Polski
Egzamin (Polska)

Egzamin ósmoklasisty z matematyki — próbny egzamin do druku

  • 125 minutCzas
  • 30 pkt21 zadań
  • Bez kalkulatoraPrzybory

Przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty z matematyki: jak wygląda arkusz CKE, ile trwa i jak jest punktowany — a przede wszystkim próbny egzamin do wydruku jednym kliknięciem: 21 zadań w układzie arkusza CKE, z punktacją, kluczem odpowiedzi i diagnozą błędów.

Za darmo: przykładowe arkusze i demo edytora bez konta.

Jak wygląda egzamin ósmoklasisty z matematyki?

Egzamin z matematyki trwa 125 minut (uczniowie z dostosowaniem warunków mogą dostać do 40 minut więcej). Arkusz zawiera 20–21 zadań, za które można zdobyć 30 punktów:

  • 14–15 zadań zamkniętych — po 1 punkcie: wybór jednej odpowiedzi, prawda–fałsz, dobieranie; to około połowy wyniku,
  • 5–6 zadań otwartych — po 2 albo 3 punkty; oceniany jest cały tok rozumowania, a za niepełne rozwiązanie też można dostać część punktów.

W arkuszu najpierw są zadania zamknięte, potem otwarte. Egzaminu nie można „nie zdać” — wynik podaje się w procentach i w skali centylowej. Szczegóły i przykładowe arkusze: informatory Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Próbny egzamin jednym kliknięciem

Przycisk „Ułóż próbny egzamin do druku” składa arkusz w układzie CKE: 15 zadań zamkniętych (wybór jednej z czterech odpowiedzi A–D oraz tak/nie) i 6 otwartych, z liczbą punktów przy każdym zadaniu, sumą i instrukcją w nagłówku. Klucz odpowiedzi ma kolumnę punktów.

Każda zła odpowiedź w zadaniu zamkniętym to nazwany błąd — pod kluczem widać, kto „pomnożył podstawę przez wykładnik”, a kto „dodał przyprostokątne zamiast użyć twierdzenia Pitagorasa”. Nauczyciel od razu wie, co powtórzyć. Każde kliknięcie losuje inny zestaw i inne liczby, a każdą sekcję arkusza można potem zmienić.

Co obejmuje egzamin?

Egzamin sprawdza wymagania podstawy programowej z całej szkoły podstawowej, z akcentem na klasy 7–8: potęgi i pierwiastki, procenty w praktyce, proporcjonalność, liczby wymierne, wyrażenia algebraiczne i równania, twierdzenie Pitagorasa, figury i bryły, prawdopodobieństwo i odczyt danych.

Ważne o podstawie programowej: nowa podstawa (Dz.U. 2026 poz. 378) obejmie klasę 8 od roku szkolnego 2030/2031 — do tego czasu ósmoklasiści uczą się według podstawy z 2017 r., a zakres działów egzaminu jest w obu podstawach zbliżony. Materiał klas 7 i 8 znajdziesz też na stronach klasy 7 i klasy 8.

Przykładowe arkusze dla tej klasy (PDF)

Umiejętności krok po kroku

Liczby

Procent danej liczby – jak liczyć na egzaminie

Uczeń potrafi obliczyć, ile wynosi podany procent danej liczby lub wielkości, także w zadaniach osadzonych w praktycznym kontekście.

typów zadań: 19Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Punkty podstawy programowej dla klas IV–VI dotyczą rozumienia 100% jako całości, 50% jako połowy, 25% jako jednej czwartej, 10% jako jednej dziesiątej i 1% jako jednej setnej danej wielkości. Dla klas VII–VIII podstawa wymaga obliczania podanego procentu danej liczby, również w zadaniach tekstowych. Na egzaminie ósmoklasisty w wersji próbnej pojawiają się więc zarówno zadania z procentami mniejszymi niż 1, jak i większymi niż 100.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń bierze procent z niewłaściwej liczby, zwłaszcza gdy w zadaniu jest więcej danych, a część z nich nie jest potrzebna. Przy procentach większych niż 100 wielu uczniów spodziewa się wyniku mniejszego od podanej liczby, bo przyzwyczaili się, że część jest zawsze mniejsza od całości.

W praktyce zadania na ten temat w arkuszu mają kilka form:

  • Oblicz procent liczby oraz Procent liczby krok po kroku – proste obliczenia z jasno podanym procentem.
  • Procent liczby w zadaniu tekstowym i Procent liczby na modelu paskowym – liczba ukryta w opisie lub przedstawiona na rysunku.
  • Procent większy niż 100 i Procent mniejszy niż 1 – zadania sprawdzające rozumienie wielkości procentu.
  • Procent liczby: dane zbędne i Procent liczby: porównaj dwa wyniki – wybór właściwych danych i porównanie wyników.

MAT.IV-VI.1.33: interpretuje 100 % danej wielkości jako całość, 50 % – jako połowę, 25 % – jako jedną czwartą, 10 % – jako jedną dziesiątą, 1 % – jako jedną setną część tej wielkości
MAT.IV-VI.1.34: oblicza procent danej wielkości w przypadkach osadzonych w kontekście praktycznym
MAT.VII-VIII.1.1.b: podany procent danej liczby

Typy zadań: Oblicz procent liczby · Procent liczby krok po kroku · Procent liczby na modelu paskowym · Procent liczby — wybierz odpowiedź · Procent liczby: dane zbędne · Procent liczby: prawda czy fałsz · Procent liczby: znajdź błąd · Procent mniejszy niż 1 · Procent większy niż 100 · Procent z liczby: procent jako ułamek · Procenty dwóch liczb: porównaj · Procenty różnych liczb: uporządkuj · Procent liczby: dobierz wartości · Procent liczby: dokończ zdanie · Procent liczby: oceń dwa zdania · Procent liczby: porównaj dwa wyniki · Procent liczby w zadaniu tekstowym · Procent liczby: zamiana procentu z liczbą · Procent z reszty: ile osób przychodzi pieszo

Ceny po podwyżce i obniżce o procent

Uczeń potrafi obliczyć, ile wyniesie cena lub wartość po podwyżce albo obniżce o podany procent, oraz wyznaczyć cenę sprzed takiej zmiany.

typów zadań: 16Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń ma stosować obliczenia procentowe w praktycznych sytuacjach, zwłaszcza finansowych: obliczać cenę po podwyżce lub obniżce oraz cenę przed podwyżką albo obniżką. Podstawa programowa w tym punkcie nie podaje konkretnego zakresu liczb, więc zadania dobiera się przede wszystkim według treści z życia codziennego.

Typowy błąd polega na tym, że procent liczy się od nowej wartości zamiast od wartości wyjściowej. Często też uczeń spodziewa się, że podwyżka o 20% i potem obniżka o 20% przywrócą pierwotną cenę. Dzieje się tak, bo każda zmiana działa na inną podstawę, więc wyniki się nie znoszą.

W arkuszu takie zadanie pojawia się w kilku postaciach:

  • zwiększ lub zmniejsz liczbę o procent,
  • obniżka z treścią: ile zapłacimy po obniżce,
  • obniżka o procent: jaka była cena przed obniżką,
  • zmiana o procent: najpierw podwyżka, potem obniżka,
  • zmiana o procent: znajdź błąd oraz prawda czy fałsz.

MAT.VII-VIII.1.2: stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Cena po podwyżce i po obniżce: porównaj · Cena przed obniżką: pytanie odwrotne · Obniżka procentowa krok po kroku · Podwyżka o procent — wybierz odpowiedź · Podwyżka procentowa krok po kroku · Zmniejsz o procent · Zwiększ o procent · Obniżka: o ile procent zmalała liczba? · Podwyżka: o ile procent wzrosła liczba? · Zmiana o procent: podwyżka i obniżka — prawda czy fałsz · Zmiana o procent: znajdź błąd · Obniżka o procent: jaka była liczba przed obniżką? · Zmiana o procent: najpierw podwyżka, potem obniżka · Obniżka procentowa: z treścią, ile po obniżce · Podwyżka, potem obniżka o procent: cena końcowa · Wzrost procentowy: z treścią, ile po wzroście

Obliczanie potęg liczb o wykładniku naturalnym

Ósmoklasista potrafi sprawnie obliczyć wartość potęgi liczby wymiernej, w szczególności liczby całkowitej, gdy wykładnik jest liczbą naturalną.

typów zadań: 9Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń podnosi liczby wymierne — w tym liczby całkowite dodatnie i ujemne — do potęg o wykładnikach naturalnych. Rozumie zapis potęgi jako wielokrotne mnożenie tej samej liczby przez siebie i potrafi wyznaczyć jej dokładny wynik liczbowy.

Typowym błędem na egzaminie jest mylenie potęgowania ze zwykłym mnożeniem podstawy przez wykładnik (na przykład przyjmowanie, że 3 do potęgi 3 to 9 zamiast 27). Trudność sprawiają też znaki liczb ujemnych: uczniowie często gubią minus lub zapominają, że potęga o parzystym wykładniku daje wynik dodatni tylko wtedy, gdy liczba ujemna znajduje się w nawiasie.

W arkuszu próbnym sprawdzian tej umiejętności przybiera formę zadań otwartych wymagających wpisania wyniku, takich jak oblicz potęgę liczby całkowitej, lub zadań zamkniętych w formule wartość potęgi — wybierz odpowiedź, gdzie uczeń wskazuje poprawny wynik spośród podanych propozycji.

MAT.VII-VIII.1.3: oblicza potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych

Typy zadań: Dwie potęgi: porównaj · Oblicz potęgę liczby całkowitej · Oblicz potęgę ułamka · Potęga z minusem: wartość wyrażenia: wybierz odpowiedź · Wartość potęgi — wybierz odpowiedź · Potęgi liczb ujemnych w wyrażeniu · Potęgi: dobierz wartości · Potęgi: dokończ zdanie · Potęgi: oceń dwa zdania

Odsetki od lokaty rocznej – jak to liczyć

Dziecko uczy się obliczać, ile zarobi lokata po roku, czyli jaki procent kwoty wpłaconej stanowią odsetki i jaka jest wartość lokaty po roku.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń ma stosować obliczenia procentowe do problemów z życia, w tym finansowych. Jednym z przykładów z podstawy programowej jest obliczanie odsetek dla rocznej lokaty. Podstawy programowej nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, dlatego nie będziemy go tu wskazywać. W praktyce oznacza to, że dziecko potrafi wyliczyć, ile wyniosą odsetki od danej kwoty przy danym oprocentowaniu, i zapisać wynik w złotówkach.

