Najczęstszy błąd polega na porównywaniu licznika i mianownika osobno, jakby były to niezależne liczby całkowite. Na przykład uczeń może błędnie twierdzić, że 3/8 jest większe niż 1/2, ponieważ 3 jest większe od 1, a 8 jest większe od 2, tracąc z oczu pojęcie podziału i ilorazu.

W praktyce, w ćwiczeniach opartych na modelu Porównaj ułamki o różnych mianownikach, uczeń trenuje na parach ułamków, które należy połączyć symbolami nierówności lub równości. Musi rozpoznawać proste zależności między mianownikami (na przykład między ćwiartkami a ósmymi), aby przekształcić zapis tam, gdzie jest to potrzebne, zanim wyciągnie wniosek.

Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać działania i porównywać proste ułamki.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać ułamki.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać i szacować (ograniczać z obu stron) ułamki
Powiązanie z podstawą programową: Porządkować listę liczb zapisanych w postaci ułamków lub liczb mieszanych
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać ułamki

Typy zadań: Ułamki równe: brakujący licznik · Ułamki równe: prawda czy fałsz · Ułamki równe: wybierz brakujący licznik · Ułamki równe: znajdź błąd · Ułamki o różnych mianownikach: porównaj · Ułamki równoważne: tyle samo z innego podziału · Ułamki o tym samym liczniku: porównaj (kl. 4–5) · Ułamki: porównaj z połową (kl. 4–5)

Umieszczanie i odczytywanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej

Uczeń uczy się odczytywać liczbę dziesiętną na osi liczbowej, zaznaczać ją w odpowiednim miejscu, a następnie wyznaczać środek lub odległość między dwiema liczbami dziesiętnymi.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń ma zaznaczyć na półprostej z podziałką punkt, którego odciętą jest liczba dziesiętna, oraz odczytać liczbę dziesiętną zaznaczoną na tej półprostej. Chodzi o liczby zapisane z przecinkiem, na przykład 2,5 lub 0,75. Programy klasy 5 (CM2) wymagają już zaznaczania liczby zapisanej z przecinkiem na półprostej z podziałką, a klasa 6 rozwija tę umiejętność. Program klasy 6 wymaga też wyznaczania podziałki odcinka o danej długości.

Najczęstszy błąd polega na porównywaniu miejsc po przecinku tak, jakby były liczbami całkowitymi. Uczeń może sądzić, że 0,45 jest większe niż 0,5, ponieważ 45 jest większe od 5. Wtedy zaznacza punkt w złym miejscu na prostej. Trzeba zrozumieć, że każda cyfra po przecinku oznacza coraz mniejszą część jednostki, i liczyć podziałki, uwzględniając ich wartość.

W kartach tej serii ćwiczenie na ten temat ma zazwyczaj jedną z następujących form:

  • Odczytać liczbę dziesiętną: uczeń podaje wartość punktu zaznaczonego na prostej z podziałką.
  • Wybrać środek: uczeń wskazuje liczbę dziesiętną leżącą dokładnie między dwiema innymi.
  • Znaleźć odległość: uczeń oblicza różnicę między dwiema liczbami dziesiętnymi zaznaczonymi na prostej albo wybiera właściwą odległość spośród kilku propozycji.

Powiązanie z podstawą programową: Na osi liczbowej: - odczytywać współrzędną danego punktu; - zaznaczać punkt o danej współrzędnej.
Powiązanie z podstawą programową: Graduować odcinek o danej długości
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać na półprostej z podziałką punkt, którego odciętą jest liczba dziesiętna
Powiązanie z podstawą programową: Wskazywać liczbę dziesiętną na półprostej liczbowej
Powiązanie z podstawą programową: Umieszczać ułamek dziesiętny na półprostej z podziałką i określać położenie punktu na półprostej z podziałką za pomocą ułamka dziesiętnego
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać liczbę dziesiętną zapisaną z przecinkiem na półprostej z podziałką oraz oznaczać punkt na półprostej z podziałką liczbą dziesiętną
Powiązanie z podstawą programową: Umieszczać ułamek dziesiętny na półprostej z podziałką i określać, za pomocą ułamka dziesiętnego, położenie punktu na półprostej z podziałką
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać liczbę dziesiętną zapisaną z przecinkiem na półprostej z podziałką oraz określać liczbą zapisaną z przecinkiem położenie punktu na półprostej z podziałką.

Typy zadań: Liczby dziesiętne na osi: wybierz odległość · Odczytaj ułamek dziesiętny z osi · Ułamki dziesiętne na osi: odległość dwóch liczb · Ułamki dziesiętne na osi: wybierz środek odcinka · Ułamki dziesiętne na osi: liczba w połowie

Zaokrąglanie liczby dziesiętnej

Twoje dziecko uczy się podawać wartość zaokrągloną liczby dziesiętnej do jedności, do dziesiątych lub do setnych.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Po nauczeniu się zaokrąglania do liczby całkowitej w szkole podstawowej uczeń w klasie 6 doskonali tę umiejętność. Potrafi już podać wartość zaokrągloną liczby dziesiętnej dokładniej, zatrzymując się na dziesiątych (jedna cyfra po przecinku) lub na setnych (dwie cyfry po przecinku).

Najczęstszym błędem jest obcinanie liczby zamiast jej zaokrąglania. Przy liczbie 3,28 uczeń czasem odruchowo po prostu skreśla ostatnią cyfrę i zapisuje 3,2 z dokładnością do dziesiątych, zamiast zauważyć, że cyfra setnych (8) wymusza zaokrąglenie w górę, czyli do 3,3.

W praktyce ćwiczenia opierają się na dwóch ukierunkowanych typach zadań: Zaokrąglanie do dziesiątych i Zaokrąglanie do setnych. Uczeń stosuje regułę zaokrąglania do serii liczb dziesiętnych zapisanych z przecinkiem, aby wskazać wartość najbliższą na żądanym miejscu.

Powiązanie z podstawą programową: Zbiór 𝔻 liczb dziesiętnych. Oszacowanie dziesiętne liczby rzeczywistej z dokładnością do 10⁻ⁿ.
Powiązanie z podstawą programową: Podawać wartość zaokrągloną do jedności, do dziesiątych lub do setnych, liczby dziesiętnej
Powiązanie z podstawą programową: Umieć podać część całkowitą oraz zaokrąglenie do liczby całkowitej liczby dziesiętnej
Powiązanie z podstawą programową: Umieć podać część całkowitą oraz zaokrąglenie do liczby całkowitej liczby dziesiętnej

Typy zadań: Zaokrąglanie do części dziesiątych: prawda czy fałsz · Zaokrąglanie do części dziesiątych: wybierz wynik · Zaokrąglanie do części dziesiątych: znajdź błąd · Zaokrąglij do części dziesiątych · Zaokrąglij do części setnych

Zapisywanie ułamka jako ułamka dziesiętnego okresowego

Dziecko uczy się zapisywać ułamek niedziesiętny, taki jak 1/3, jako liczbę dziesiętną okresową, wyszukując cyfrę lub grupę cyfr, która się powtarza.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Program klasy szóstej wymaga, aby uczeń wiedział, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną lub liczbę niedziesiętną, oraz aby znał wartość przybliżoną niektórych liczb niedziesiętnych. Podane tutaj wskazówki nie określają zakresu liczb właściwego dla klasy szóstej. W praktyce w kartach pracy dla tej klasy pojawiają się natomiast okresowe rozwinięcia dziesiętne ułamków, takich jak 1/3 czy 2/9.

Najczęstszym błędem jest mylenie dokładnej liczby dziesiętnej z jej zapisem okresowym. Uczeń zapisuje na przykład 0,33 dla 1/3 i na tym poprzestaje, albo przerywa zapis, nie widząc, że ta sama cyfra powtarza się w nieskończoność. Zdarza się też, że źle rozpoznaje okres: w przypadku 0,181818... może uznać „8” za jedyną powtarzaną cyfrę, podczas gdy okresem jest grupa „18”. Te błędy wynikają zwykle z zbyt szybkiego czytania cyfr po przecinku.

Karty proponują w praktyce kilka typów ćwiczeń:

  • Zapisz ułamek w postaci dziesiętnej okresowej: uczeń przekształca ułamek i zaznacza okres.
  • Długość okresu rozwinięcia dziesiętnego: uczeń wybiera poprawną odpowiedź spośród kilku propozycji.
  • Cyfra w okresowym rozwinięciu dziesiętnym: prawda czy fałsz, znajdź błąd lub postaw znak, aby sprawdzić, czy uczeń wie, jaka cyfra pojawia się na danym miejscu.

Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać lub znać wartość zaokrągloną niektórych liczb niedziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną niecałkowitą lub liczbę niedziesiętną

Typy zadań: Cyfra w rozwinięciu okresowym: prawda czy fałsz · Cyfra w rozwinięciu okresowym: wstaw znak · Cyfra w rozwinięciu okresowym: znajdź błąd · Długość okresu rozwinięcia dziesiętnego: wybierz odpowiedź · Zapisz rozwinięcie dziesiętne nieskończone

ULAMEK I DZIELENIE

Twoje dziecko uczy się wyrażać dokładny iloraz dwóch liczb całkowitych w postaci ułamka.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń poznaje, że ułamek a/b jest dokładnym wynikiem dzielenia jego licznika a przez mianownik b, przy czym b jest różne od zera. Na przykład 3/4 = 3 ÷ 4. Zna definicję ilorazu liczby całkowitej a przez niezerową liczbę całkowitą b i wie, że ułamek może przedstawiać liczbę całkowitą (6/3 = 2), liczbę dziesiętną niecałkowitą (1/4 = 0,25) albo liczbę, która nie jest dziesiętna (1/3).

Najczęstszym błędem jest odwrócenie obu liczb: uczeń zapisuje 4/3 dla „3 ÷ 4”, ponieważ wpisuje pierwszą napisaną liczbę do licznika, nie czytając ponownie zdania z dzieleniem. Inne częste nieporozumienie polega na przekonaniu, że ułamek musi być mniejszy od 1, aby istnieć, co prowadzi do odrzucenia 7/2 jako „niemożliwego”.

W praktyce karty pracy dotyczące tego pojęcia proponują m.in.:

  • zapisywanie dzielenia w postaci ułamka;
  • wyznaczanie ilorazu w postaci liczby mieszanej (na przykład 7/2 = 3 i 1/2);
  • stwierdzanie, czy równość ułamka i dzielenia jest prawdziwa, czy fałszywa;
  • wybieranie licznika odpowiadającego danemu dzieleniu;
  • wskazywanie błędu w już zapisanej odpowiedzi.

Powiązanie z podstawą programową: Łączyć ułamek z dokładnym wynikiem dzielenia jego licznika przez mianownik
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i znać definicję ilorazu liczby całkowitej a przez liczbę całkowitą b różną od zera
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną niecałkowitą lub liczbę niedziesiętną

Typy zadań: Ułamek jako dzielenie: prawda czy fałsz · Ułamek jako dzielenie: znajdź błąd · Zapisz iloraz jako ułamek · Dzielenie jako ułamek: wybierz licznik · Ułamek jako dzielenie: iloraz jako liczba mieszana

Upraszczanie ułamków w klasie 6

Uczeń uczy się upraszczać ułamek, dzieląc jego licznik i mianownik przez tę samą liczbę, aby otrzymać równy mu, prostszy ułamek.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 program wymaga przede wszystkim ustalania równości ułamków. Konkretnie uczeń rozpoznaje, że dwa ułamki przedstawiają tę samą wielkość, na przykład 2/4 i 1/2, i znajduje brakującą liczbę, aby były równe. Skracanie ułamka polega na przejściu do innego zapisu, prostszego, o tej samej wartości. Najprostsza możliwa postać (zwana nieskracalną) jest pojęciem omawianym później, w klasie 7 i 8, i nie należy jej oczekiwać w klasie 6.

Najczęstszy błąd polega na dzieleniu tylko licznika lub tylko mianownika ułamka albo na odejmowaniu tej samej liczby od obu członów. Na przykład zamiana 3/4 na 2/3 przez odjęcie 1 wszędzie zmienia wartość. Trzeba natomiast podzielić oba człony przez tę samą liczbę, która dzieli dokładnie licznik i mianownik.

W kartach pracy z klasy 6 spotyka się zwłaszcza następujące typy zadań:

  • Skróć ułamek: zapisać ułamek prostszy i równy podanemu.
  • Skracanie: przez jaką liczbę skróciliśmy?: wskazać liczbę, przez którą podzielono oba człony.
  • Skracanie ułamków: brakujący mianownik oraz wybierz licznik: uzupełnić równość ułamków, znajdując brakujący człon.

Powiązanie z podstawą programową: Przedstawiać ułamki w postaci nieskracalnej.
Powiązanie z podstawą programową: Ustalanie równości ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Znać kilka zależności między częstymi ułamkami

Typy zadań: Skracanie ułamków: brakujący mianownik · Skracanie ułamków: przez jaką liczbę skrócono? · Skracanie ułamków: wybierz brakujący mianownik · Skracanie ułamków: wybierz licznik wyniku · Skróć ułamek

Mnożenie ułamka przez liczbę całkowitą

Twoje dziecko uczy się obliczać iloczyn liczby całkowitej i ułamka, na przykład 3 × 2/5.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien umieć pomnożyć ułamek przez liczbę całkowitą. Programy kształcą tę umiejętność już od szkoły podstawowej (klasa 5: obliczanie iloczynu liczby całkowitej i ułamka). Program klasy 6 nie precyzuje tutaj konkretnego zakresu liczb, a niniejszy dokument go nie wymyśla.

Najczęstszy błąd polega na pomnożeniu również mianownika. Na przykład uczeń zapisuje 3 × 2/5 = 6/15 zamiast 6/5. Często wynika to z pomylenia z dodawaniem lub mnożeniem ułamków między sobą. Dobrym odruchem jest zapytanie, czy wynik ma sens: trzy części po dwie piąte dają więcej niż całość, więc odpowiedź musi być większa od 1.

Gotowe do wydruku karty proponują kilka rodzajów ćwiczeń z tej umiejętności:

  • Mnożenie ułamka przez liczbę całkowitą: bezpośrednie obliczenie iloczynu.
  • Brakujący licznik: odnalezienie nieznanej części równości.
  • Dodawanie wielokrotne: odczytanie mnożenia jako sumy identycznych ułamków.
  • Wybierz wynik, prawda czy fałsz oraz znajdź błąd: sprawdzanie wyniku i wychwytywanie pomyłki.

Powiązanie z podstawą programową: Mnożenie ułamka przez liczbę całkowitą
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać iloczyn liczby całkowitej i ułamka

Typy zadań: Mnożenie ułamka przez liczbę: brakujący licznik · Mnożenie ułamka przez liczbę: prawda czy fałsz · Mnożenie ułamka przez liczbę: wybierz wynik · Mnożenie ułamka przez liczbę: znajdź błąd · Pomnóż ułamek przez liczbę naturalną · Mnożenie ułamka przez liczbę: dodawanie powtarzane (kl. 4–5)

Ułożenie równania z treści zadania w celu jego rozwiązania

Twoje dziecko uczy się przekładać zapisaną sytuację na równanie z nieznaną liczbą, a następnie wyznaczać tę liczbę.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 program przewiduje jeden konkretny etap: używanie modeli przedalgebraicznych do rozwiązywania zadań algebraicznych. Konkretnie uczeń czyta krótką treść zadania, rozpoznaje wielkość nieznaną, oznacza ją literą lub pustym okienkiem i zapisuje to, co mówi tekst, w postaci równości. Program nie określa tu zakresu liczb dla klasy 6. Bardziej zaawansowane wymagania, takie jak równania pierwszego stopnia, należą do klasy 4 i na tym poziomie nie są wymagane.

Najczęstszy błąd polega na liczeniu w złym kierunku. Wobec zdania „pewna liczba, dodajemy do niej 5, otrzymujemy 12” uczeń czasem dodaje 5 do 12 zamiast zapisać równość i szukać brakującej liczby. Brakuje mu wtedy powiązania między tekstem a działaniami. Pomaga w tym powrót do treści zadania i ponowne zapisanie zdania za pomocą symboli.

W tym zakresie zadania drukowane w klasie 6 przybierają kilka form:

  • Równanie na podstawie treści zadania: odtworzenie, jaka liczba była na początku, na podstawie tekstu opisującego, co z nią zrobiono.
  • Równanie dla wielkości początkowej: zapisanie równania zadania, aby znaleźć wielkość początkową.
  • Równanie z niewiadomą: wybór poprawnej odpowiedzi, określenie, czy podana równość jest prawdziwa, czy fałszywa, albo wskazanie błędu w już wykonanym rozwiązaniu.

Powiązanie z podstawą programową: Modelować problemy dotyczące działań z okienkiem za pomocą równań typu a𝑥 = c lub 𝑥 + b = c.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować modele przedalgebraiczne do rozwiązywania zadań algebraicznych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania algebraiczne
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań algebraicznych

Typy zadań: Równanie z niewiadomą: prawda czy fałsz · Równanie z niewiadomą: wybierz odpowiedź · Równanie z niewiadomą: znajdź błąd · Równanie z treści: jaką liczbę pomyślano · Równanie z niewiadomą na początku: z treścią

Porównywanie liczb dziesiętnych

Uczeń uczy się wskazywać, która liczba dziesiętna jest większa, a która mniejsza, porządkować je w kolejności oraz używać symboli =, < i >.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie szóstej uczeń utrwala porównywanie dwóch liczb dziesiętnych zapisanych w postaci z przecinkiem. Uczy się najpierw zauważać część całkowitą, a następnie, w przypadku równości, obserwować część dziesiętną cyfra po cyfrze (dziesiąte, setne, tysięczne), aby ustalić, czy jedna liczba jest mniejsza, większa lub równa drugiej, używając symboli <, > lub =.

Klasyczny błąd polega na traktowaniu części dziesiętnej jak niezależnej liczby całkowitej: uczeń twierdzi na przykład, że 3,18 jest większe od 3,4, ponieważ 18 jest większe od 4, albo uważa, że liczba z większą liczbą cyfr po przecinku jest automatycznie większa.

Dzięki modelowi ćwiczenia Porównaj liczby dziesiętne uczeń ćwiczy na praktycznych kartach, bezpośrednio uzupełniając porównanie dwóch zapisów, na przykład wpisując właściwy symbol między 5,6 a 5,39.

Powiązanie z podstawą programową: Uporządkować listę liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Ująć liczbę dziesiętną w przedział między dwie liczby dziesiętne, wstawić liczbę dziesiętną między dwie liczby dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie liczby dziesiętnej
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać dwie liczby dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ujmować w przedział i wstawiać między liczby ułamki dziesiętne, używając symboli =, < i >
Powiązanie z podstawą programową: Porządkować ułamki dziesiętne w kolejności rosnącej lub malejącej
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ująć w przedział, wstawiać, porządkować w kolejności rosnącej lub malejącej liczby dziesiętne podane w zapisie z przecinkiem, używając symboli =, < i >
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ujmować w przedział, wstawiać między liczby ułamki dziesiętne, stosując symbole =, < i >
Powiązanie z podstawą programową: Porządkować ułamki dziesiętne w kolejności rosnącej lub malejącej
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ograniczać, wstawiać, porządkować rosnąco lub malejąco liczby dziesiętne podane w zapisie z przecinkiem, używając symboli =, < i >

Typy zadań: Porównywanie ułamków dziesiętnych: prawda czy fałsz · Porównywanie ułamków dziesiętnych: wybierz największą · Ułamki dziesiętne: porównaj · Ułamki dziesiętne: uporządkuj od najmniejszego

Zapisywanie liczby dziesiętnej w postaci ułamka

Uczeń uczy się zapisywać liczbę dziesiętną, na przykład 0,7 lub 2,45, w postaci ułamka dziesiętnego, którego mianownik zależy od liczby cyfr po przecinku.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń przechodzi od zapisu dziesiętnego do zapisu ułamkowego i odwrotnie, dla liczb dziesiętnych takich jak 0,7 lub 2,45. Opiera się przy tym na ułamkach dziesiętnych: mianownik to 10, 100 lub 1000, zależnie od liczby cyfr po przecinku. Program wymaga również rozpoznawania różnych zapisów tej samej liczby, w tym liczby mieszanej (na przykład 2,45 = 2 45/100).

