Nederlands
Examen (Nederland)

Doorstroomtoets rekenen groep 8 — oefentoets om te printen

  • 30 punten30 opgaven
  • Zonder rekenmachineHulpmiddelen

Oefenen voor het onderdeel rekenen van de doorstroomtoets in groep 8: wat de toets meet, hoe de opgaven over de domeinen verdeeld zijn en — vooral — een oefentoets om te printen met één klik: 30 opgaven in de stijl van de referentieniveaus 1F en 1S, met antwoorden en een uitwerking.

Gratis: voorbeeldwerkbladen en de demo van de editor zonder account.

Wat meet de doorstroomtoets bij rekenen?

De doorstroomtoets meet aan het eind van groep 8 hoe ver een leerling is ten opzichte van de referentieniveaus 1F en 1S. Voor rekenen gaat het om vier domeinen, die volgens het beoordelingskader van het College voor Toetsen en Examens in deze verhouding in de toets zitten:

  • Getallen — 30 tot 40% van de opgaven,
  • Verhoudingen (breuken, procenten, verhoudingstabellen) — 20 tot 30%,
  • Meten en meetkunde — 20 tot 30%,
  • Verbanden (tabellen, grafieken, patronen) — 15 tot 20%.

Daarnaast is 20 tot 35% van de opgaven een kale som (zonder verhaaltje) en 65 tot 80% een contextopgave. Een rekenmachine mag bij hoogstens een vijfde van de opgaven. Er zijn meerdere erkende toetsen; de wet schrijft geen vaste lengte of volgorde voor. Bron: Regeling beoordelingskader doorstroomtoets PO.

Een oefentoets met één klik

De knop „Oefenexamen samenstellen” stelt een toets samen van 30 opgaven: eerst 8 kale sommen, daarna 22 contextopgaven, verdeeld over de vier domeinen zoals hierboven, zonder rekenmachine. Elke opgave is 1 punt waard; het antwoordblad telt de punten.

Elke klik geeft een andere toets met andere getallen. Fout antwoord bij een meerkeuzevraag? Op het antwoordblad staat welke denkfout erbij hoort, zodat u weet wat u nog eens moet oefenen.

Onafhankelijk oefenmateriaal

Deze oefentoets is niet gemaakt door of in opdracht van een toetsaanbieder of het College voor Toetsen en Examens. De opgaven zijn eigen opgaven in de stijl van de referentieniveaus; het is geen nagemaakte of uitgelekte toets en zegt niet wat er in de echte toets komt.

Gratis voorbeeldwerkbladen voor deze klas (pdf)

Vaardigheden stap voor stap

De leerling redeneert en rekent met getallen en verhoudingen

Optellen tot 20 zonder tiendoorgang

Uw kind leert optellen binnen het getallengebied tot 20, zonder dat de tienen veranderen, zoals 12 + 5 = 17.

17 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid rekent het kind met getallen tot 20 en telt het twee getallen op waarbij de eenheden samen niet boven de 10 uitkomen. Bij 12 + 5 is het niet nodig om over de tien heen te gaan: de tien blijft staan en de eenheden tellen op tot 2 + 5 = 7. De kerndoelen noemen het memoriseren van splitsingen van getallen tot 20 en het vlot en wendbaar toepassen daarvan. Dat is de kennis waarop deze optelling steunt.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de tientallen en de eenheden niet goed uit elkaar houdt. Bij 13 + 4 telt het dan 1 + 4 = 5 en schrijft 5 in plaats van 17, of het telt de tien mee op een verkeerde plek. Ook komt het voor dat een kind de hele reeks vanaf het begin aftelt of telt, wat bij grotere getallen tijd kost en fouten oplevert. Het kind heeft dan nog niet door dat het alleen de eenheden hoeft op te tellen.