Najczęstszy błąd polega na pomyleniu procentu z kwotą. Uczeń słyszy „4%” i zapisuje „4 zł” albo zapomina podzielić przez 100. Często zdarza się też, że dziecko liczy odsetki poprawnie, ale nie dodaje ich do wpłaconej kwoty, więc podaje tylko zysk zamiast wartości lokaty po roku. Warto sprawdzić, o co pyta zadanie: o same odsetki czy o kwotę na koncie.

W arkuszu próbnym takie zadania pojawiają się w kilku formach:

  • Odsetki od lokaty – obliczenie odsetek od podanej kwoty i oprocentowania.
  • Odsetki od lokaty: wybierz kwotę – wybór poprawnej odpowiedzi spośród kilku wyników.
  • Odsetki od lokaty: prawda czy fałsz – ocena prawdziwości zdań o lokacie.
  • Odsetki z dwóch lokat: porównaj – ustalenie, która lokata przyniesie większy zysk.
  • Odsetki od lokaty: znajdź błąd – wskazanie błędu w gotowym rozwiązaniu.
  • Odsetki proste krok po kroku – rozwiązanie zadania z rozpisanymi etapami.
  • Kapitał z odsetek po roku: pytanie odwrotne – wyliczenie wpłaconej kwoty na podstawie znanej wartości lokaty po roku.

MAT.VII-VIII.1.2: stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Kapitał z odsetek po roku: pytanie odwrotne · Odsetki od lokaty · Odsetki od lokaty: prawda czy fałsz · Odsetki od lokaty: wybierz kwotę · Odsetki od lokaty: znajdź błąd · Odsetki proste krok po kroku · Odsetki z dwóch lokat: porównaj · Lokata na dwa lata z kapitalizacją: kwota końcowa

Pierwiastki kwadratowe i sześcienne – jak je liczyć

Uczeń oblicza pierwiastki kwadratowe i sześcienne z liczb będących kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych, a pozostałe wartości przybliża za pomocą kalkulatora.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Ten wymóg z podstawy programowej obowiązuje w całym etapie klas VII–VIII, a w tym arkuszu ósmoklasisty pojawia się w zadaniach na pierwiastki. Dziecko ma umieć wskazać, czy liczba jest kwadratem (np. 49, 0,04 lub 9/16) albo sześcianem (np. 27 lub 0,008), i na tej podstawie podać dokładny pierwiastek. Liczby, które nie są takimi potęgami, przybliża kalkulatorem.

Typowy błąd polega na pomyleniu pierwiastka z kwadratem liczby, na przykład zapisaniu √16 = 8 zamiast 4. Wynika to z tego, że pierwiastek jest działaniem odwrotnym do potęgowania: trzeba zapytać, jaka liczba podniesiona do kwadratu (albo do sześcianu) daje podaną wartość. Drugi częsty błąd to traktowanie √(a+b) jak √a + √b.

W próbnym egzaminie takie umiejętności sprawdzają zadania w stylu:

  • Oblicz pierwiastek kwadratowy i Oblicz pierwiastek sześcienny – obliczenie wartości z liczby będącej idealnym kwadratem lub sześcianem.
  • Pierwiastek kwadratowy: wybierz wartość i Pierwiastek sześcienny: wybierz odpowiedź – wybór poprawnego wyniku spośród podanych.
  • Pierwiastki i potęgi: uporządkuj – ustawienie kilku wyrażeń od najmniejszego do największego.
  • Bok kwadratu z pola: pytanie odwrotne – zastosowanie pierwiastka w zadaniu z geometrii, gdy znane jest pole.

MAT.VII-VIII.1.7: oblicza wartości pierwiastków kwadratowych i sześciennych z liczb, które są odpowiednio kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych, a przybliżone wartości pierwiastków z innych liczb oblicza za pomocą kalkulatora

Typy zadań: Oblicz pierwiastek kwadratowy · Oblicz pierwiastek sześcienny · Pierwiastek kwadratowy: wybierz wartość · Pierwiastek sześcienny: wybierz odpowiedź · Bok kwadratu z pola: pytanie odwrotne · Pierwiastki i potęgi: uporządkuj · Pierwiastki: dobierz wartości · Pierwiastki: oceń dwa zdania

Proporcja z brakującą wartością w zadaniach

Dziecko uczy się znajdować nieznaną liczbę w proporcji, gdy zna pozostałe trzy wyrazy, na przykład ile kosztuje inna liczba sztuk tego samego towaru.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń rozpoznaje zależność wprost proporcjonalną i na jej podstawie wyznacza wartość jednej wielkości, gdy zna drugą, a także stosuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w zadaniach praktycznych. Podstawa programowa dla klas 7-8 opisuje to ogólnie, bez wskazania konkretnego zakresu liczb, więc nie podajemy go tutaj. Wcześniej, w klasach 4-6, dziecko uczy się rozumowania proporcjonalnego jako sposobu ułatwiającego mnożenie i dzielenie.

Częsty błąd polega na tym, że uczeń dodaje liczby zamiast mnożyć lub dzielić przez stały czynnik albo myli kolejność wielkości w proporcji, na przykład zapisuje sztuki zamiast ceny. Pomaga sprawdzenie, czy wynik ma sens: większa liczba sztuk powinna dawać proporcjonalnie większą wartość.

W próbnym arkuszu takie zadania pojawiają się w kilku formach:

  • Proporcja: brakująca wartość oraz Proporcja: brakujący trzeci wyraz,
  • Proporcja w zadaniu: przeliczenie na inną liczbę sztuk,
  • Proporcjonalność prosta: uzupełnij tabelę,
  • Proporcja: wybierz brakujący wyraz, Proporcja: prawda czy fałsz oraz Proporcja: znajdź błąd.

MAT.VII-VIII.1.10: rozpoznaje zależności wprost proporcjonalne, stosuje je do wyznaczania wartości jednej wielkości na podstawie drugiej oraz wykorzystuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym
MAT.IV-VI.6.3.d: używa rozumowania proporcjonalnego, także jako metody ułatwiającej mnożenie i dzielenie.

Typy zadań: Proporcja: brakująca wartość · Proporcja: prawda czy fałsz · Proporcja: wybierz brakujący wyraz · Proporcja: znajdź błąd · Proporcja w zadaniu: przeliczenie na inną liczbę sztuk · Proporcja: brakujący trzeci wyraz · Proporcjonalność prosta: uzupełnij tabelę

Jakim procentem jednej liczby jest druga

Dziecko uczy się podać, jaką częścią jednej liczby jest druga liczba, i wyrazić tę część w procentach.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko potrafi określić, jakim procentem jednej liczby jest druga liczba, czyli jaką część całości stanowi dana wielkość. Podstawa programowa dla etapu VII–VIII wskazuje tę umiejętność, ale nie podaje dla niej konkretnego zakresu liczb, dlatego zadania w tym arkuszu opieramy na formach opisanych poniżej.

Typowy błąd polega na zamianie kolejności: dziecko dzieli przez złą liczbę, czyli liczy, jakim procentem liczby 30 jest liczba 12, i zamiast 12 dzieli przez 30. Często zapomina też o tym, że wynik trzeba pomnożyć przez 100, żeby otrzymać procenty. Warto wtedy zapytać, która liczba jest "całością", czyli tą, z którą porównujemy.

W arkuszu takie zadanie może mieć jedną z następujących form:

  • Jakim procentem jest liczba? Dziecko oblicza, jaką część podanej całości stanowi wskazana liczba.
  • Jaki to procent całości? Dziecko ustala procent, który wyznacza część względem całości.
  • Jakim procentem: porównaj dwa udziały? Dziecko porównuje dwie części tej samej całości.
  • Jakim procentem: zamień ułamek na procent? Dziecko przekształca ułamek na zapis procentowy.
  • Jaki to procent: wybierz wynik? Dziecko wybiera poprawny wynik spośród podanych odpowiedzi.
  • Procent: reszta całości: wybierz odpowiedź? Dziecko oblicza, jaki procent całości zostaje po odjęciu części.

MAT.VII-VIII.1.1.a: jakim procentem jednej liczby jest druga liczba

Typy zadań: Jakim procentem jest liczba? · Jakim procentem: zamień ułamek na procent · Procent: reszta całości: wybierz odpowiedź · Jaki to procent: wybierz wynik · Jakim procentem: porównaj dwa udziały · Jaki to procent całości?

Notacja wykładnicza: zapis liczb z potęgą dziesięciu

Dziecko uczy się zapisywać liczby w notacji wykładniczej oraz porównywać liczby zapisane w ten sposób.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko zapisuje liczby w postaci iloczynu liczby (mantysy) i potęgi dziesięciu. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb dla klasy 8, dlatego w praktyce najważniejsze jest rozumienie samej budowy zapisu: co oznacza wykładnik i jak wpływa na wartość liczby.

Typowym błędem jest mylenie wykładnika z mantysą, czyli wybór potęgi dziesięciu bez sprawdzenia, czy pasuje do podanej liczby. Dziecko może też porównywać liczby zapisane w notacji tylko po samym wykładniku, bez uwzględnienia mantysy, i w efekcie wybrać złą odpowiedź.

W arkuszu zadania z tego obszaru mogą mieć formę: Notacja wykładnicza (zapis liczby w tej postaci), Notacja wykładnicza: wybierz wykładnik oraz Notacja wykładnicza: mantysa: wybierz odpowiedź. Pojawiają się też zadania Liczby z potęgami dziesięciu: porównaj oraz Notacja wykładnicza w zadaniu: która potęga dziesięciu, w których trzeba wskazać właściwą potęgę lub porównać wartości.

MAT.VII-VIII.1.6: zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób

Typy zadań: Liczby z potęgami dziesięciu: porównaj · Notacja wykładnicza · Notacja wykładnicza: mantysa: wybierz odpowiedź · Notacja wykładnicza: wybierz wykładnik · Notacja wykładnicza w zadaniu: która potęga dziesięciu · Notacja wykładnicza: dobierz wartości

Podział w stosunku

Dziecko uczy się dzielić podaną wielkość na dwie lub trzy części zgodnie z zadanym stosunkiem, stosując zależność wprost proporcjonalną w zadaniach z treścią.

typów zadań: 6Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń rozpoznaje zależność wprost proporcjonalną i stosuje ją w praktyce. Jednym z zastosowań jest podział podanej całości na dwie lub trzy części, których wielkości pozostają w zadanym stosunku, na przykład przy dzieleniu kwoty, ilości lub długości w zadaniu z kontekstem.