Najczęstszym błędem jest złe liczenie cyfr po przecinku, z pominięciem zer: 0,07 zapisuje się jako 7/10 zamiast 7/100. Inną pułapką jest zapomnienie o części całkowitej: 3,4 zapisuje się jako 34/10, a nie 4/10 ani 3/10.

Karty pracy dla klasy 6 proponują m.in.:

  • zapisać liczbę dziesiętną w postaci ułamka;
  • wybrać spośród kilku propozycji ułamek odpowiadający liczbie dziesiętnej;
  • określić, czy równość between liczby dziesiętnej a ułamka jest prawdziwa, czy fałszywa;
  • znaleźć i poprawić błąd w podanym zapisie ułamkowym.

Powiązanie z podstawą programową: Przechodzić z jednego zapisu liczby na inny (dziesiętny, ułamkowy, procentowy).
Powiązanie z podstawą programową: Łączyć i stosować różne zapisy liczby dziesiętnej: zapis z przecinkiem, ułamek, liczba mieszana, procent
Powiązanie z podstawą programową: Interpretować, przedstawiać, zapisywać i odczytywać ułamki dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Przechodzenie od zapisu w postaci ułamka dziesiętnego lub sumy ułamków dziesiętnych do zapisu z przecinkiem i odwrotnie
Powiązanie z podstawą programową: Interpretować, przedstawiać, zapisywać i odczytywać ułamki dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Przechodzić od zapisu w postaci ułamka dziesiętnego lub sumy ułamków dziesiętnych do zapisu z przecinkiem i odwrotnie.

Typy zadań: Ułamek dziesiętny na zwykły: prawda czy fałsz · Ułamek dziesiętny na zwykły: wybierz ułamek · Ułamek dziesiętny na zwykły: znajdź błąd · Zamień ułamek dziesiętny na zwykły

Ułamki niewłaściwe i liczby mieszane

Uczeń uczy się przechodzić od ułamka większego niż 1 do liczby mieszanej (liczby całkowitej i ułamka) i odwrotnie, aby lepiej lokalizować i porównywać liczby.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń pracuje z ułamkami większymi od 1, zwanymi ułamkami niewłaściwymi, oraz z ich zapisem w postaci liczby mieszanej, która łączy liczbę całkowitą i ułamek mniejszy od 1. Program wymaga umiejętności łączenia tych różnych zapisów tej samej liczby oraz porządkowania listy ułamków lub liczb mieszanych. Ta praca opiera się na tym, co zostało omówione w klasach 4 i 5: zapisywaniu ułamka większego od 1 jako sumy liczby całkowitej i ułamka mniejszego od 1, a następnie ujmowaniu ułamka między dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi.

Najczęstszy błąd polega na zamianie licznika z mianownikiem lub na odczytywaniu liczby całkowitej tak, jakby była częścią ułamka. Na przykład uczeń może zapisać 7/4 jako „4 całe i 1/7” zamiast „1 cała i 3/4”. Często wynika to z tego, że kreska ułamkowa i liczba mieszana wyglądają podobnie w zapisie, a ich znaczenie nie jest jasne: uczeń musi policzyć, ile pełnych części mieści się w ułamku, zanim odczyta to, co pozostaje.

W praktyce karty pracy dla klasy 6 proponują przede wszystkim następujące typy zadań:

  • Zapisz ułamek w postaci liczby mieszanej.
  • Zapisz liczbę mieszaną w postaci ułamka.
  • Ułamek niewłaściwy: ile jednostek?
  • Liczba mieszana: wybierz część całkowitą.
  • Liczba mieszana: wybierz ułamek niewłaściwy.
  • Liczba mieszana: brakujący licznik.

Aby pomóc dziecku w domu, można poprosić je, aby narysowało paski lub koła podzielone na równe części, policzyło pełne jednostki, a następnie powiedziało, co zostało.

Powiązanie z podstawą programową: Porządkować listę liczb zapisanych w postaci ułamków lub liczb mieszanych
Powiązanie z podstawą programową: Łączyć i stosować różne zapisy liczby dziesiętnej: zapis z przecinkiem, ułamek, liczba mieszana, procent
Powiązanie z podstawą programową: Potrafi zapisać ułamek większy od 1 jako sumę liczby całkowitej i ułamka mniejszego od 1
Powiązanie z podstawą programową: Umieć zapisać sumę liczby naturalnej i ułamka mniejszego od 1 w postaci jednego ułamka
Powiązanie z podstawą programową: Umieć oszacować ułamek między dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać ułamek dziesiętny większy od 1 w postaci sumy liczby całkowitej i ułamka dziesiętnego mniejszego od 1
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywanie ułamka większego od 1 w postaci sumy liczby całkowitej i ułamka mniejszego od 1
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać sumę liczby całkowitej i ułamka mniejszego od 1 jako jeden ułamek
Powiązanie z podstawą programową: Ujmowanie ułamka między dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać ułamek dziesiętny większy od 1 jako sumę liczby całkowitej i ułamka dziesiętnego mniejszego od 1

Typy zadań: Liczba mieszana: brakujący licznik ułamka niewłaściwego · Liczba mieszana: wybierz ułamek niewłaściwy · Zamień liczbę mieszaną na ułamek · Zamień ułamek na liczbę mieszaną · Liczba mieszana: wybierz część całkowitą (kl. 4–5) · Ułamek niewłaściwy: ile całości? (kl. 4–5)

Szacowanie wyniku przed obliczeniem

Twoje dziecko uczy się podawać rząd wielkości wyniku obliczenia, zaokrąglając liczby, aby sprawdzić, czy dokładny wynik jest prawdopodobny.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 dziecko uczy się szacować wynik obliczenia, zastępując liczby sąsiednimi wartościami, które łatwo użyć, na przykład zaokrąglając do setek. Program wymaga sprawdzania wyników za pomocą rzędów wielkości. Ćwiczenia w klasie wykorzystują przede wszystkim sumy dużych liczb zaokrąglonych do setek.

Najczęstszym błędem jest nigdy nie sprawdzać dokładnego wyniku. Uczeń może napisać 702 zamiast 7 022 i tego nie zauważyć, ponieważ nie zapytał sam siebie, jakiego rzędu wielkości się spodziewa. Inna trudność wiąże się z zaokrąglaniem: zaokrąglanie jednej liczby w górę, a drugiej w dół bez jasnej logiki sprawia, że szacowanie jest mało przydatne.

Na karcie pracy znajdziemy na przykład „Oszacuj sumę”, gdzie dziecko zaokrągla każdą liczbę, a następnie dodaje. Proponowane są także „Oszacować sumę: wybierz szacunek”, gdzie trzeba rozpoznać szacunek najbliższy wynikowi, oraz „Oszacować: wybierz zaokrąglenie do setek”, które dotyczy wyboru samego zaokrąglenia. Dziecko porównuje następnie swoje oszacowanie z dokładnym obliczeniem, aby stwierdzić, czy wynik jest spójny.

Powiązanie z podstawą programową: Szacować rząd wielkości.
Powiązanie z podstawą programową: Kontrolować wyniki za pomocą rzędów wielkości
Powiązanie z podstawą programową: Oszacowywanie wyniku działania
Powiązanie z podstawą programową: Szacowanie wyniku działania

Typy zadań: Oszacuj sumę · Szacowanie sumy w zadaniu tekstowym: zaokrąglij do setek · Szacowanie sumy: wybierz przybliżenie · Szacowanie: wybierz zaokrąglenie do setek

Zapisywanie ułamka w postaci dziesiętnej

Twoje dziecko uczy się rozpoznawać, czy ułamek można zapisać z przecinkiem, i zapisywać go w ten sposób, gdy jest to możliwe, na przykład 3/4 = 0,75.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Program wymaga, by uczeń wiedział, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną niecałkowitą albo liczbę, która nie ma skończonego zapisu dziesiętnego. W klasie 6 Twoje dziecko powinno więc umieć rozpoznawać te różne przypadki. Zagadnienia programowe dotyczące przejścia od ułamka dziesiętnego do zapisu z przecinkiem (ułamki o mianowniku 10, 100, 1000) należą do etapu 3 (klasy 4 i 5), a zapis dziesiętny popularnych ułamków, takich jak 1/2, 1/4 czy 3/4, również jest tam wymieniony.

Najczęstszy błąd polega na czytaniu ułamka „cyfra po cyfrze”: zapisanie 3/4 jako 0,34 albo 1/4 jako 0,14. Uczeń przepisuje licznik i mianownik zamiast zastanowić się, ile wynosi ułamek. Innym częstym błędem jest przekonanie, że każdy ułamek ma skończony zapis z przecinkiem, podczas gdy 1/3 takiego zapisu nie ma.

W praktyce karty z tego działu proponują cztery typy ćwiczeń:

  • Zapisz ułamek w postaci liczby dziesiętnej: zamiana podanego ułamka na liczbę z przecinkiem.
  • Ułamek na dziesiętny: wybierz zapis: spośród kilku proponowanych zapisów znajdź ten, który odpowiada ułamkowi.
  • Ułamek na dziesiętny: prawda czy fałsz: określ, czy równość między ułamkiem a liczbą dziesiętną jest prawdziwa.
  • Ułamek na dziesiętny: znajdź błąd: wskaż błąd w już wykonanej zamianie, np. 3/4 = 0,34.

Powiązanie z podstawą programową: Przechodzić z jednego zapisu liczby na inny (dziesiętny, ułamkowy, procentowy).
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną niecałkowitą lub liczbę niedziesiętną
Powiązanie z podstawą programową: Przechodzenie od zapisu w postaci ułamka dziesiętnego lub sumy ułamków dziesiętnych do zapisu z przecinkiem i odwrotnie
Powiązanie z podstawą programową: Znać zapis dziesiętny najczęściej używanych ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Przechodzić od zapisu w postaci ułamka dziesiętnego lub sumy ułamków dziesiętnych do zapisu z przecinkiem i odwrotnie.
Powiązanie z podstawą programową: Znać zapis dziesiętny popularnych ułamków

Typy zadań: Ułamek zwykły na dziesiętny: prawda czy fałsz · Ułamek zwykły na dziesiętny: wybierz zapis · Ułamek zwykły na dziesiętny: znajdź błąd · Zamień ułamek zwykły na dziesiętny

Czytanie, zapisywanie i porównywanie dużych liczb

Uczy się czytać, zapisywać i porównywać duże liczby całkowite, uwzględniając wartość każdej cyfry zależnie od jej pozycji.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi znać i umieć wykorzystać wartość cyfr zależnie od ich pozycji w zapisie liczby oraz znać duże liczby całkowite. Program nie określa tutaj górnej granicy dla klasy 6. Osiągnięcia z klasy 5 wymagają znajomości ciągu liczb zapisywanego i wypowiadanego do 999 999 999, a uczeń opiera się na tych umiejętnościach.

Najczęstszy błąd dotyczy zer w środku liczby. Na przykład uczeń zapisuje 4 509 zamiast 45 009 albo czyta „cztery pięć dziewięć”, nie uwzględniając pustej pozycji. Myli wtedy pozycję cyfry z samą cyfrą i uważa, że 5 w liczbie 45 009 oznacza 5, a nie 5 000. Przy porównywaniu zdarza się także, że uczeń patrzy tylko na pierwsze cyfry, nie sprawdzając liczby cyfr, co prowadzi do błędów przy liczbach o różnej liczbie cyfr.

Karty z klasy 6 zawierają następujące wzory ćwiczeń:

  • Duże liczby: porównaj, aby wybrać największą lub najmniejszą z kilku liczb albo użyć znaków =, < i >.
  • Wartość cyfry: wybierz odpowiedź, aby znaleźć wartość cyfry zależnie od jej pozycji.
  • Wartość pozycyjna: ile razy większa oraz Wartość pozycyjna: wybierz, ile razy większa, aby porównać wartość tej samej cyfry umieszczonej na dwóch różnych pozycjach.
  • Rozkład: brakujący składnik, aby uzupełnić zapis typu 40 000 + 900 + 7 = …
  • Liczba z pozycji (zera w środku), aby zapisać liczbę, poprawnie umieszczając zera.

Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować wartość cyfr zależnie od ich pozycji w zapisie liczby
Powiązanie z podstawą programową: Znać duże liczby całkowite
Powiązanie z podstawą programową: Liczyć zbiory elementów.
Powiązanie z podstawą programową: Tworzyć zbiory o danej liczbie elementów.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować zależności między jednostkami systemu dziesiątkowego.
Powiązanie z podstawą programową: Znać pisemny i ustny ciąg liczb do dziesięciu tysięcy.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i używać różnych reprezentacji liczby oraz przechodzić od jednej do drugiej.
Powiązanie z podstawą programową: Znać wartość cyfr w zależności od ich pozycji w liczbie.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ujmować w przedział, wstawiać liczby całkowite pomiędzy inne liczby, używając symboli (=, <, >).
Powiązanie z podstawą programową: Porządkować liczby w kolejności rosnącej lub malejącej.
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i umieć używać wyrażeń „równy”, „większy od”, „mniejszy od”, „zawarty między … a …”.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować zależności między jednostkami systemu dziesiątkowego
Powiązanie z podstawą programową: Znać pisemny i ustny ciąg liczb do 999 999
Powiązanie z podstawą programową: Znać wartość cyfr w zależności od ich położenia w liczbie
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować różne reprezentacje liczby oraz przechodzić od jednej do drugiej
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i umieć stosować wyrażenia „równy”, „większy od”, „mniejszy od”, „zawarty między … a …”
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ograniczać, wstawiać liczby całkowite, używając symboli =, < i >
Powiązanie z podstawą programową: Porządkować liczby w porządku rosnącym lub malejącym
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować zależności między jednostkami rzędów
Powiązanie z podstawą programową: Znać pisemny i ustny ciąg liczb do 999 999 999
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować różne reprezentacje liczby oraz przechodzić od jednej do drugiej
Powiązanie z podstawą programową: Znać wartość cyfr w zależności od ich położenia w liczbie
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać, ujmować w przedział i umieszczać między innymi liczby całkowite, używając symboli =, < i >
Powiązanie z podstawą programową: Porządkowanie liczb w kolejności rosnącej lub malejącej

Typy zadań: Liczby wielocyfrowe: porównaj · Rzędy liczby: ile razy większa · Rzędy w liczbie: wybierz, ile razy większa · Rozwinięcie dziesiętne: brakujący składnik (kl. 4–5) · Wartość cyfry: wybierz odpowiedź (kl. 4–5) · Liczba z opisu rzędów (zera w środku) (kl. 4–5)

Mnożenie przez ułamek jako zmiana skali

W klasie 6 dziecko uczy się mówić, bez wykonywania pełnego obliczenia, czy iloczyn będzie większy, czy mniejszy od liczby wyjściowej, myśląc o tym, co mnożnik robi z wielkością.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Punkt programu, o który tu chodzi, to zrozumienie sensu mnożenia dwóch liczb dziesiętnych. Tekst nie określa zakresu liczb dla klasy 6, dlatego ta karta nie ustala poziomu rachunków. To, co klasa 6 pozwala wyraźnie pokazać na podstawie proponowanych modeli zadań, to rozumowanie: mnożenie przez ułamek oznacza powiększenie lub pomniejszenie wielkości.

Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że mnożenie zawsze powiększa liczbę. Uczeń, który myśli „mnożyć to powiększać”, uzna za dziwne, że iloczyn jest mniejszy od liczby wyjściowej, i często zacznie powtarzać obliczenia zamiast zastanowić się nad sensem. Dla niego ułamek jawi się jako liczba, która „łamie” regułę.

Na kartach dla klasy 6 ta praca przybiera trzy formy:

  • Mnożenie ułamków: porównaj iloczyn bez obliczeń. Dziecko porównuje na przykład iloczyn z liczbą wyjściową, nie wykonując mnożenia.
  • Skalowanie, porównanie: prawda czy fałsz. Dziecko decyduje, czy stwierdzenie dotyczące powiększenia lub pomniejszenia jest poprawne.
  • Skalowanie, licznik: wybierz odpowiedź. Dziecko wybiera wynik odpowiadający skalowaniu przez podany licznik.

Powiązanie z podstawą programową: Zrozumienie sensu mnożenia dwóch liczb dziesiętnych

Typy zadań: Skalowanie ułamkiem, licznik: wybierz odpowiedź · Skalowanie ułamkiem, porównanie: prawda czy fałsz · Mnożenie ułamków: porównaj iloczyn bez liczenia

Umieszczanie ułamka na osi liczbowej

W klasie 6 uczeń uczy się zaznaczać prostą ułamek na osi liczbowej oraz odczytywać ułamek odpowiadający zaznaczonemu punktowi.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi umieć zaznaczyć ułamek na osi liczbowej w prostych przypadkach oraz odczytać ułamek odpowiadający punktowi na tej osi. Programy mówią o „prostych przypadkach” bez podawania listy mianowników, dlatego trzymamy się ułamków, w których podział jedności jest łatwy do zauważenia.

Najczęstszy błąd polega na liczeniu kresek od 1 zamiast od 0 albo na pomyleniu licznika z mianownikiem. Na przykład na osi podzielonej na cztery części między 0 a 1 uczeń może zaznaczyć 3/4 przy trzeciej kresce, zapominając, że pierwsza kreska oznacza 1/4, a punkt 0 nie jest liczony jako część.

Karty zawierają trzy rodzaje zadań: odczytanie ułamka odpowiadającego punktowi zaznaczonemu na osi, wybór ułamka odpowiadającego wskazanemu położeniu oraz stwierdzenie, czy zdanie o położeniu ułamka na osi jest prawdziwe, czy fałszywe.

Powiązanie z podstawą programową: Odczytywać współrzędną liczby rzeczywistej na osi liczbowej i zaznaczać liczbę rzeczywistą o danej współrzędnej.
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać ułamek na osi liczbowej (półprostej z podziałką) w prostych przypadkach
Powiązanie z podstawą programową: Graduować odcinek o danej długości
Powiązanie z podstawą programową: Dzielić jednostkę długości na ułamki jednostki i mierzyć długości niecałkowite względem tej jednostki.
Powiązanie z podstawą programową: Umieć zaznaczyć ułamek lub sumę liczby całkowitej i ułamka mniejszego od jednego na półprostej liczbowej
Powiązanie z podstawą programową: Umieć określić położenie punktu na półprostej liczbowej za pomocą ułamka lub sumy liczby całkowitej i ułamka
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać ułamek lub sumę liczby naturalnej i ułamka mniejszego od jedności na półprostej z podziałką
Powiązanie z podstawą programową: Zaznaczać punkt na półprostej z podziałką, wskazany ułamkiem lub sumą liczby całkowitej i ułamka

Typy zadań: Odczytaj ułamek z osi liczbowej · Ułamek na osi liczbowej: prawda czy fałsz · Ułamek na osi liczbowej: wybierz ułamek

Sprowadzanie ułamków do wspólnego mianownika

Twoje dziecko uczy się sprowadzać dwa ułamki do wspólnego mianownika, aby móc je dodawać lub odejmować.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6e uczeń dodaje i odejmuje ułamki (punkt 6e.NC.35). Zanim zacznie liczyć, musi przepisać ułamki z tym samym mianownikiem, ponieważ razem można liczyć tylko części o tej samej wielkości. Programy z poprzednich lat przygotowują podstawy: w CM1 porównywanie ułamków, a w CM2 dodawanie i odejmowanie ułamków (punkty CM1.NC.20 i CM2.NC.20). Cytowane punkty programu nie podają dokładnego zakresu liczb, dlatego ta strona nie proponuje żadnego liczbowego ograniczenia.

Najczęstszy błąd polega na bezpośrednim dodawaniu liczników i mianowników, na przykład zapisaniu, że 1/2 + 1/3 = 2/5. Dziecko traktuje mianownik jak zwykłe liczenie przedmiotów, podczas gdy on wskazuje wielkość części. Dobrym odruchem jest sprawdzenie, czy kawałki mają tę samą wielkość, zanim zaczniemy liczyć.

W kartach ćwiczeń ta praca przybiera postać trzech schematów:

  • Wspólny mianownik: znajdź najmniejszy : uczeń szuka najmniejszej wspólnej wielokrotności mianowników.
  • Wspólny mianownik: wybierz najmniejszy : spośród kilku proponowanych wspólnych mianowników uczeń wybiera najmniejszy.
  • Wspólny mianownik: wybierz licznik : po wybraniu mianownika uczeń ustala właściwy licznik każdego ułamka równoważnego.

Powiązanie z podstawą programową: Dodawanie i odejmowanie ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Dodawanie i odejmowanie ułamków

Typy zadań: Wspólny mianownik: wybierz licznik · Wspólny mianownik: znajdź najmniejszy · Wspólny mianownik: wybierz najmniejszy

Ustalanie, jaki procent stanowi dana część

Twoje dziecko uczy się wyrażać w procentach, jaką część całości stanowi dana wielkość, zaczynając od ułamka lub prostej sytuacji.

typów zadań: 2Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 dziecko najpierw poznaje, czym jest procent: proporcją odniesioną do 100. Program wymaga umiejętności obliczania proporcji, czyli stosunku między częścią a całością, oraz wyrażania jej w postaci procentu w prostych przypadkach. Program nie precyzuje tutaj zakresu liczb charakterystycznego dla klasy 6; zagadnienia dotyczące proporcji i liczebności w klasach 5 i 2de wykraczają dalej i nie należą do tej klasy.

Najczęstszy błąd polega na odwróceniu stosunku: dzieleniu całości przez część zamiast części przez całość albo wzięciu za sumę niewłaściwej liczby. Na przykład dla „4 uczniów na 20” dziecko może napisać 20 % zamiast 4: umieściło całość w liczniku. Dlatego zawsze należy zapytać siebie „która liczba to część, a która to całość?” przed rozpoczęciem obliczeń.

W kartach pracy ta umiejętność pojawia się w zadaniach takich jak:

  • Ile to procent? oraz Ile to procent całości?: wskazanie części i całości, a następnie podanie proporcji w procentach.
  • Jaki procent: zapisz ułamek w postaci procentu: przejście od ułamka do procentu.
  • Jaki procent: porównaj dwie części: porównanie dwóch części tej samej całości.
  • Jaki procent: wybierz wynik oraz Procent: reszta: wybierz odpowiedź: sprawdzenie wyniku lub znalezienie pozostałej części.

Powiązanie z podstawą programową: Obliczać, stosować, wyrażać proporcję w różnych postaciach (dziesiętnej, ułamkowej, procentowej).
Powiązanie z podstawą programową: Wykorzystywanie związku między liczebnościami, proporcjami i procentami.
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać liczebności i częstości (wyrażone w postaci dziesiętnej, ułamkowej lub procentowej).
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać, stosować proporcje, procenty.
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć znaczenie procentu
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać proporcję (stosunek części do całości) i wyrażać ją w postaci procentu w prostych przypadkach
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję procentu

Typy zadań: Jakim procentem: zamień ułamek na procent · Jaki to procent: wybierz wynik · Jakim procentem jest liczba? (kl. 7–8) · Procent: reszta całości: wybierz odpowiedź (kl. 7–8) · Jakim procentem: porównaj dwa udziały (kl. 7–8) · Jaki to procent całości? (kl. 7–8)

Problemy wieloetapowe w klasie 6

W klasie 6 uczeń uczy się rozwiązywać zadania wymagające kilku kolejnych obliczeń z liczbami dziesiętnymi, dzieleniem i ułamkami.

typów zadań: 2Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6. uczeń musi rozwiązywać zadania, w których występuje mnożenie liczb dziesiętnych, dzielenie dziesiętne, dzielenie z resztą oraz ułamki. Nie chodzi o pojedynczy rachunek: uczeń musi przeczytać treść zadania, wyszukać przydatne informacje, wybrać działania we właściwej kolejności, a następnie sprawdzić, czy wynik ma sens.

Najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń zatrzymuje się po pierwszym etapie albo używa pierwszego wyniku z niewłaściwym działaniem. Przy dzieleniu z resztą zastosowanym do zapasu uczeń może też podać dokładny iloraz z częścią dziesiętną zamiast liczby pełnych partii. Ponowne przeczytanie pytania końcowego przed udzieleniem odpowiedzi często pomaga poprawić ten rodzaj błędu.

W kartach ta treść pojawia się przede wszystkim w modelu „Zadanie wieloetapowe (łączenie)”, gdzie dwie wielkości są sumowane po wykonaniu pierwszego obliczenia. Modele „Zapas i partie” wymagają obliczenia liczby możliwych partii albo wyboru liczby partii, na podstawie danego zapasu. Modele „Zadanie, trzy dni” proponują wybór właściwego wyniku albo stwierdzenie, czy twierdzenie jest prawdziwe, czy fałszywe, co wymaga ponownego sprawdzenia obliczeń w każdym etapie.

Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań tekstowych obejmujących mnożenie liczb dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń dziesiętnych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń z resztą
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem ułamków
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać dwuetapowe zadania tekstowe na dodawanie i odejmowanie.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania złożone dwuetapowe (jeden etap addytywny i jeden etap multiplikatywny).
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania dwuetapowe z dodawaniem i odejmowaniem.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań złożonych, dwuetapowych lub trzyetapowych.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie jednodziałaniowych zadań dodawania i odejmowania typu „część–całość” oraz „porównywanie”
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań tekstowych dodawaniowych w dwóch lub trzech krokach
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie jednoetapowych zadań tekstowych multiplikatywnych typu „część–całość”
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie złożonych zadań tekstowych w dwóch lub trzech krokach
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania optymalizacyjne
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań tekstowych na dodawanie i odejmowanie w jednym lub kilku krokach
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania multiplikatywne typu „część–całość” w jednym kroku
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie złożonych zadań tekstowych wieloetapowych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać problemy optymalizacyjne
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań dwuetapowych na dodawanie i odejmowanie (w zakresie nie większym niż 30).

Typy zadań: Zapasy i komplety: wybierz liczbę kompletów · Zapasy i komplety: ile najwięcej kompletów · Zadanie tekstowe wieloetapowe (łączenie) (kl. 3) · Zadanie tekstowe, trzy dni: prawda czy fałsz (kl. 3) · Zadanie tekstowe, trzy dni: wybierz wynik (kl. 3)

Rozpoznawanie części dziesiątych, setnych i tysięcznych

Twoje dziecko uczy się czytać i zapisywać liczbę dziesiętną, podając wartość każdej cyfry zgodnie z jej pozycją: dziesiąte, setne i tysięczne.

typów zadań: 1Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Twoje dziecko uczy się rozpoznawać wartość każdej cyfry po przecinku. Wie, że cyfra może oznaczać dziesiąte, setne lub tysięczne części, i potrafi zapisać liczbę na podstawie jej rozkładu, na przykład 3 jedności, 4 dziesiąte i 7 setnych zapisuje się jako 3,47. Programy klas 3 i 4 szkoły podstawowej kładą podstawy tego zapisu, który jest podejmowany ponownie w klasie 6.

Najczęstszy błąd polega na porównywaniu cyfr po przecinku tak, jakby były liczbami całkowitymi. Uczeń może wtedy twierdzić, że 0,45 jest większe od 0,5, ponieważ 45 jest większe od 5. Często myli również pozycje cyfr: czyta 0,305 jako „trzysta pięć” albo traktuje 5 jako setne, choć oznacza ono tysięczne.

W praktyce karty pracy zawierają na przykład polecenia:

  • znajdź cyfrę setnych w liczbie dziesiętnej;
  • podaj wartość cyfry zależnie od jej pozycji;
  • rozłóż liczbę dziesiętną na jedności, dziesiąte, setne i tysięczne;
  • wybierz cyfrę tysięcznych lub wartość cyfry spośród kilku propozycji.

Aby pomóc w domu, możesz poprosić dziecko, by powiedziało wartość każdej cyfry liczby takiej jak 2,596 („5 oznacza 5 dziesiątych, 9 oznacza 9 setnych, 6 oznacza 6 tysięcznych”).

Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować wartość cyfr zależnie od ich pozycji w zapisie liczby
Powiązanie z podstawą programową: Znać związki między jednostkami numeracji: jedność, dziesiątka, setka, tysiąc, dziesiąta, setna, tysięczna
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie liczby dziesiętnej
Powiązanie z podstawą programową: Interpretować, przedstawiać, zapisywać i odczytywać ułamki dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować zależności między jednościami, dziesiątymi i setnymi
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać ułamek dziesiętny większy od 1 jako sumę liczby całkowitej i ułamków dziesiętnych o liczniku mniejszym od 10
Powiązanie z podstawą programową: interpretować, przedstawiać, zapisywać i odczytywać liczby dziesiętne (zapis z przecinkiem)
Powiązanie z podstawą programową: Interpretować, przedstawiać, zapisywać i odczytywać ułamki dziesiętne
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować zależności między jednościami, dziesiątymi, setnymi i tysięcznymi
Powiązanie z podstawą programową: Zapisywać ułamek dziesiętny większy od 1 w postaci sumy liczby całkowitej i ułamków dziesiętnych o liczniku mniejszym od 10
Powiązanie z podstawą programową: Interpretowanie, przedstawianie, zapisywanie i odczytywanie liczb dziesiętnych (zapis z przecinkiem)

Typy zadań: Odczytaj cyfrę części setnych · Rzędy po przecinku: rozwinięcie dziesiętne (kl. 4–5) · Rzędy po przecinku: wartość cyfry (kl. 4–5) · Rzędy po przecinku: wybierz cyfrę tysięcznych (kl. 4–5) · Ułamek dziesiętny: wybierz wartość cyfry (kl. 4–5)

Wielkości i pomiary

Obliczanie objętości prostopadłościanu

Obliczanie objętości prostopadłościanu w centymetrach sześciennych

typów zadań: 19Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń poznaje jednostkę centymetr sześcienny, porównuje objętości i wyznacza objętość prostopadłościanu, np. pudełka. Program, na który się powołano przy obliczaniu objętości sześcianu i graniastosłupa prostego, należy do klasy 5. W klasie 6 ćwiczenia opierają się na prostopadłościanie i sześcianie, a nie na graniastosłupie prostym.

Najczęstszy błąd polega na pomnożeniu tylko dwóch wymiarów albo na dodaniu trzech długości. Wynikiem jest wtedy pole powierzchni lub długość, a nie objętość. Zdarza się też, że uczeń zapisuje liczbę bez jednostki albo z cm zamiast cm³, ponieważ nie powiązał objętości z liczbą małych sześcianików wypełniających bryłę.

Typowe zadanie polega na wyznaczeniu objętości pudełka na podstawie jego wymiarów. Dostępne modele obejmują między innymi:

  • Objętość z sześcianami jednostkowymi: policzyć małe sześciany przed przejściem do obliczeń.
  • Objętość prostopadłościanu: zadanie (pudełko) oraz porównaj dwa pudełka: obliczyć, a następnie porównać objętości.
  • Objętość prostopadłościanu: brakująca krawędź: wyznaczyć jeden wymiar, znając objętość.
  • Objętość prostopadłościanu: znajdź błąd: wychwycić pomylenie pola powierzchni z objętością.

Powiązanie z podstawą programową: Obliczać objętość sześcianu, prostopadłościanu, graniastosłupa prostego.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie objętości
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać objętość
Powiązanie z podstawą programową: Znać jednostkę sześcian centymetr

Typy zadań: Objętość prostopadłościanu · Objętość prostopadłościanu krok po kroku · Objętość prostopadłościanu: dane zbędne · Objętość prostopadłościanu: prawda czy fałsz · Objętość prostopadłościanu: wybierz wynik · Objętość prostopadłościanu: znajdź błąd · Objętość sześcianu · Wysokość prostopadłościanu z objętości: pytanie odwrotne · Budowla z sześcianów: ile dołożyć do prostopadłościanu · Objętość bryły z dwóch prostopadłościanów · Objętość prostopadłościanu: brakująca krawędź · Objętość prostopadłościanu: porównaj dwa pudełka · Plan budowli: widok z boku · Plan budowli: widok z przodu · Prostopadłościan: dobierz wartości · Prostopadłościan: dokończ zdanie · Prostopadłościan: oceń dwa zdania · Objętość prostopadłościanu: z treścią · Objętość: krawędzie k razy dłuższe · Objętość z sześcianów jednostkowych (kl. 5) · Plan budowli: ile sześcianów (kl. 4–5) · Budowla z sześcianów: ile sześcianów (kl. 4–5)

Obliczanie pola prostokąta

Pole kwadratu lub prostokąta na podstawie jego wymiarów

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi znać wzór na pole kwadratu lub prostokąta i umieć go stosować: długość × szerokość. Punkty programu przywołane tutaj nie podają dokładnego zakresu liczb dla tej klasy; uwaga skupia się więc na poprawnym zastosowaniu wzoru do danych prostokątów.

Najczęstszym błędem jest mylenie pola z obwodem. Uczeń dodaje boki zamiast je mnożyć albo dodaje długość i szerokość. Może też zapomnieć, że pole wyraża się w jednostkach kwadratowych.

W kartach pracy pojęcie przybiera postać bezpośrednich obliczeń pola, porównań dwóch prostokątów, pytań prawda czy fałsz, figur z wyciętym rogiem lub ćwiczeń „znajdź błąd”. Niektóre zadania zawierają zbędne dane, które uczeń musi rozpoznać. Ćwiczenia z brakującym bokiem, na podstawie pola, również należą do tego obszaru; nie są wprost wymienione w przywołanych punktach programu, ale opierają się na tym samym wzorze.

Powiązanie z podstawą programową: Znać wzór na pole kwadratu lub prostokąta
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać pole kwadratu lub prostokąta
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać pola powierzchni
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać pole kwadratu lub prostokąta

Typy zadań: Pole prostokąta · Bok prostokąta z pola: pytanie odwrotne · Brakujący bok prostokąta z pola · Brakujący bok prostokąta: wybierz bok · Pole kwadratu: bok z pola · Pole prostokąta w życiu codziennym · Pole prostokąta: dane zbędne · Pole i obwód prostokąta: oceń dwa zdania · Pole prostokąta i kwadratu: dokończ zdanie · Pole prostokąta: figura z wyciętym rogiem · Pole prostokąta: porównaj dwa pola · Pole prostokąta: boki k razy dłuższe · Pole prostokąta: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Pole prostokąta: wstaw znak (kl. 4–5) · Pole prostokąta: znajdź błąd (kl. 4–5)

Obwód wielokąta i brakujący bok

Uczeń uczy się obliczać obwód figury o prostych bokach (wielokąta) oraz wyznaczać długość brakującego boku na podstawie danego obwodu.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń oblicza obwód wielokąta, czyli całkowitą długość jego konturu, dodając długości wszystkich jego boków. Umie także wyznaczyć brakujący bok, gdy znany jest obwód. Program nie określa tutaj konkretnego zakresu liczb: wartości używane w kartach ćwiczeń podają same karty ćwiczeń.

Najczęstszy błąd polega na tym, że przy szukaniu brakującego boku dodaje się znane boki zamiast odejmować je od obwodu. Inny częsty błąd to zapomnienie, że prostokąt ma dwa boki równe, albo mylenie obwodu z polem przez mnożenie długości przez szerokość.

W kartach spotyka się w szczególności:

  • obwód prostokąta, krok po kroku;
  • brakujący bok na podstawie obwodu, z wyborem poprawnej odpowiedzi;
  • obwód wielokąta w zadaniu o ogrodzeniu;
  • bok wielokąta foremnego na podstawie jego obwodu;
  • porównanie obwodów prostokąta i kwadratu;
  • zadania z danymi zbędnymi oraz pytanie odwrotne (znaleźć bok, znając obwód).

Powiązanie z podstawą programową: Obliczać obwody (wielokąta i okręgu), pola (prostokąta, trójkąta i koła) oraz objętości (prostopadłościanu, graniastosłupa, walca, ostrosłupa, stożka i kuli).
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać obwody figur złożonych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem długości
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, czym jest obwód figury płaskiej
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczanie obwodu wielokąta przy użyciu linijki z podziałką
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania dotyczące długości boków wielokąta i jego obwodu

Typy zadań: Obwód wielokąta · Bok prostokąta z obwodu: pytanie odwrotne · Brakujący bok z obwodu · Brakujący bok z obwodu: wybierz bok · Obwody prostokąta i kwadratu: porównaj · Obwód prostokąta krok po kroku · Obwód prostokąta: dane zbędne · Obwód wielokąta foremnego: oblicz bok · Obwód wielokąta: wybierz wynik (kl. 4–5) · Obwód wielokąta: z treścią (kl. 4–5)

Zamiana jednostek pola

Twoje dziecko uczy się wyrażać pole w innej jednostce, na przykład z cm² na dm² lub z dm² na m², wiedząc, że przy każdym kroku mnoży się lub dzieli przez 100.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń przelicza pola między jednostkami cm², dm² i m², opierając się na tym, co poznał w klasie 5, by wyrażać pola tymi jednostkami. Program klasy 6 wprost wymaga przeliczania pól; przeliczanie objętości i pojemności również pojawia się na tym etapie, a jedna karta z tym zagadnieniem znajduje się wśród ćwiczeń proponowanych dla tego poziomu.

Najczęstszy błąd polega na zastosowaniu do pól reguły obowiązującej dla długości. Dla długości 1 dm = 10 cm, więc uczeń czasem zapisuje 1 dm² = 10 cm². W rzeczywistości 1 dm² = 100 cm², ponieważ kwadrat o boku 1 dm zawiera 10 × 10 małych kwadracików o boku 1 cm. Narysowanie tego kwadratu na papierze w kratkę bardzo pomaga to zrozumieć.

Karta na ten temat proponuje m.in.:

  • przeliczanie pola na jednostkę większą;
  • przeliczanie pola na jednostkę mniejszą;
  • przeliczanie objętości na jednostkę mniejszą;
  • porównywanie wielkości wyrażonych w różnych jednostkach;
  • wybieranie poprawnego przeliczenia spośród kilku propozycji;
  • stwierdzanie, czy równość jest prawdziwa, czy fałszywa, albo wskazywanie błędu w już wykonanym przeliczeniu.

Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać przeliczanie jednostek: długości, pola powierzchni, objętości, pojemności, czasu trwania, prędkości, masy.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania wymagające zamiany jednostek długości i jednostek pola.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i zamieniać jednostki miar stosowane w praktyce (objętości i pojemności).
Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać zamiany jednostek pola
Powiązanie z podstawą programową: Znać i używać jednostek pola: centymetra kwadratowego, decymetra kwadratowego i metra kwadratowego do wyrażania pól
Powiązanie z podstawą programową: Zamieniać pola powierzchni między różnymi jednostkami

Typy zadań: Jednostki pola: prawda czy fałsz · Jednostki pola: wybierz zamianę · Jednostki pola: znajdź błąd · Zamień na mniejszą jednostkę objętości · Zamień na mniejszą jednostkę pola · Zamień na większą jednostkę pola · Jednostki pola: porównaj wielkości

Obliczanie promienia i średnicy okręgu

Uczeń uczy się rozpoznawać promień i średnicę okręgu oraz przechodzić od jednego do drugiego.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien znać definicje okręgu, koła, promienia, średnicy i cięciwy. Powinien także rozumieć okrąg jako zbiór punktów położonych w tej samej odległości od danego punktu, czyli środka. Promień łączy środek z punktem okręgu, a średnica przechodzi przez środek i łączy dwa punkty okręgu. Karty pracy ćwiczą to pojęcie na prostych liczbach oraz zależnościach między promieniem a średnicą.

Najczęstszy błąd polega na myleniu promienia ze średnicą, a następnie wybraniu niewłaściwego działania: uczeń podwaja promień, choć powinien wyznaczyć połowę średnicy, lub odwrotnie. Przyczyną bywa często słownictwo, ponieważ oba słowa są dla ucznia podobne, oraz brak wyobrażenia sobie odcinka przechodzącego przez środek.

Karty pracy zazwyczaj proponują:

  • Średnica na podstawie promienia: obliczenie średnicy, znając promień.
  • Promień na podstawie średnicy: obliczenie promienia, znając średnicę.
  • Promień na podstawie średnicy: wybranie poprawnego wyniku spośród kilku propozycji.
  • Promień i średnica: prawda czy fałsz: określenie, czy zdanie o promieniu lub średnicy jest poprawne.
  • Promień i średnica: znajdź błąd: wykrycie i poprawienie błędnej odpowiedzi.

Powiązanie z podstawą programową: Znać definicje okręgu, koła, promienia, średnicy, cięciwy
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć definicję okręgu i definicję koła w postaci zbiorów punktów
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem odległości od punktu
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że obwód koła jest proporcjonalny do jego średnicy
Powiązanie z podstawą programową: Opisywać i rozpoznawać okrąg i koło jako zbiór punktów charakteryzujących się ich odległością od danego punktu
Powiązanie z podstawą programową: Opisywać i rozpoznawać okrąg oraz koło jako zbiór punktów charakteryzujących się odległością od danego punktu

Typy zadań: Promień i średnica: prawda czy fałsz · Promień i średnica: znajdź błąd · Promień ze średnicy · Promień ze średnicy: wybierz wynik · Średnica z promienia

Zamiana długości z jednej jednostki na inną

Umiejętność wyrażania tej samej długości w innej jednostce, od milimetra do kilometra, oraz porównywania i dodawania długości.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń utrwala opanowanie jednostek długości, od milimetra do kilometra, oraz zależności między nimi (takich jak przeliczniki 10, 100 czy 1 000). Uczy się przechodzić od jednej jednostki do drugiej, aby porównywać wielkości lub przygotowywać się do rozwiązywania zadań geometrycznych.

Najczęstszy błąd pojawia się przy przejściu do większej jednostki: uczniowie mają tendencję do dopisywania lub usuwania zer w sposób przypadkowy, bez opanowania przesunięcia przecinka związanego z liczbami dziesiętnymi, albo zapominają o jednostkach pośrednich, takich jak dekametr i hektometr.

W zadaniach pisemnych ćwiczenia polegają na wykonywaniu ukierunkowanych zmian jednostek, na przykład:

  • Zamień na mniejszą jednostkę długości (zamiana metrów na centymetry),
  • Zamień na większą jednostkę długości (wyrażenie metrów w kilometrach),
  • Zapisz długość w jednej jednostce (sprowadzenie pomiaru złożonego, np. 3 m i 20 cm, do jednej postaci).

Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania wymagające zamiany jednostek długości i jednostek pola.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem długości
Powiązanie z podstawą programową: Znać zależności między jednostkami długości.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować jednostki długości od milimetra do kilometra oraz związane z nimi symbole
Powiązanie z podstawą programową: Znać zależności między jednostkami długości
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie długości

Typy zadań: Zamień na mniejszą jednostkę długości · Zamień na większą jednostkę długości · Zapisz długość w jednej jednostce · Długość w jednej jednostce: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Długość w jednej jednostce: wstaw znak (kl. 4–5) · Długość w jednej jednostce: znajdź błąd (kl. 4–5) · Jednostki długości: porównaj (kl. 4–5) · Jednostki długości: wybierz wynik zamiany (kl. 4–5) · Dodawanie długości w dwóch jednostkach (kl. 4–5)

Obliczenia z godzinami, minutami i sekundami

Uczeń uczy się obliczać, porównywać i przeliczać czasy trwania w godzinach, minutach i sekundach oraz rozwiązywać zadania dotyczące rozkładów jazdy.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie szóstej uczeń wykonuje obliczenia na godzinach i czasach trwania, zamienia czas z jednej jednostki na inną (godziny, minuty, sekundy) i rozwiązuje zadania, w których występują te godziny. Opiera się na tym, co poznał w szkole podstawowej, zwłaszcza na odczytywaniu godziny z zegara i porównywaniu czasów trwania.

Najczęstszy błąd wynika ze sposobu liczenia. Uczeń stosuje do czasu system dziesiątkowy, tak jak przy liczbach całkowitych. Na przykład, aby dodać 45 min do 1 h 30 min, zapisuje 1 h 75 min zamiast 2 h 15 min. Albo odczytuje 2,5 h jako 2 h 50 min, podczas gdy pół godziny więcej niż 2 h to 2 h 30 min. Godzina i minuta liczą się po 60, i to działanie trzeba jawnie ćwiczyć.

W tej klasie proponowane są następujące zadania:

  • Zadanie o czasie trwania: ile czasu to trwało
  • Upływający czas: wybierz, ile minut minęło
  • Godzina na zegarze: ile minut upłynęło
  • Czasy trwania: porównaj
  • Minuty i sekundy na sekundy
  • Minuty i sekundy: prawda czy fałsz
  • Minuty i sekundy: znajdź błąd

Ćwiczenia typu „prawda czy fałsz” i „znajdź błąd” są szczególnie przydatne do wykrywania pułapki, jaką jest stosowanie systemu dziesiątkowego do czasu.

Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać obliczenia dotyczące godzin i czasu trwania
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań dotyczących godzin i czasu trwania
Powiązanie z podstawą programową: Zamieniać jednostki czasu
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań jednostopniowych lub dwustopniowych dotyczących czasu trwania.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać i mierzyć czasy trwania, które upłynęły między dwiema chwilami wskazanymi na zegarze (chwile i czasy trwania wyrażone są w godzinach i minutach)
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań tekstowych jednoetapowych i dwuetapowych dotyczących czasu trwania
Powiązanie z podstawą programową: Ustawiać wskazówki zegara odpowiadające danej godzinie w godzinach, minutach i sekundach
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie i mierzenie czasów trwania, które upłynęły między dwiema chwilami wskazanymi na zegarze (chwile i czasy trwania są wyrażone w godzinach, minutach i sekundach)
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania jedno- lub wieloetapowe dotyczące czasu trwania

Typy zadań: Minuty i sekundy na sekundy · Czas na zegarze: ile minut minęło · Czas trwania w zadaniu: jak długo to trwało · Czas trwania: porównaj (kl. 4–5) · Minuty i sekundy: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Minuty i sekundy: znajdź błąd (kl. 4–5) · Upływ czasu: wybierz, ile minut minęło (kl. 4–5)

Przestrzeń i geometria

Obliczanie brakujących kątów trójkąta

Uczeń uczy się wyznaczać brakujący kąt w trójkącie, wiedząc, że suma jego trzech kątów wynosi 180°, oraz stosować to samo rozumowanie w przypadku czworokąta.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń korzysta z własności, zgodnie z którą suma miar trzech kątów trójkąta wynosi 180°. Znajomość tej wartości pozwala mu obliczyć brakujący kąt, gdy zna dwa pozostałe, albo wykonać konstrukcję z danymi kątami. Programy umieszczają dowód tej własności w klasie 5; w klasie 6 nacisk kładzie się na jej wykorzystanie do obliczania kątów i rozwiązywania zadań.

Najczęstszy błąd polega na dodaniu dwóch znanych kątów, a następnie zapomnieniu o odjęciu ich od 180°, albo na dodaniu kąta bez odjęcia go od sumy. Niektórzy uczniowie uważają też, że suma zależy od kształtu trójkąta, podczas gdy zawsze wynosi ona 180°, niezależnie od tego, czy trójkąt jest prostokątny, równoramienny, czy dowolny.

Karty pracy proponują na przykład znalezienie trzeciego kąta trójkąta, obliczenie kąta przy wierzchołku trójkąta równoramiennego lub drugiego kąta ostrego trójkąta prostokątnego, podzielenie kątów trójkąta w danym stosunku albo sprawdzenie, czy trójkąt o danych kątach może istnieć. Wymagają też znalezienia czwartego kąta czworokąta oraz krok po kroku prześledzenia sumy kątów wielokąta.

Powiązanie z podstawą programową: Znać sumę kątów trójkąta i umieć ją udowodnić.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować własności kątowe trójkątów szczególnych: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny
Powiązanie z podstawą programową: Znać wartość sumy miar kątów trójkąta
Powiązanie z podstawą programową: Wykorzystywać ją do obliczania kątów, wykonywania konstrukcji i rozwiązywania problemów

Typy zadań: Czwarty kąt czworokąta · Kąty trójkąta prostokątnego: drugi kąt ostry · Kąty trójkąta: czy taki trójkąt istnieje? · Suma kątów wielokąta krok po kroku · Suma kątów wielokąta: porównaj · Trzeci kąt trójkąta · Trzeci kąt trójkąta: wybierz wynik · Kąty trójkąta równoramiennego: kąt między ramionami · Kąty w trójkącie: oceń dwa zdania · Kąty trójkąta w danym stosunku · Trzeci kąt trójkąta w praktyce

Symetria osiowa: symetryczny punkt

W klasie szóstej uczeń uczy się definiować i konstruować punkt symetryczny względem prostej, wykorzystując geometryczne własności symetrii osiowej.

typów zadań: 9Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien znać definicję symetrycznego punktu względem prostej, a następnie wykorzystywać własności symetrii osiowej do wykonywania konstrukcji. Pojęcia te rozwijają pracę z poprzednich klas, w których rozpoznawano osie symetrii i uzupełniano figury na kratce.

Najczęstszy błąd polega na umieszczeniu punktu symetrycznego po tej samej stronie prostej co punkt wyjściowy albo w innej odległości od prostej. Punkt symetryczny znajduje się po drugiej stronie prostej, w tej samej odległości od niej, mierzonej prostopadle. Ćwiczenia „prawda czy fałsz” oraz „znajdź błąd” pozwalają właśnie wychwycić tego typu pomyłki.

W kartach pracy dla klasy 6 dostępne są następujące zadania:

  • Symetryczny punkt względem prostej
  • Symetria osiowa: prawda czy fałsz
  • Symetria o osi pionowej: wybierz współrzędną
  • Symetria osiowa: symetryczny względem prostej pionowej
  • Symetria osiowa: ile osi symetrii
  • Symetria osiowa: oś pary punktów
  • Symetria osiowa: znajdź błąd

Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję punktu symetrycznego względem prostej
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować właściwości symetrii osiowej do wykonywania konstrukcji
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać, czy figura ma jedną lub więcej osi symetrii, wykorzystując składanie papieru lub papier kalkowy.
Powiązanie z podstawą programową: Uzupełnić, na kartce w kratkę lub w kropki, prostą figurę tak, aby była symetryczna względem danej osi.
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie, czy figura ma jedną lub więcej osi symetrii
Powiązanie z podstawą programową: Uzupełnić figurę tak, aby była symetryczna względem danej prostej poziomej lub pionowej
Powiązanie z podstawą programową: Konstruowanie na papierze w kratkę figury symetrycznej do danej figury względem prostej poziomej lub pionowej
Powiązanie z podstawą programową: Konstruowanie na papierze w kratkę figury symetrycznej do danej figury względem prostej pionowej, poziomej lub przekątnej kratki

Typy zadań: Odbicie w prostej pionowej: wybierz współrzędną · Punkt symetryczny względem prostej · Symetria osiowa: ile osi symetrii ma figura · Symetria osiowa: odbicie względem pionowej prostej · Symetria osiowa: prawda czy fałsz · Symetria osiowa: znajdź błąd · Oś symetrii w zadaniu tekstowym: gdzie stoi lustro · Symetria osiowa w zadaniu tekstowym: gdzie jest odbicie · Symetria osiowa: oś pary punktów

Rozpoznawanie różnych rodzajów kątów

Uczeń uczy się określać, czy kąt jest ostry, prosty, rozwarty, półpełny czy pełny, porównując go z kątem prostym.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi rozpoznawać typ kąta na podstawie jego rozwarcia. Kąt prosty służy za wzorzec: ma 90°, tak jak róg kartki papieru lub ekierka. Kąt ostry jest mniejszy od kąta prostego, a kąt rozwarty jest większy. Program wymaga też znajomości kąta półpełnego (pół obrotu), kąta pełnego (pełny obrót) oraz kąta zerowego.

Najczęstszy błąd wynika z długości ramion. Uczeń uważa, że kąt jest „większy”, bo jego ramiona są dłuższe, podczas gdy wielkość kąta zależy wyłącznie od rozwarcia między ramionami. Może też mylić kąt ostry z rozwartym, gdy brakuje mu wzorca wizualnego. Porównanie kąta z kątem prostym (ekierką lub rogiem kartki) często pomaga usunąć ten problem.

W kartach ćwiczeń najczęstszym zadaniem jest „Rozpoznaj typ kąta”: pokazuje się kąt, a uczeń wybiera jego kategorię. Spotyka się też ćwiczenia dotyczące kątów dopełniających i kątów suplementarnych (obliczenie drugiego kąta lub wybór właściwego), kątów wierzchołkowych (wybór ich miary) oraz obrotów wskazówki zegara, na przykład „Pół obrotu wskazówki” czy „Ćwierć obrotu w prawo”. Te ostatnie pomagają uczniowi powiązać ćwierć obrotu z kątem prostym, a pół obrotu z kątem półpełnym.

Powiązanie z podstawą programową: Skonstruować kąt o danej mierze
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować kąty oraz związane z nimi słownictwo i oznaczenia: kąt prosty, kąt półpełny, kąt pełny, kąt zerowy, kąt ostry, kąt rozwarty, kąty wierzchołkowe, kąty przyległe, kąty suplementarne
Powiązanie z podstawą programową: Używać linijki do sprawdzania współliniowości oraz ekierki do sprawdzania, czy kąt jest prosty.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować oznaczenie kątów prostych.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować oznaczenie kąta prostego oraz oznaczenie wskazujące, że odcinki mają tę samą długość.
Powiązanie z podstawą programową: Znać powszechnie stosowane oznaczenia używane w geometrii
Powiązanie z podstawą programową: Używać specjalistycznego słownictwa związanego z kątami
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i stosować oznaczenia kątów
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać kąty
Powiązanie z podstawą programową: Znać oznaczenia i symbole stosowane powszechnie w geometrii
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że kąt prosty ma miarę 90°
Powiązanie z podstawą programową: Używać specjalistycznego słownictwa związanego z kątami
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i stosować oznaczenia kątów
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać kąty

Typy zadań: Rozpoznaj rodzaj kąta · Kąty dopełniające do prostego: oblicz drugi kąt · Kąty dopełniające w zadaniu tekstowym: do kąta prostego · Kąty przyległe w zadaniu tekstowym: do kąta półpełnego · Kąty przyległe: oblicz drugi kąt · Kąty przyległe: wybierz drugi kąt · Kąty wierzchołkowe: wybierz miarę · Pół obrotu wskazówki zegara (kl. 2–3) · Pół obrotu wskazówki zegara: prawda czy fałsz (kl. 2–3) · Trzy czwarte obrotu zgodnie z ruchem wskazówek zegara (kl. 2–3) · Ćwierć obrotu przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (kl. 2–3) · Ćwierć obrotu w prawo (wskazówka) (kl. 2–3) · Ćwierć obrotu w prawo (wskazówka): wybierz wynik (kl. 2–3)

Znajdowanie brakującej części kąta

W kącie pełnym lub trójkącie uczeń oblicza miarę nieznanego kąta na podstawie danych kątów.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6., uczeń uczy się wykorzystywać znane kąty do obliczania miary brakującego kąta. Opiera się na tym, że niektóre części tworzą zbiór, którego całkowita miara jest znana, na przykład kąt pełny lub trzy kąty trójkąta.

Najczęstszym błędem jest pomylenie tych dwóch zbiorów: uczeń odejmuje od 180°, gdy chodzi o kąt pełny, lub odwrotnie. Dlatego należy najpierw rozpoznać, z jaką figurą lub z jakim pełnym obrotem mamy do czynienia, zanim zacznie się obliczać.

Konkretnie, karty pracy proponują zadania takie jak Brakujący kąt: trzy kąty w kącie pełnym, Brakująca część kąta: wybierz miarę lub Trzeci kąt trójkąta krok po kroku. Niektóre dodają zbędne dane, aby sprawdzić, czy uczeń potrafi wskazać informacje potrzebne do rozwiązania.

Powiązanie z podstawą programową: Charakteryzować równoległość za pomocą kątów: kąty naprzemianległe wewnętrzne, kąty odpowiadające.
Powiązanie z podstawą programową: Wykorzystywać ją do obliczania kątów, wykonywania konstrukcji i rozwiązywania problemów
Powiązanie z podstawą programową: Konstruować kąt równy sumie dwóch danych kątów lub kąt będący wielokrotnością danego kąta

Typy zadań: Brakująca część kąta · Brakująca część kąta: trzy kąty w kącie pełnym · Brakująca część kąta: wybierz miarę · Proste równoległe i sieczna: brakujący kąt · Trzeci kąt trójkąta krok po kroku · Trzeci kąt trójkąta: dane zbędne · Trzeci kąt w kącie pełnym: wybierz miarę

Mierzenie kąta kątomierzem

Uczeń uczy się odczytywać miarę kąta na kątomierzu, porównywać ją z kątem prostym oraz obliczać, czego brakuje do 180°.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń musi mierzyć kąt za pomocą kątomierza i stosować oznaczenia kątów. Program przewiduje również konstruowanie kąta o danej mierze. Karty w tym dziale pracują przede wszystkim nad odczytywaniem kątomierza, orientując się względem 90° (kąt prosty) i 180° (kąt półpełny).

Najczęstszy błąd wynika z wyboru podziałki. Kątomierz ma dwie przeciwne skale podziałek, i uczeń czasem odczytuje niewłaściwą, co daje błędną miarę (na przykład 60° zamiast 120°). Warto najpierw sprawdzić, czy kąt jest mniejszy, czy większy od kąta prostego.

Karty przybierają różne formy:

  • Odczytaj kąt na kątomierzu: uczeń odczytuje bezpośrednio wyświetloną miarę.
  • Kątomierz: wybierz miarę kąta: wybiera poprawną miarę spośród kilku propozycji.
  • Kątomierz: znajdź błąd: wykrywa błędną miarę i ją poprawia.
  • Kątomierz: różnica z kątem prostym: porównuje kąt z 90°.
  • Kątomierz: ile brakuje do 180°: oblicza dopełnienie danego kąta do 180°.
  • Kątomierz: postaw znak: umieszcza symbol ° we właściwym miejscu w zapisie.

Powiązanie z podstawą programową: Mierzyć kąt
Powiązanie z podstawą programową: Skonstruować kąt o danej mierze
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i stosować oznaczenia kątów
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i stosować oznaczenia kątów

Typy zadań: Kątomierz – ile brakuje do 180°: wstaw znak · Kątomierz – ile brakuje do 180°: znajdź błąd · Kątomierz: ile brakuje do 180° · Kątomierz: ile brakuje do 180°: prawda czy fałsz · Kątomierz: ile brakuje do 180°: wybierz wynik · Kątomierz: różnica od kąta prostego · Odczytaj kąt z kątomierza (kl. 4–5) · Kątomierz w zadaniu tekstowym: zmierz kąt (kl. 4–5) · Kątomierz: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Kątomierz: wstaw znak (kl. 4–5) · Kątomierz: wybierz miarę kąta (kl. 4–5) · Kątomierz: znajdź błąd (kl. 4–5)

Jakie długości może mieć trzeci bok?

Twoje dziecko uczy się rozpoznawać, czy trzy długości mogą tworzyć trójkąt, oraz znajdować możliwe długości brakującego boku.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Wskazówki programowe dotyczące tego tematu obejmują konstruowanie trójkątów na podstawie niepełnych danych (klasy 5 i 6). Nie podają one jednak dokładnego zakresu liczb dla klasy 6. Konkretne wymagania trzeba więc odczytać z proponowanych kart pracy: w klasie 6 uczeń pracuje z trójkątami, o których zna dwa boki lub trzy podane długości, i sprawdza, czy trójkąt jest możliwy.

Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że dowolne trzy długości zawsze tworzą trójkąt. Uczeń może na przykład zaakceptować długości 2 cm, 3 cm i 6 cm, ponieważ nie porównuje najdłuższego boku z sumą dwóch pozostałych. Może też zapomnieć o sprawdzeniu wszystkich trzech możliwych dodawań albo pomylić „ściśle większy” z „równy”.

Typowa karta pracy proponuje sytuacje takie jak:

  • Nierówność trójkąta: prawda czy fałsz: uczeń decyduje, czy trzy długości tworzą trójkąt, uzasadniając to dodawaniem.
  • Trzeci bok trójkąta: wybierz, ile wartości: spośród kilku proponowanych wartości wybiera te, które pasują jako trzeci bok.
  • Nierówność trójkąta: ile długości, 3. bok: uczeń liczy lub opisuje zbiór wszystkich możliwych długości.
  • Najdłuższy możliwy trzeci bok: uczeń szuka największej dopuszczalnej wartości trzeciego boku.
  • Nierówność trójkąta: znajdź błąd: uczeń wskazuje, dlaczego proponowane rozumowanie lub obliczenie jest błędne.

Powiązanie z podstawą programową: Konstruować trójkąty na podstawie danych częściowych.
Powiązanie z podstawą programową: Konstruowanie trójkątów

Typy zadań: Najdłuższy możliwy trzeci bok · Nierówność trójkąta: ile długości ma trzeci bok · Nierówność trójkąta: prawda czy fałsz · Nierówność trójkąta: znajdź błąd · Trzeci bok trójkąta: wybierz liczbę możliwości

Klasyfikacja trójkątów według boków i kątów

Rozpoznawanie trójkąta prostokątnego, równoramiennego lub równobocznego na podstawie jego boków i kątów, z opieraniem się na jego definicji.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien znać i stosować własności kątowe szczególnych trójkątów: trójkąta prostokątnego, trójkąta równoramiennego i trójkąta równobocznego. Opiera się na definicji każdego z nich: kąt prosty w przypadku trójkąta prostokątnego, dwa boki o tej samej długości w przypadku równoramiennego, trzy równe boki w przypadku równobocznego. Pojęcia te zostały wprowadzone już w klasach 2 i 3 szkoły podstawowej (cykl 3), gdzie uczeń uczy się rozpoznawać i nazywać te figury na podstawie ich definicji.

Częstym błędem jest ocenianie na podstawie wyglądu. Trójkąt, który wygląda na prostokątny, zostaje tak sklasyfikowany bez sprawdzenia kąta prostego, albo trójkąt równoboczny nie zostaje rozpoznany jako równoramienny. Przyczyną jest to, że każda nazwa odpowiada precyzyjnej definicji, a ten sam trójkąt może mieć kilka nazw.

Zadania drukowane w tym dziale przyjmują kilka form:

  • Rodzaje trójkątów: prawda czy fałsz, gdzie uczeń potwierdza lub obala twierdzenie dotyczące trójkąta;
  • Rodzaje trójkątów: zawieranie się nazw, gdzie uczeń określa położenie jednego rodzaju trójkąta względem drugiego;
  • Rodzaj trójkąta według kątów oraz Rodzaj trójkąta według boków, gdzie uczeń określa rodzaj trójkąta na podstawie jednej z tych dwóch informacji.

Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować własności kątowe trójkątów szczególnych: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny
Powiązanie z podstawą programową: Używać odpowiedniego słownictwa geometrycznego w kontekście poznawania odpowiadających mu pojęć
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać i nazywać następujące figury, odwołując się do ich definicji: trójkąt, trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, czworokąt, kwadrat, prostokąt i romb
Powiązanie z podstawą programową: Znać własności równoległości boków przeciwległych, równości długości i kątów dla typowych figur: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, kwadrat, prostokąt i romb.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować odpowiednie słownictwo geometryczne w kontekście nauki odpowiadających im pojęć
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać i nazywać następujące figury, opierając się na ich definicji: trójkąt, trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, czworokąt, kwadrat, prostokąt, romb, trapez, trapez prostokątny, pięciokąt i sześciokąt
Powiązanie z podstawą programową: Znać własności równoległości boków przeciwległych, równości długości i kątów dla typowych figur: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, kwadrat, prostokąt, romb, trapez i trapez prostokątny

Typy zadań: Rodzaj trójkąta ze względu na boki · Rodzaj trójkąta ze względu na kąty · Rodzaje trójkątów: prawda czy fałsz · Rodzaje trójkątów: zawieranie nazw

Konstruowanie za pomocą linijki i cyrkla

Twoje dziecko uczy się precyzyjnie rysować figury za pomocą linijki i cyrkla: trójkąty, symetralne, dwusieczne kątów oraz środki odcinków.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Punkty programu przywołane tutaj dotyczą przede wszystkim cyklu 3: w klasach CM1 i CM2 uczeń konstruuje figury złożone z odcinków, prostych, typowych wielokątów i okręgów. W klasie 6 praca dotyczy konstrukcji trójkątów oraz okręgu opisanego na trójkącie. Te punkty nie podają zakresu liczb: długości i kąty są wybierane przez kartę pracy.

Typowy błąd dotyczy cyrkla. Jeśli rozstaw ramion nie jest ustalony lub łuki są narysowane zbyt krótkie, nie przecinają się i uczeń uważa, że konstrukcja jest niemożliwa. Przy konstrukcji trójkąta z trzech odcinków pułapką jest niesprawdzenie najpierw, czy najdłuższa długość jest mniejsza od sumy dwóch pozostałych.

Na karcie pracy w klasie 6 znajdziemy w szczególności:

  • konstruowanie symetralnej odcinka lub środka odcinka za pomocą konstrukcji;
  • konstruowanie dwusiecznej kąta lub podział kąta na dwie równe części;
  • konstruowanie trójkąta z trzech odcinków;
  • sprawdzenie, czy trzy boki pozwalają zbudować trójkąt, a następnie jego konstrukcja.

Powiązanie z podstawą programową: Konstruowanie trójkątów
Powiązanie z podstawą programową: Znać i konstruować okrąg opisany na trójkącie
Powiązanie z podstawą programową: Konstruować figurę geometryczną złożoną z odcinków, prostych, typowych wielokątów i okręgów.
Powiązanie z podstawą programową: Konstruować figurę geometryczną złożoną z odcinków, prostych, typowych wielokątów i okręgów

Typy zadań: Podział kąta na połowy konstrukcją · Trójkąt z trzech odcinków · Środek odcinka konstrukcją · Konstrukcja dwusiecznej kąta (kl. 7–8) · Konstrukcja symetralnej odcinka (kl. 7–8) · Trójkąt z trzech boków: sprawdź i skonstruuj (kl. 7–8)

Organizacja i zarządzanie danymi

Odczytywanie i porównywanie danych w tabeli lub na wykresie

Twoje dziecko uczy się odczytywać tabelę lub wykres, porównywać zawarte w nich wartości i odpowiadać na pytanie na podstawie tych informacji.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien umieć filtrować dane z tabeli według kryterium: na przykład zostawić tylko uczniów z danej klasy albo miesiące, w których temperatura przekracza określony próg, a następnie dokonać wyboru na podstawie tej selekcji. Punkty programu na koniec cyklu 3 (CM1 i CM2) wymagają natomiast czytania i interpretowania tabel, wykresów słupkowych, wykresów kołowych lub krzywych oraz rozwiązywania zadań w jednym lub dwóch krokach na podstawie tych danych.

Najczęstszy błąd polega na niewłaściwym odczytaniu skali. Na piktogramie jeden symbol nie zawsze oznacza jednostkę: jeśli rysunek przedstawia 5 uczniów, połowa rysunku oznacza 2 lub 3, a zapomnienie o tym psuje całą odpowiedź. Innym częstym błędem jest odpowiadanie na pytanie „o ile więcej” przez obliczenie sumy dwóch wartości zamiast ich różnicy.

W kartach tej serii znajdują się m.in.: porównywanie słupków wykresu słupkowego, stwierdzanie, czy twierdzenie „o ile więcej” jest prawdziwe, czy fałszywe, wskazywanie błędu w podanej odpowiedzi, wybieranie sumy odpowiadającej pytaniu, obliczanie procentowego udziału słupka w sumie całkowitej oraz odczytywanie piktogramu ze skalą, aby odpowiedzieć na pytanie „o ile więcej”. Są też ćwiczenia dotyczące średniej, oparte na wykresie punktowym lub na czterech słupkach.

Powiązanie z podstawą programową: Odczytywać wykres, histogram, diagram słupkowy lub kołowy, wykres pudełkowy lub inną reprezentację (wskazywać początek układu współrzędnych, jednostki podziałki lub skale itp.).
Powiązanie z podstawą programową: Przechodzić od wykresu do danych i odwrotnie.
Powiązanie z podstawą programową: Czytać i komentować powszechnie stosowane wykresy: • diagram słupkowy; • diagram kołowy, półkolowy; • wykres liniowy, diagram punktowy (diagram kartezjański).
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać liczebności i częstości (wyrażone w postaci dziesiętnej, ułamkowej lub procentowej).
Powiązanie z podstawą programową: Odczytywać i interpretować informacje przedstawione w postaci tabel, diagramów i wykresów.
Powiązanie z podstawą programową: Dokonywanie wyboru poprzez filtrowanie danych w tabeli według kryterium
Powiązanie z podstawą programową: Odczytywać i interpretować dane z tabeli jedno- lub dwuwymiarowej, diagramu słupkowego lub wykresu liniowego
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania jedno- lub wieloetapowe z wykorzystaniem danych z tabeli jedno- lub dwuwymiarowej, diagramu słupkowego lub wykresu liniowego.
Powiązanie z podstawą programową: Odczytywać i interpretować dane z tabeli, diagramu słupkowego, diagramu kołowego lub wykresu liniowego
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania w jednym lub dwóch krokach, wykorzystując dane z tabeli, diagramu słupkowego, diagramu kołowego lub wykresu liniowego

Typy zadań: Diagram słupkowy – o ile więcej: znajdź błąd · Diagram słupkowy: o ile więcej — prawda czy fałsz · Diagram słupkowy: porównaj słupki · Odczyt z diagramu: wybierz sumę słupków · Diagram obrazkowy ze skalą: o ile więcej (kl. 7–8) · Udział słupka w całości w procentach (kl. 7–8) · Średnia czterech słupków diagramu (kl. 7–8) · Średnia czterech słupków diagramu: wybierz wynik (kl. 7–8) · Średnia z wykresu kropkowego (kl. 7–8)

Proporcjonalność

Odczytywanie skali, aby znaleźć rzeczywistą odległość

Znajdowanie rzeczywistej odległości za pomocą skali na mapie lub planie.

typów zadań: 10Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń uczy się używać skali, aby przejść od długości zmierzonej na mapie lub planie do rzeczywistej długości i odwrotnie. Programy przedstawiają to jako wprowadzenie do rozwiązywania zadań o skalach, które opiera się na proporcjonalności (stały współczynnik łączy mapę z rzeczywistością). Program nie określa tutaj konkretnego zakresu liczb dla tego poziomu.

Najczęstszy błąd dotyczy jednostek. Uczeń poprawnie mnoży długość na mapie przez współczynnik skali, ale zostawia wynik w centymetrach, podczas gdy pytanie wymaga kilometrów, albo zapomina przeliczyć jednostki przed podaniem odpowiedzi. Inny częsty błąd to dzielenie zamiast mnożenia (lub odwrotnie) przy przejściu z mapy do rzeczywistości.

W kartach pracy dla klasy 6 ta praca przybiera m.in. następujące formy:

  • Odległość na mapie i w rzeczywistości: przejście od pomiaru w centymetrach do rzeczywistej odległości.
  • Rzeczywista długość na podstawie skali, krok po kroku: rozbicie obliczenia, aby uniknąć pominięć.
  • Skala mapy: odległość w kilometrach oraz wybierz odległość w km: podanie odpowiedzi w odpowiedniej jednostce.
  • Skala mapy: znajdź skalę: odtworzenie współczynnika na podstawie znanego pomiaru.
  • Skala liczbowa i z jednostkami: prawda czy fałsz oraz znajdź błąd: porównanie dwóch zapisów tej samej skali i wychwycenie błędów w rozumowaniu.

Powiązanie z podstawą programową: Używać współczynnika proporcjonalności w konkretnych kontekstach (cena jednostkowa, prędkość średnia, skala itp.).
Powiązanie z podstawą programową: Zapoznać się z rozwiązywaniem zadań z zastosowaniem skali

Typy zadań: Rzeczywista długość ze skali krok po kroku · Skala liczbowa i mianowana: prawda czy fałsz · Skala liczbowa i mianowana: znajdź błąd · Skala mapy: wybierz odległość w kilometrach · Skala planu: dane zbędne · Odległość na mapie i w terenie · Skala mapy: odległość na mapie w centymetrach · Skala mapy: odległość w kilometrach · Skala mapy: wyznacz skalę · Skala: z liczbowej na mianowaną · Skala planu: rzeczywiste pole obszaru (kl. 7–8)

Rozwiąż proporcję z brakującą wartością

W klasie 6 uczeń uczy się obliczać brakującą wartość w sytuacji proporcjonalności, wybierając odpowiednią procedurę.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien umieć rozwiązać zadanie z proporcjonalności, wybierając odpowiedni sposób: liniowość (mnożenie lub dodawanie obu wierszy tabeli) albo sprowadzenie do jedności (wyznaczenie wartości dla jednej jednostki, a następnie pomnożenie). Konkretnie polega to na znalezieniu brakującej liczby w tabeli proporcjonalności lub w zadaniu z życia codziennego, na przykład w cenie, przepisie czy odległości.

Najczęstszym błędem jest rozumowanie przez dodawanie: jeśli 3 ciastka wymagają 150 g mąki, uczeń myśli, że 5 ciastek potrzebuje 150 + 2 = 152 g. Tymczasem w proporcjonalności przechodzi się z jednego wiersza do drugiego, mnożąc przez tę samą liczbę. Zapytanie dziecka „ile razy więcej ciastek?” pomaga mu zobaczyć ten związek.

W kartach pracy dla klasy 6 zadania mają postać tabel do uzupełnienia, na przykład „Proporcjonalność: uzupełnij tabelę”, albo obliczeń brakującej wartości, na przykład „Proporcja: brakująca wartość” i „Proporcja: brakujący czwarty wyraz”. Inne karty wymagają obliczenia wartości dla innej liczby w treści zadania („Proporcja w zadaniu tekstowym”), wybrania właściwego wyrazu („Proporcja: wybierz brakujący wyraz”) lub wskazania błędu w obliczeniach („Proporcja: znajdź błąd”).

Powiązanie z podstawą programową: Graficznie charakteryzować proporcjonalność.
Powiązanie z podstawą programową: Identyfikować sytuacje proporcjonalności w konkretnych kontekstach (ceny, przepisy kulinarne, odległości, skale).
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać sytuację proporcjonalności na podstawie tabeli lub wykresu.
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać graficznie, czy chmura punktów jest związana, czy nie jest związana z sytuacją proporcjonalności między danymi dyskretnymi.
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję proporcjonalności między dwiema wielkościami i wiązać ją z wyrażeniami z życia codziennego
Powiązanie z podstawą programową: Identyfikować, czy sytuacja należy do „modelu” proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadanie dotyczące proporcjonalności, wybierając odpowiednią procedurę: własność liniowości dla mnożenia lub dodawania, sprowadzanie do jedności
Powiązanie z podstawą programową: Przedstawić sytuację proporcjonalności za pomocą tabeli lub zapisów symbolicznych
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zakresu proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Umieć rozwiązywać zadanie z zakresu proporcjonalności

Typy zadań: Proporcja: brakująca wartość · Proporcja: prawda czy fałsz · Proporcja: wybierz brakujący wyraz · Proporcja: znajdź błąd · Proporcja w zadaniu: przeliczenie na inną liczbę sztuk · Proporcja: brakujący trzeci wyraz · Proporcjonalność prosta: uzupełnij tabelę

Znajdowanie wartości dla jednej jednostki

W klasie 6 uczeń uczy się znajdować cenę lub ilość dla jednej jednostki, wychodząc od sytuacji proporcjonalnej.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń powinien rozpoznać sytuację proporcjonalności, a następnie rozwiązać problem, wybierając odpowiednią procedurę. Jedną z tych procedur jest sprowadzanie do jedności: najpierw oblicza się, ile wynosi jedna sztuka (jeden długopis, jeden kilogram, jeden litr), a potem na tej podstawie wyznacza wartość dla żądanej liczby. Program oczekuje, że uczeń wybierze między tą metodą a innymi, na przykład właściwością liniowości przez mnożenie lub przez dodawanie.

Najczęstszym błędem jest mnożenie lub dzielenie na chybił trafił, bez zastanowienia się, co oznacza wynik. Na przykład przy 4 jabłkach za 3 € za opakowanie uczeń może obliczyć 4 × 3, nie widząc, że 3 € to cena 4 jabłek, a nie jednego. Trzeba najpierw zapisać pytanie: „ile kosztuje jedno jabłko?”, a następnie podzielić cenę całkowitą przez liczbę jabłek. Warto sprawdzić, czy wynik jest spójny: jeśli jedno jabłko kosztuje mniej niż całe opakowanie, odpowiedź jest prawdopodobna.

W kartach ćwiczeń dla klasy 6 spotyka się kilka typów zadań: „Wartość jednostkowa: zadanie, ile za jeden?”, „Cena jednostkowa: gdzie taniej?” (porównanie dwóch ofert przez obliczenie ceny jednej sztuki), „Wartość za jedną jednostkę: wybierz wynik”, „Wartość za jedną jednostkę: prawda czy fałsz”, „Wartość za jedną jednostkę: znajdź błąd”, „Cena jednostkowa: dane zbędne” (wskazanie informacji, która nie jest potrzebna) oraz „Cena jednostkowa krok po kroku”. Aby wesprzeć dziecko w domu, można poprosić je, by przed obliczeniami na głos wyjaśniło, co oznacza każda liczba z treści zadania.

Powiązanie z podstawą programową: Używać współczynnika proporcjonalności w konkretnych kontekstach (cena jednostkowa, prędkość średnia, skala itp.).
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję proporcjonalności między dwiema wielkościami i wiązać ją z wyrażeniami z życia codziennego
Powiązanie z podstawą programową: Identyfikować, czy sytuacja należy do „modelu” proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadanie dotyczące proporcjonalności, wybierając odpowiednią procedurę: własność liniowości dla mnożenia lub dodawania, sprowadzanie do jedności
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie sytuacji proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zakresu proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawanie sytuacji proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Umieć rozwiązywać zadanie z zakresu proporcjonalności

Typy zadań: Wartość dla jednej jednostki: prawda czy fałsz · Wartość dla jednej jednostki: znajdź błąd · Cena jednostkowa: z treścią, ile na jedną sztukę · Cena za sztukę krok po kroku · Cena za sztukę: dane zbędne · Wartość dla jednej jednostki: wybierz wynik · Cena za sztukę: gdzie taniej?

Wprowadzenie do myślenia informatycznego

Przebywanie i zapisywanie trasy na kratkowanym papierze

Uczeń uczy się podążać za ciągiem poleceń (w lewo, w prawo, do góry), zapisywać go i sprawdzać, który sprawia, że robot porusza się po kratkowanej siatce.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym poziomie uczeń musi ręcznie powtarzać ciąg poleceń, aby wykonać określone zadanie, oraz zaplanować budowę prostej ścieżki (punkty 6e.PI.3 i 6e.PI.4). Ćwiczenia w klasie 6 pokazują to na kratkowanym tle, na przykładzie robota poruszającego się pole po polu. Program nie określa tutaj konkretnego zakresu liczb dla tej umiejętności.

Najczęstszy błąd polega na pomyleniu lewej i prawej strony lub góry i dołu, zwłaszcza gdy robot jest zwrócony w przeciwnym kierunku. Innym częstym błędem jest liczenie pola startowego jako pola, na które robot się przemieszcza, co przesuwa całą trasę o jedno pole.

W kartach pracy znajdują się m.in.:

  • robot idzie w lewo lub w prawo, do wyboru spośród kilku wyników;
  • trasa robota, do prześledzenia lub uzupełnienia, z możliwym wyborem wyniku;
  • ile pól w prawo oraz ile pól w górę, do liczenia przemieszczeń.

Powiązanie z podstawą programową: Ręcznie powtarzać ciąg instrukcji w celu wykonania narzuconego zadania
Powiązanie z podstawą programową: Zaplanować budowę prostej ścieżki
Powiązanie z podstawą programową: Konstruować i wykorzystywać reprezentacje znanej przestrzeni w celu lokalizowania, zapamiętywania lub komunikowania położenia.
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć, stosować i tworzyć ciąg instrukcji kodujących przemieszczenie, posługując się precyzyjnym słownictwem przestrzennym.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i używać słownictwa związanego z przemieszczaniem się
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć, używać i tworzyć ciąg poleceń opisujących przemieszczanie się z zastosowaniem precyzyjnego słownictwa przestrzennego
Powiązanie z podstawą programową: Znać i używać słownictwa związanego z przemieszczaniem się
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć, używać i tworzyć ciąg poleceń opisujących przemieszczanie się przy użyciu precyzyjnego słownictwa przestrzennego
Powiązanie z podstawą programową: Budować i wykorzystywać reprezentacje sali lekcyjnej do lokalizowania, zapamiętywania i komunikowania położenia.
Powiązanie z podstawą programową: Poruszać się i opisywać przemieszczenia w klasie, orientując się i posługując się punktami orientacyjnymi.
Powiązanie z podstawą programową: Budować i używać planu klasy do komunikowania przemieszczenia.
Powiązanie z podstawą programową: Używać i tworzyć ciąg poleceń kodujących przemieszczenie, posługując się precyzyjnym słownictwem przestrzennym.

Typy zadań: Kratka: droga robota · Kratka: droga robota: wybierz wynik · Kratka: ile kratek w górę · Kratka: ile kratek w prawo · Kratka: robot idzie w lewo · Kratka: robot idzie w lewo: wybierz wynik · Kratka: robot idzie w prawo

Uzupełnianie tabeli funkcji

Uczeń uczy się uzupełniać tabelę wartości, stosując regułę obliczeń, jak maszynę, która przekształca każdą liczbę, jaką jej podamy.

typów zadań: 1Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń stosuje regułę obliczeniową do każdej liczby w tabeli, aby znaleźć liczbę wyjściową, a także potrafi odnaleźć liczbę wejściową na podstawie wyniku. Wskazówki programowe dla tej kompetencji obejmują kilka lat, od klasy 4 do klasy 7 (po polsku: od klasy 4 do klasy 7 szkoły podstawowej); dlatego opisujemy tutaj tylko to, co proponują ćwiczenia z klasy 6, bez określania zakresu liczb.

Częsty błąd polega na zastosowaniu reguły tylko do części liczb albo na rozpoczęciu obliczeń od niewłaściwej liczby. Przy odejmowaniu na przykład uczeń może obliczyć 3 − 8 zamiast 8 − 3, ponieważ nie odczytuje kolejności, w jakiej działa maszyna. Trzeba wtedy wrócić do zapisanej reguły i sprawdzić każdy wiersz po kolei.

Na kartach pracy w klasie 6 ta kompetencja przybiera postać tabel reguł do uzupełnienia:

  • Tabela reguły (odejmowanie): uzupełnij wyniki maszyny, która odejmuje.
  • Tabela: uzupełnij, używając reguły mnożenia.
  • Tabela odpowiedniości: znajdź regułę na podstawie wejść i wyjść.
  • Tabela reguły: odszukaj liczbę, która weszła do maszyny, lub wybierz wynik działania maszyny.
  • Tabela reguły: popraw błąd w tabeli, która jest już wypełniona.

Powiązanie z podstawą programową: Czytać i interpretować tabelę wartości.
Powiązanie z podstawą programową: Przedstawianie zależności między dwiema wielkościami za pomocą tabeli wartości na podstawie wzoru.
Powiązanie z podstawą programową: Przedstawianie sytuacji proporcjonalnej za pomocą tabeli lub wykresu.
Powiązanie z podstawą programową: Wprowadzać wyrażenie: „w zależności od” w kontekstach konkretnych lub matematycznych.
Powiązanie z podstawą programową: Sporządzić tabelę wartości.
Powiązanie z podstawą programową: Przewidywać wartość wyrażenia informatycznego przed jego wykonaniem.
Powiązanie z podstawą programową: Tworzyć i wykonywać sekwencję instrukcji
Powiązanie z podstawą programową: Wykonywać program obliczeń
Powiązanie z podstawą programową: Wykonywanie lub tworzenie programu obliczeń

Typy zadań: Tabelka funkcji: program obliczeń · Maszyna liczbowa: co wyjdzie (kl. 2–3) · Maszyna liczbowa: brakująca liczba w maszynie (kl. 2–3) · Maszyna liczbowa: co weszło (kl. 2–3) · Tabelka funkcji: uzupełnij według reguły mnożenia (kl. 2–4) · Tabelka z regułą odejmowania: uzupełnij wyniki (kl. 2–4) · Maszyna liczbowa: dwie maszyny, co weszło (kl. 3–4) · Reguła maszyny: wybierz liczbę (kl. 2–4) · Tabelka z regułą: jaka liczba weszła (kl. 2–4) · Tabelka z regułą: popraw błąd (kl. 3–4) · Tabelka z regułą: wybierz wynik z maszyny (kl. 2–4) · Tabelka zależności: odkryj regułę (kl. 2–4)

Pozostałe typy zadań

Obliczenia z nawiasami i priorytety działań

Dziecko uczy się obliczać ciąg działań z nawiasami, zachowując kolejność wykonywania działań.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Punkty programu dotyczące tej kompetencji zaczynają się w klasie CM1 i sięgają klasy 4e. Obejmują między innymi umiejętność wykonywania obliczeń z jedną lub dwiema parami nawiasów (CM2), znajomość priorytetów działań oraz uzasadnianie, kiedy nawiasy są niezbędne (5e), a następnie obliczanie wartości wyrażeń zawierających potęgi, sumy, różnice i iloczyny (5e). W klasie 6e ta kompetencja jest więc podejmowana ponownie i utrwalana na podstawie tego, co dziecko już poznało.

Najczęstszy błąd polega na liczeniu od lewej do prawej bez uwzględniania priorytetów. Na przykład dla 3 + 4 × 2 dziecko zapisuje 14 zamiast 11, ponieważ wykonuje dodawanie przed mnożeniem. Innym błędem jest ignorowanie nawiasów, co zmienia wynik: (3 + 4) × 2 nie ma tej samej wartości co 3 + 4 × 2.

W przypadku tej kompetencji strefa 6e nie proponuje jeszcze gotowego do wydrukowania modelu ćwiczenia. Dlatego nie można tu wskazać konkretnej karty pracy. Pożyteczne ćwiczenie w domu polega na tym, by poprosić dziecko, aby na głos powiedziało, jakie działanie wykonuje jako pierwsze i dlaczego, a następnie sprawdziło wynik, powtarzając obliczenie.

Powiązanie z podstawą programową: Znać i uzasadniać sytuacje, w których nawiasy są niezbędne dla sensu zapisów.
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać wartość liczbową wyrażeń zawierających proste potęgi, dodawania, odejmowania i iloczyny.
Powiązanie z podstawą programową: Wykonywanie ciągów działań.
Powiązanie z podstawą programową: Znać i stosować kolejność wykonywania działań.
Powiązanie z podstawą programową: Umieć wykonywać obliczenia zawierające nawiasy
Powiązanie z podstawą programową: Umieć wykonać obliczenie zawierające jedną lub dwie pary nawiasów

Typy zadań: Dwa wyrażenia z nawiasem: porównaj · Kolejność działań z nawiasem krok po kroku · Kolejność działań z nawiasem: prawda czy fałsz · Kolejność działań z nawiasem: wybierz wynik · Kolejność działań z nawiasem: znajdź błąd · Oblicz wartość wyrażenia z nawiasem · Te same liczby, inna kolejność działań: uporządkuj

Wielokrotności i dzielniki liczby całkowitej

Rozpoznawanie, czy liczba jest wielokrotnością lub dzielnikiem innej liczby całkowitej, z użyciem słów „czynnik”, „iloczyn” i „wielokrotność”.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Punkty programowe związane z tym pojęciem obejmują kilka lat, od klasy CE2 do klasy seconde. Dla klas CM1 i CM2 chodzi o ustalenie, czy liczba całkowita mniejsza lub równa 10 jest dzielnikiem danej liczby, lub czy dana liczba jest wielokrotnością liczby mniejszej lub równej 10, a następnie o znajdowanie dzielników liczby mniejszej lub równej 100, a nawet wszystkich dzielników liczby mniejszej lub równej 30. Te umiejętności są właściwe dla całego cyklu 3: nie są tu opisane jako oczekiwane dokładnie w klasie 6e.

Oba kierunki tej relacji często się mylą. Stwierdzenie, że 4 jest dzielnikiem 20, oraz stwierdzenie, że 20 jest wielokrotnością 4, wyrażają to samo, ale pytanie „czy 4 jest wielokrotnością 20?” jest już innym pytaniem. Programy wyraźnie rozróżniają te dwa sformułowania.

Wzory ćwiczeń w tym dziale nie zawierają na razie karty pracy związanej z tym pojęciem w klasie 6e. Nie da się więc opisać tutaj konkretnego typu zadania przeznaczonego dla tej klasy.

Powiązanie z podstawą programową: Modelować i rozwiązywać zadania wykorzystujące pojęcia wielokrotności, dzielnika, liczby parzystej, liczby nieparzystej.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować pojęcia wielokrotności i dzielników.
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i używać słów „czynnik”, „iloczyn” i „wielokrotność”.
Powiązanie z podstawą programową: Umieć określić, czy dana liczba całkowita jest wielokrotnością liczby całkowitej mniejszej lub równej 10
Powiązanie z podstawą programową: Umieć określić, czy liczba całkowita mniejsza lub równa 10 jest dzielnikiem danej liczby całkowitej
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać wszystkie dzielniki liczby całkowitej mniejszej lub równej 30
Powiązanie z podstawą programową: Określić, czy liczba naturalna mniejsza lub równa 10 jest dzielnikiem danej liczby naturalnej albo czy dana liczba naturalna jest wielokrotnością liczby naturalnej mniejszej lub równej 10
Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać dzielniki liczby całkowitej mniejszej lub równej 100

Typy zadań: Dzielniki liczby: wybierz, ile ich jest · Wypisz wszystkie dzielniki liczby · Dzielniki: ile ich jest? · Dzielniki: na ile sposobów ustawić w równych rzędach · Dzielniki: najmniejsza liczba o k dzielnikach · Najmniejsza liczba z k dzielnikami: prawda czy fałsz · Najmniejsza liczba z k dzielnikami: znajdź błąd

Znajdowanie wspólnych dzielników dwóch liczb

Twoje dziecko uczy się znajdować wszystkie wspólne dzielniki dwóch liczb całkowitych mniejszych lub równych 30.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Dzielnik liczby to liczba całkowita, która dzieli tę liczbę bez reszty. Dla dwóch liczb całkowitych mniejszych lub równych 30 uczeń uczy się wypisywać dzielniki każdej z nich, a następnie znajdować te, które są im wspólne. Ten punkt programu pojawia się w klasie piątej (CM2).

Częsty błąd, który jest sugestią z naszej strony, a nie wymogiem programu, polega na myleniu dzielników z wielokrotnościami lub na zapominaniu o liczbie 1, która dzieli wszystkie liczby całkowite. Pełna lista dzielników, sprawdzana liczba po liczbie, pomaga uniknąć tych pominięć.

Program przewiduje także, w klasie 3e, sprowadzanie ułamka do postaci nieskracalnej. Ta umiejętność należy więc do poziomu późniejszego niż klasa 6e i nie jest tutaj oczekiwana. Dla tej klasy karty ćwiczeń z klasy 6e nie proponują na razie żadnego szczególnego zadania na ten temat.

Powiązanie z podstawą programową: Wyznaczać wspólne dzielniki dwóch liczb całkowitych mniejszych lub równych 30

Typy zadań: NWD: prawda czy fałsz · NWD: wybierz największy wspólny dzielnik · NWD: znajdź błąd · NWD w zadaniu: podział na jednakowe paczki · NWD: wyłącz wspólny czynnik przed nawias · Oblicz NWD dwóch liczb

Bryły o wzorach: sześcian i prostopadłościan

Rozpoznawanie i budowanie siatki sześcianu lub prostopadłościanu.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Siatka bryły to rysunek płaski, który po złożeniu daje bryłę. Punkty programu dotyczące tego tematu znajdują się przede wszystkim w cyklu 3: w klasie CM1 dziecko uczy się rozpoznawać i budować siatkę sześcianu; w klasie CM2 uczy się rozpoznawać siatkę sześcianu i siatkę prostopadłościanu. Wśród wymienionych punktów powiązanie między rzutem w perspektywie kosą a siatką prostopadłościanu, graniastosłupa prostego lub walca pojawia się w klasie 5e, czyli po klasie 6e.

W klasie 6e zagadnienie to nie jest zatem przedstawiane jako nowość: jest ono wymienione jako nabyte na wcześniejszych etapach. Program klasy 6e, opisany tutaj, nie wymaga nowej umiejętności dotyczącej siatek. Nie istnieje jeszcze wzór ćwiczenia dla tego tematu w tym przedmiocie, dlatego nie można tutaj opisać, jak wygląda zadanie dotyczące siatek w klasie 6e.

Jeśli Pana/Pani dziecko ma trudności z siatkami, warto najpierw sprawdzić umiejętności z klas CM1 i CM2: rozpoznawanie siatki sześcianu i siatki prostopadłościanu oraz budowanie siatki sześcianu. Nauczyciel jest osobą najlepiej przygotowaną, by powiedzieć, na jakim etapie jest Pana/Pani dziecko w tym zakresie.

Powiązanie z podstawą programową: Umieć powiązać przedstawienie w perspektywie kawalerskiej z siatką prostopadłościanu, graniastosłupa prostego lub walca obrotowego.
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać siatkę sześcianu
Powiązanie z podstawą programową: Zbudować siatkę sześcianu
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać siatkę sześcianu
Powiązanie z podstawą programową: Zbudować siatkę sześcianu
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać siatkę prostopadłościanu

Typy zadań: Siatka sześcianu – ściana naprzeciw: znajdź błąd · Siatka sześcianu: czy to siatka? · Siatka sześcianu: ściana naprzeciw · Siatka sześcianu: ściana naprzeciw: prawda czy fałsz · Siatka sześcianu: ściana naprzeciw: wybierz wynik · Siatka sześcianu w zadaniu tekstowym: kostka do gry

Rozpoznawanie wielokrotności: kryteria podzielności

Podaj, bez wykonywania dzielenia, czy dana liczba dzieli się przez 2, 3, 4, 5, 9 lub 10.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Programy wymagają, aby uczeń rozpoznawał na podstawie zapisu cyfrowego wielokrotności liczb 2, 5 i 10 (punkt odniesienia CM1). W klasie CM2 musi określić, czy liczba całkowita mniejsza lub równa 10 jest dzielnikiem innej liczby całkowitej. Kryteria podzielności przez 3 i przez 9 występują w programach klasy 5e, czyli po klasie 6e.

Częsty błąd polega na tym, że uczeń patrzy tylko na ostatnią cyfrę przy wszystkich kryteriach. Ten odruch działa dla 2, 5 i 10, ale nie dla 3 ani 9, gdzie trzeba wziąć pod uwagę sumę cyfr. Uczeń może też mylić „być wielokrotnością" z „być dzielnikiem", co utrudnia odczytywanie kryteriów.

Ta strona nie zawiera jeszcze wzoru ćwiczenia dla tej kompetencji, dlatego nie proponujemy tu żadnej karty pracy. Treści klasy 6e wymienione dla tej kompetencji również nie opisują konkretnego zadania dotyczącego podzielności.

Powiązanie z podstawą programową: Znać cechy podzielności przez 3 i przez 9.
Powiązanie z podstawą programową: Umieć rozpoznawać wielokrotności liczb 2, 5 i 10 na podstawie ich zapisu cyfrowego
Powiązanie z podstawą programową: Określić, czy liczba naturalna mniejsza lub równa 10 jest dzielnikiem danej liczby naturalnej albo czy dana liczba naturalna jest wielokrotnością liczby naturalnej mniejszej lub równej 10

Typy zadań: Cechy podzielności: sprawdź podzielność · Cechy podzielności: brakująca cyfra · Cechy podzielności: przez 6, 12, 15, 18 · Reszta z dzielenia przez 9: ile zostanie po pakowaniu · Reszta z dzielenia przez 9 bez dzielenia · Cechy podzielności: przez 2, 5 i 10 (kl. 4–5)

Rozpoznawanie i nazywanie czworokąta na podstawie jego własności

Twoje dziecko uczy się nazywać czworokąt (kwadrat, prostokąt, romb, trapez, równoległobok), sprawdzając jego boki, kąty i przekątne, a nie tylko patrząc na jego kształt.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Program wymaga, aby uczniowie rozpoznawali i nazywali typowe figury, opierając się na ich definicji. W przypadku czworokątów oznacza to porównywanie boków (równoległych lub nie, o tej samej długości lub nie), kątów (prostych lub nie) oraz przekątnych, a następnie wnioskowanie o nazwie figury. Te punkty odniesienia pojawiają się w cyklu 3 dla kwadratu, prostokąta i rombu i są powtarzane w gimnazjum. Punkty wymienione dla tej kompetencji obejmują więc klasy od CE2 do 5e: nie opisują wszystkiego, czego oczekuje się wyłącznie w 6e.

Częstym błędem jest nazywanie figury na podstawie jej wyglądu. Figura, która „wygląda jak kwadrat”, ale której boki nie mają wszystkie tej samej długości, nie jest kwadratem. Podobnie romb nie musi być kwadratem: ma cztery równe boki, ale jego kąty nie muszą być proste. Uczeń, który myli te figury, nie połączył jeszcze nazwy z definicją.

Aby pracować nad tą kompetencją, można zaproponować dziecku listę własności („cztery równe boki”, „dwa przeciwległe boki równoległe”, „cztery kąty proste”) i zapytać, jaką figurę opisują, lub odwrotnie, poprosić o uzasadnienie nazwy danej figury. Ćwiczenia z tej strony nie są jeszcze powiązane z tą kompetencją, więc możesz użyć tych pytań ustnie lub na papierze, z linijką i ekierką.

Powiązanie z podstawą programową: Zdefiniować równoległobok.
Powiązanie z podstawą programową: Wykorzystywać charakterystyczną własność przekątnych lub boków do ich skonstruowania albo podania rodzaju czworokąta.
Powiązanie z podstawą programową: Definiować szczególne równoległoboki (prostokąt, romb, kwadrat).
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać, nazywać i opisywać kwadrat, prostokąt, trójkąt, trójkąt prostokątny i romb.
Powiązanie z podstawą programową: Znać własności kątów i równości długości dla kwadratów, prostokątów i rombów.
Powiązanie z podstawą programową: Używać odpowiedniego słownictwa geometrycznego w kontekście poznawania odpowiadających mu pojęć
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać i nazywać następujące figury, odwołując się do ich definicji: trójkąt, trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, czworokąt, kwadrat, prostokąt i romb
Powiązanie z podstawą programową: Znać własności równoległości boków przeciwległych, równości długości i kątów dla typowych figur: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, kwadrat, prostokąt i romb.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować odpowiednie słownictwo geometryczne w kontekście nauki odpowiadających im pojęć
Powiązanie z podstawą programową: Rozpoznawać i nazywać następujące figury, opierając się na ich definicji: trójkąt, trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, czworokąt, kwadrat, prostokąt, romb, trapez, trapez prostokątny, pięciokąt i sześciokąt
Powiązanie z podstawą programową: Znać własności równoległości boków przeciwległych, równości długości i kątów dla typowych figur: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny, kwadrat, prostokąt, romb, trapez i trapez prostokątny

Typy zadań: Czworokąty: ile par boków równoległych? · Jak nazywa się ten czworokąt? · Pary boków równoległych: prawda czy fałsz · Pary boków równoległych: wstaw znak · Czworokąty: czy kwadrat to też prostokąt

Porównywanie dwóch liczb: różnica czy iloraz

Porównywanie dwóch liczb poprzez określenie, o ile jedna przewyższa drugą (różnica), lub ile razy zawiera się w niej druga (iloraz).

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Istnieją dwa sposoby porównywania dwóch liczb. Porównanie przez różnicę pokazuje, o ile jedna z nich przewyższa drugą: 25 przewyższa 15 o 10. Porównanie przez iloraz pokazuje, ile razy jedna z nich zawiera drugą: 30 to 3 razy 10. Wskazówki programowe dotyczące tej idei są rozłożone na kilka poziomów: porównania multiplikatywne od klasy drugiej, zadania z proporcjonalnością w klasach trzeciej i czwartej, stosunek w klasie siódmej oraz iloraz liczb ściśle dodatnich w klasie drugiej liceum. Dostarczone wskazówki nie określają zakresu liczb właściwego dla klasy szóstej w tej kompetencji; ćwiczy się ją w kontekście dużych liczb, liczb dziesiętnych i procentów.

Najczęstszy błąd polega na użyciu odejmowania do odpowiedzi na pytanie o iloraz. Na pytanie „ile razy 4 mieści się w 12?” uczeń oblicza 12 − 4 = 8 i odpowiada „8 razy”, podczas gdy trzeba podzielić 12 przez 4. Ta pomyłka wynika z przyzwyczajenia do myślenia o „większym” wyłącznie w kategoriach różnicy.

Możliwe ćwiczenie polega na wzięciu tej samej pary liczb, na przykład 40 i 10, i zapytaniu najpierw o różnicę (40 − 10 = 30), a następnie o iloraz (40 : 10 = 4), z wyjaśnieniem, dlaczego obie odpowiedzi tak bardzo się od siebie różnią. Tego typu zadanie jest sugestią dydaktyczną, a nie ścisłym wymogiem programu klasy szóstej.

Powiązanie z podstawą programową: Porównywać dwie liczby bezpośrednio lub za pomocą obliczeń: • ich różnicę; • jeśli są ściśle dodatnie, ich iloraz.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywanie addytywne (przez różnicę), porównywanie multiplikatywne (przez iloraz, dla dwóch liczb dodatnich).
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać dwie wielkości, używając ich różnicy lub ilorazu (stosunku) w przypadku wielkości dodatnich. Interpretować, zależnie od kontekstu, to porównanie w kategoriach zmiany addytywnej lub multiplikatywnej.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania na porównywanie multiplikatywne w jednym kroku.
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań na porównywanie multiplikatywne
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań z zakresu proporcjonalności
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywanie zadań na porównywanie multiplikatywne
Powiązanie z podstawą programową: Umieć rozwiązywać zadanie z zakresu proporcjonalności

Typy zadań: O ile jedna liczba jest większa: wybierz odpowiedź · Porównanie ilorazem: ile razy więcej (zadanie) · Porównanie ilorazem: ile razy większa liczba · Porównanie różnicą: o ile większa liczba · Ile razy większa: wybierz odpowiedź (kl. 4–5) · Liczba k razy większa (kl. 4–5)

Tak wygląda zadanie

Oblicz procent liczby.

10% · 310 = □

Odpowiedź: 31

Oblicz objętość prostopadłościanu o krawędziach a, b, c.

a = 7 cm, b = 4 cm, c = 8 cm

Odpowiedź: 224 cm³

W trójkącie dane są dwa kąty. Oblicz trzeci kąt.

α = 35°, β = 75°, γ = □

Odpowiedź: 70°

Na sprawdzian i na lekcję

Sprawdzian w grupach A–D

Na sprawdzian albo kartkówkę: wydruk w maksymalnie czterech grupach (A–D) — ten sam układ, w każdej grupie inne liczby i inna kolejność odpowiedzi, jeden wspólny klucz odpowiedzi.

Utwórz arkusz w grupach →
Popraw zadania w edytorze

Zmień liczby, kolejność i treść zadań na gotowym arkuszu.

Wypróbuj edytor →
Test wyboru

Te same zadania z odpowiedziami do wyboru i kartą odpowiedzi dla ucznia.

Utwórz test →

Powtórka z wcześniejszych klas

Tematy, które nie mają jeszcze typów zadań dla tej klasy — zadania pochodzą z klas wcześniejszych.

Obliczanie obwodu i pola koła

Twoje dziecko uczy się stosować odpowiednie wzory do obliczania długości okręgu oraz pola koła na podstawie jego promienia lub średnicy.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń poznaje i zapamiętuje wzór na obwód koła oraz ćwiczy obliczanie jego pola. Sytuacje te wymagają mnożenia liczb dziesiętnych z użyciem przybliżonej wartości liczby pi (zazwyczaj 3,14), niezależnie od tego, czy wymiar wyjściowy podany jest jako promień, czy jako średnica.

Główna trudność często polega na pomyleniu promienia z średnicą w chwili wstawiania wartości do wzoru. Uczniowie często także mylą wzór na obwód ze wzorem na pole albo zapominają dostosować jednostkę miary wyniku (jednostki długości a jednostki pola).

W ćwiczeniach Obwód koła i Pole koła uczeń styka się z rysunkiem lub krótkim zadaniem podającym dokładną miarę. Musi wskazać potrzebną daną, wybrać odpowiedni wzór, wykonać mnożenie dziesiętne i zapisać wynik końcowy z poprawną jednostką.

Powiązanie z podstawą programową: Obliczać obwody (wielokąta i okręgu), pola (prostokąta, trójkąta i koła) oraz objętości (prostopadłościanu, graniastosłupa, walca, ostrosłupa, stożka i kuli).
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać pole koła, objętość walca obrotowego.
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że obwód koła jest proporcjonalny do jego średnicy
Powiązanie z podstawą programową: Znać wzór na obwód koła
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać obwód koła

Typy zadań: Długość okręgu (kl. 7–8) · Pole koła (kl. 7–8) · Pole koła: wybierz wynik (kl. 7–8) · Długość okręgu: wybierz liczbę przed π (kl. 7–8)

Symetralna i dwusieczna w klasie 6

W klasie 6 (6e) uczeń uczy się rozpoznawać i kreślić symetralną odcinka oraz dwusieczną kąta, a następnie wykorzystywać je do rozwiązywania prostych zadań.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6., uczeń poznaje, czym jest symetralna odcinka: prostą, która dzieli odcinek na dwie równe części, pod kątem prostym. Wykorzystuje przy tym własność charakterystyczną: każdy punkt symetralnej jest w tej samej odległości od obu końców odcinka. Poznaje też definicję dwusiecznej kąta wypukłego, czyli półprostej dzielącej kąt na dwa równe kąty, i używa jej do konstrukcji oraz prostych zadań.

Najczęstszym błędem jest mylenie tych dwóch pojęć albo przekonanie, że symetralna jedynie przechodzi przez środek odcinka, nie będąc do niego prostopadła. Wielu uczniów rysuje prostą, która dzieli odcinek na pół "na oko", nie sprawdzając kąta prostego, albo dzieli kąt "na oko", nie kontrolując, czy obie części są rzeczywiście równe. Opieranie się na definicji, a nie na wyglądzie rysunku, pozwala uniknąć tej pomyłki.

W praktyce karty pracy dla klasy 6. proponują zadania takie jak "Symetralna odcinka", "Dwusieczna kąta", "Dwusieczna: prawda czy fałsz" oraz "Dwusieczna: znajdź błąd". Są też "Obwód z symetralną: wybierz wynik", w którym uczeń wykorzystuje równość odległości, by wybrać poprawną odpowiedź. Te karty pozwalają dziecku samodzielnie sprawdzić definicję, zamiast polegać na wzroku.

Powiązanie z podstawą programową: Znać własności symetralnych oraz okręgu opisanego na trójkątach szczególnych.
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję dwusiecznej kąta wypukłego
Powiązanie z podstawą programową: Stosować definicję dwusiecznej kąta do wykonywania konstrukcji i rozwiązywania zadań
Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że symetralne boków trójkąta są współbieżne
Powiązanie z podstawą programową: Znać i konstruować okrąg opisany na trójkącie
Powiązanie z podstawą programową: Znać definicję symetralnej odcinka
Powiązanie z podstawą programową: Rozumieć i stosować własność charakterystyczną symetralnej odcinka
Powiązanie z podstawą programową: Rozwiązywać zadania, opierając się na własności charakterystycznej symetralnej odcinka

Typy zadań: Dwusieczna kąta (kl. 7–8) · Dwusieczna kąta: prawda czy fałsz (kl. 7–8) · Dwusieczna kąta: znajdź błąd (kl. 7–8) · Symetralna odcinka (kl. 7–8) · Obwód z symetralną: wybierz wynik (kl. 7–8)

Przedstawianie danych w prostej tabeli

Uczeń uczy się porządkować zebrane dane w prostej tabeli, a następnie odczytywać tę tabelę, aby odpowiadać na pytania dotyczące sum i różnic.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń uczy się budować prostą tabelę do przedstawiania danych, czy to obserwacji, czy zebranych cech, na przykład ulubionych kolorów w klasie. Uczy się też odczytywać tę tabelę, aby wyciągać z niej informacje.

Częstym błędem jest odczytanie wartości z niewłaściwego wiersza lub niewłaściwej kolumny. Inną częstą pomyłką jest mylenie ile razem (dodajemy wszystkie wartości) z ile więcej (porównujemy dwie wartości). W pictogramie jeden rysunek przedstawia kilka jednostek: liczenie rysunków bez uwzględnienia ich wartości daje błędny wynik.

Wydrukowane zadania do tego tematu to między innymi:

  • Tabela zliczania: policz kreski oraz Tabela zliczania: ile razem, do dodawania obserwacji.
  • Tabela zliczania: odczytaj jeden wiersz oraz Tabela zliczania: najdłuższy wiersz, do odczytywania i porównywania wierszy.
  • Tabela zliczania: ile więcej, z wyborem odpowiedzi lub bez, do porównywania dwóch wartości.
  • Suma w tabeli (wybierz właściwą odpowiedź albo prawda lub fałsz) oraz Brakujący wiersz, gdy znamy sumę.
  • Pictogram: jeden rysunek oznacza kilka oraz Cztery wiersze razem.

Powiązanie z podstawą programową: Tworzyć prostą tabelę do przedstawiania danych (obserwacji, cech)
Powiązanie z podstawą programową: Sporządzić tabelę lub diagram słupkowy do przedstawienia zebranych danych.
Powiązanie z podstawą programową: Sporządzać tabelę lub diagram słupkowy do przedstawiania zebranych danych.
Powiązanie z podstawą programową: Czytać i interpretować dane z tabeli dwudzielnej lub z diagramu słupkowego.
Powiązanie z podstawą programową: Zbierać dane i sporządzać tabelę, diagram słupkowy lub zbiór punktów w układzie współrzędnych w celu ich przedstawienia
Powiązanie z podstawą programową: Zbierać dane i tworzyć tabelę, diagram słupkowy lub zbiór punktów w układzie współrzędnych, aby przedstawić zebrane dane
Powiązanie z podstawą programową: Zbierać dane i przedstawiać je w formie tabeli lub diagramu słupkowego.
Powiązanie z podstawą programową: Tworzyć i uzupełniać tabelę dwukierunkową.

Typy zadań: Tabela: ile razem według zestawienia? (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa – dwa wiersze razem: znajdź błąd (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa – ile razem: znajdź błąd (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: dwa wiersze razem (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa: dwa wiersze razem: prawda czy fałsz (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa: ile razem (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: ile razem: prawda czy fałsz (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: najdłuższy wiersz (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa: najdłuższy wiersz: wybierz wynik (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa: o ile więcej (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: o ile więcej: wybierz wynik (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: odczytaj wiersz (kl. 1–3) · Tabelka kreskowa: policz kreski (zerówka – kl. 1) · Tabelka kreskowa – najwięcej minus najmniej: znajdź błąd (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa: cztery wiersze razem (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa: cztery wiersze razem: wybierz wynik (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa: ile kresek dorysować (kl. 1–2) · Tabelka kreskowa: najwięcej minus najmniej (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa: najwięcej minus najmniej: prawda czy fałsz (kl. 2–4) · Tabelka kreskowa: zakryty wiersz (kl. 2–3) · Tabelka kreskowa: zakryty wiersz: wybierz wynik (kl. 2–3) · Brakujący wiersz zestawienia przy znanej sumie (kl. 2–4) · Diagram obrazkowy: jeden rysunek oznacza kilka (kl. 2–4) · Razem z zestawienia: prawda czy fałsz (kl. 2–4) · Razem z zestawienia: wybierz poprawną odpowiedź (kl. 2–4)

Prawdopodobieństwo: jakie są szanse na przypadek?

Twoje dziecko uczy się podawać prawdopodobieństwo zdarzenia w prostym doświadczeniu, w którym wszystkie wyniki mają jednakowe szanse, oraz zapisywać je jako liczbę z przedziału od 0 do 1.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 uczeń poznaje, że prawdopodobieństwo zdarzenia jest liczbą z przedziału od 0 do 1, i umie je obliczyć w sytuacji równoprawdopodobieństwa, czyli gdy każdy wynik ma taką samą szansę wypaść (na przykład ściana symetrycznej kostki albo kula wylosowana z pudełka bez patrzenia). Może wyrazić ten wynik w postaci „a szans na b”, licząc wyniki sprzyjające zdarzeniu oraz całkowitą liczbę możliwych wyników.

Najczęstszy błąd polega na liczeniu wyników bez sprawdzenia, czy mają one jednakową szansę. Na przykład uczeń może twierdzić, że na kostce szansa wyrzucenia liczby parzystej wynosi jeden do dwóch, albo że szansa wylosowania czerwonej kuli wynosi jeden do dwóch, bo są tylko dwa kolory, nie biorąc pod uwagę liczby kul każdego koloru. Nawyk, który warto wyrobić, to pytanie: „Czy każdy wynik naprawdę ma taką samą szansę wypaść?”

Typowe zadania w klasie 6 polegają na rzucie kostką, wylosowaniu karty z numerem lub kuli z pudełka bez patrzenia, podaniu, ile kul danego koloru trzeba mieć, aby uzyskać zadane prawdopodobieństwo, wybraniu właściwego wyniku albo stwierdzeniu, czy dane zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe. Niektóre karty pracy wymagają także porównania szans w dwóch torbach albo wskazania błędu w rozumowaniu. Podczas takich ćwiczeń zachęcaj dziecko, aby przed wyciągnięciem wniosku zapisało liczbę przypadków sprzyjających, a następnie całkowitą liczbę przypadków możliwych.

Powiązanie z podstawą programową: Wiedzieć, że prawdopodobieństwo jest liczbą z przedziału od 0 do 1.
Powiązanie z podstawą programową: Umieć obliczać prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego.
Powiązanie z podstawą programową: Obliczać prawdopodobieństwo zdarzenia jako sumę prawdopodobieństw wyników, które je tworzą.
Powiązanie z podstawą programową: Stosować zależność P(A) = Card(A)/Card(Ω) w przypadku zdarzeń równoprawdopodobnych.
Powiązanie z podstawą programową: Poruszać zagadnienia dotyczące przypadku na podstawie prostych problemów.
Powiązanie z podstawą programową: Używać słownictwa z zakresu prawdopodobieństwa w konkretnych kontekstach: doświadczenie losowe, wynik, zdarzenie.
Powiązanie z podstawą programową: Przypisywać prawdopodobieństwa w prostych przypadkach (jednakowe prawdopodobieństwo).
Powiązanie z podstawą programową: Znać, że prawdopodobieństwo zdarzenia jest liczbą z przedziału od 0 do 1
Powiązanie z podstawą programową: Obliczanie prawdopodobieństw w prostych sytuacjach równego prawdopodobieństwa
Powiązanie z podstawą programową: W sytuacji równoprawdopodobieństwa, w prostym doświadczeniu losowym, wyrażać prawdopodobieństwo zdarzenia w postaci „a szans na b”

Typy zadań: Koło losujące: liczba większa niż k (kl. 7–8) · Koło losujące: pola zacieniowane (kl. 7–8) · Losowanie kuli z pudełka (kl. 7–8) · Rzut kostką (kl. 7–8) · Losowanie kartki z liczbą (kl. 7–8) · Prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego (kl. 7–8) · Prawdopodobieństwo: prawda czy fałsz (kl. 7–8) · Prawdopodobieństwo: wybierz wynik (kl. 7–8) · Prawdopodobieństwo: znajdź błąd (kl. 7–8) · Szanse w dwóch urnach: porównaj (kl. 7–8) · Prawdopodobieństwo: ile jest kul danego koloru (kl. 7–8) · Losowanie bez patrzenia — jakie prawdopodobieństwo? (kl. 7–8)

Szacowanie prawdopodobieństwa na podstawie doświadczenia

Dziecko uczy się porównywać wyniki powtarzanego doświadczenia losowego, takiego jak rzut kostką czy monetą, z prawdopodobieństwem obliczonym wcześniej.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 6 program wymaga, aby porównać wyniki powtarzanego doświadczenia losowego z obliczonym prawdopodobieństwem. Konkretnie uczeń rzuca kostką lub monetą kilka razy, liczy, ile razy zajdzie dane zdarzenie, a następnie oblicza uzyskaną częstość (liczba wystąpień podzielona przez liczbę rzutów). Potem zestawia ją z obliczonym prawdopodobieństwem, na przykład 1/6 dla otrzymania szóstki przy symetrycznej kostce.

Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że zaobserwowany wynik musi być dokładnie równy prawdopodobieństwu. Jeśli dziecko uzyska 3 orły w 10 rzutach, może uznać, że moneta nie jest symetryczna, choć różnica często wynika z małej liczby rzutów. Trzeba mu wyjaśnić, że wyniki różniące się od teorii są normalne, gdy doświadczenie powtarza się niewiele razy.

W proponowanych zadaniach znajdują się m.in.:

  • Oszacuj prawdopodobieństwo na podstawie doświadczenia: uczeń powtarza doświadczenie, liczy wyniki i podaje oszacowanie.
  • Częstość względna: wybierz prawdopodobieństwo: na podstawie zaobserwowanej częstości uczeń wybiera najbliższe prawdopodobieństwo spośród kilku propozycji.
  • Częstość względna: wybierz prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego: ta sama procedura, ale dla zdarzenia przeciwnego (na przykład „nie otrzymać szóstki”).

Program przewiduje ponadto, że w gimnazjum (szkole średniej) uczniowie zaobserwują, iż częstości stabilizują się przy zwiększaniu liczby powtórzeń, a następnie powiążą częstość z prawdopodobieństwem dla dużej liczby doświadczeń. Te zagadnienia wykraczają poza klasę 6 i nie są na tym poziomie oczekiwane.

Powiązanie z podstawą programową: Uproszczone sformułowanie prawa wielkich liczb: „Gdy n jest duże, z wyjątkiem wyjątkowych sytuacji, zaobserwowana częstość jest bliska prawdopodobieństwa.”
Powiązanie z podstawą programową: Powtórzyć materialnie proste doświadczenie losowe. Zapisać zaobserwowane wyniki w tabeli liczebności i częstości.
Powiązanie z podstawą programową: Porównywać wyniki powtarzanego doświadczenia losowego z obliczonym prawdopodobieństwem

Typy zadań: Oszacuj prawdopodobieństwo z doświadczenia (kl. 7–8) · Częstość względna: wybierz prawdopodobieństwo (kl. 7–8) · Częstość względna: wybierz prawdopodobieństwo przeciwne (kl. 7–8)

Rozpoznawanie sześcianów, prostopadłościanów, stożków i innych brył

Dziecko uczy się rozpoznawać i nazywać sześcian, kulę, prostopadłościan, stożek, ostrosłup, walec lub graniastosłup prosty.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Dziecko potrafi nazwać podstawowe bryły: sześcian, kula, prostopadłościan, stożek, ostrosłup, walec i graniastosłup prosty. Rozpoznaje je na podstawie przedmiotu lub obrazka. Programy nauczania określają tę umiejętność w klasach CM1 i CM2. Rozpoznawanie ostrosłupa i stożka obrotowego jest następnie podejmowane w klasie 4e. Ta kompetencja nie wiąże się z zakresem liczb: dotyczy kształtu przedmiotów.

Najczęstszy błąd polega na sugerowaniu się tylko jedną ścianą. Dziecko może wziąć walec za stożek, ponieważ jego góra jest okrągła, albo prostopadłościan za sześcian, ponieważ jedna ściana jest kwadratowa. Wtedy patrzy na szczegół zamiast na kształt całości: na podstawę, wierzchołek albo płaskie lub zakrzywione ściany.

W praktyce nauczyciel prosi o nazwanie bryły pokazanej jako przedmiot lub rysunek, a następnie o uzasadnienie wyboru jej ścianami, podstawą lub wierzchołkiem. Aby pomóc dziecku, rodzice mogą razem z nim obejrzeć przedmioty codziennego użytku (pudełko, puszka, kostka do gry, piłka, rożek do lodów) i nadać im nazwy.

Powiązanie z podstawą programową: Nazywać sześcian, kulę, prostopadłościan, stożek, ostrosłup, walec i graniastosłup prosty
Powiązanie z podstawą programową: Nazywać sześcian, kulę, prostopadłościan, stożek, ostrosłup, walec lub graniastosłup prosty

Typy zadań: Jaka to bryła? (kl. 4–5) · Jaka to bryła? Wybierz nazwę (kl. 4–5) · Krawędzie bryły: prawda czy fałsz (kl. 4–5) · Krawędzie bryły: znajdź błąd (kl. 4–5)

Więcej o tej klasie

Czego uczy się dziecko w 6. klasie z matematyki?

W klasie 6. uczeń zna pojęcie miliarda, łączy zapis dziesiętny, ułamek zwykły, liczbę mieszaną i procent, zaokrągla do części dziesiątych lub setnych oraz mnoży przez 0,1, 0,01 lub 0,001. Oblicza iloczyn dwóch liczb dziesiętnych, kontrolując rząd wielkości, wykonuje dzielenie dziesiętne oraz dzielenie z resztą, rozumie ułamek a/b jako iloraz i stosuje procenty. Oblicza obwód koła oraz objętość w cm³, mierzy i konstruuje kąty, korzysta z symetralnej, dwusiecznej oraz sumy kątów w trójkącie, oblicza prawdopodobieństwo o wartości od 0 do 1, a także poznaje pojęcie skali i sekwencje instrukcji.

O programie nauczania: program matematyki określa cele kształcenia dla każdego roku cyklu 2 (CP, CE1, CE2) i cyklu 3 (CM1, CM2, 6e), tak aby zrealizować wymagania na koniec roku. Każde z poniższych pojęć znajduje się więc w roku wyznaczonym przez sam program. Pełna lista celów na ten rok, przytoczona dosłownie, znajduje się w sekcji poniżej.

Powiązanie z podstawą programową

Każdy wiersz to wymaganie podstawy programowej w brzmieniu z urzędowego źródła podlinkowanego niżej, obok nasze tematy.

WymaganieNasze tematy
Liczby, obliczenia i rozwiązywanie zadań
Znać i stosować wartość cyfr zależnie od ich pozycji w zapisie liczby Czytanie, zapisywanie i porównywanie dużych liczb · Rozpoznawanie części dziesiątych, setnych i tysięcznych
Znać związki między jednostkami numeracji: jedność, dziesiątka, setka, tysiąc, dziesiąta, setna, tysięczna Rozpoznawanie części dziesiątych, setnych i tysięcznych
Znać duże liczby całkowite Czytanie, zapisywanie i porównywanie dużych liczb
Rozpoznawanie liczby dziesiętnej Rozpoznawanie części dziesiątych, setnych i tysięcznych · Porównywanie liczb dziesiętnych
Znać definicję procentu Obliczanie procentu danej wielkości · Ustalanie, jaki procent stanowi dana część
Łączyć i stosować różne zapisy liczby dziesiętnej: zapis z przecinkiem, ułamek, liczba mieszana, procent Zapisywanie liczby dziesiętnej w postaci ułamka · Ułamki niewłaściwe i liczby mieszane
Zaznaczać na półprostej z podziałką punkt, którego odciętą jest liczba dziesiętna Umieszczanie i odczytywanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej
Wskazywać liczbę dziesiętną na półprostej liczbowej Umieszczanie i odczytywanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej
Porównywać dwie liczby dziesiętne Porównywanie liczb dziesiętnych
Uporządkować listę liczb dziesiętnych Porównywanie liczb dziesiętnych
Podawać wartość zaokrągloną do jedności, do dziesiątych lub do setnych, liczby dziesiętnej Zaokrąglanie liczby dziesiętnej
Wyznaczać lub znać wartość zaokrągloną niektórych liczb niedziesiętnych Zapisywanie ułamka jako ułamka dziesiętnego okresowego
Ująć liczbę dziesiętną w przedział między dwie liczby dziesiętne, wstawić liczbę dziesiętną między dwie liczby dziesiętne Porównywanie liczb dziesiętnych
Dodawać i odejmować liczby dziesiętne Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych
Mnożyć liczbę całkowitą lub liczbę dziesiętną przez 0,1, przez 0,01 i przez 0,001 Mnożenie i dzielenie liczb dziesiętnych przez 10, 100, 1000
Znać związek z dzieleniem przez 10, 100 i przez 1 000 Mnożenie i dzielenie liczb dziesiętnych przez 10, 100, 1000
Zrozumienie sensu mnożenia dwóch liczb dziesiętnych Mnożenie dwóch liczb dziesiętnych · Mnożenie przez ułamek jako zmiana skali
Obliczanie iloczynu dwóch liczb dziesiętnych Mnożenie dwóch liczb dziesiętnych
Kontrolować wyniki za pomocą rzędów wielkości Szacowanie wyniku przed obliczeniem
Rozwiązywanie zadań tekstowych obejmujących mnożenie liczb dziesiętnych Mnożenie dwóch liczb dziesiętnych · Problemy wieloetapowe w klasie 6
Dzielenie liczby dziesiętnej przez niezerową liczbę całkowitą mniejszą niż 10 Dzielenie liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą
Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń dziesiętnych Dzielenie liczby dziesiętnej przez liczbę całkowitą · Problemy wieloetapowe w klasie 6
Wykonywać dzielenie z resztą liczby naturalnej przez liczbę naturalną mniejszą niż 100 Dzielenie przez liczbę dwucyfrową
Rozwiązywanie zadań wymagających wykonywania dzieleń z resztą Dzielenie przez liczbę dwucyfrową · Problemy wieloetapowe w klasie 6
Łączyć ułamek z dokładnym wynikiem dzielenia jego licznika przez mianownik ULAMEK I DZIELENIE
Rozumieć i znać definicję ilorazu liczby całkowitej a przez liczbę całkowitą b różną od zera ULAMEK I DZIELENIE
Uzupełniać multiplikatywne równości z lukami Znajdowanie wartości niewiadomej w prostym równaniu
Zaznaczać ułamek na osi liczbowej (półprostej z podziałką) w prostych przypadkach Umieszczanie ułamka na osi liczbowej
Graduować odcinek o danej długości Umieszczanie ułamka na osi liczbowej · Umieszczanie i odczytywanie liczb dziesiętnych na osi liczbowej
Wiedzieć, że ułamek a/b może przedstawiać liczbę całkowitą, liczbę dziesiętną niecałkowitą lub liczbę niedziesiętną Zapisywanie ułamka w postaci dziesiętnej · Zapisywanie ułamka jako ułamka dziesiętnego okresowego · ULAMEK I DZIELENIE
Używać mnożenia do zastosowania ułamka do liczby naturalnej Znajdowanie ułamka danej wielkości
Ustalanie równości ułamków Zapisywanie równych ułamków (rozszerzanie) · Upraszczanie ułamków w klasie 6
Porównywać i szacować (ograniczać z obu stron) ułamki Porównywanie ułamków w szkole podstawowej i w gimnazjum
Porządkować listę liczb zapisanych w postaci ułamków lub liczb mieszanych Porównywanie ułamków w szkole podstawowej i w gimnazjum · Ułamki niewłaściwe i liczby mieszane
Dodawanie i odejmowanie ułamków Dodawanie i odejmowanie ułamków · Sprowadzanie ułamków do wspólnego mianownika
Mnożenie ułamka przez liczbę całkowitą Mnożenie ułamka przez liczbę całkowitą
Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem ułamków Znajdowanie ułamka danej wielkości · Problemy wieloetapowe w klasie 6
Wymyślać zadania z wykorzystaniem ułamków
Rozumieć znaczenie procentu Obliczanie procentu danej wielkości · Ustalanie, jaki procent stanowi dana część
Obliczać proporcję (stosunek części do całości) i wyrażać ją w postaci procentu w prostych przypadkach Ustalanie, jaki procent stanowi dana część
Zastosowywanie procentu do wielkości lub liczby Obliczanie procentu danej wielkości
Stosować modele przedalgebraiczne do rozwiązywania zadań algebraicznych Ułożenie równania z treści zadania w celu jego rozwiązania
Identyfikować strukturę rozwijającego się wzoru, dostrzegając regularność i identyfikując strukturę Znajdowanie reguły ciągu i jego kontynuowanie
Wielkości i pomiary
Wiedzieć, że obwód koła jest proporcjonalny do jego średnicy Obliczanie obwodu i pola koła · Obliczanie promienia i średnicy okręgu
Znać wzór na obwód koła Obliczanie obwodu i pola koła
Obliczać obwód koła Obliczanie obwodu i pola koła
Obliczać obwody figur złożonych Obwód wielokąta i brakujący bok
Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem długości Obwód wielokąta i brakujący bok · Zamiana długości z jednej jednostki na inną
Wykonywać zamiany jednostek pola Zamiana jednostek pola
Znać wzór na pole kwadratu lub prostokąta Obliczanie pola prostokąta
Obliczać pole kwadratu lub prostokąta Obliczanie pola prostokąta
Znać jednostkę sześcian centymetr Obliczanie objętości prostopadłościanu
Porównywanie objętości Obliczanie objętości prostopadłościanu
Wyznaczać objętość Obliczanie objętości prostopadłościanu
Wykonywać obliczenia dotyczące godzin i czasu trwania Obliczenia z godzinami, minutami i sekundami
Rozwiązywanie zadań dotyczących godzin i czasu trwania Obliczenia z godzinami, minutami i sekundami
Zamieniać jednostki czasu Obliczenia z godzinami, minutami i sekundami
Przestrzeń i geometria
Znać i stosować definicję odległości między dwoma punktami
Znać i stosować definicję środka odcinka
Znać definicje okręgu, koła, promienia, średnicy, cięciwy Obliczanie promienia i średnicy okręgu
Rozumieć definicję okręgu i definicję koła w postaci zbiorów punktów Obliczanie promienia i średnicy okręgu
Rozwiązywanie zadań z zastosowaniem odległości od punktu Obliczanie promienia i średnicy okręgu
Znać definicję symetralnej odcinka Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Rozumieć i stosować własność charakterystyczną symetralnej odcinka Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Rozwiązywać zadania, opierając się na własności charakterystycznej symetralnej odcinka Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Znać i stosować kąty oraz związane z nimi słownictwo i oznaczenia: kąt prosty, kąt półpełny, kąt pełny, kąt zerowy, kąt ostry, kąt rozwarty, kąty wierzchołkowe, kąty przyległe, kąty suplementarne Rozpoznawanie różnych rodzajów kątów
Mierzyć kąt Mierzenie kąta kątomierzem
Skonstruować kąt o danej mierze Mierzenie kąta kątomierzem · Rozpoznawanie różnych rodzajów kątów
Znać definicję dwusiecznej kąta wypukłego Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Stosować definicję dwusiecznej kąta do wykonywania konstrukcji i rozwiązywania zadań Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Konstruowanie trójkątów Jakie długości może mieć trzeci bok? · Konstruowanie za pomocą linijki i cyrkla
Znać i stosować własności kątowe trójkątów szczególnych: trójkąt prostokątny, trójkąt równoramienny, trójkąt równoboczny Klasyfikacja trójkątów według boków i kątów · Obliczanie brakujących kątów trójkąta
Znać wartość sumy miar kątów trójkąta Obliczanie brakujących kątów trójkąta
Wykorzystywać ją do obliczania kątów, wykonywania konstrukcji i rozwiązywania problemów Obliczanie brakujących kątów trójkąta · Znajdowanie brakującej części kąta
Wiedzieć, że symetralne boków trójkąta są współbieżne Symetralna i dwusieczna w klasie 6
Znać i konstruować okrąg opisany na trójkącie Symetralna i dwusieczna w klasie 6 · Konstruowanie za pomocą linijki i cyrkla
Znać definicję punktu symetrycznego względem prostej Symetria osiowa: symetryczny punkt
Znać i stosować właściwości symetrii osiowej do wykonywania konstrukcji Symetria osiowa: symetryczny punkt
Dostrzegać w przestrzeni konstrukcje z sześcianów
Organizacja i zarządzanie danymi
Zaplanować badanie ankietowe i zebrać dane
Wykonywać pomiary i zapisywać je w tabeli
Tworzyć prostą tabelę do przedstawiania danych (obserwacji, cech) Przedstawianie danych w prostej tabeli
Dokonywanie wyboru poprzez filtrowanie danych w tabeli według kryterium Odczytywanie i porównywanie danych w tabeli lub na wykresie
Znać, że prawdopodobieństwo zdarzenia jest liczbą z przedziału od 0 do 1 Prawdopodobieństwo: jakie są szanse na przypadek?
Obliczanie prawdopodobieństw w prostych sytuacjach równego prawdopodobieństwa Prawdopodobieństwo: jakie są szanse na przypadek?
Porównywać wyniki powtarzanego doświadczenia losowego z obliczonym prawdopodobieństwem Szacowanie prawdopodobieństwa na podstawie doświadczenia
Proporcjonalność
Znać definicję proporcjonalności między dwiema wielkościami i wiązać ją z wyrażeniami z życia codziennego Rozwiąż proporcję z brakującą wartością · Znajdowanie wartości dla jednej jednostki
Identyfikować, czy sytuacja należy do „modelu” proporcjonalności Znajdowanie wartości dla jednej jednostki · Rozwiąż proporcję z brakującą wartością
Rozwiązywać zadanie dotyczące proporcjonalności, wybierając odpowiednią procedurę: własność liniowości dla mnożenia lub dodawania, sprowadzanie do jedności Rozwiąż proporcję z brakującą wartością · Znajdowanie wartości dla jednej jednostki
Przedstawić sytuację proporcjonalności za pomocą tabeli lub zapisów symbolicznych Rozwiąż proporcję z brakującą wartością
Zapoznać się z rozwiązywaniem zadań z zastosowaniem skali Odczytywanie skali, aby znaleźć rzeczywistą odległość
Wprowadzenie do myślenia informatycznego
Identyfikować instrukcję lub ciąg instrukcji
Tworzyć i wykonywać sekwencję instrukcji Uzupełnianie tabeli funkcji
Ręcznie powtarzać ciąg instrukcji w celu wykonania narzuconego zadania Przebywanie i zapisywanie trasy na kratkowanym papierze
Zaplanować budowę prostej ścieżki Przebywanie i zapisywanie trasy na kratkowanym papierze

Spoza programu — zadania dodatkowe

Zadania, których program tej klasy nie przewiduje, a inne kraje uczą ich na tym poziomie. Darmowe jak wszystko tutaj i nigdy nie mieszają się z działami ani z gotowymi testami z programu.