In de oefentoets komt deze vaardigheid terug in verschillende vormen. Denk aan Optellen tot 20, Optellen tot 20: drie getallen en Optellen tot 20: tel twee tienvelden. Voor de zuivere optelling zonder tiendoorgang zijn er ook Optellen zonder tiendoorgang: kies de uitkomst en Optellen zonder tiendoorgang: waar of niet waar. Met rekenrekjes oefent het kind dezelfde optellingen visueel, via Optellen met twee rekenrekjes. Bij Splitsen van tien: hoeveel ontbreken er? gaat het om het aanvullen naar tien, wat helpt bij het hoofdrekenen.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Aanvullen tot 10: kies de uitkomst · Aanvullen tot 10: waar of niet waar · Optellen met twee rekenrekjes: kies de uitkomst · Optellen met twee rekenrekjes: waar of niet waar · Optellen tot 20 · Optellen tot 20: tel twee tienvelden · Optellen tot 5 · Optellen tot 5: kies de uitkomst · Optellen tot 5: waar of niet waar · Optellen zonder tiendoorgang: kies de uitkomst · Optellen zonder tiendoorgang: waar of niet waar · Splitsbeen: het geheel uit drie delen · Splitsen van tien: hoeveel ontbreken er? · Optellen tot 20: verbeter de fout · Optellen tot 20: drie getallen · Optellen tot 20: kies het juiste antwoord · Optellen tot 20: waar of niet waar

Aftrekken tot 100 in de doorstroomtoets

Je kind leert getallen tot 100 aftrekken, ook wanneer er een overbodig getal in de opgave staat of er twee keer na elkaar wordt afgetrokken.

17 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel noemt aftrekken als een van de bewerkingen die een leerling moet beheersen, maar het noemt geen getallenbereik. In deze oefentoets werken de opgaven met aftrekken tot 100 en, bij de eenvoudigste opgaven, tot 10. Je kind laat zien dat het begrijpt wat er met de getallen gebeurt, bijvoorbeeld door te zien hoeveel er overblijven als er iets weggaat.

Een veelgemaakte fout ontstaat wanneer het eenhedengetal van het af te trekken getal groter is dan dat van het getal waarvan wordt afgetrokken. Bij 52 − 27 trekt een kind dan vaak 2 van 7 af in plaats van andersom, of vergeet het een tiental te lenen. Het antwoord 25 lijkt dan logisch, terwijl het 25 is in plaats van 25. Bij opgaven met een overbodig getal of met twee aftrekkingen na elkaar ligt de fout vaak in het gebruik van het verkeerde getal of het overslaan van een stap.

In de oefentoets zie je verschillende soorten taken. Denk aan Aftrekken tot 100: weg en erbij, hoeveel blijven er?, Aftrekken met een overbodig getal, Twee keer aftrekken na elkaar en Aftrekken tot 100: sprong terug op het honderdveld. Bij taken als Aftrekken tot 100: controleer en vind de fout en Aftrekken tot 100: verbeter de foute uitkomst leert je kind een uitkomst na te rekenen, wat helpt om de typische fouten zelf op te sporen.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Afhalen tot 10: kies de uitkomst · Afhalen tot 10: waar of niet waar · Aftrekken tot 10: hoeveel blijven er over? · Aftrekken tot 5 · Aftrekken tot 5: kies de uitkomst · Aftrekken tot 5: waar of niet waar · Aftrekken tot 100 · Aftrekken tot 100: sprong terug op het honderdveld · Aftrekken stap voor stap · Aftrekken tot 100: kies de juiste uitkomst · Aftrekken tot 100: hoeveel waren er eerst? · Aftrekken tot 100: verbeter de foute uitkomst · Aftrekken tot 100: weg en erbij, hoeveel blijven er? · Ontbrekend beginnummer: kies het getal · Twee keer aftrekken na elkaar (tot 100) · Aftrekken met een overbodig getal (tot 100) · Aftrekken tot 100: controleer en vind de fout

Breuken met gelijke noemers optellen en aftrekken

Het kind leert breuken met dezelfde noemer optellen en aftrekken, en gebruikt daarbij een tekening of een getalrelatie als steun.