Najczęstszy błąd polega na tym, że dziecko traktuje liczby ze stosunku jak gotowe porcje. Na przykład przy stosunku 2 : 3 dzieli całość przez 2 zamiast przez sumę części, czyli 5. Wynika to z tego, że stosunek opisuje udziały w całości, a nie same wielkości. Druga typowa pomyłka to brak sprawdzenia: po podziale nie zlicza się, czy części dają w sumie całość.

W arkuszu takie zadania występują w kilku formach:

  • Podział w danym stosunku, zadanie z treścią: uczeń zamienia opis sytuacji na podział całości.
  • Podział w danym stosunku: rachunkowe zadanie bez kontekstu.
  • Podział w danym stosunku: wybierz część: uczeń wylicza jedną z części i wskazuje poprawną odpowiedź.
  • Podział w stosunku: model paskowy: uczeń rysuje pasek podzielony na równe odcinki, co pomaga zobaczyć udziały w całości.
  • Podział w stosunku: jedna część, wybierz odpowiedź: uczeń wyznacza jedną część bez obliczania pozostałych.

MAT.VII-VIII.1.10: rozpoznaje zależności wprost proporcjonalne, stosuje je do wyznaczania wartości jednej wielkości na podstawie drugiej oraz wykorzystuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym

Typy zadań: Podział w danym stosunku · Podział w stosunku: jedna część: wybierz odpowiedź · Podział w stosunku: model paskowy · Podział w danym stosunku: wybierz część · Podział w stosunku: o ile więcej dostał największy · Podział w danym stosunku — zadanie z treścią

Wyłączanie i włączanie czynnika pod pierwiastek

Uczeń uczy się wyciągać czynnik przed znak pierwiastka i wprowadzać go pod pierwiastek, by uprościć wyrażenie lub porównać liczby.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń powinien umieć wyłączać czynnik przed znak pierwiastka oraz włączać liczbę pod znak pierwiastka, a także stosować własności pierwiastków kwadratowych i sześciennych przy działaniach na nich. Zakres liczb, z którym pracuje się w tym obszarze, wynika z zadań przygotowanych do arkusza, a nie z ogólnego opisu etapu.

Najczęstszy błąd polega na źle wykonanym przenoszeniu czynnika. Przy wprowadzaniu liczby pod pierwiastek uczniowie mnożą ją przez pierwiastek zamiast przez jej kwadrat, na przykład zapisują 3√2 jako √6 zamiast √18. Przy wyłączaniu często zapominają wyciągnąć pierwiastek z czynnika, który wyłączają, i zostawiają go pod znakiem.

W arkuszu takie zadania pojawiają się w kilku formach: wyłącz czynnik przed pierwiastek, wyłączanie czynnika przed pierwiastek: wybierz odpowiedź, wyłączanie czynnika przed pierwiastek: prawda czy fałsz, wyłączanie czynnika przed pierwiastek: znajdź błąd oraz wyłączanie czynnika spod pierwiastka: brakujący czynnik. Ostatnia forma sprawdza, czy uczeń rozumie, że wyłączanie i włączanie to przeciwne działania.

MAT.VII-VIII.1.9: stosuje własności działań na pierwiastkach dla pierwiastków kwadratowych i sześciennych, w tym:
MAT.VII-VIII.1.9.a: oblicza pierwiastki z iloczynu i ilorazu dwóch liczb
MAT.VII-VIII.1.9.b: mnoży i dzieli pierwiastki tego samego stopnia
MAT.VII-VIII.1.9.c: wyłącza liczbę przed znak pierwiastka i włącza liczbę pod znak pierwiastka

Typy zadań: Wyłącz czynnik przed pierwiastek · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: prawda czy fałsz · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: wybierz odpowiedź · Wyłączanie czynnika przed pierwiastek: znajdź błąd · Wyłączanie czynnika spod pierwiastka: brakujący czynnik

Liczba z danego procentu

Uczeń potrafi wyznaczyć liczbę, gdy znana jest jej część wyrażona w procentach, np. obliczyć, ile wynosi całość, jeśli 20% z niej to 15.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na egzaminie ósmoklasisty uczeń ma wykazać, że potrafi wyznaczyć liczbę na podstawie danego jej procentu. Chodzi o sytuacje, w których znamy wynik, czyli część w procentach, a szukamy całości. Zadanie zwykle wymaga zamiany procentu na ułamek lub liczbę dziesiętną i dzielenia, na przykład: 25% liczby to 30, więc cała liczba to 30 : 0,25 = 120.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń po prostu oblicza procent z podanej liczby, zamiast szukać liczby, z której procent został wzięty. Zamiast dzielić przez ułamek, mnoży przez niego i otrzymuje wynik za mały lub za duży. Pomaga tu sprawdzenie: po wyznaczeniu całości warto policzyć z niej podany procent i sprawdzić, czy wychodzi wartość z zadania.

W arkuszu takie zadanie może mieć postać:

  • Liczba z danego procentu – uczeń wyznacza całość na podstawie podanego procentu.
  • Znamy część w procentach — ile jest całości? – treść opisuje część i jej procent, a uczeń odtwarza całość.
  • Liczba z danego procentu: wybierz wynik – uczeń wybiera poprawną odpowiedź spośród kilku propozycji, co pozwala sprawdzić, czy rozumie zależność między procentem a całością.
  • Procent: ile wynosi 1% – ćwiczenie pomocnicze, w którym uczeń wyznacza jeden procent całości, a następnie może obliczyć wartość całości jako sto razy większą.

MAT.VII-VIII.1.1.c: liczbę na podstawie danego jej procentu

Typy zadań: Liczba z danego procentu · Procent: ile wynosi 1%: wybierz odpowiedź · Liczba z danego procentu: wybierz wynik · Znamy część w procentach — ile jest całości?

Potęgi: mnożenie, dzielenie i potęga potęgi

Uczeń uczy się mnożyć, dzielić i podnosić potęgi do potęgi, stosując reguły dla tych samych podstaw i tych samych wykładników.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasach 7–8 uczeń stosuje własności działań na potęgach o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych. W klasie 8 w arkuszu próbnym spotyka się trzy rodzaje zadań: mnożenie i dzielenie potęg o takich samych podstawach, mnożenie i dzielenie potęg o takich samych wykładnikach oraz podnoszenie potęgi do potęgi.

Typowy błąd polega na przenoszeniu reguł z jednego działania na inne. Przy mnożeniu potęg o tej samej podstawie uczeń często dodaje podstawy albo mnoży wykładniki, na przykład zapisuje 23·24 jako 47 lub 212. Przy potędze potęgi pisze (a2)3 = a5 zamiast a6, dodając wykładniki zamiast je mnożyć.

Zadania na tę umiejętność w arkuszu próbnym mają postać szablonów: Brakujący wykładnik, w którym trzeba uzupełnić wykładnik tak, aby równość była prawdziwa, oraz Potęga potęgi: wybierz wykładnik i Mnożenie potęg: wybierz wykładnik, w których dziecko wybiera właściwy wykładnik spośród podanych możliwości. Przy ćwiczeniu w domu warto najpierw sprawdzić, jakie działanie widać w zapisie, a dopiero potem zastosować odpowiednią regułę.

MAT.VII-VIII.1.5: stosuje własności działań na potęgach o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych, w tym:
MAT.VII-VIII.1.5.a: mnoży i dzieli potęgi o takich samych podstawach
MAT.VII-VIII.1.5.b: mnoży i dzieli potęgi o takich samych wykładnikach
MAT.VII-VIII.1.5.c: podnosi potęgę do potęgi

Typy zadań: Brakujący wykładnik — działania na potęgach · Mnożenie potęg: wybierz wykładnik · Potęga potęgi: wybierz wykładnik · Działania na potęgach: dokończ zdanie

Algebra

Równania dwukrokowe: ax + b = c

Uczeń uczy się rozwiązywać równania pierwszego stopnia postaci ax + b = c oraz równania, które da się do nich łatwo sprowadzić, np. z nawiasem.

typów zadań: 14Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie uczeń rozwiązuje równania pierwszego stopnia oraz te, które da się w prosty sposób sprowadzić do takiego równania. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, dlatego go nie opisujemy. Poniżej pokazujemy formy zadań, które występują w arkuszach próbnych.

Najczęstszy błąd polega na tym, że przy przenoszeniu wyrazu wolnego na drugą stronę zapomina się zmienić jego znak, albo dzieli się przez współczynnik tylko jeden ze składników. Przy równaniach z nawiasem typu a(x + b) = c często mnoży się tylko pierwszy wyraz w nawiasie.

W praktyce zadania na ten temat wyglądają tak:

  • Równanie ax + b = c oraz Równanie dwukrokowe krok po kroku – najpierw przenosimy wyraz wolny, potem dzielimy przez współczynnik przy x.
  • Równanie z nawiasem a(x + b) = c i Równanie z nawiasem krok po kroku – najpierw usuwamy nawias.
  • Pomyślałem liczbę – ułóż i rozwiąż równanie oraz Równanie z treści – opis słowny zapisujemy jako równanie.
  • Waga: worki i odważniki – równanie jako model równowagi.

MAT.VII-VIII.2.11: rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia

Typy zadań: Waga: worki i odważniki · Pomyślałem liczbę — ułóż i rozwiąż równanie · Rozwiązanie równania — wybierz odpowiedź · Równanie ax + b = c · Równanie dwukrokowe krok po kroku · Równanie z nawiasem krok po kroku · Równanie z x po obu stronach krok po kroku · Równanie: przeniesienie wyrazu wolnego: wybierz odpowiedź · Brakujący współczynnik równania · Równanie z jedną niewiadomą: dokończ zdanie · Równanie z nawiasem a(x + b) = c · Równanie z treści: ax + b = c · Dwa równania o tym samym rozwiązaniu · Równanie z treścią: dwie ilości i ich suma

Wartość wyrażenia algebraicznego dla liczb całkowitych

Uczeń podstawia podaną liczbę całkowitą do wyrażenia, które jest sumą co najwyżej trzech jednomianów, i oblicza jego wartość.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII wymaga, by uczeń obliczał wartość wyrażenia będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych. Chodzi więc o wstawienie liczby zamiast litery, na przykład x = −4, i wykonanie działań krok po kroku. Ta umiejętność jest zakresem całego etapu, a nie tylko klasy ósmej.

Najczęstszy błąd dotyczy znaku liczby ujemnej. Po podstawieniu −4 zamiast x w wyrażeniu 2x uczeń pisze często 2 · 4 = 8 i zapomina o minusie, albo przy składaniu zapisuje "−4 + 3" jako −7. Błąd nie wynika z trudnych rachunków, lecz z nieuważnego traktowania znaku przy każdym składniku.

W arkuszu takie zadania występują w kilku formach z listy szablonów tej przygotowawczej bazy:

  • Wartość wyrażenia algebraicznego: obliczenie jednej wartości dla podanego x.
  • Wartość wyrażenia: wybierz wynik: spośród kilku odpowiedzi wybiera się poprawną wartość.
  • Różnica wyrażeń dla podanego x oraz Wartości dwóch wyrażeń: porównaj: dwa wyniki zestawia się ze sobą.
  • Wartość wyrażenia: porównaj dwa wyrażenia oraz Wartości wyrażeń dla tego samego x: uporządkuj: wyniki ustawia się w kolejności lub rozstrzyga, które jest większe.

MAT.VII-VIII.2.2: oblicza wartość liczbową wyrażenia algebraicznego będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych

Typy zadań: Wartości dwóch wyrażeń: porównaj · Wartości wyrażeń dla tego samego x: uporządkuj · Wartość wyrażenia algebraicznego · Różnica wyrażeń dla podanego x: wybierz odpowiedź · Wartość wyrażenia: dobierz wartości · Wartość wyrażenia: oceń dwa zdania · Wartość wyrażenia: porównaj dwa wyrażenia · Wartość wyrażenia: wybierz wynik

Mnożenie dwumianów: jak liczyć krok po kroku

Uczeń mnoży przez siebie dwa dwumiany o całkowitych współczynnikach, np. (x + 2)(x + 3), i zapisuje wynik jako wyrażenie z x².

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Według podstawy programowej dla etapu VII–VIII uczeń mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych. Szkoła wymaga więc, by potrafił zamienić iloczyn dwóch dwumianów na sumę jednomianów. Zakres liczb nie jest w tym punkcie podany szerzej niż „całkowite”, dlatego nie podajemy tu dodatkowych ograniczeń.

Najczęstszy błąd polega na pominięciu jednego z iloczynów. Uczeń mnoży tylko pierwsze wyrazy (x · x) i ostatnie (2 · 3), a zapomina o wymnożeniu „na krzyż”. Wynik (x + 2)(x + 3) zapisuje wtedy jako x² + 6 zamiast x² + 5x + 6. Drugi częsty błąd to zgubiony znak przy ujemnym współczynniku, np. (x − 2)(x + 3) daje x² + x − 6, a nie x² + x + 6.

W arkuszu takie zadania pojawiają się w kilku formach:

  • Mnożenie dwumianów (x + a)(x + b) – uczeń wykonuje pełne mnożenie i zapisuje wynik.
  • Wybierz wyraz środkowy oraz brakujący wyraz środkowy – uczeń sprawdza, który składnik z x powstaje po wymnożeniu „na krzyż”.
  • Wyraz wolny: wybierz odpowiedź – uczeń ocenia, jaki jest iloczyn stałych.
  • Kafelki algebraiczne oraz współczynnik przy x – uczeń układa prostokąt z kafelków i odczytuje wynik z pól.

MAT.VII-VIII.2.7: mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Kafelki algebraiczne: współczynnik przy x · Mnożenie dwumianów: kafelki algebraiczne · Mnożenie dwumianów (x + a)(x + b) · Mnożenie dwumianów: wybierz wyraz środkowy · Iloczyn dwumianów: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Mnożenie dwumianów · Mnożenie dwumianów: brakujący wyraz środkowy

Równania z x po obu stronach znaku równości

Dziecko uczy się rozwiązywać równania, w których niewiadoma x występuje po obu stronach znaku równości, i sprowadzać je do prostszej postaci.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na tym etapie dziecko ma rozwiązywać równania pierwszego stopnia oraz te równania, które da się w prosty sposób sprowadzić do pierwszego stopnia. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, więc go w tym opisie nie określamy. Najważniejsza czynność to doprowadzenie równania do postaci, w której x stoi tylko po jednej stronie.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń przenosi wyraz na drugą stronę znaku równości i zapomina zmienić jego znak, albo odejmuje x tylko z jednej strony. Równanie przestaje wtedy być równoważne z pierwotnym i wynik wychodzi błędny. Dobrym nawykiem, jaki można zasugerować dziecku, jest sprawdzenie wyniku przez podstawienie go do obu stron.

W próbnym egzaminie takie zadania pojawiają się w kilku formach:

  • Równanie z niewiadomą po obu stronach: rozwiąż równanie i podaj wynik.
  • Wstaw znak: uzupełnij brakujący znak w równaniu z x po obu stronach.
  • Wybierz odpowiedź: wskaż poprawne rozwiązanie spośród podanych.
  • Prawda czy fałsz: oceń, czy podane zdanie o rozwiązaniu jest prawdziwe.
  • Znajdź błąd: wskaż, w którym miejscu w podanym rozwiązaniu popełniono błąd.
  • Rozwiązanie równania i liczba: porównaj: zestaw wynik równania z podaną liczbą.
  • Waga: worki x po obu stronach: rozwiąż zadanie zapisane jako wagę, na której worki z x i odważniki się równoważą.

MAT.VII-VIII.2.11: rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia

Typy zadań: Rozwiązanie równania i liczba: porównaj · Równanie z niewiadomą po obu stronach · Waga: worki x po obu stronach · Równanie z x po obu stronach: prawda czy fałsz · Równanie z x po obu stronach: wstaw znak · Równanie z x po obu stronach: wybierz odpowiedź · Równanie z x po obu stronach: znajdź błąd

Redukcja wyrazów podobnych

Uczeń porządkuje jednomiany i łączy wyrazy podobne w sumach algebraicznych, dodając i odejmując współczynniki całkowite.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Program dla klas VII–VIII wymaga, aby uczeń porządkował jednomiany i redukował wyrazy podobne w sumach algebraicznych. Umiejętność obejmuje też dodawanie i odejmowanie sum algebraicznych złożonych z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych. W ósmej klasie chodzi więc o wyrażenia z liczbami całkowitymi, bez ułamków.

Typowy błąd polega na dodawaniu także części literowych. Dziecko zapisuje na przykład 3x + 2x = 5x² zamiast 5x, albo traktuje x i y jak wyrazy podobne. Drugi częsty błąd to zgubiony minus przy odejmowaniu: w wyrażeniu 5a − (2a − 4) dziecko zapomina zmienić znak przy nawiasie i zamiast −2a + 4 zapisuje −2a − 4.

W arkuszu próbnym takie zadania występują w kilku postaciach: Redukcja wyrazów podobnych, Redukcja wyrazów podobnych z dwiema zmiennymi, Redukcja wyrazów podobnych: wybierz współczynnik, Redukcja wyrazów podobnych: brakujący współczynnik oraz Wyrazy podobne: wyraz wolny: wybierz odpowiedź. Dziecko może dostać wyrażenie do uproszczenia albo brakującą liczbę, którą trzeba wpisać, aby wynik był poprawny.

MAT.VII-VIII.2.3: porządkuje jednomiany i redukuje wyrazy podobne w sumach algebraicznych
MAT.VII-VIII.2.4: dodaje i odejmuje sumy algebraiczne składające się z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Redukcja wyrazów podobnych · Redukcja wyrazów podobnych z dwiema zmiennymi · Wyrazy podobne: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Redukcja wyrazów podobnych: brakujący współczynnik · Redukcja wyrazów podobnych: wybierz współczynnik

Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias

Uczeń mnoży jednomian przez sumę i wyłącza wspólny czynnik przed nawias, pracując na współczynnikach całkowitych.

typów zadań: 5Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W całym etapie klas VII–VIII uczeń mnoży jednomian przez sumę algebraiczną złożoną z co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych. Uczy się też wyłączać jednomian przed nawias z sumy dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych. Zadania próbnego arkusza ćwiczą te dwie czynności.

Najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń mnoży czynnik przez tylko pierwszy wyraz w nawiasie. Na przykład w zapisie −2x(3x − 5) poprawny wynik to −6x² + 10x. Błąd to zapisanie −6x² − 5, czyli pominięcie drugiego wyrazu. Przy wyłączaniu przed nawias częsty jest błąd ze znakiem: po wyciągnięciu czynnika drugi wyraz w nawiasie musi zmienić znak, jeśli wspólny czynnik jest ujemny.

W arkuszu pojawiają się zadania w kilku typach:

  • Mnożenie jednomianu przez sumę – wykonaj mnożenie i uporządkuj wynik.
  • Wyłączanie czynnika przed nawias – zapisz wyrażenie jako iloczyn.
  • Mnożenie przez nawias: wybierz współczynnik – wskaż właściwy współczynnik wyniku.
  • Mnożenie przez sumę: brakujący współczynnik – uzupełnij brakującą liczbę w działaniu.
  • Rozdzielność: wyraz wolny: wybierz odpowiedź – rozpoznaj poprawny wyraz wolny po rozdzieleniu.

MAT.VII-VIII.2.5: mnoży jednomian przez sumę algebraiczną co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych
MAT.VII-VIII.2.6: wyłącza poza nawias jednomian z sumy algebraicznej złożonej z dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych

Typy zadań: Mnożenie jednomianu przez sumę · Rozdzielność: wyraz wolny: wybierz odpowiedź · Mnożenie przez nawias: wybierz współczynnik · Mnożenie przez sumę: brakujący współczynnik · Wyłączanie czynnika przed nawias

Czy liczba jest rozwiązaniem równania?

Dziecko podstawia podaną liczbę do równania i liczy obie strony, aby sprawdzić, czy wyjdzie równość, czyli czy liczba spełnia równanie.

typów zadań: 2Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Dziecko potrafi podstawić podaną liczbę w miejsce niewiadomej, policzyć lewą i prawą stronę równania i sprawdzić, czy wynik się zgadza. Podstawa programowa dla klas VII–VIII obejmuje liczby całkowite w równaniach pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia z jedną niewiadomą oraz liczby wymierne w równaniach pierwszego stopnia. Dotyczy to więc całego etapu, a nie tylko ósmej klasy.

Najczęstszy błąd to pomyłka ze znakiem przy liczbach ujemnych, na przykład zapis 2·(−3) policzony jako 2 − 3. Druga typowa pomyłka to sprawdzenie tylko jednej strony równania i uznanie liczby za rozwiązanie bez porównania obu stron. Przy liczbach wymiernych częsty jest błąd w mnożeniu ułamka, na przykład 4·½ liczone jako 4·1 bez dzielenia przez 2.

W arkuszu próbnym do druku ta umiejętność pojawia się w dwóch formach:

  • Równanie: czy liczba jest rozwiązaniem – dziecko odpowiada, czy podana liczba spełnia równanie, i uzasadnia to rachunkiem.
  • Równanie: wskaż rozwiązanie: wybierz odpowiedź – dziecko wybiera z kilku propozycji tę liczbę, która po podstawieniu daje równość.

MAT.VII-VIII.2.10: sprawdza, czy dana liczba wymierna jest rozwiązaniem równania stopnia pierwszego
MAT.VII-VIII.2.9: sprawdza, czy dana liczba całkowita jest rozwiązaniem równania (stopnia pierwszego, drugiego lub trzeciego) z jedną niewiadomą

Typy zadań: Równanie: czy liczba jest rozwiązaniem · Równanie: wskaż rozwiązanie: wybierz odpowiedź

Figury

Twierdzenie Pitagorasa W praktyce

Uczeń dostrzega trójkąt prostokątny w zadaniu i oblicza długość jednego z jego boków, stosując twierdzenie Pitagorasa, także w prostych sytuacjach z życia.

typów zadań: 14Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII wymaga, aby uczeń dostrzegał trójkąty prostokątne w różnych sytuacjach geometrycznych i stosował twierdzenie Pitagorasa. Dotyczy to także rozwiązywania prostych problemów z rzeczywistymi obiektami, które można przedstawić jako figurę geometryczną, nawet jeśli trzeba je lekko uprościć. Podstawa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, więc nie należy oczekiwać, że dziecko ma wykonywać rachunki tylko w wąskim przedziale.

Najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń nie rozpoznaje, który bok jest przeciwprostokątną, czyli leży naprzeciw kąta prostego i jest najdłuższy. Drugi częsty błąd to przy szukaniu przyprostokątnej dodawanie kwadratów zamiast ich odejmowania. Dziecko wtedy liczy od razu, zamiast najpierw sprawdzić, która długość jest szukana.

Na arkuszu próbnym zadania na ten temat pojawiają się w kilku wariantach:

  • Oblicz przeciwprostokątną oraz Przeciwprostokątna – wybierz odpowiedź, gdzie trzeba znaleźć najdłuższy bok.
  • Oblicz przyprostokątną oraz Twierdzenie Pitagorasa: przyprostokątna – prawda czy fałsz, gdzie łatwo o pomylenie znaku działania.
  • Twierdzenie Pitagorasa krok po kroku i Twierdzenie Pitagorasa: znajdź błąd, w których dziecko sprawdza każdy etap rozwiązania.
  • Pitagoras w praktyce: drabina, przekątna, lina, czyli zadania z sytuacją z życia, w których trzeba wybrać model trójkąta.

MAT.VII-VIII.3.4: dostrzega trójkąty prostokątne w różnych sytuacjach geometrycznych, stosuje twierdzenie Pitagorasa
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Długość przeciwprostokątnej: dane zbędne · Oblicz przeciwprostokątną · Oblicz przyprostokątną · Przeciwprostokątna i liczba: porównaj · Przeciwprostokątna — wybierz odpowiedź · Przeciwprostokątna: dane zbędne · Twierdzenie Pitagorasa krok po kroku · Twierdzenie Pitagorasa: dokończ zdanie · Twierdzenie Pitagorasa: oceń dwa zdania · Twierdzenie Pitagorasa: przyprostokątna — prawda czy fałsz · Twierdzenie Pitagorasa: znajdź błąd · Trapez równoramienny: pole z wysokością z Pitagorasa · Twierdzenie Pitagorasa: o ile krócej na skos · Pitagoras w praktyce: bok trójkąta prostokątnego

Objętość i pole graniastosłupa: jak to ćwiczyć

Uczeń oblicza objętość i pole powierzchni graniastosłupa prostego, w tym trójkątnego, na podstawie pola podstawy i wysokości bryły.

typów zadań: 11Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII wymaga, aby uczeń obliczał pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych, a także rozwiązywał problemy dotyczące rzeczywistych obiektów przedstawionych za pomocą modelu geometrycznego. W arkuszu ósmoklasisty najczęściej pojawiają się graniastosłupy trójkątne, a obok nich prostopadłościany i sześciany.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń zna wzór, ale nie wie, która ściana jest podstawą. Najczęściej:

  • za pole podstawy trójkątnego graniastosłupa bierze długość boku zamiast pola trójkąta, czyli zapomina o połowie iloczynu podstawy i wysokości trójkąta;
  • przy polu powierzchni pomija jedną z dwóch podstaw;
  • myli objętość z polem powierzchni, przez co podaje wynik w niewłaściwych jednostkach.

Na próbnym egzaminie zadania na ten temat występują w kilku wariantach: Objętość graniastosłupa trójkątnego krok po kroku, Objętość graniastosłupa trójkątnego: dane zbędne, Objętość graniastosłupa trójkątnego w praktyce, Objętości prostopadłościanu i sześcianu: porównaj oraz Pole powierzchni graniastosłupa: wybierz wynik. Warto zacząć od zadań z krokami, a potem przejść do zadań, w których trzeba samemu wyłowić potrzebne dane.

MAT.VII-VIII.3.14: oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych.
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Objętości prostopadłościanu i sześcianu: porównaj · Objętość graniastosłupa trójkątnego · Objętość graniastosłupa trójkątnego krok po kroku · Objętość graniastosłupa trójkątnego: dane zbędne · Objętość graniastosłupa trójkątnego: wybierz wynik · Pole powierzchni graniastosłupa trójkątnego · Pole powierzchni graniastosłupa: wybierz wynik · Objętość graniastosłupa trójkątnego w praktyce · Prostopadłościenny pojemnik: ile litrów wody · Pudełko bez pokrywki: ile materiału · Ściany sali w kształcie prostopadłościanu: pole do malowania

Trójkąty 30°, 60°, 90° i równoramienne

Uczeń wykorzystuje własności trójkątów prostokątnych o kątach 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych do obliczania długości boków i wysokości.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa dla klas VII–VIII wymaga, aby uczeń korzystał z własności trójkątów prostokątnych szczególnych: o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych. Ponieważ ten punkt obejmuje cały etap, w ósmej klasie warto skupić się na tym, co pojawia się w zadaniach: wysokości trójkąta równobocznego, przekątnej kwadratu i trójkątów o kątach 30° i 60°.

Typowy błąd to pomylenie, która przyprostokątna leży naprzeciw kąta 30°, a która naprzeciw kąta 60°. Uczeń często pamięta, że w wyniku pojawia się pierwiastek, ale nie wie, przy którym boku, i wtedy odpowiedź jest zgadywana, a nie wyliczona. Podobnie przy kwadracie: łatwo przyjąć, że przekątna ma długość boku.

Na próbnym arkuszu zadania na ten temat mają zwykle formę:

  • Trójkąt 30°-60°-90°: wybór odpowiedzi, ocena zdania jako prawdziwego lub fałszywego albo znalezienie błędu w podanym rozwiązaniu.
  • Wysokość trójkąta równobocznego oraz przekątna kwadratu: obliczenie długości odcinka, czasem z wyborem wyniku spośród podanych.

MAT.VII-VIII.3.5: korzysta z własności trójkątów prostokątnych szczególnych, to jest trójkątów prostokątnych o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych

Typy zadań: Przekątna kwadratu · Trójkąt o kątach 30° i 60° · Wysokość trójkąta równobocznego · Przekątna kwadratu: wybierz odpowiedź · Trójkąt 30°-60°-90°: prawda czy fałsz · Trójkąt 30°-60°-90°: wybierz odpowiedź · Trójkąt 30°-60°-90°: znajdź błąd · Wysokość trójkąta równobocznego: wybierz odpowiedź

Objętość i pole ostrosłupa prawidłowego

Uczeń oblicza pole powierzchni i objętość ostrosłupa prawidłowego, korzystając z danych podanych w zadaniu i wybierając właściwe wymiary.

typów zadań: 7Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa wymaga, aby uczeń potrafił obliczać pole powierzchni i objętość ostrosłupów prawidłowych oraz graniastosłupów prostych. Nie podaje jednak konkretnego zakresu liczb, dlatego nie określamy go tutaj. Liczy się rozumienie, jaką figurę trzeba policzyć i z jakich wymiarów korzystać.

Typowe błędy wynikają z mieszania pojęć. Przy objętości łatwo zapomnieć o czynniku 1/3 w wzorze. Przy pozostałych zadaniach często myli się wysokość ostrosłupa z wysokością ściany bocznej, a przy polu powierzchni pomija się podstawę albo jedną ze ścian.

Na egzaminie próbnym zadania na tę umiejętność występują w kilku postaciach:

  • Ostrosłup: brakująca wysokość, gdzie trzeba wyznaczyć jeden z wymiarów przed obliczeniem.
  • Objętość ostrosłupa oraz Objętość ostrosłupa krok po kroku, gdzie obliczenie prowadzi się etapami.
  • Pole powierzchni ostrosłupa, w wersji otwartej lub z wyborem wyniku.
  • Objętość ostrosłupa: dane zbędne, gdzie w treści jest wymiar niepotrzebny do rozwiązania.

MAT.VII-VIII.3.14: oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych.

Typy zadań: Objętość ostrosłupa · Objętość ostrosłupa krok po kroku · Objętość ostrosłupa: dane zbędne · Objętość ostrosłupa: wybierz wynik · Pole powierzchni ostrosłupa · Ostrosłup: brakująca wysokość · Pole powierzchni ostrosłupa: wybierz wynik

Obliczanie długości okręgu i pola koła

Uczeń oblicza długość okręgu oraz pole koła na podstawie podanego promienia lub średnicy z wykorzystaniem liczby pi.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

W klasie ósmej uczeń wyznacza długość okręgu oraz pole koła, stosując właściwe wzory matematyczne ze stałą π. Na podstawie podanej długości promienia lub średnicy oblicza obwód i pole powierzchni koła, a także potrafi wyznaczyć promień, gdy znana jest długość okręgu lub jego pole.

Typowym problemem jest mylenie obu wzorów — na przykład podwajanie promienia zamiast podnoszenia go do kwadratu przy obliczaniu pola koła. Uczniowie często popełniają też błąd, wstawiając do wzorów całą długość średnicy zamiast promienia, co prowadzi do błędnych wyników.

Zadania przygotowujące do egzaminu oparte są na szablonach Długość okręgu oraz Pole koła. Występują w arkuszu jako zadania zamknięte lub otwarte, w których uczeń zapisuje wynik w postaci dokładnej (z symbolem π) lub wykonuje proste przekształcenia rachunkowe.

MAT.VII-VIII.3.7: oblicza długość okręgu i pole koła
MAT.VII-VIII.3.9: rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń

Typy zadań: Długość okręgu · Pole koła · Pole koła: wybierz wynik · Długość okręgu: wybierz liczbę przed π

Dane i zdarzenia losowe

Średnia arytmetyczna: liczenie i porównywanie

Dziecko uczy się obliczać średnią arytmetyczną z kilku liczb, odczytywać ją z diagramu i porównywać dwa zestawy danych, także finansowych.

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na poziomie klasy 8 uczeń ma stosować średnią arytmetyczną w praktycznych sytuacjach, na przykład przy porównywaniu zestawów danych, w tym danych finansowych. Podstawa programowa nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, dlatego opisujemy same czynności, a nie wielkość liczb.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń dzieli sumę przez złą liczbę, na przykład przez liczbę wartości na wykresie zamiast przez liczbę wszystkich składników, albo dodaje dane, które nie należą do zestawu. Wynika to z pomylenia średniej z sumą. Warto więc przed dzieleniem sprawdzić, ile dokładnie jest liczb w zestawie.

W próbnym egzaminie zadania na ten temat występują w kilku formach:

  • Średnia w życiu codziennym oraz Średnia arytmetyczna krok po kroku pokazują, jak policzyć średnią z kilku wartości.
  • Średnia z diagramu słupkowego i Średnia z diagramu: wybierz wartość wymagają odczytania danych z wykresu.
  • Średnie dwóch zestawów liczb: porównaj sprawdza umiejętność porównania dwóch średnich.
  • Średnia czterech liczb: dane zbędne wymaga odrzucenia informacji, która nie wpływa na wynik.
  • Brakująca liczba ze średniej: pytanie odwrotne polega na wyznaczeniu jednej liczby, gdy znana jest średnia.

MAT.IV-VI.5.3: oblicza średnią arytmetyczną przy opisie zjawisk z życia codziennego
MAT.IV-VI.5.4: interpretuje dane dotyczące wydatków, oblicza ich średnią wartość oraz formułuje wnioski dotyczące opłacalności różnych rozwiązań – moduł ekonomiczno-finansowy.
MAT.VII-VIII.4.4: stosuje średnią arytmetyczną i medianę w kontekście praktycznym do porównania zestawów danych, w tym danych finansowych – moduł ekonomiczno-finansowy

Typy zadań: Brakująca liczba ze średniej: pytanie odwrotne · Oblicz średnią arytmetyczną · Średnia arytmetyczna krok po kroku · Średnia arytmetyczna: wybierz wynik · Średnia czterech liczb: dane zbędne · Średnia z diagramu: wybierz wartość · Średnie dwóch zestawów liczb: porównaj · Średnia arytmetyczna: dokończ zdanie · Średnia i mediana: oceń dwa zdania · Średnia w życiu codziennym · Średnia z diagramu słupkowego · Średnia arytmetyczna: jaki wynik podniósł średnią

Prawdopodobieństwo w prostym doświadczeniu losowym

Uczeń analizuje proste doświadczenia losowe, np. rzut kostką lub losowanie kuli, i określa prawdopodobieństwo wybranych zdarzeń.

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Na etapie VII–VIII podstawa programowa wymaga, aby uczeń przeprowadzał proste doświadczenia losowe, takie jak jednokrotny lub dwukrotny rzut monetą lub kostką do gry oraz losowanie kuli z zestawu kul. Ma też analizować te doświadczenia i określać, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń. Podstawa nie podaje tu konkretnego zakresu liczbowego, dlatego w arkuszu ważniejsze jest rozumienie sytuacji niż wielkość liczb.

Typowy błąd polega na tym, że uczeń liczy wyniki doświadczenia bez sprawdzenia, czy są one jednakowo prawdopodobne. Na przykład przy sumie oczek na dwóch kostkach łatwo uznać, że możliwe są tylko dwa wyniki, a nie jedenaście, i w efekcie podać zły ułamek. Drugi częsty błąd to pomylenie liczby korzystnych wyników z liczbą wszystkich kul lub ścian, zwłaszcza gdy w pudełku są kule kilku kolorów.

W arkuszu takie zadanie zwykle wygląda jak krótka sytuacja opisana słowami, z pytaniem o szansę zdarzenia. Pojawiają się szablony: Rzut kostką, Losowanie kuli z pudełka, Losowanie kartki z liczbą, Losowanie bez patrzenia — jakie prawdopodobieństwo? oraz Prawdopodobieństwo: ile jest kul danego koloru. Uczeń powinien:

  • wypisać wszystkie możliwe wyniki doświadczenia,
  • policzyć wyniki sprzyjające zdarzeniu,
  • zapisać prawdopodobieństwo jako ułamek i sprawdzić, czy ma sens.

MAT.VII-VIII.4.6: przeprowadza proste doświadczenia losowe polegające przykładowo na jednokrotnym lub dwukrotnym rzucie monetą lub kostką do gry oraz na losowaniu kuli spośród zestawu kul, analizuje doświadczenia losowe i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń.

Typy zadań: Koło losujące: liczba większa niż k · Koło losujące: pola zacieniowane · Losowanie kuli z pudełka · Rzut kostką · Losowanie kartki z liczbą · Prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego · Prawdopodobieństwo: prawda czy fałsz · Prawdopodobieństwo: wybierz wynik · Prawdopodobieństwo: znajdź błąd · Szanse w dwóch urnach: porównaj · Prawdopodobieństwo: ile jest kul danego koloru · Losowanie bez patrzenia — jakie prawdopodobieństwo?

Pozostałe typy zadań

Mnożenie i dzielenie liczb ujemnych: reguły znaków

Uczeń potrafi określić znak wyniku mnożenia lub dzielenia dwóch liczb ze znakiem i obliczyć wynik, stosując reguły znaków.

typów zadań: 15Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa MEN 2026 (Kompas Jutra) wymaga, aby uczeń wykonywał nieskomplikowane rachunki z liczbami wymiernymi. Ten zapis dotyczy całego etapu IV–VI, a nie samej ósmej klasy. W arkuszach ósmoklasisty widać, czego wymaga ta klasa: mnożenie i dzielenie liczb całkowitych ze znakami, w tym liczb ujemnych.

Najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń ignoruje znak minus przy czynniku ujemnym albo uznaje, że o znaku wyniku decyduje wielkość liczb. Na przykład przy działaniu (−3) · (−4) zapisuje wynik −12 zamiast 12. Podobnie przy (−12) : (−3) pisze −4 zamiast 4. Pomaga zasada: dwa znaki minus dają plus, a jeden minus daje minus.

Zadania na ten temat w próbnym egzaminie mają kilka form:

  • Mnożenie liczb ujemnych i Dzielenie liczb ujemnych: obliczenie wyniku działania.
  • Brakujący czynnik ze znakiem: uczeń wpisuje liczbę ze znakiem, która uzupełnia równość.
  • Znak iloczynu: wstaw znak oraz Znak iloczynu bez liczenia: uczeń określa znak wyniku, nie wykonując całego rachunku.
  • Prawda czy fałsz: znak iloczynu oraz Iloczyny liczb ze znakiem: porównaj: uczeń ocenia zdania lub porównuje wyniki.

MAT.IV-VI.1.32: wykonuje nieskomplikowane rachunki, w których występują liczby wymierne

Typy zadań: Dzielenie liczb ujemnych · Iloczyny liczb ze znakiem: uporządkuj · Mnożenie liczb ujemnych · Mnożenie liczb ze znakiem: wybierz wynik · Prawda czy fałsz: znak iloczynu · Znak iloczynu: wstaw znak · Znak iloczynu: znajdź błąd · Brakujący czynnik ze znakiem · Iloczyny liczb ze znakiem: porównaj · Mnożenie i dzielenie liczb ujemnych: oblicz łańcuch działań · Mnożenie liczb ze znakiem: oceń dwa zdania · Wzorzec: dlaczego minus razy minus daje plus · Znak iloczynu bez liczenia · Łańcuch mnożeń i dzieleń ze znakami: wybierz wynik · Łańcuch mnożeń i dzieleń ze znakami: brakująca liczba

Droga, prędkość i czas: jak liczyć podróż

Uczeń potrafi obliczyć drogę, prędkość lub czas, mając dane dwie pozostałe wielkości, i zapisać prędkość w km/h oraz m/s.

typów zadań: 12Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa opisuje tę umiejętność dla całego etapu IV–VI, czyli klas 4–8. Obejmuje ona obliczanie drogi przy danej prędkości i czasie, prędkości przy danej drodze i czasie oraz czasu przy danej drodze i prędkości, w kontekście praktycznym, z użyciem jednostek km/h i m/s. Dokument nie podaje tu konkretnego zakresu liczb, dlatego nie opisujemy go w tym miejscu.

Najczęstszy kłopot polega na tym, że dziecko mnoży lub dzieli dane bez zastanowienia, co z czym ma połączyć. Typowym błędem jest podanie czasu w minutach i użycie go w obliczeniu prędkości w km/h, bez zamiany na godziny. Podobnie zdarza się mieszanie km/h z m/s, bo wynik liczony w jednej jednostce zostaje podpisany jako druga.

Na egzaminie próbnym to zagadnienie pojawia się w kilku typach zadań: Prędkość z drogi i czasu: z jaką prędkością jechał, Droga z prędkości i czasu: jaką drogę pokona, Droga, prędkość, czas: oblicz czas jazdy, Prędkość średnia krok po kroku oraz Droga w ruchu jednostajnym: dane zbędne. Pojawiają się też zadania porównawcze, np. Droga, prędkość, czas: kto jechał szybciej? i Czasy dwóch przejazdów: porównaj, a także zadania typu prawda czy fałsz oraz znajdź błąd, w których trzeba sprawdzić cudze obliczenie.

MAT.IV-VI.2.12: w kontekście praktycznym oblicza: drogę przy danej prędkości i czasie, prędkość przy danej drodze i czasie, czas przy danej drodze i prędkości oraz stosuje jednostki prędkości km/h oraz m/s

Typy zadań: Droga, prędkość i czas: prawda czy fałsz · Droga, prędkość i czas: znajdź błąd · Czasy dwóch przejazdów: porównaj · Droga w ruchu jednostajnym: dane zbędne · Droga z prędkości i czasu: jaką drogę pokona · Droga, prędkość i czas: wybierz czas · Droga, prędkość i czas: wybierz drogę · Droga, prędkość, czas: oblicz czas jazdy · Prędkość średnia krok po kroku · Droga, prędkość, czas: kto jechał szybciej? · Prędkość z drogi i czasu: z jaką prędkością jechał · Średnia prędkość na dwóch odcinkach trasy

Pole trójkąta – jak liczyć na egzaminie ósmoklasisty

Uczeń oblicza pole trójkąta jako połowę iloczynu podstawy i wysokości opuszczonej na tę podstawę.

typów zadań: 10Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa wymaga, by uczeń obliczał pole trójkąta, a także kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku i trapezu oraz figur złożonych z tych figur. Punkt ten dotyczy całego etapu oznaczonego IV–VI, a w materiale nie podano konkretnego zakresu liczb, więc nie określamy go tutaj. Opisujemy tylko to, co ćwiczą zadania w próbnym egzaminie.

Najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń mnoży podstawę przez wysokość i zapomina o połowie. Drugi częsty błąd to wzięcie za wysokość boku trójkąta, który nie jest prostopadły do wybranej podstawy. Przy trójkącie rozwartokątnym wysokość może leżeć poza figurą, co bywa mylące.

W próbnym egzaminie to zagadnienie pojawia się w kilku formach:

  • Pole trójkąta krok po kroku i Pole trójkąta – obliczenie pola z podanych wymiarów.
  • Pole trójkąta: prostokątny z przyprostokątnych – pole liczone z dwóch krótszych boków.
  • Pole trójkąta: dane zbędne – w treści jest więcej liczb, niż potrzeba.
  • Pole trójkątnej działki – zastosowanie w zadaniu z treścią.
  • Pole trójkąta i równoległoboku: porównaj – porównanie pól obu figur.
  • Pole trójkąta: prawda czy fałsz, wybierz wynik i znajdź błąd – sprawdzenie poprawności wyniku lub rozumowania.

MAT.IV-VI.4.14: oblicza pole trójkąta, kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trapezu oraz pola figur, które można z nich zbudować

Typy zadań: Pole trójkąta · Pole trójkąta i równoległoboku: porównaj · Pole trójkąta krok po kroku · Pole trójkąta: dane zbędne · Pole trójkąta: prawda czy fałsz · Pole trójkąta: prostokątny z przyprostokątnych · Pole trójkąta: wybierz wynik · Pole trójkąta: znajdź błąd · Pole trójkąta: dokończ zdanie · Pole trójkątnej figury

Pole trapezu – jak je obliczyć krok po kroku

Uczeń oblicza pole trapezu, znając długości obu podstaw i wysokości, a także wyznacza wysokość, gdy zna pole.

typów zadań: 8Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa określa, że uczeń oblicza pola trójkąta, kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku i trapezu oraz figur złożonych z tych figur. Nie podaje jednak zakresu liczb. Dotyczy to całego etapu IV–VI, a nie samej klasy ósmej. Dlatego poniżej opisujemy wyłącznie to, co pokazują zadania tego arkusza próbnego.

W zadaniach ósmoklasisty uczeń korzysta ze wzoru na pole trapezu: dodaje długości obu podstaw, mnoży sumę przez wysokość i dzieli wynik przez 2. Typowy błąd polega na tym, że uczeń bierze za wysokość długość ramienia zamiast odcinka prostopadłego do podstaw. Drugi częsty błąd to pominięcie dzielenia przez 2, przez co wynik wychodzi dwa razy za duży.

W arkuszu występują zadania:

  • Pole trapezu krok po kroku – uczeń zapisuje kolejne etapy obliczeń.
  • Pole trapezu oraz Pole działki w kształcie trapezu – obliczenie pola z podanych wymiarów, także w kontekście praktycznym.
  • Pole trapezu: oblicz wysokość z pola – odwrócenie wzoru, gdy znane jest pole.
  • Pole trapezu: dane zbędne – uczeń wybiera tylko te informacje, które są potrzebne.
  • Pole trapezu: wybierz wynik, prawda czy fałsz oraz znajdź błąd – sprawdzanie gotowych rozwiązań i wyników.

MAT.IV-VI.4.14: oblicza pole trójkąta, kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trapezu oraz pola figur, które można z nich zbudować

Typy zadań: Pole trapezu · Pole trapezu krok po kroku · Pole trapezu: dane zbędne · Pole trapezu: prawda czy fałsz · Pole trapezu: wybierz wynik · Pole trapezu: znajdź błąd · Pole trapezu: oblicz wysokość z pola · Pole figury w kształcie trapezu

Dzielenie ułamków przez ułamki

Dziecko uczy się dzielić ułamek zwykły przez ułamek zwykły o mianownikach jedno- i dwucyfrowych, zamieniając dzielenie na mnożenie przez odwrotność dzielnika.

typów zadań: 4Utwórz arkusz →

Opis i typy zadań

Podstawa programowa obejmuje dzielenie ułamków zwykłych o mianownikach jedno- i dwucyfrowych. Ten zakres należy do etapu klas IV–VI, a w ósmej klasie, na egzaminie, sprawdza się go w zadaniach dzielenia jednego ułamka przez drugi.

Najczęstszy błąd polega na odwróceniu niewłaściwego ułamka. Uczeń odwraca pierwszy ułamek zamiast dzielnika (tego, który stoi po znaku dzielenia) albo zapomina o odwróceniu i mnoży ułamki jak zwykle. Rachunek wygląda wtedy poprawnie, ale wynik jest inny. Drugi częsty kłopot to pomijanie skracania przed mnożeniem i pomyłki przy mianownikach dwucyfrowych.

W arkuszu próbnym pojawiają się cztery typy zadań:

  • Podziel ułamek przez ułamek: obliczenie wyniku dzielenia.
  • Dzielenie ułamków: odwrotność ułamka: wskazanie liczby odwrotnej, dzięki której dzielenie staje się mnożeniem.
  • Dzielenie ułamków: wybierz wynik: wybór poprawnej odpowiedzi spośród podanych.
  • Dzielenie ułamków: wybierz mnożnik: wskazanie liczby, przez którą należy pomnożyć dany ułamek.

MAT.IV-VI.1.27: dodaje, odejmuje, mnoży i dzieli ułamki zwykłe o mianownikach jedno- i dwucyfrowych

Typy zadań: Dzielenie ułamków: odwrotność ułamka · Dzielenie ułamków: wybierz mnożnik · Dzielenie ułamków: wybierz wynik · Podziel ułamek przez ułamek

Powiązanie z podstawą programową

Każdy wiersz to wymaganie podstawy programowej w brzmieniu z urzędowego źródła podlinkowanego niżej, obok nasze tematy.

WymaganieNasze tematy
MAT.VII-VIII.1 · Liczby
MAT.VII-VIII.1.1 prowadzi obliczenia i rozumowania, w których korzysta z zapisu procentowego, w tym oblicza:
MAT.VII-VIII.1.1.a jakim procentem jednej liczby jest druga liczba Jakim procentem jednej liczby jest druga
MAT.VII-VIII.1.1.b podany procent danej liczby Procent danej liczby – jak liczyć na egzaminie
MAT.VII-VIII.1.1.c liczbę na podstawie danego jej procentu Liczba z danego procentu
MAT.VII-VIII.1.2 stosuje obliczenia procentowe do rozwiązywania problemów w kontekście praktycznym, w tym finansowym, takie jak obliczanie: cen po podwyżce lub przed jej podwyżką albo obniżką, odsetek dla rocznej lokaty, kosztów kredytu, wysokości podatków – moduł ekonomiczno-finansowy Ceny po podwyżce i obniżce o procent · Odsetki od lokaty rocznej – jak to liczyć
MAT.VII-VIII.1.3 oblicza potęgi liczb wymiernych o wykładnikach naturalnych Obliczanie potęg liczb o wykładniku naturalnym
MAT.VII-VIII.1.4 zamienia potęgi o wykładniku całkowitym ujemnym na odpowiednie potęgi o wykładnikach naturalnych
MAT.VII-VIII.1.5 stosuje własności działań na potęgach o podstawach naturalnych i wykładnikach całkowitych, w tym: Potęgi: mnożenie, dzielenie i potęga potęgi
MAT.VII-VIII.1.5.a mnoży i dzieli potęgi o takich samych podstawach Potęgi: mnożenie, dzielenie i potęga potęgi
MAT.VII-VIII.1.5.b mnoży i dzieli potęgi o takich samych wykładnikach Potęgi: mnożenie, dzielenie i potęga potęgi
MAT.VII-VIII.1.5.c podnosi potęgę do potęgi Potęgi: mnożenie, dzielenie i potęga potęgi
MAT.VII-VIII.1.6 zapisuje liczby w notacji wykładniczej i porównuje liczby zapisane w ten sposób Notacja wykładnicza: zapis liczb z potęgą dziesięciu
MAT.VII-VIII.1.7 oblicza wartości pierwiastków kwadratowych i sześciennych z liczb, które są odpowiednio kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych, a przybliżone wartości pierwiastków z innych liczb oblicza za pomocą kalkulatora Pierwiastki kwadratowe i sześcienne – jak je liczyć
MAT.VII-VIII.1.8 szacuje wartość prostego wyrażenia arytmetycznego zawierającego pierwiastki
MAT.VII-VIII.1.9 stosuje własności działań na pierwiastkach dla pierwiastków kwadratowych i sześciennych, w tym: Wyłączanie i włączanie czynnika pod pierwiastek
MAT.VII-VIII.1.9.a oblicza pierwiastki z iloczynu i ilorazu dwóch liczb Wyłączanie i włączanie czynnika pod pierwiastek
MAT.VII-VIII.1.9.b mnoży i dzieli pierwiastki tego samego stopnia Wyłączanie i włączanie czynnika pod pierwiastek
MAT.VII-VIII.1.9.c wyłącza liczbę przed znak pierwiastka i włącza liczbę pod znak pierwiastka Wyłączanie i włączanie czynnika pod pierwiastek
MAT.VII-VIII.1.10 rozpoznaje zależności wprost proporcjonalne, stosuje je do wyznaczania wartości jednej wielkości na podstawie drugiej oraz wykorzystuje podział proporcjonalny na dwie lub trzy części w kontekście praktycznym Podział w stosunku · Proporcja z brakującą wartością w zadaniach
MAT.VII-VIII.1.11 stosuje regułę mnożenia do zliczania par elementów w sytuacjach wymagających dwukrotnego wyboru
MAT.VII-VIII.1.12 używa kalkulatora i aplikacji komputerowych do wykonywania obliczeń przy rozwiązywaniu problemów osadzonych w kontekście praktycznym.
MAT.VII-VIII.2 · Algebra
MAT.VII-VIII.2.1 tworzy wyrażenia algebraiczne, także wyrażenia dwóch zmiennych, opisujące związki między wielkościami przedstawionymi w zadaniu oraz używa ich do rozwiązywania zadań, w tym osadzonych w kontekście praktycznym
MAT.VII-VIII.2.2 oblicza wartość liczbową wyrażenia algebraicznego będącego sumą co najwyżej trzech jednomianów dla podanych całkowitych wartości zmiennych Wartość wyrażenia algebraicznego dla liczb całkowitych
MAT.VII-VIII.2.3 porządkuje jednomiany i redukuje wyrazy podobne w sumach algebraicznych Redukcja wyrazów podobnych
MAT.VII-VIII.2.4 dodaje i odejmuje sumy algebraiczne składające się z kilku jednomianów o współczynnikach całkowitych Redukcja wyrazów podobnych
MAT.VII-VIII.2.5 mnoży jednomian przez sumę algebraiczną co najwyżej trzech jednomianów o współczynnikach całkowitych Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias
MAT.VII-VIII.2.6 wyłącza poza nawias jednomian z sumy algebraicznej złożonej z dwóch jednomianów o współczynnikach całkowitych Mnożenie przez nawias i wyłączanie przed nawias
MAT.VII-VIII.2.7 mnoży przez siebie dwa dwumiany o współczynnikach całkowitych Mnożenie dwumianów: jak liczyć krok po kroku
MAT.VII-VIII.2.8 przekształca proste wzory, aby wyznaczyć zadaną wielkość, w tym we wzorach geometrycznych i fizycznych
MAT.VII-VIII.2.9 sprawdza, czy dana liczba całkowita jest rozwiązaniem równania (stopnia pierwszego, drugiego lub trzeciego) z jedną niewiadomą Czy liczba jest rozwiązaniem równania?
MAT.VII-VIII.2.10 sprawdza, czy dana liczba wymierna jest rozwiązaniem równania stopnia pierwszego Czy liczba jest rozwiązaniem równania?
MAT.VII-VIII.2.11 rozwiązuje równania pierwszego stopnia, a także równania, które dają się w prosty sposób sprowadzić do równania pierwszego stopnia Równania dwukrokowe: ax + b = c · Równania z x po obu stronach znaku równości
MAT.VII-VIII.2.12 rozwiązuje zadania tekstowe za pomocą równań pierwszego stopnia z jedną niewiadomą lub dwóch równań pierwszego stopnia z dwiema niewiadomymi, które dają się w prosty sposób sprowadzić do jednego równania pierwszego stopnia.
MAT.VII-VIII.3 · Figury
MAT.VII-VIII.3.1 rozpoznaje na rysunku i rysuje symetralną odcinka oraz dwusieczną kąta, posługuje się ich własnościami
MAT.VII-VIII.3.2 rozpoznaje i rysuje figury osiowosymetryczne i środkowosymetryczne, wskazuje ich osie symetrii i środek symetrii
MAT.VII-VIII.3.3 oblicza miarę kąta wewnętrznego wielokąta foremnego
MAT.VII-VIII.3.4 dostrzega trójkąty prostokątne w różnych sytuacjach geometrycznych, stosuje twierdzenie Pitagorasa Twierdzenie Pitagorasa W praktyce
MAT.VII-VIII.3.5 korzysta z własności trójkątów prostokątnych szczególnych, to jest trójkątów prostokątnych o kątach ostrych 30° i 60° oraz trójkątów prostokątnych równoramiennych Trójkąty 30°, 60°, 90° i równoramienne
MAT.VII-VIII.3.6 stosuje cechy przystawania trójkątów
MAT.VII-VIII.3.7 oblicza długość okręgu i pole koła Obliczanie długości okręgu i pola koła
MAT.VII-VIII.3.8 dzieli wielokąty na części lub dostrzega figury jako części innej figury w celu obliczania, porównywania lub szacowania pól oraz dostrzegania innych zależności
MAT.VII-VIII.3.9 rozwiązuje problemy dotyczące rzeczywistych obiektów, które dają się przedstawić za pomocą modelu geometrycznego, również w sytuacji wymagającej koniecznych uproszczeń Twierdzenie Pitagorasa W praktyce · Objętość i pole graniastosłupa: jak to ćwiczyć · Obliczanie długości okręgu i pola koła
MAT.VII-VIII.3.10 rysuje w układzie współrzędnych wielokąty o wierzchołkach w punktach kratowych
MAT.VII-VIII.3.11 oblicza pola i obwody trójkątów i czworokątów o wierzchołkach w punktach kratowych
MAT.VII-VIII.3.12 rozpoznaje graniastosłupy proste i prawidłowe oraz ostrosłupy prawidłowe
MAT.VII-VIII.3.13 wskazuje wysokość ścian bocznych i wysokość ostrosłupa
MAT.VII-VIII.3.14 oblicza pola powierzchni i objętości graniastosłupów prostych oraz ostrosłupów prawidłowych. Objętość i pole graniastosłupa: jak to ćwiczyć · Objętość i pole ostrosłupa prawidłowego
MAT.VII-VIII.4 · Dane i zdarzenia losowe
MAT.VII-VIII.4.1 pozyskuje i selekcjonuje dane z różnych źródeł, porządkuje je i ocenia ich wiarygodność
MAT.VII-VIII.4.2 dobiera sposób przedstawienia danych ułatwiający ich analizę, posługując się odpowiednimi aplikacjami komputerowymi
MAT.VII-VIII.4.3 interpretuje zależność między dwiema wielkościami opisaną za pomocą wykresu, przykładowo zmianę pewnej wielkości w czasie, w tym: przebyta droga, wysokość wynagrodzeń, koszty życia, inflacja – moduł ekonomiczno-finansowy
MAT.VII-VIII.4.4 stosuje średnią arytmetyczną i medianę w kontekście praktycznym do porównania zestawów danych, w tym danych finansowych – moduł ekonomiczno-finansowy Średnia arytmetyczna: liczenie i porównywanie
MAT.VII-VIII.4.5 krytycznie interpretuje dane, w tym dane finansowe, wyciąga z nich wnioski i uzasadnia je, odwołując się do własności zestawu danych
MAT.VII-VIII.4.6 przeprowadza proste doświadczenia losowe polegające przykładowo na jednokrotnym lub dwukrotnym rzucie monetą lub kostką do gry oraz na losowaniu kuli spośród zestawu kul, analizuje doświadczenia losowe i określa, jakie jest prawdopodobieństwo rozważanych zdarzeń. Prawdopodobieństwo w prostym doświadczeniu losowym
MAT.VII-VIII.5 · Myślenie matematyczne
MAT.VII-VIII.5.1 stosuje ogólne metody rozwiązywania problemów matematycznych, w tym:
MAT.VII-VIII.5.1.a zapisuje związki między danymi występującymi w zadaniu w sposób ułatwiający analizę problemu
MAT.VII-VIII.5.1.b analizuje swoje rozwiązanie problemu i – jeśli to możliwe – upraszcza rozwiązanie
MAT.VII-VIII.5.1.c stawia dodatkowe pytania wynikające z otrzymanego rozwiązania
MAT.VII-VIII.5.1.d dostrzega podobieństwa między metodami rozwiązywania różnych problemów matematycznych
MAT.VII-VIII.5.2 wyjaśnia swój sposób myślenia przy rozwiązywaniu problemu matematycznego przez:
MAT.VII-VIII.5.2.a podawanie argumentów matematycznych uzasadniających kolejne kroki rozumowania
MAT.VII-VIII.5.2.b budowanie uzasadnienia odwołującego się tylko do niezbędnych argumentów
MAT.VII-VIII.5.2.c formułowanie wniosków wynikających z rozumowania
MAT.VII-VIII.5.3 prowadzi rozumowania matematyczne, wykazując przy tym umiejętność:
MAT.VII-VIII.5.3.a odróżniania twierdzenia od twierdzenia odwrotnego
MAT.VII-VIII.5.3.b stosowania nieskomplikowanych, jednokrokowych rozumowań nie wprost
MAT.VII-VIII.5.3.c uogólniania zaobserwowanych przypadków szczególnych
MAT.VII-VIII.5.3.d uzasadniania, np. przez podanie kontrprzykładu, że dana własność nie zachodzi.
MAT.VII-VIII.WO.1 · Korzystanie z narzędzi matematycznych – rozumienie i używanie pojęć oraz własności matematycznych także w nowej sytuacji, dostrzeganie związków między własnościami oraz różnic i podobieństw między obiektami matematycznymi.
MAT.VII-VIII.WO.2 · Wykonywanie obliczeń arytmetycznych i algebraicznych, dążenie do optymalnego sposobu rachowania, używanie kalkulatora lub aplikacji obliczeniowych, gdy jest to uzasadnione złożonością rachunku lub celem zadania.
MAT.VII-VIII.WO.3 · Wyciąganie wniosków z informacji podanych za pomocą tekstu, tabel, diagramów, wykresów itp., używanie pojęć, narzędzi i argumentów matematycznych do krytycznego interpretowania danych, w tym do rozpoznawania nieuprawnionych wniosków.
MAT.VII-VIII.WO.4 · Stosowanie adekwatnych narzędzi matematycznych do opisu, analizy i rozwiązywania problemów z różnych dziedzin, w tym z życia codziennego.
MAT.VII-VIII.WO.5 · Budowanie kilkuetapowych strategii rozwiązania problemu matematycznego, dostrzeganie poprawnych rozwiązań problemu, analizowanie rozwiązania w celu sprawdzenia jego poprawności lub uproszczenia sposobu rozumowania.
MAT.VII-VIII.WO.6 · Prowadzenie rozumowań i uzasadnianie ich poprawności, formułowanie wniosków wynikających z przesłanek, dobieranie argumentów przez podawanie przykładów i kontrprzykładów, weryfikowanie rozumowań podanych przez innych.

Szablony zadań do druku

Wszystkie typy zadań, pogrupowane według umiejętności. Kliknięcie otwiera generator z wybranym już typem.

Pozostałe typy zadań

Ułóż próbny egzamin do druku

Najczęstsze pytania

Ile trwa egzamin ósmoklasisty z matematyki?

125 minut. Uczniowie, którym przyznano dostosowanie warunków, mogą pisać do 40 minut dłużej.

Ile punktów można zdobyć i ile zadań jest w arkuszu?

30 punktów za 20–21 zadań: 14–15 zamkniętych po 1 punkcie i 5–6 otwartych po 2 albo 3 punkty.

Czy egzamin ósmoklasisty można nie zdać?

Nie. Egzamin nie ma progu zaliczenia — wynik podaje się w procentach i w skali centylowej, a szkoły średnie biorą go pod uwagę przy rekrutacji.

Jak wydrukować próbny egzamin?

Kliknij „Ułóż próbny egzamin do druku”. Generator sam złoży arkusz w układzie CKE — możesz od razu pobrać PDF z zadaniami, kluczem i rozwiązaniami albo zmienić wybrane sekcje.