| MAT.IV-VI.1 · Liczby |
MAT.IV-VI.1.1 stosuje dziesiątkowy system zapisu liczb naturalnych, w tym porównuje i zaokrągla liczby naturalne oraz interpretuje je na osi liczbowej |
Zapis i porównywanie liczb wielocyfrowych · Zaokrąglanie liczb naturalnych do tysięcy i setek |
MAT.IV-VI.1.2 odczytuje i zapisuje liczby naturalne w systemie rzymskim w zakresie od 1 do 3000 |
Liczby rzymskie do 3000 |
MAT.IV-VI.1.3 rozpoznaje liczby podzielne przez 2, 3, 4, 5, 9, 10 |
Cechy podzielności: jak rozpoznać podzielność liczby |
MAT.IV-VI.1.4 zna pojęcie liczby pierwszej i rozpoznaje liczbę złożoną, gdy jest ona jednocyfrowa lub dwucyfrowa, a także gdy na istnienie dzielnika wskazuje cecha podzielności |
Liczby pierwsze i złożone: jak je rozpoznać |
MAT.IV-VI.1.5 rozkłada liczby jedno- lub dwucyfrowe na czynniki pierwsze |
Rozkład liczby na czynniki pierwsze |
MAT.IV-VI.1.6 znajduje wspólne dzielniki i wspólne wielokrotności dwóch liczb jedno- lub dwucyfrowych, w tym największy wspólny dzielnik i najmniejszą wspólną wielokrotność |
Dzielniki i wielokrotności w klasie 6 · NWD – największy wspólny dzielnik w klasie 6 · Najmniejsza wspólna wielokrotność (NWW) dwóch liczb |
MAT.IV-VI.1.7 posługuje się dzielnikami i wielokrotnościami liczb w obliczeniach i rozumowaniach |
Dzielniki i wielokrotności w klasie 6 |
MAT.IV-VI.1.8 określa liczebność zbioru liczb z pewnego niewielkiego zakresu, opisanego za pomocą pewnych warunków |
|
MAT.IV-VI.1.9 dodaje i odejmuje liczby naturalne w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich |
Dodawanie i odejmowanie pisemne liczb |
MAT.IV-VI.1.10 mnoży i dzieli liczbę naturalną przez liczbę jednocyfrową, dwucyfrową lub trzycyfrową w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich |
Mnożenie pisemne przez liczbę jednocyfrową · Mnożenie pisemne liczb wielocyfrowych · Dzielenie pisemne przez liczbę jednocyfrową · Dzielenie pisemne przez liczbę dwucyfrową |
MAT.IV-VI.1.11 interpretuje dzielenie liczb naturalnych jako podział oraz jako mieszczenie |
Dzielenie pisemne przez liczbę jednocyfrową |
MAT.IV-VI.1.12 wykonuje działania na liczbach naturalnych, stosując wygodne dla siebie strategie ułatwiające obliczenia, w tym własności przemienności i łączności dodawania i mnożenia oraz rozdzielność mnożenia i dzielenia względem dodawania i odejmowania |
Rachunek sprytny: wygodne sposoby liczenia |
MAT.IV-VI.1.13 wykonuje dzielenie z resztą liczb naturalnych i korzysta z własności reszt |
Dzielenie pisemne przez liczbę jednocyfrową |
MAT.IV-VI.1.14 porównuje różnicowo i ilorazowo liczby naturalne |
Porównywanie liczb: o ile i ile razy |
MAT.IV-VI.1.15 oblicza potęgi liczb naturalnych o wykładnikach całkowitych dodatnich, wśród liczb dwucyfrowych rozpoznaje liczby będące kwadratami i sześcianami liczb całkowitych |
Kwadraty i sześciany: liczby i ułamki |
MAT.IV-VI.1.16 posługuje się liczbami całkowitymi także w sytuacjach wynikających z życia codziennego, porównuje liczby całkowite i wykonuje na nich proste rachunki pamięciowe, interpretuje liczby całkowite na osi liczbowej oraz oblicza odległość dwóch liczb całkowitych na osi liczbowej |
Liczby ujemne w codziennych sytuacjach · Liczby ujemne na osi liczbowej · Wartość bezwzględna i liczby ujemne · Odległość liczb na osi liczbowej · Dodawanie i odejmowanie liczb całkowitych |
MAT.IV-VI.1.17 przedstawia część danej całości za pomocą ułamka oraz interpretuje ułamek właściwy jako część danej całości |
Ułamek jako część całości · Połowa i ćwierć całości w praktyce |
MAT.IV-VI.1.18 interpretuje ułamek jako iloraz liczb naturalnych |
Ułamek to dzielenie: skąd bierze się licznik |
MAT.IV-VI.1.19 skraca i rozszerza ułamki zwykłe, sprowadza ułamki do wspólnego mianownika |
Rozszerzanie ułamków: mnożymy licznik i mianownik · Skracanie ułamków – jak uprościć ułamek · Sprowadzanie ułamków do wspólnego mianownika |
MAT.IV-VI.1.20 przedstawia ułamek niewłaściwy w postaci liczby mieszanej, a liczbę mieszaną w postaci ułamka niewłaściwego |
Ułamek niewłaściwy i liczba mieszana: zamiana w obie strony |
MAT.IV-VI.1.21 zaznacza ułamki zwykłe i dziesiętne na osi liczbowej oraz odczytuje ułamki zwykłe i dziesiętne zaznaczone na osi liczbowej |
Ułamki na osi liczbowej: odczytujemy i zaznaczamy · Ułamki dziesiętne na osi liczbowej |
MAT.IV-VI.1.22 zapisuje ułamki dziesiętne skończone w postaci ułamków zwykłych |
Jak zamienić ułamek dziesiętny na zwykły · Zapis i odczyt ułamków dziesiętnych |
MAT.IV-VI.1.23 zamienia ułamki zwykłe o mianownikach będących dzielnikami liczb 10, 100, 1000 itd. na ułamki dziesiętne |
Zamiana ułamka zwykłego na dziesiętny |
MAT.IV-VI.1.24 zapisuje ułamki zwykłe, których mianowniki nie są dzielnikami liczb 10, 100, 1000 itd., w postaci rozwinięcia dziesiętnego nieskończonego w przypadkach niewymagających skomplikowanych rachunków |
Ułamki zwykłe jako nieskończone rozwinięcia dziesiętne |
MAT.IV-VI.1.25 zaokrągla ułamki dziesiętne |
Zaokrąglanie ułamków dziesiętnych |
MAT.IV-VI.1.26 porównuje ułamki (zwykłe i dziesiętne) |
Porównywanie ułamków o różnych mianownikach · Porównywanie ułamków: który jest większy · Porównywanie ułamków dziesiętnych |
MAT.IV-VI.1.27 dodaje, odejmuje, mnoży i dzieli ułamki zwykłe o mianownikach jedno- i dwucyfrowych |
Dodawanie i odejmowanie ułamków o tym samym mianowniku · Dodawanie i odejmowanie ułamków o różnych mianownikach · Mnożenie ułamka przez liczbę naturalną · Mnożenie ułamków przez ułamki · Dzielenie ułamków: ile razy się mieści? · Dzielenie ułamków przez ułamki |
MAT.IV-VI.1.28 wykonuje obliczenia na ułamkach dziesiętnych w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich w zakresie: |
|
MAT.IV-VI.1.28.a dodaje, odejmuje i mnoży ułamki dziesiętne w przypadkach, gdy ułamki mają co najwyżej trzy cyfry po przecinku |
Dodawanie i odejmowanie ułamków dziesiętnych · Mnożenie ułamków dziesiętnych w klasie 6 · Mnożenie i dzielenie ułamków przez 10, 100 i 1000 |
MAT.IV-VI.1.28.b dzieli ułamki dziesiętne w przypadkach dających się sprowadzić do dzielenia przez liczbę naturalną co najwyżej trzycyfrową |
Dzielenie ułamków dziesiętnych – jak to ćwiczyć w klasie 6 |
MAT.IV-VI.1.29 oblicza potęgi o wykładnikach całkowitych dodatnich ułamków zwykłych i dziesiętnych, także za pomocą kalkulatora |
Kwadraty i sześciany: liczby i ułamki |
MAT.IV-VI.1.30 porównuje różnicowo ułamki |
Dodawanie i odejmowanie ułamków o tym samym mianowniku · Dodawanie i odejmowanie ułamków o różnych mianownikach |
MAT.IV-VI.1.31 oblicza ułamek danej wielkości |
Ułamek danej liczby: co dziecko potrafi w klasie 6 |
MAT.IV-VI.1.32 wykonuje nieskomplikowane rachunki, w których występują liczby wymierne |
|
MAT.IV-VI.1.33 interpretuje 100 % danej wielkości jako całość, 50 % – jako połowę, 25 % – jako jedną czwartą, 10 % – jako jedną dziesiątą, 1 % – jako jedną setną część tej wielkości |
Procent danej liczby |
MAT.IV-VI.1.34 oblicza procent danej wielkości w przypadkach osadzonych w kontekście praktycznym |
Procent danej liczby |
MAT.IV-VI.1.35 oblicza cenę jednostkową i koszt zakupu kilku sztuk towaru, porównuje opłacalność różnych opcji zakupu (np. rabat, promocja, zakup w pakiecie) – moduł ekonomiczno-finansowy |
Wartość dla jednej jednostki: ile kosztuje jedna sztuka · Planowanie wydatków i wybór tańszej oferty |
MAT.IV-VI.1.36 stosuje reguły dotyczące kolejności wykonywania działań |
Kolejność działań z nawiasami |
MAT.IV-VI.1.37 szacuje wyniki działań |
Szacowanie wyników działań |
MAT.IV-VI.1.38 używa kalkulatora w zadaniach, w których obliczenia są złożone, a ich wykonywanie nie jest głównym celem zadania, na przykład w problemach opartych na rzeczywistych danych. |
|
| MAT.IV-VI.2 · Miary |
MAT.IV-VI.2.1 mierzy odcinki z dokładnością do 1 mm i szacuje ich długości w sytuacjach praktycznych |
|
MAT.IV-VI.2.2 posługuje się jednostkami długości: milimetr, centymetr, decymetr, metr i kilometr, w sytuacjach praktycznych przelicza te jednostki z jednej na drugą |
Zamiana jednostek długości w klasie 6 |
MAT.IV-VI.2.3 mierzy kąty mniejsze niż 180° z dokładnością do jednego stopnia oraz rysuje dowolne kąty, gdy ich miara jest podana w pełnych stopniach |
Rodzaje kątów według miary |
MAT.IV-VI.2.4 stosuje jednostki pola: mm2, cm2, dm2, m2, km2, ar, hektar |
Zamiana jednostek pola i objętości w klasie 6 |
MAT.IV-VI.2.5 stosuje jednostki objętości i pojemności: cm3, dm3, m3, mililitr, litr |
Zamiana jednostek pojemności w klasie 6 |
MAT.IV-VI.2.6 przelicza jednostki pola i jednostki objętości w kontekstach praktycznych |
Zamiana jednostek pola i objętości w klasie 6 |
MAT.IV-VI.2.7 stosuje, w tym przelicza, jednostki masy w kontekstach praktycznych: gram, dekagram, kilogram, tona |
Zamiana jednostek masy – gram, kilogram, tona |
MAT.IV-VI.2.8 wykonuje proste obliczenia kalendarzowe w dniach, tygodniach, miesiącach i latach |
Obliczenia kalendarzowe: dni i tygodnie |
MAT.IV-VI.2.9 wykonuje proste obliczenia zegarowe w godzinach, minutach i sekundach |
Obliczenia zegarowe: godziny, minuty, sekundy |
MAT.IV-VI.2.10 zamienia wyrażenia dwumianowane na ułamki dziesiętne, a ułamki dziesiętne na wyrażenia dwumianowane |
Zapis długości ułamkiem dziesiętnym |
MAT.IV-VI.2.11 oblicza rzeczywistą długość odcinka, gdy dana jest jego długość w skali, oraz oblicza długość odcinka w skali, gdy dana jest jego rzeczywista długość |
Skala i długość w terenie: odległość na mapie |
MAT.IV-VI.2.12 w kontekście praktycznym oblicza: drogę przy danej prędkości i czasie, prędkość przy danej drodze i czasie, czas przy danej drodze i prędkości oraz stosuje jednostki prędkości km/h oraz m/s |
Droga, prędkość i czas: jak liczyć podróż |
MAT.IV-VI.2.13 wykonuje obliczenia pieniężne związane z codziennymi wydatkami, budżetem, oszczędzaniem, wymianą walut i porównywaniem cen, interpretuje dokumenty z jednostkami miar i cenami – moduł ekonomiczno-finansowy |
Planowanie wydatków i wybór tańszej oferty |
MAT.IV-VI.2.14 stosuje proste aplikacje i narzędzia cyfrowe do rozwiązywania problemów związanych z pomiarami i przeliczaniem jednostek. |
|
| MAT.IV-VI.3 · Algebra |
MAT.IV-VI.3.1 opisuje wielkości oraz zależności między wielkościami za pomocą wyrażeń algebraicznych na podstawie informacji osadzonych w kontekście praktycznym |
|
MAT.IV-VI.3.2 oblicza wartości prostych wyrażeń algebraicznych w sytuacjach niewymagających skomplikowanych rachunków oraz porównuje, analizuje i interpretuje otrzymane wyniki |
|
MAT.IV-VI.3.3 korzysta z nieskomplikowanych wzorów, w których występują oznaczenia literowe |
|
MAT.IV-VI.3.4 układa równania na podstawie informacji podanych w zadaniu |
|
MAT.IV-VI.3.5 rozwiązuje proste równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą występującą po jednej stronie równania. |
|
| MAT.IV-VI.4 · Figury |
MAT.IV-VI.4.1 rozpoznaje i nazywa figury: punkt, prosta, półprosta, odcinek |
|
MAT.IV-VI.4.2 rozpoznaje, nazywa i rysuje kąty, rozróżnia kąt ostry, prosty, rozwarty, półpełny, pełny, wklęsły i wypukły, wskazuje wierzchołek i ramiona kąta |
Rodzaje kątów według miary |
MAT.IV-VI.4.3 rozpoznaje oraz rysuje proste i odcinki prostopadłe i równoległe, także na kartce w kratkę |
|
MAT.IV-VI.4.4 rozpoznaje kąty przyległe, wierzchołkowe, odpowiadające i naprzemianległe oraz stosuje ich własności |
Brakująca część kąta – kąty przyległe i dopełniające |
MAT.IV-VI.4.5 rozpoznaje, nazywa i rysuje wielokąty, wskazuje ich wierzchołki i kąty wewnętrzne, boki, przekątne |
|
MAT.IV-VI.4.6 rozpoznaje, nazywa i rysuje koło i okrąg, wskazuje ich środek, promień, średnicę, cięciwę, rysuje cięciwę koła i okręgu, a także (przy danym środku) promień i średnicę |
|
MAT.IV-VI.4.7 rozpoznaje, nazywa, rysuje trójkąt ostrokątny, prostokątny i rozwartokątny oraz różnoboczny, równoramienny i równoboczny |
|
MAT.IV-VI.4.8 stosuje twierdzenia o sumie miar kątów w trójkącie i sumie miar kątów w czworokącie |
Suma kątów w trójkącie i czworokącie |
MAT.IV-VI.4.9 wskazuje ramiona trójkąta równoramiennego, korzysta z równości kątów przy podstawie trójkąta równoramiennego oraz z równości jego ramion |
Suma kątów w trójkącie i czworokącie |
MAT.IV-VI.4.10 konstruuje trójkąt o podanych bokach, ustala możliwość zbudowania trójkąta o danych długościach boków |
|
MAT.IV-VI.4.11 rozpoznaje, nazywa, rysuje kwadrat, prostokąt, romb, równoległobok, trapez, w tym trapez równoramienny i prostokątny, oraz stosuje ich własności |
|
MAT.IV-VI.4.12 rozpoznaje i rysuje figury osiowosymetryczne, wskazuje i rysuje ich osie symetrii |
|
MAT.IV-VI.4.13 rozpoznaje i rysuje wysokości w trójkącie, równoległoboku, trapezie |
|
MAT.IV-VI.4.14 oblicza pole trójkąta, kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trapezu oraz pola figur, które można z nich zbudować |
Obliczanie pola prostokąta i brakującego boku · Pole trójkąta – jak je obliczyć · Pole równoległoboku · Pole trapezu – jak je liczyć i sprawdzać |
MAT.IV-VI.4.15 oblicza obwód wielokąta o podanych długościach boków |
Obwód wielokąta i wyznaczanie brakującego boku |
MAT.IV-VI.4.16 zaznacza w układzie współrzędnych punkty o podanych współrzędnych całkowitych oraz odczytuje współrzędne zaznaczonych punktów kratowych |
Punkty w układzie współrzędnych: jak odczytać i zaznaczyć |
MAT.IV-VI.4.17 oblicza odległość między punktami w układzie współrzędnych, których pierwsze lub drugie współrzędne są takie same |
Odległość punktów leżących na jednej prostej |
MAT.IV-VI.4.18 rozpoznaje ostrosłup, graniastosłup, w tym prostopadłościan i sześcian, rozpoznaje walec, stożek i kulę |
|
MAT.IV-VI.4.19 wskazuje wierzchołki, krawędzie, ściany boczne i podstawy graniastosłupów i ostrosłupów |
|
MAT.IV-VI.4.20 rozpoznaje i rysuje siatkę graniastosłupa prostego, w tym sześcianu, ostrosłupa prawidłowego czworokątnego lub trójkątnego, wykonuje model graniastosłupa prostego i ostrosłupa z podanej lub samodzielnie stworzonej siatki |
|
MAT.IV-VI.4.21 oblicza pole powierzchni prostopadłościanu |
Pole powierzchni prostopadłościanu w klasie 6 |
MAT.IV-VI.4.22 oblicza objętość prostopadłościanu o podanych długościach jego krawędzi i objętość bryły zbudowanej z kilku prostopadłościanów. |
Objętość prostopadłościanu – jak liczyć pudełka |
| MAT.IV-VI.5 · Dane |
MAT.IV-VI.5.1 interpretuje dane przedstawione w tekście oraz za pomocą tabel, diagramów i wykresów, w tym wykresów wykonanych za pomocą linii ciągłej, w szczególności porównuje ceny, koszty i wydatki przedstawione w tabelach, na wykresach lub paragonach – moduł ekonomiczno-finansowy |
Czytanie i porównywanie danych z diagramów |
MAT.IV-VI.5.2 przeprowadza proste badania statystyczne: zbiera dane, zapisuje je w uporządkowanej formie i przedstawia wnioski wynikające z zebranych informacji |
Czytanie i porównywanie danych z diagramów |
MAT.IV-VI.5.3 oblicza średnią arytmetyczną przy opisie zjawisk z życia codziennego |
Średnia arytmetyczna w praktyce |
MAT.IV-VI.5.4 interpretuje dane dotyczące wydatków, oblicza ich średnią wartość oraz formułuje wnioski dotyczące opłacalności różnych rozwiązań – moduł ekonomiczno-finansowy. |
Średnia arytmetyczna w praktyce · Czytanie i porównywanie danych z diagramów |
| MAT.IV-VI.6 · Myślenie matematyczne |
MAT.IV-VI.6.1 stosuje ogólne metody rozwiązywania problemów matematycznych, w tym: |
|
MAT.IV-VI.6.1.a zapisuje związki między danymi w zadaniu (np. za pomocą rysunku, diagramu lub innego skrótowego sposobu przedstawiania danych) |
|
MAT.IV-VI.6.1.b tworzy strategię rozwiązania problemu przez dzielenie rozwiązania na etapy |
|
MAT.IV-VI.6.1.c ocenia sensowność rozwiązania (np. przez szacowanie, sprawdzanie wszystkich warunków zadania, ocenianie rzędu wielkości otrzymanego wyniku) |
|
MAT.IV-VI.6.2 wyjaśnia swój sposób myślenia przy rozwiązywaniu problemu matematycznego, w tym: |
|
MAT.IV-VI.6.2.a opowiada o swoim sposobie rozwiązania zadania |
|
MAT.IV-VI.6.2.b podaje argumenty uzasadniające kolejne kroki rozwiązania |
|
MAT.IV-VI.6.3 prowadzi rozumowania matematyczne, w tym: |
|
MAT.IV-VI.6.3.a podaje przykłady obiektów matematycznych spełniających dane warunki oraz obiektów ich niespełniających |
|
MAT.IV-VI.6.3.b stosuje metodę prób i poprawek |
|
MAT.IV-VI.6.3.c rozważa wszystkie przypadki |
|
MAT.IV-VI.6.3.d używa rozumowania proporcjonalnego, także jako metody ułatwiającej mnożenie i dzielenie. |
Proporcja z brakującą liczbą: jak ją wyliczyć · Wartość dla jednej jednostki: ile kosztuje jedna sztuka |
| MAT.IV-VI.WO.1 · Korzystanie z narzędzi matematycznych – rozumienie i używanie pojęć oraz własności matematycznych także w nowej sytuacji, dostrzeganie związków między własnościami oraz różnic i podobieństw między obiektami matematycznymi. |
| MAT.IV-VI.WO.2 · Wykonywanie obliczeń w pamięci lub z zastosowaniem różnych form zapisu; stosowanie w obliczeniach nie tylko wyuczonych procedur, ale także własnych strategii obliczeń; analizowanie błędów i rozumienie przyczyn ich powstania. |
| MAT.IV-VI.WO.3 · Odczytywanie i krytyczne interpretowanie podanych informacji oraz przetwarzanie formy ich prezentacji w celu ułatwienia interpretacji danych. |
| MAT.IV-VI.WO.4 · Dostrzeganie matematyki w zagadnieniach z różnych dziedzin i budowanie przekonania o własnej skuteczności w stosowaniu metod matematycznych, formułowanie opisu matematycznego prostych sytuacji, w szczególności w życiu codziennym. |
| MAT.IV-VI.WO.5 · Rozwiązywanie problemów matematycznych samodzielnie i we współpracy z innymi, poszukiwanie rozwiązań wykraczających poza zwykłe zastosowania znanych schematów. |
| MAT.IV-VI.WO.6 · Kształtowanie potrzeby uzasadniania faktów matematycznych, formułowanie zrozumiałych argumentów uzasadniających poprawność prostych rozumowań, weryfikowanie argumentów podawanych przez innych. |