16 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In groep 6 leert het kind rekenen met breuken in concrete situaties. Het gaat om breuken die dezelfde noemer hebben, zoals twee vierde erbij tellen of een vijfde van een geheel eraf halen. Het kind steunt daarbij op een model, zoals een taart of een strook die in gelijke delen is verdeeld, of op een getalrelatie, zoals het idee dat twee vierde hetzelfde is als één halve. De beschrijving van het doel noemt geen concreet getalbereik, dus die grenzen zijn hier niet vastgelegd.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de noemers ook optelt of aftrekt: bij 1/4 + 1/4 komt er dan 2/8 uit. Dat gebeurt vaak omdat het kind de noemer behandelt als een gewoon getal in plaats van als de naam van de delen. Een tekening helpt om te zien dat de delen even groot blijven en alleen de tellers veranderen.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals:

  • Tel breuken met gelijke noemers op en trek breuken met gelijke noemers af.
  • Breuken met gelijke noemers: som groter dan 1, waarbij het kind ziet dat de teller boven de noemer uitkomt.
  • Breuken met gelijke noemers: ontbrekende teller en Breuken aftrekken: ontbrekende teller.
  • Breuken aftrekken: van een geheel aftrekken, waarbij het kind het geheel in delen moet zien.
  • Breuken: hoeveel ontbreekt er tot een geheel? en Breuken: hoeveel paren vormen een geheel?

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Breuken aftrekken: kies het verschil · Breuken aftrekken: ontbrekende teller · Breuken aftrekken: van een geheel aftrekken · Breuken aftrekken: vind de fout · Breuken aftrekken: waar of niet waar · Breuken met gelijke noemers: kies de som · Breuken met gelijke noemers: ontbrekende teller · Breuken met gelijke noemers: vind de fout · Breuken met gelijke noemers: waar of niet waar · Breuken: hoeveel ontbreekt er tot een geheel? · Tel breuken met gelijke noemers op · Trek breuken met gelijke noemers af · Breuken aftrekken: vergelijk de verschillen · Breuken met gelijke noemers: som groter dan 1 · Breuken met gelijke noemers: vergelijk de sommen · Breuken: hoeveel paren vormen een geheel?

Optellen tot 100 met overbruggen

Het kind leert twee getallen tot 100 optellen, ook wanneer de optelling over een tiental heen gaat, zoals 38 + 27.

15 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In de oefentoets gaan de optelsommen over getallen tot 100. Het kind leert optellen als bewerking en kan daarbij kiezen tussen hoofdrekenen en schriftelijk rekenen. Bij sommen zoals 38 + 27 is het belangrijk dat het kind ziet dat 8 + 7 meer is dan 10, zodat er een tiental wordt doorgegeven naar de tientallen.

Een veelgemaakte fout is de eenheden en tientallen los van elkaar optellen en het overgedragen tiental vergeten. Dan komt het kind bij 38 + 27 uit op 55 in plaats van 65. Die fout ontstaat vaak doordat het kind de getallen als losse cijfers ziet, niet als tientallen en eenheden.

In de oefentoets komen deze opgaven voor: Optellen tot 100 met overbruggen, waarbij het tiental wordt overbrugd. Vul aan tot het tiental en maak de som af, waarbij het kind eerst naar het volgende tiental rekent. Optellen tot 100 met brug: kies de uitkomst, waarbij het kind de juiste uitkomst kiest. En Optellen tot 100: controleer en vind de fout, waarbij het kind een uitwerking nakijkt en de fout opspoort.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Aanvullen tot tiental: hoeveel ontbreekt er? · Optellen tot 100 met brug: kies de uitkomst · Optellen tot 100: waar of niet waar · Optellen tot 100 met overbruggen · Optellen tot 100: hoeveel ontbreekt er tot het doel · Verhaalsom — optellen (verandering) · Vul aan tot het tiental en maak de som af · Getallenrij tot 100: geef het volgende getal · Optellen tot 100: onbekende beginhoeveelheid · Optellen tot 100: verbeter het resultaat van een ander · Optellen tot 100: welke som is groter? · Optellen en aftrekken tot 100: twee stappen · Optellen tot 100: beide kanten in balans · Optellen tot 100: controleer en vind de fout · Optellen tot 100: verhaaltjessom met een overbodig getal

Procent van een getal berekenen

Je kind leert het percentage van een hoeveelheid berekenen, zoals 25 procent van 80, en herkent deze berekening in verschillende soorten opgaven.

15 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Je kind leert bij een gegeven hoeveelheid het bijbehorende percentage uitrekenen, bijvoorbeeld hoeveel 25 procent van 80 is. De oefentoets laat zien dat dit ook geldt voor procenten groter dan 100 en procenten kleiner dan 1.

Een veelgemaakte fout is het percentage als gewoon getal gebruiken, dus 25 keer 80 rekenen in plaats van 25 procent van 80. Ook kan een kind verwachten dat het antwoord altijd kleiner is dan de hoeveelheid, terwijl een percentage boven de 100 juist een groter bedrag oplevert. Overbodige gegevens in de tekst kunnen daarnaast voor verwarring zorgen.

In de oefentoets komt dit onderwerp terug in verschillende vormen: een verhaaltjessom, een stap-voor-stap uitwerking, een strookmodel, een keuze uit antwoorden, een waar-of-niet-waar-vraag en opgaven waarin procent en breuk gewisseld moeten worden. Zo oefent het kind hetzelfde idee vanuit verschillende kanten.

Aansluiting op het curriculum: kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;

Soorten opgaven: Bereken het percentage van een getal · Percentage groter dan 100 · Percentage kleiner dan 1 · Percentage van een getal stap voor stap · Percentage van een getal — kies het antwoord · Percentage van een getal: overbodige gegevens · Percentage van een hoeveelheid met een strookmodel · Procent van een getal: vind de fout · Procent van een getal: waar of niet waar · Procent van een hoeveelheid: procent als breuk · Procenten van twee getallen: vergelijk · Procenten van verschillende getallen: zet op volgorde · Procent van een getal: vergelijk twee uitkomsten · Procent van een getal: procent en getal wisselen · Procent van een hoeveelheid: verhaaltjessom

Het ontbrekende getal met een vakje

Het kind leert een vakje in een som of vergelijking invullen door de andere getallen te gebruiken en te redeneren wat er ontbreekt.

14 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel vult het kind een leeg vakje in een som of vergelijking in. Het gaat om de getallen tot 10 en de bijbehorende splitsingen, zoals 7 + ? = 10 of ? + 4 = 9. De curriculumpunten die hierbij horen, gaan over memoriseren van getalrelaties en splitsingen en het vlot toepassen daarvan. Die punten beslaan de hele fase, dus in deze oefentoets gaat het vooral om wat de opgaven in groep 6 laten zien.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind het vakje invult met het getal dat al in de opgave staat, of dat het alleen het getal rechts van het is-gelijk-teken overneemt en de rest van de opgave niet meeneemt. Het kind kijkt dan naar de vorm van de opgave en niet naar de betekenis van het gelijkteken: beide kanten moeten even veel zijn.

In de oefentoets komen onder andere deze opgavetypen voor:

  • Som met een vakje: kies het ontbrekende getal, bijvoorbeeld 6 + □ = 9.
  • Getallen tot 10 splitsen, waarbij het kind de ontbrekende helft van een getal tot 10 vindt.
  • Ontbrekende term (vakjessom) en Vergelijking met vakje: som van drie getallen, waarbij het vakje in een iets langere reeks staat.
  • Gelijkheid van twee kanten: hoeveel erbij, waarbij het kind bepaalt hoeveel er aan de ene kant bij moet om gelijk te worden.

Thuis helpt het om samen hardop te laten zeggen wat er in het vakje moet komen, bijvoorbeeld: "Ik heb 6, en ik wil 9. Hoeveel mis ik?" Zo wordt het vakje een vraag die je kunt beredeneren.

Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;

Soorten opgaven: Getallen tot 10 splitsen · Getallen tot 10 splitsen: kies de uitkomst · Getallen tot 10 splitsen: waar of niet waar · Som met een vakje: kies het ontbrekende getal · Splitsbeen: ontbrekend deel · Ontbrekende term (vakjessom) · Zet het teken tussen de som en het getal · Gelijkheid van twee kanten: hoeveel erbij · Kader in aftrekken: van welk getal is afgehaald? · Som met een vakje: waar of niet waar · Vergelijking met vakje: ontbrekende eerste term · Weegschaal in evenwicht: hoeveel weegt het bedekte blok · Vergelijking met vakje: som van drie getallen · Vergelijking met vakje: vul beide vakjes in

Optellen tot 100: oefenen voor de doorstroomtoets

Het kind leert getallen tot 100 bij elkaar optellen, ook als er een tiental bij komt.

13 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om optellen met getallen tot 100. De kerndoelen noemen optellen als een van de bewerkingen die kinderen moeten beheersen, maar geven zelf geen getalgebied aan. Het getalgebied tot 100 volgt uit de opgavesoorten die in deze oefentoets voorkomen.

Een veelvoorkomende fout is het vergeten van de tiental-overgang. Bij 47 + 38 telt een kind de eenheden (7 + 8 = 15) maar schrijft de 10 niet bij de tientallen op. Het antwoord wordt dan 65 in plaats van 75. Ook bij sommen die over een tiental heen gaan, zoals 46 + 9, komt dit voor, omdat het kind het tiental niet ziet ontstaan.

In de oefentoets komen verschillende opgavevormen voor. Bijvoorbeeld: Tweecijferige getallen optellen, Optellen op de getallenlijn tot 100 en Optellen tot 100: sprong op het honderdveld. Bij de getallenlijn en het honderdveld ziet het kind de sprong van het ene getal naar het andere. Bij Drie delen tegelijk (tot 100) en Getallenpiramide moet het kind meerdere sommen aan elkaar koppelen. Bij Optelcode en Optellen: welke som wijkt af controleert het kind uitkomsten en let het op foutieve antwoorden.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Optellen op de getallenlijn · Optellen op de getallenlijn tot 100 · Optellen tot 100: kies de uitkomst · Optellen tot 100: klopt de som? · Optellen tot 100: sprong op het honderdveld · Regeltabel (optellen): vul de uitkomsten in · Tweecijferige getallen optellen · De optelcode · Drie delen tegelijk (tot 100) · Getallenpiramide · Optellen tot 100: verbeter de fout · Optellen tot 100: verbind elke som met de uitkomst · Optellen: welke som wijkt af

Tientallen en eenheden bij getallen van 11 tot 19

Het kind leert een getal opdelen in tientallen en eenheden, zoals dat 15 bestaat uit één tiental en vijf eenheden.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind kan bij getallen van 11 tot 19 zien dat er één tiental in zit, plus een aantal eenheden. Bij 15 is dat één tiental en vijf eenheden. Dit is de basis voor de bewerkingen uit de kerndoelen, zoals vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Die bewerkingen vragen dat het kind een getal als tientallen en eenheden kan zien.

Een veelvoorkomende fout is het omdraaien van de cijfers. Het Nederlands zegt zestien, niet tienzes, en daardoor schrijft een kind soms 61 in plaats van 16. Het kind hoort de zes wel, maar koppelt die niet aan het juiste deel van het getal.

In de oefentoets komen deze opgaven voor als Getallen van 11 tot 19: een tiental en eenheden, Een tiental en eenheden: welk getal is het? en Een tiental en eenheden: kies de uitkomst. Ook de opgaven Tientallen en eenheden: kies de eenheden en Tientallen in een getal: hoeveel hele tientallen? oefenen dit onderdeel.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Een tiental en eenheden: kies de uitkomst · Een tiental en eenheden: waar of niet waar · Een tiental en eenheden: welk getal is het? · Getallen van 11 tot 19: een tiental en eenheden · Getallen van 11 tot 19: kies de uitkomst · Getallen van 11 tot 19: waar of niet waar · Tientallen en eenheden · Tientallen en eenheden: kies de eenheden · Tientallen in een getal: hoeveel hele tientallen? · Tientallen in een getal: kies hoeveel · Tientallen in een getal: waar of niet waar

Kommagetallen optellen en aftrekken

Je leert kommagetallen optellen en aftrekken, en controleren of een uitkomst logisch is.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen noemen bij bewerkingen het vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Het getallenbereik staat in die tekst niet vermeld. Daarom lees je in deze oefentoets af wat er van een kind in groep 6 wordt gevraagd: kommagetallen optellen en aftrekken, ook in een context zoals massa's.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de getallen niet onder elkaar op de komma zet. Bij 0,5 + 0,25 schrijft het dan bijvoorbeeld 0,30 of 0,75 zonder na te denken. Een andere fout is 0,25 groter vinden dan 0,5, omdat 25 groter is dan 5. Het kind rekent dan met de cijfers, maar niet met de waarde ervan.

In de oefentoets komen onder meer deze opgavevormen voor:

  • Tel kommagetallen op en Trek kommagetallen af: gewone rekenopgaven.
  • Tel massa's met kommagetallen op: optellen in een praktische context.
  • Kommagetallen: optellen of aftrekken, waar of niet waar: beoordelen of een gegeven uitkomst klopt.
  • Kommagetallen: kies de uitkomst: de juiste uitkomst uit een aantal keuzes kiezen.
  • Kommagetallen: de ontbrekende term en het ontbrekende getal om af te trekken: het onbekende getal in een som vinden.
  • Vind de fout bij optellen en aftrekken: de fout in een uitwerking opsporen.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Kommagetallen – aftrekken: vind de fout · Kommagetallen – optellen: vind de fout · Kommagetallen: aftrekken — kies de uitkomst · Kommagetallen: aftrekken — waar of niet waar · Kommagetallen: optellen — kies de uitkomst · Kommagetallen: optellen — waar of niet waar · Tel kommagetallen op · Trek kommagetallen af · Kommagetallen: de ontbrekende term · Kommagetallen: het ontbrekende getal om af te trekken · Tel massa's met kommagetallen op

Delen binnen de tafels: snel en zeker rekenen

Het kind leert vlot delen met getallen tot 100 door de bijbehorende maaltafel terug te zoeken, bijvoorbeeld 56 : 7 = 8 omdat 7 × 8 = 56.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert getalrelaties en tafels uit het hoofd kennen en die vlot en flexibel gebruiken. Bij delen betekent dat: bij een deling zoals 56 : 7 ziet het kind direct de tafel 7 × 8 = 56 en weet het dat het antwoord 8 is. De oefenopgaven in deze toets gaan over delen binnen de tafels tot 100.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de tafel wel kent, maar de vermenigvuldiging niet omkeert. Het weet bijvoorbeeld dat 7 × 8 = 56, maar bij 56 : 7 gaat het per ongeluk met 6 of 9 verder, omdat het niet ziet welke factor ontbreekt. Ook verwarren kinderen soms de deler met het antwoord, waardoor ze "door hoeveel" en "hoeveel per groep" door elkaar halen.

In de oefentoets komen verschillende soorten opgaven voor, zoals delen binnen de tafels, het zoeken van de deeltafel, het kiezen van de uitkomst, het vinden van een ontbrekende deler en verdelen in gelijke delen. Ook zijn er opgaven met een overbodig getal en opgaven waarin een fout in een berekening moet worden gevonden. