Polski
Program nauczania (Polska)

Matematyka — klasa 1 szkoły podstawowej

Klasa 1 — dodawanie do 20 i pierwsze pomiary

Imaginesis: arkusze z matematyki do druku dla tej klasy (Polska) — zadania tekstowe ze wskazówkami, kluczem odpowiedzi i rozwiązaniami krok po kroku w PDF, także jako sprawdzian w 2–4 grupach (A–D).

z kluczem odpowiedzi · rozwiązania krok po kroku · wskazówki · sprawdzian w grupach A–D

Za darmo: przykładowe arkusze i demo edytora bez konta.

Działy tej klasy

Zakres matematyki dla klasy 1 szkoły podstawowej: liczenie w zakresie 20, dodawanie i odejmowanie bez przekraczania progu dziesiątkowego, porównywanie liczb, figury, zegar i pierwsze zadania tekstowe. Do każdego tematu gotowe szablony zadań, z których wygenerujesz arkusz PDF do druku.

Osiągnięcia w zakresie rozumienia stosunków przestrzennych i cech wielkościowych

Porównywanie przedmiotów według długości i masy

Dziecko porównuje przedmioty według jednej wyróżnionej cechy, na przykład długości lub masy, i układa je w kolejności.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko porównuje przedmioty pod względem wyróżnionej cechy wielkościowej, na przykład długości lub masy. Potrafi wskazać najdłuższy lub najlżejszy przedmiot i uporządkować kilka przedmiotów w kolejności. Podstawa programowa nie podaje dla tej umiejętności konkretnego zakresu liczb, więc ten opis opiera się wyłącznie na zadaniach, które drukuje ten obszar.

Typowy błąd polega na ocenianiu „na oko”, czyli na wrażeniu, a nie na samej cesze. Wysoka, szeroka paczka wydaje się dziecku cięższa, nawet gdy jest lżejsza. Dziecko też często porównuje przedmioty od różnych punktów startu, zamiast zestawić je od wspólnego początku.

W praktyce zadania wyglądają tak:

  • Porównywanie długości: która jest najdłuższa?
  • Porównywanie długości: o ile dłuższa jest wstążka?
  • Masa: uporządkuj od najlżejszej.
  • O ile dłuższy: prawda czy fałsz oraz O ile dłuższy: wybierz poprawną odpowiedź, w których dziecko ocenia zdanie lub wybiera odpowiedź o różnicy długości.

Podstawa programowa wymienia też klasyfikację przedmiotów, ale żadne z dostępnych zadań tego nie ćwiczy, więc w tym arkuszu nie znajdzie się zadanie na klasyfikację.

EW.MAT.I-III.1.2: porównuje przedmioty pod względem wyróżnionej cechy wielkościowej, np. długości czy masy; dokonuje klasyfikacji przedmiotów;

Typy zadań: Masa: uporządkuj od najlżejszej · Porównywanie długości: która jest najdłuższa? · Porównywanie długości: o ile jedno jest dłuższe od drugiego? · O ile dłuższy: prawda czy fałsz · O ile dłuższy: wybierz poprawną odpowiedź

Pion, poziom, skos: nazywanie kierunku linii

Dziecko uczy się nazywać linie pionowe, poziome i ukośne oraz rozpoznawać je na rysunku.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko posługuje się pojęciami pion, poziom i skos, czyli potrafi nazwać kierunek linii. Pionowa linia biegnie w górę i w dół jak słup, pozioma jak leżąca kartka, a ukośna jest pochylona w inną stronę. Program dla klas I–III wymaga tych pojęć, a w klasie pierwszej ćwiczy się je na figurach i rysunkach, a nie na liczbach.

Najczęstszy problem to pomylenie linii lekko pochylonej z poziomą albo pionową. Dziecko widzi, że linia „nie stoi prosto”, ale nie wie, czy to już skos, czy jeszcze poziom. Pomaga porównywanie z krawędzią kartki, ramką zeszytu albo ścianą.

W arkuszach z tego zakresu pojawiają się zadania:

  • Pion, poziom czy skos – dziecko nazywa kierunek pokazanej linii.
  • Pionowa, pozioma czy ukośna? Prawda czy fałsz – dziecko ocenia, czy podane zdanie o linii jest prawdziwe.
  • Popraw: pionowa, pozioma czy ukośna – dziecko odnajduje błędne określenie i poprawia je.
  • Jaka to linia? Wybierz – dziecko wskazuje właściwą nazwę spośród podanych.
  • Narysuj linię: pionową, poziomą albo ukośną – dziecko samo rysuje linię o wskazanym kierunku.

EW.MAT.I-III.1.3: posługuje się pojęciami: pion, poziom, skos.

Typy zadań: Jaka to linia? Wybierz · Narysuj linię: pionową, poziomą albo ukośną · Pion, poziom czy skos · Pionowa, pozioma czy ukośna? Prawda czy fałsz · Popraw: pionowa, pozioma czy ukośna

Osiągnięcia w zakresie rozumienia liczb i ich własności

Liczenie w przód i wstecz co kilka

Dziecko uczy się liczyć w przód i wstecz, zaczynając od podanej liczby i dodając lub odejmując ten sam krok, np. po 2 lub po 10.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko liczy w przód i wstecz od podanej liczby o stały krok, np. po 1, po 2 lub po 10. Podstawa programowa MEN (2017) wskazuje zakres do 1000 dla etapu I–III, czyli do końca klasy 3. W klasie 1 praca w tym temacie odbywa się w zakresie 20, zgodnie z zakresem tej części matematyki.

Typowym błędem jest powtórzenie liczby startowej jako pierwszego wyniku, np. przy liczeniu „od 4 co 2” dziecko mówi „4, 6, 8”, zamiast „6, 8, 10”. Często zdarza się też, że przy liczeniu wstecz dziecko przeskakuje o krok w złą stronę albo gubi się na przejściu przez dziesiątkę, np. po 10 zamiast po 9.

W arkuszach z tego tematu dziecko może spotkać zadania typu: Licz dalej o stały krok oraz Licz wstecz o stały krok. Pojawiają się też zadania Liczenie co kilka: wybierz następną liczbę i Liczenie co kilka: popraw błędną liczbę, w których trzeba znaleźć brakującą lub zamienić błędną liczbę w ciągu. Zadania Liczenie dalej: ile razy trzeba doliczyć? oraz Ile razy dodano: wybierz liczbę pokazują, że liczba kroków i wynik to dwie różne rzeczy.

EW.MAT.I-III.2.1: liczy (w przód i wstecz) od podanej liczby po 1, po 2, po 10 itp.;

Typy zadań: Liczenie dziesiątkami: co dalej? · Liczenie dziesiątkami: prawda czy fałsz · Liczenie dziesiątkami: wybierz wynik · Licz dalej o stały krok · Liczenie co kilka: wybierz następną liczbę · Licz wstecz o stały krok · Liczenie co kilka: popraw błędną liczbę · Liczenie dalej: ile razy trzeba doliczyć? · Ile razy dodano: wybierz liczbę (kl. 2–4)

Porównywanie liczb do 100

Dziecko uczy się porównywać liczby do 100, ustawiać je od najmniejszej do największej i zapisywać wynik znakami <, > albo =.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko porównuje dwie liczby w zakresie do 100 i zaznacza, czy jedna jest mniejsza, większa, czy są równe. Ćwiczy też ustawianie kilku liczb od najmniejszej do największej i odwrotnie. Podstawa programowa dla klas 1–3 obejmuje liczby do 1000, ale w pierwszej klasie zadania opierają się na zakresie do 100.

Typowy błąd polega na porównywaniu cyfr jednostek zamiast dziesiątek. Dziecko może uznać, że 19 jest większe od 25, bo 9 jest większe od 5. Pomaga pytanie: ile dziesiątek ma każda liczba? Często zdarza się też odwrócenie znaku, np. zapisanie < zamiast >.

W arkuszach pojawiają się zadania typu:

  • Wstaw znak: <, > albo =, w których dziecko porównuje parę liczb i wpisuje właściwy znak,
  • Porządkowanie liczb: od największej oraz Porządkowanie liczb: uporządkuj pięć liczb, w których liczby ustawia się w kolejności,
  • Porównanie liczb do 100: która grupa ma najmniej, w którym dziecko porównuje sumy liczb w grupach.

EW.MAT.I-III.2.4: porównuje liczby; porządkuje liczby od najmniejszej do największej i odwrotnie; rozumie sformułowania typu: liczba o 7 większa, liczba o 10 mniejsza; stosuje znaki: <, =, >.

Typy zadań: Wstaw znak: <, > albo = · Porządkowanie liczb: od największej · Porządkowanie liczb: uporządkuj pięć liczb · Porównanie liczb do 100: która grupa ma najmniej · Porównywanie liczb do 100 · Dopełnianie do stu: ile brakuje? (kl. 2–3) · Policz i wstaw znak (kl. 2–3) · Liczba parzysta między dwiema liczbami (kl. 3) · Porównywanie liczb: ile cyfr pasuje w okienko (kl. 3) · Porównywanie liczb: wypisz pasujące cyfry (kl. 3)

Liczebniki porządkowe: pierwszy, drugi, trzeci

Dziecko uczy się nazywać i rozumieć miejsce elementu w szeregu, licząc od początku lub od końca, np. „trzeci od przodu”.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko potrafi wskazać miejsce w szeregu i nazwać je liczebnikiem porządkowym: pierwszy, drugi, trzeci, piąty. Rozumie, że „trzecia osoba w kolejce” to inne pytanie niż „trzy osoby w kolejce”. W klasie 1 ćwiczy to przy liczeniu w zakresie do 20.

Typowy błąd polega na pomieszaniu liczebnika głównego z porządkowym: dziecko odpowiada „trzy” tam, gdzie pytamy o „trzecie” miejsce. Często też liczy od pierwszego elementu, ale przesuwa się o jedno miejsce za daleko albo za blisko, bo nie wie, czy liczy element wskazany, czy ten następny. Przy liczeniu od końca wynik bywa dla dziecka mylący, bo wymaga innego punktu startu.

W zadaniach z tej klasy pojawiają się m.in.:

  • Która pozycja od początku – wybór poprawnej odpowiedzi,
  • Która pozycja od początku – prawda czy fałsz,
  • Który z kolei od początku,
  • Ile jest miejsc licząc z obu stron,
  • Ile stoi pomiędzy dwoma miejscami.

Pełny zakres liczb trzycyfrowych, o którym mówi podstawa programowa dla pierwszych trzech klas, nie jest w klasie 1 wymagany na tym etapie; tutaj praca opiera się na szeregach i pozycjach w zakresie do 20.

EW.MAT.I-III.2.3: wyjaśnia znaczenie cyfr w zapisie liczby; wskazuje jedności, dziesiątki, setki itd., określa kolejność, posługując się liczbą porządkową;

Typy zadań: Liczebniki porządkowe: który z kolei od początku? · Liczebniki porządkowe: ile ich jest (miejsce z obu stron)? · Liczebniki porządkowe: ile stoi pomiędzy dwoma miejscami? · Która pozycja od początku: prawda czy fałsz (kl. 2–3) · Która pozycja od początku: wybierz poprawną odpowiedź (kl. 2–3) · Miejsce w rzędzie z obu stron: prawda czy fałsz (kl. 2–4) · Miejsce w rzędzie z obu stron: wybierz wynik (kl. 2–4)

Osiągnięcia w zakresie posługiwania się liczbami

Dodawanie w zakresie 20 bez przekraczania progu

Dziecko dodaje w pamięci liczby w zakresie do 20, tak aby wynik mieścił się w tej samej dziesiątce, np. 12 + 5 = 17.

typów zadań: 17Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 1 dziecko dodaje w pamięci w zakresie do 20 i nie przekracza progu dziesiątkowego, czyli wynik zostaje w tej samej dziesiątce, np. 12 + 5 = 17 albo 3 + 4 = 7. Podstawa programowa dla klas 1–3 mówi ogólnie o dodawaniu i odejmowaniu w pamięci liczb jednocyfrowych, dziesiątek i setek. W klasie 1 ćwiczymy jednak tylko zakres do 20, a przejście przez dziesiątkę zostaje na później.

Najczęstszy błąd polega na tym, że dziecko dodaje same cyfry jedności i zapomina o dziesiątce. Przy zadaniu 12 + 5 zapisuje wtedy 7 zamiast 17. Inny częsty błąd to liczenie od jedynki zamiast kontynuowania od pierwszej liczby, np. 12, 1, 2, 3... zamiast 12, 13, 14...

Zadania na ten temat mają różną formę:

  • Dodawanie w zakresie 20: proste działania do uzupełnienia wynikiem.
  • Dodawanie do 20: wybierz poprawną odpowiedź: dziecko wskazuje właściwy wynik spośród kilku.
  • Dodawanie do 20: prawda czy fałsz: dziecko ocenia, czy podana równość jest prawdziwa.
  • Dodawanie do 20: trzy składniki: dodawanie trzech liczb, wciąż w zakresie 20.
  • Dodawanie do 20: policz dwie ramki dziesiątek: liczenie na ramkach dziesiątkowych, które pokazuje dziesiątkę i jej dopełnienie.
  • Dodawanie do 20: popraw błąd: dziecko znajduje i poprawia błędny zapis.
  • Rozkład dziesiątki: ile brakuje do dziesięciu?: dziecko uzupełnia liczby do dziesięciu, co pomaga w dodawaniu.

EW.MAT.I-III.3.2: dodaje do podanej liczby w pamięci i od podanej liczby odejmuje w pamięci: liczbę jednocyfrową, liczbę 10, liczbę 100 oraz wielokrotności 10 i 100 (w prostszych przykładach);

Typy zadań: Dodawanie bez przekraczania dziesiątki: prawda czy fałsz · Dodawanie bez przekraczania dziesiątki: wybierz wynik · Dodawanie do 20: policz dwie ramki dziesiątek · Dodawanie do 5 · Dodawanie do 5: prawda czy fałsz · Dodawanie do 5: wybierz wynik · Dodawanie na dwóch ramkach: prawda czy fałsz · Dodawanie na dwóch ramkach: wybierz wynik · Dodawanie w zakresie 20 · Dopełnianie do 10: prawda czy fałsz · Dopełnianie do 10: wybierz wynik · Rozkład dziesiątki: ile brakuje do dziesięciu? · Wisienka: całość z trzech części · Dodawanie do 20: popraw błąd · Dodawanie do 20: prawda czy fałsz · Dodawanie do 20: trzy składniki · Dodawanie do 20: wybierz poprawną odpowiedź

Zamiana składników i wygodna kolejność dodawania

Dziecko zauważa, że zmiana kolejności składników nie zmienia sumy, i wykorzystuje to przy dodawaniu oraz szukaniu brakującej liczby w zakresie 20.

typów zadań: 2Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla etapu I–III mówi, że uczeń wyjaśnia, na czym polegają działania matematyczne, i intuicyjnie korzysta z ich własności. W klasie 1 oznacza to głównie pracę w zakresie 20, z dodawaniem i odejmowaniem bez przekraczania progu dziesiątkowego. Dziecko powinno zobaczyć, że 3 + 7 i 7 + 3 dają ten sam wynik, i wybrać wygodniejszy porządek działania. Pełniejsze opanowanie tego tematu jest oczekiwane dopiero do końca klasy 3.

Typowy błąd polega na traktowaniu dwóch takich samych sum jako różnych zadań. Dziecko liczy każde od nowa, zamiast zauważyć, że wynik jest już znany. Często pojawia się też myślenie, że zamiana składników zmienia wynik, zwłaszcza gdy liczby są różne. W zadaniach z brakującą liczbą dziecko może wpisać liczbę z drugiej strony równania bez sprawdzenia, czy rzeczywiście pasuje.

W arkuszach z tego obszaru spotkasz zadania takie jak:

  • Ta sama suma, zamienione strony: dziecko ustala, co zostało zakryte, po zamianie składników.
  • Zamiana kolejności składników: porównaj dwie sumy: dziecko sprawdza, czy dwie sumy są równe.
  • Własności dodawania: brakujący składnik w równości: dziecko uzupełnia liczbę, która brakuje w równości.
  • Wygodna kolejność dodawania: dobierz porządek, wybierz wynik i prawda czy fałsz: dziecko wybiera wygodny sposób liczenia i ocenia podane stwierdzenia.
  • Cztery składniki, dwie wygodne pary: dziecko grupuje liczby w pary, które łatwo dodać.

Zadanie Dodawanie do 100 również występuje w zestawie tematów tego obszaru, ale zakres do 100 wykracza poza to, co w klasie 1 obejmuje omawiany obszar.

EW.MAT.I-III.3.1: wyjaśnia istotę działań matematycznych – dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia oraz związki między nimi; korzysta intuicyjnie z własności działań;

Typy zadań: Zamiana kolejności składników: porównaj dwie sumy · Własności dodawania: brakujący składnik w równości · Wygodna kolejność dodawania: dobierz porządek (kl. 2–3) · Dodawanie do 100: wygodna strategia i wyjaśnienie (kl. 2–3) · Ta sama suma, zamienione strony — co zakryto (kl. 2–4) · Wygodna kolejność dodawania: prawda czy fałsz (kl. 2–3) · Wygodna kolejność dodawania: wybierz wynik (kl. 2–3) · Cztery składniki, dwie wygodne pary (kl. 2–4)

Dodawanie w zakresie 100 – liczenie w pamięci

Dziecko uczy się w pamięci dodawać liczby w zakresie do 100, na przykład dodając do liczby dwucyfrowej jednocyfrową liczbę albo wielokrotność 10.

typów zadań: 1Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Według podstawy programowej uczeń ma dodawać w pamięci do podanej liczby jednocyfrową liczbę, liczbę 10 i 100 oraz wielokrotności 10 i 100, a w klasach 1–3 robi to najpierw w prostszych przykładach. Pisemnych algorytmów dodawania pod kreską podstawa na tym etapie nie wymaga, więc dziecko powinno radzić sobie głównie z liczeniem w głowie i ewentualnie z krótkim zapisem pośrednim.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko dodaje dziesiątki do jedności albo gubi jedną z części liczby. Na przykład przy 34 + 20 może zapisać 36, bo dodało 2 do ostatniej cyfry zamiast do cyfry dziesiątek. Podobne potknięcia pojawiają się, gdy wynik przekracza próg dziesiątkowy, np. przy 38 + 5, bo dziecko musi jednocześnie pamiętać o przeniesieniu do dziesiątek.

W tej części materiału zadania z dodawania do 100 mają formę: dodawanie na osi liczbowej, skok po planszy stu pól, dodawanie liczb dwucyfrowych, dodawanie trzech składników naraz, szyfr z dodawania, piramida liczbowa, tabelka z regułą dodawania oraz zadania typu „wybierz wynik”, „popraw błąd” i „która suma wyjdzie inna”. Dzięki nim dziecko może ćwiczyć zarówno obliczenia, jak i sprawdzanie wyników.

EW.MAT.I-III.3.2: dodaje do podanej liczby w pamięci i od podanej liczby odejmuje w pamięci: liczbę jednocyfrową, liczbę 10, liczbę 100 oraz wielokrotności 10 i 100 (w prostszych przykładach);

Typy zadań: Dodawanie na osi liczbowej · Dodawanie do 100: czy suma jest poprawna? (kl. 2–3) · Dodawanie do 100: skok po planszy stu pól (kl. 2–3) · Dodawanie do 100: wybierz wynik (kl. 2–3) · Dodawanie liczb dwucyfrowych (kl. 2–3) · Dodawanie na osi liczbowej do 100 (kl. 2–3) · Tabelka z regułą dodawania: uzupełnij wyniki (kl. 2–3) · Dodawanie do 100: popraw błąd (kl. 2–3) · Dodawanie do 100: połącz działanie z wynikiem (kl. 2–3) · Dodawanie: która suma wyjdzie inna (kl. 2–3) · Piramida liczbowa (kl. 2–3) · Szyfr z dodawania (kl. 2–3) · Trzy składniki naraz (do 100) (kl. 2–3)

Osiągnięcia w zakresie czytania tekstów matematycznych

Proste zadania tekstowe w klasie 1

Dziecko czyta krótką treść zadania z liczbami w zakresie 20, wybiera dodawanie lub odejmowanie i zapisuje rozwiązanie działaniem, równością z okienkiem albo rysunkiem.

typów zadań: 3Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 1 dziecko rozwiązuje proste zadania tekstowe z liczbami w zakresie 20, wykonując dodawanie i odejmowanie bez przekraczania progu dziesiątkowego. Podstawa programowa oczekuje, że uczeń dostrzeże problem matematyczny w treści i opisze rozwiązanie działaniem, równością z okienkiem, rysunkiem lub innym sposobem, który sam wybierze.

Najczęstszy błąd polega na tym, że dziecko łączy liczby z treści, zanim zrozumie, co dzieje się w zadaniu. Słowo „ubyło” wymaga odejmowania, a „razem” dodawania, więc przy pośpiechu łatwo wybrać złe działanie. Drugi częsty kłopot to liczba zbędna w treści, którą dziecko bierze do obliczeń, choć nie ma ona związku z pytaniem.

Zadania z tego tematu w arkuszach przybierają kilka form: zadanie proste (ile zostało), zadanie tekstowe (ile było na początku), wybór działania przy odejmowaniu (ubyło) lub dodawaniu (razem), zadanie z liczbą zbędną oraz zadanie z treścią, w którym dziecko wybiera poprawny wynik.

EW.MAT.I-III.4.1: analizuje i rozwiązuje zadania tekstowe proste i wybrane złożone; dostrzega problem matematyczny oraz tworzy własną strategię jego rozwiązania, odpowiednią do warunków zadania; opisuje rozwiązanie za pomocą działań, równości z okienkiem, rysunku lub w inny wybrany przez siebie sposób;

Typy zadań: Zadanie proste — ile zostało · Zadanie z liczbą zbędną — ile zostało · Zadanie tekstowe: ile było na początku · Wybierz działanie: dodawanie (razem) (kl. 2–3) · Wybierz działanie: odejmowanie (ubyło) (kl. 2–3) · Zadanie z treścią: wybierz poprawny wynik (kl. 2–3)

Osiągnięcia w zakresie rozumienia pojęć geometrycznych

Rozpoznawanie figur: kwadrat, trójkąt, koło

Dziecko uczy się rozpoznawać i nazywać prostokąt, kwadrat, trójkąt i koło wśród innych figur, także gdy są obrócone.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Dziecko rozpoznaje i nazywa figury: prostokąt, kwadrat, trójkąt i koło, a także wyodrębnia je spośród innych figur. Podstawa programowa opisuje tę umiejętność dla całego etapu edukacyjnego (klasy I-III), więc w pierwszej klasie chodzi o jej początek. Zadania w tym obszarze dotyczą przede wszystkim nazywania figur na rysunkach.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko nazywa figurę według jej położenia, a nie kształtu. Obrócony kwadrat może wyglądać dla dziecka jak inna figura, a trójkąt leżący na boku bywa uznawany za zupełnie inny. Drugim częstym problemem jest mylenie prostokąta z kwadratem, bo dziecko nie wie, że kwadrat też ma cztery kąty proste.

Zadania na tę umiejętność wyglądają następująco:

  • Jak nazywa się narysowana figura – dziecko podaje nazwę figury z rysunku.
  • Jak nazywa się ta obrócona figura? – ta sama figura jest pokazana w innym położeniu.
  • Figury na rysunku: ile trójkątów? – dziecko liczy trójkąty na rysunku, w którym figury się nakładają lub łączą.
  • Figury płaskie: prawda czy fałsz – dziecko ocenia zdania o figurach.
  • Jak nazywa się ta figura? Wybierz – dziecko wybiera właściwą nazwę spośród podanych.
  • Figury płaskie: popraw nazwę narysowanej figury – dziecko poprawia błędnie podaną nazwę.

Powiązanie z podstawą programową: Uczeń rozpoznaje figury geometryczne i wyodrębnia je spośród innych.
EW.MAT.I-III.5.1: rozpoznaje – w naturalnym otoczeniu (w tym na ścianach figur przestrzennych) i na rysunkach – figury geometryczne: prostokąt, kwadrat, trójkąt, koło; wyodrębnia te figury spośród innych figur; kreśli przy linijce odcinki i łamane; rysuje odręcznie prostokąty (w tym kwadraty), wykorzystując sieć kwadratową;

Typy zadań: Figury na rysunku: ile trójkątów? · Figury płaskie: popraw nazwę narysowanej figury · Figury płaskie: prawda czy fałsz · Jak nazywa się narysowana figura · Jak nazywa się ta figura? Wybierz · Jak nazywa się ta obrócona figura?

Osiągnięcia w zakresie stosowania matematyki w sytuacjach życiowych oraz w innych obszarach edukacji

Rytmy: dostrzeganie i kontynuowanie wzorów

Dziecko uczy się zauważać regułę w ciągu liczb lub figur i na jej podstawie przedłużyć wzór dalej.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko w klasie 1 potrafi zauważyć regułę w ciągu i ją przedłużyć. Dotyczy to przede wszystkim liczb w zakresie 20, np. ciągu rosnącego lub malejącego o stały krok. Dziecko wskazuje, jaka liczba powinna być następna albo która w ciągu jest brakująca.

Typowy błąd polega na tym, że dziecko patrzy na pojedynczy element zamiast na powtarzającą się regułę. Przy liczbach często dodaje inny krok niż ten, który widać w ciągu, albo zaczyna kontynuować od złego miejsca. Przy figurach zlicza wszystkie kwadraciki w jednej figurze zamiast zauważyć, co zmienia się od jednej figury do następnej.

W praktyce zadania na ten temat wyglądają następująco:

  • Kontynuuj rytm liczb oraz Kontynuuj rytm w dół: dopisywanie kolejnych liczb do ciągu.
  • Rytm liczbowy: o ile rośnie za każdym razem oraz Rytm liczbowy: jaka liczba zniknęła ze środka: określanie kroku i brakującego elementu.
  • Wzór z figur: ile kwadracików w następnej figurze?: przewidywanie kolejnej figury.
  • Następny wyraz rytmu (wybór odpowiedzi albo prawda czy fałsz), Jaki był pierwszy wyraz rytmu, Rytmy: znajdź element daleko w rytmie, Rytmy: popraw błędnie przedłużony rytm oraz Rytmy: który rośnie szybciej i o ile?

Podstawa programowa obejmuje też dostrzeganie rytmu w przyrodzie, sztuce i przedmiotach codziennych, ale jest to cel dla klas 1–3. Arkusze z tej kategorii w klasie 1 koncentrują się na rytmach liczbowych i figurowych.

EW.MAT.I-III.6.1: klasyfikuje obiekty i różne elementy środowiska społeczno-przyrodniczego z uwagi na wyodrębnione cechy; dostrzega rytm w środowisku przyrodniczym, sztuce użytkowej i innych wytworach człowieka, obecnych w środowisku dziecka;

Typy zadań: Kontynuuj rytm liczb · Kontynuuj rytm w dół · Wzór z figur: ile kwadracików w następnej figurze? · Jaki był pierwszy wyraz rytmu · Następny wyraz rytmu: prawda czy fałsz · Następny wyraz rytmu: wybierz poprawną odpowiedź · Rytm liczbowy: jaka liczba zniknęła ze środka · Rytmy: popraw błędnie przedłużony rytm · Rytm liczbowy: o ile rośnie za każdym razem · Rytmy: który rośnie szybciej i o ile? · Rytmy: znajdź element daleko w rytmie

Pozostałe typy zadań

Pozostałe typy zadań

typów zadań: 31Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Typy zadań: Odejmowanie do 10: prawda czy fałsz · Odejmowanie do 10: wybierz wynik · Odejmowanie do 5 · Odejmowanie do 5: prawda czy fałsz · Odejmowanie do 5: wybierz wynik · Odejmowanie w zakresie 10: ile zostało? · Odejmowanie do 100: skok wstecz po planszy stu pól (kl. 2–3) · Odejmowanie w zakresie 100 (kl. 2–3) · Odejmowanie krok po kroku (kl. 2–3) · Odejmowanie w zakresie 100: wybierz poprawny wynik (kl. 2–3) · Brakująca odjemna: wybierz liczbę (kl. 3) · Dwa odejmowania po kolei (do 100) (kl. 2–3) · Odejmowanie do 100: ile było na początku? (kl. 3) · Odejmowanie do 100: ubyło i przybyło, co zostało? (kl. 2–3) · Odejmowanie w zakresie 100: popraw cudzy wynik (kl. 2–3) · Odejmowanie do 100: sprawdź wynik i znajdź pomyłkę (kl. 3) · Odejmowanie z liczbą zbędną (do 100) (kl. 3) · Odczytaj długość z linijki · Zamiana centymetrów i milimetrów na milimetry (kl. 2–3) · Zamiana metrów i centymetrów na centymetry (kl. 2–3) · Centymetry na milimetry: prawda czy fałsz (kl. 2–3) · Centymetry na milimetry: wybierz poprawną odpowiedź (kl. 2–3) · Metry i centymetry: popraw błąd (kl. 2–3) · Dziesiątki i jedności · Dziesiątki i jedności: wybierz jedności · Dziesiątki w liczbie: ile pełnych dziesiątek? · Dziesiątki w liczbie: prawda czy fałsz · Dziesiątki w liczbie: wybierz ile · Dziesięć i jedności: jaka to liczba? · Dziesięć i jedności: prawda czy fałsz · Dziesięć i jedności: wybierz wynik · Liczby od 11 do 19: dziesiątka i jedności · Liczby od 11 do 19: prawda czy fałsz · Liczby od 11 do 19: wybierz wynik · Kratka: droga robota · Kratka: droga robota: wybierz wynik · Kratka: ile kratek w górę · Kratka: ile kratek w prawo · Kratka: robot idzie w lewo · Kratka: robot idzie w lewo: wybierz wynik · Kratka: robot idzie w prawo · Rząd kratek: ile między · Rząd kratek: ile między: wybierz wynik · Rząd kratek: na lewo od gwiazdki · Rząd kratek: na prawo od gwiazdki · Klasyfikacja według dwóch cech: obie naraz · Klasyfikacja według dwóch cech: żadna

Tak wygląda zadanie

Pierwsza konewka stojąca na schodach na taras ma 71 centymetrów długości, a druga konewka ma 34 centymetry długości. O ile centymetrów pierwsza konewka jest dłuższa od drugiej konewki?

71 - 34 = ?

Wskazówka: Aby dowiedzieć się, o ile dłuższa jest pierwsza konewka, porównaj obie długości i od większej wartości, czyli 71 centymetrów, odejmij mniejszą, czyli 34 centymetry.

Odpowiedź: 37 cm

Maja oszczędza na huśtawkę ogrodową: po pierwszym tygodniu ma w słoiku 12 zł, po drugim 19 zł, a po trzecim 26 zł. Każdego tygodnia dokłada taką samą kwotę. Ile pieniędzy będzie w słoiku po piątym tygodniu?

12 + 4 · 7 = ?

Wskazówka: Ile Maja dokłada każdego tygodnia? Licz dalej aż do piątego tygodnia.

Odpowiedź: 40

Płaski kamień kryje 11 ślimaków rzecznych. Obok kamienia widać jeszcze 3 ślimaki rzeczne. Ile ślimaków rzecznych jest razem?

11 + 3 = ?

Wskazówka: Na początek weź 11 ślimaków rzecznych pod kamieniem. Następnie dolicz 3 ślimaki rzeczne obok niego. Policz, ile jest ich razem.

Odpowiedź: 14

Na sprawdzian i na lekcję

Sprawdzian w grupach A–D

Na sprawdzian albo kartkówkę: wydruk w maksymalnie czterech grupach (A–D) — ten sam układ, w każdej grupie inne liczby i inna kolejność odpowiedzi, jeden wspólny klucz odpowiedzi.

Utwórz arkusz w grupach →
Popraw zadania w edytorze

Zmień liczby, kolejność i treść zadań na gotowym arkuszu.

Wypróbuj edytor →
Test wyboru

Te same zadania z odpowiedziami do wyboru i kartą odpowiedzi dla ucznia.

Utwórz test →

Powtórka z wcześniejszych klas

Tematy, które nie mają jeszcze typów zadań dla tej klasy — zadania pochodzą z klas wcześniejszych.

Rysowanie odcinków, łamanych i prostokątów

Dziecko uczy się rysować przy linijce odcinki i łamane o podanej długości oraz prostokąty o zadanych bokach.

Opis i typy zadań

Zgodnie z podstawą programową MEN (etap I–III, czyli klasy 1–3) dziecko kreśli przy linijce odcinki i łamane, a prostokąty, także kwadraty, rysuje odręcznie na sieci kwadratowej. Podstawa nie podaje dla tej umiejętności osobnego zakresu liczb. W klasie 1 długości i liczby w zadaniach mieszczą się w zakresie 20, zgodnie z resztą materiału dla tej klasy.

Typowy błąd polega na traktowaniu łamanej jak zbioru osobnych kresek. Dziecko kreśli boki w różnych miejscach, nie łącząc ich w jedną linię, albo przykłada linijkę tak, że zaczyna mierzyć od złego punktu. W prostokącie częsty jest błąd polegający na tym, że boki mają różne długości niż podano, bo dziecko liczy kratki z pominięciem jednej z nich.

W arkuszach z tego działu pojawiają się takie polecenia:

  • Narysuj łamaną o podanej długości – dziecko rysuje łamaną składającą się z kilku odcinków o zadanej łącznej długości.
  • Narysuj prostokąt o podanych bokach – dziecko rysuje prostokąt na sieci kwadratowej według wymiarów z polecenia.
  • Jak długa jest łamana? Wybierz – dziecko wskazuje poprawną długość łamanej spośród podanych odpowiedzi.
  • Długość łamanej: prawda czy fałsz – dziecko ocenia, czy podana długość łamanej jest prawdziwa.
  • Długość łamanej: popraw wynik – dziecko odnajduje i poprawia błędnie podaną długość łamanej.

EW.MAT.I-III.5.1: rozpoznaje – w naturalnym otoczeniu (w tym na ścianach figur przestrzennych) i na rysunkach – figury geometryczne: prostokąt, kwadrat, trójkąt, koło; wyodrębnia te figury spośród innych figur; kreśli przy linijce odcinki i łamane; rysuje odręcznie prostokąty (w tym kwadraty), wykorzystując sieć kwadratową;

Zamiana złotych na grosze

Dziecko uczy się zamieniać złote na grosze i odwrotnie, na przykład wie, że 2 zł to 200 gr.

Opis i typy zadań

Podstawa programowa opisuje tę umiejętność dla etapu I–III (klasy 1–3) i dla kwot do 100 zł. Ten arkusz dotyczy klasy 1, dlatego opisujemy tylko to, co pokazują zadania z tego zakresu: zamianę pełnych złotych na grosze i proste obliczenia z groszami w obrębie jednej złotówki.

Typowym błędem jest mylenie jednostek. Dziecko może zapisać 2 zł jako 2 gr albo 25 gr zamienić na 2 zł i 5 gr, bo traktuje zapis „2,50” jak dwie osobne liczby. Pomaga przypominanie, że 1 zł to 100 gr, a grosze są zawsze mniejszą jednostką.

W arkuszach z tego obszaru pojawiają się:

  • Zamiana złotych na grosze: dziecko przelicza pełne złote na grosze.
  • Pieniądze: ile brakuje do pełnej złotówki?: na przykład ile groszy brakuje do 1 zł, gdy mamy 30 gr.
  • Pieniądze: ile to pełnych złotych?: zadania w odwrotnym kierunku, czyli zamiana groszy na złote.
  • Złote na grosze: wybierz poprawną odpowiedź oraz prawda czy fałsz: dziecko ocenia gotowe zapisy kwot.

EW.MAT.I-III.6.3: wykonuje obliczenia pieniężne; zamienia złote na grosze i odwrotnie, rozróżnia nominały na monetach i banknotach, wskazuje różnice w ich sile nabywczej;

Odczytywanie godzin na zegarze

Dziecko uczy się poprawnie odczytywać pełne godziny na tradycyjnej tarczy ze wskazówkami oraz na zegarze elektronicznym w systemie 24-godzinnym.

Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie 1 dziecko uczy się rozpoznawać czas na zegarze ze wskazówkami oraz na wyświetlaczu elektronicznym w systemie 24-godzinnym. Poznaje podstawowe jednostki czasu, takie jak doba, godzina, minuta i sekunda, a także oswaja się z tarczą zegara, na której liczby mogą być zapisane znakami rzymskimi w zakresie do XII.

Częstym problemem na tym etapie jest mylenie wskazówki godzinowej z minutową ze względu na ich różną długość oraz trudność w powiązaniu godzin popołudniowych na zegarze elektronicznym z tradycyjną tarczą — na przykład zrozumienie, że godzina 15:00 na wyświetlaczu odpowiada godzinie 3 po południu.

Zadania z szablonu Odczytywanie zegara polegają zazwyczaj na wskazaniu właściwej godziny na rysunku tarczy zegarowej, dorysowaniu brakujących wskazówek do podanego czasu lub dopasowaniu zapisu cyfrowego do układu wskazówek.

EW.MAT.I-III.6.4: odczytuje godziny na zegarze ze wskazówkami oraz elektronicznym (wyświetlającym cyfry w systemie 24-godzinnym); wykonuje proste obliczenia dotyczące czasu; posługuje się jednostkami czasu: doba, godzina, minuta, sekunda; posługuje się stoperem, aplikacjami telefonu, tabletu, komputera; zapisuje daty np. swojego urodzenia lub datę bieżącą; posługuje się kalendarzem; odczytuje oraz zapisuje znaki rzymskie co najmniej do XII;

Typy zadań: Odczyt zegara: która godzina jest na tarczy (kl. 2–3) · Odczyt zegara: prawda czy fałsz (kl. 2–3) · Odczytywanie zegara (kl. 3) · Zegar: ile minut do pełnej godziny? (kl. 3) · Zegar: który pokazuje wcześniejszą godzinę? (kl. 3) · Zegar: popraw błąd w odczycie (kl. 2–3)

Więcej o tej klasie

Czego uczy się dziecko z matematyki w klasie 1?

W klasie 1 dziecko liczy w zakresie 20, dodaje i odejmuje w pamięci, porównuje liczby i rozpoznaje podstawowe figury. Poznaje zegar, kalendarz i pierwsze zadania z treścią — najczęściej jednodziałaniowe, opisywane rysunkiem.

Ważne o podstawie programowej: polska podstawa dla edukacji wczesnoszkolnej jest sformułowana blokowo — mówi, co uczeń umie na koniec klasy III, a nie osobno po klasie I i II. Dlatego w sekcji „Zakres programowy” poniżej widzisz pełny blok klas I–III wraz z cytatami z rozporządzenia — a lista szablonów zadań pokazuje to, co z tego bloku realizujemy właśnie w klasie 1.

Powiązanie z podstawą programową

Każdy wiersz to wymaganie podstawy programowej w brzmieniu z urzędowego źródła podlinkowanego niżej, obok nasze tematy.

WymaganieNasze tematy
EW.MAT.I-III.1 · Osiągnięcia w zakresie rozumienia stosunków przestrzennych i cech wielkościowych.
EW.MAT.I-III.1.1 określa i prezentuje wzajemne położenie przedmiotów na płaszczyźnie i w przestrzeni; określa i prezentuje kierunek ruchu przedmiotów oraz osób; określa położenie przedmiotu na prawo/na lewo od osoby widzianej z przodu (także przedstawionej na fotografii czy obrazku);
EW.MAT.I-III.1.2 porównuje przedmioty pod względem wyróżnionej cechy wielkościowej, np. długości czy masy; dokonuje klasyfikacji przedmiotów; Porównywanie przedmiotów według długości i masy
EW.MAT.I-III.1.3 posługuje się pojęciami: pion, poziom, skos. Pion, poziom, skos: nazywanie kierunku linii
EW.MAT.I-III.2 · Osiągnięcia w zakresie rozumienia liczb i ich własności.
EW.MAT.I-III.2.1 liczy (w przód i wstecz) od podanej liczby po 1, po 2, po 10 itp.; Liczenie w przód i wstecz co kilka
EW.MAT.I-III.2.2 odczytuje i zapisuje, za pomocą cyfr, liczby od zera do tysiąca oraz wybrane liczby do miliona (np. 1 500, 10 000, 800 000);
EW.MAT.I-III.2.3 wyjaśnia znaczenie cyfr w zapisie liczby; wskazuje jedności, dziesiątki, setki itd., określa kolejność, posługując się liczbą porządkową; Liczebniki porządkowe: pierwszy, drugi, trzeci
EW.MAT.I-III.2.4 porównuje liczby; porządkuje liczby od najmniejszej do największej i odwrotnie; rozumie sformułowania typu: liczba o 7 większa, liczba o 10 mniejsza; stosuje znaki: <, =, >. Porównywanie liczb do 100
EW.MAT.I-III.3 · Osiągnięcia w zakresie posługiwania się liczbami.
EW.MAT.I-III.3.1 wyjaśnia istotę działań matematycznych – dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia oraz związki między nimi; korzysta intuicyjnie z własności działań; Zamiana składników i wygodna kolejność dodawania
EW.MAT.I-III.3.2 dodaje do podanej liczby w pamięci i od podanej liczby odejmuje w pamięci: liczbę jednocyfrową, liczbę 10, liczbę 100 oraz wielokrotności 10 i 100 (w prostszych przykładach); Dodawanie w zakresie 100 – liczenie w pamięci · Dodawanie w zakresie 20 bez przekraczania progu
EW.MAT.I-III.3.3 mnoży i dzieli w pamięci w zakresie tabliczki mnożenia; mnoży w pamięci przez 10 liczby mniejsze od 20; rozwiązuje równania z niewiadomą zapisaną w postaci okienka (uzupełnia okienko); stosuje własne strategie, wykonując obliczenia; posługuje się znakiem równości i znakami czterech podstawowych działań;
EW.MAT.I-III.3.4 dodaje i odejmuje liczby dwucyfrowe, zapisując w razie potrzeby cząstkowe wyniki działań lub, wykonując działania w pamięci, od razu podaje wynik; oblicza sumy i różnice większych liczb w prostych przykładach typu: 250 + 50, 180 – 30; mnoży liczby dwucyfrowe przez 2, zapisując, jeśli ma taką potrzebę, cząstkowe wyniki działań; przy obliczeniach stosuje własne strategie.
EW.MAT.I-III.4 · Osiągnięcia w zakresie czytania tekstów matematycznych.
EW.MAT.I-III.4.1 analizuje i rozwiązuje zadania tekstowe proste i wybrane złożone; dostrzega problem matematyczny oraz tworzy własną strategię jego rozwiązania, odpowiednią do warunków zadania; opisuje rozwiązanie za pomocą działań, równości z okienkiem, rysunku lub w inny wybrany przez siebie sposób; Proste zadania tekstowe w klasie 1
EW.MAT.I-III.4.2 układa zadania i je rozwiązuje, tworzy łamigłówki matematyczne, wykorzystuje w tym procesie własną aktywność artystyczną, techniczną, konstrukcyjną; wybrane działania realizuje za pomocą prostych aplikacji komputerowych.
EW.MAT.I-III.5 · Osiągnięcia w zakresie rozumienia pojęć geometrycznych.
EW.MAT.I-III.5.1 rozpoznaje – w naturalnym otoczeniu (w tym na ścianach figur przestrzennych) i na rysunkach – figury geometryczne: prostokąt, kwadrat, trójkąt, koło; wyodrębnia te figury spośród innych figur; kreśli przy linijce odcinki i łamane; rysuje odręcznie prostokąty (w tym kwadraty), wykorzystując sieć kwadratową; Rozpoznawanie figur: kwadrat, trójkąt, koło · Rysowanie odcinków, łamanych i prostokątów
EW.MAT.I-III.5.2 mierzy długości odcinków, boków figur geometrycznych itp.; podaje wynik pomiaru, posługując się jednostkami długości: centymetr, metr, milimetr; wyjaśnia związki między jednostkami długości; posługuje się wyrażeniami dwumianowanymi; wyjaśnia pojęcie kilometr;
EW.MAT.I-III.5.3 mierzy obwody różnych figur za pomocą narzędzi pomiarowych, także w kontekstach z życia codziennego; oblicza obwód trójkąta i prostokąta (w tym także kwadratu) o danych bokach;
EW.MAT.I-III.5.4 dostrzega symetrię w środowisku przyrodniczym, w sztuce użytkowej i innych wytworach człowieka obecnych w otoczeniu dziecka.
EW.MAT.I-III.6 · Osiągnięcia w zakresie stosowania matematyki w sytuacjach życiowych oraz w innych obszarach edukacji.
EW.MAT.I-III.6.1 klasyfikuje obiekty i różne elementy środowiska społeczno-przyrodniczego z uwagi na wyodrębnione cechy; dostrzega rytm w środowisku przyrodniczym, sztuce użytkowej i innych wytworach człowieka, obecnych w środowisku dziecka; Rytmy: dostrzeganie i kontynuowanie wzorów
EW.MAT.I-III.6.2 dzieli na dwie i cztery równe części, np. kartkę papieru, czekoladę; używa pojęć: połowa, dwa i pół, cztery równe części, czwarta część lub ćwierć;
EW.MAT.I-III.6.3 wykonuje obliczenia pieniężne; zamienia złote na grosze i odwrotnie, rozróżnia nominały na monetach i banknotach, wskazuje różnice w ich sile nabywczej; Zamiana złotych na grosze
EW.MAT.I-III.6.4 odczytuje godziny na zegarze ze wskazówkami oraz elektronicznym (wyświetlającym cyfry w systemie 24-godzinnym); wykonuje proste obliczenia dotyczące czasu; posługuje się jednostkami czasu: doba, godzina, minuta, sekunda; posługuje się stoperem, aplikacjami telefonu, tabletu, komputera; zapisuje daty np. swojego urodzenia lub datę bieżącą; posługuje się kalendarzem; odczytuje oraz zapisuje znaki rzymskie co najmniej do XII; Odczytywanie godzin na zegarze
EW.MAT.I-III.6.5 mierzy temperaturę za pomocą termometru oraz odczytuje ją;
EW.MAT.I-III.6.6 dokonuje obliczeń szacunkowych w różnych sytuacjach życiowych;
EW.MAT.I-III.6.7 waży; używa określeń: kilogram, dekagram, gram, tona; zna zależności między tymi jednostkami; odmierza płyny; używa określeń: litr, pół litra, ćwierć litra;
EW.MAT.I-III.6.8 wykorzystuje warcaby, szachy i inne gry planszowe lub logiczne do rozwijania umiejętności myślenia strategicznego, logicznego, rozumienia zasad itd.; przekształca gry, tworząc własne strategie i zasady organizacyjne;
EW.MAT.I-III.6.9 wykorzystuje nabyte umiejętności do rozwiązywania problemów, działań twórczych i eksploracji świata, dbając o własny rozwój i tworząc indywidualne strategie uczenia się.
Na tym etapie obliczenia prowadzi się pamięciowo, ze wsparciem zapisu cząstkowego — podstawa nie wymaga algorytmów pisemnych (dodawania pod kreską, dzielenia pisemnego); to materiał II etapu edukacyjnego.
Pojęcia wprowadzamy w kolejności: manipulacja konkretami, rysunek i schemat (oś liczbowa, tabela pozycyjna, diagram słupkowy), dopiero potem zapis symboliczny.

Podstawa prawna

Spoza programu — zadania dodatkowe

Zadania, których program tej klasy nie przewiduje, a inne kraje uczą ich na tym poziomie. Darmowe jak wszystko tutaj i nigdy nie mieszają się z działami ani z gotowymi testami z programu.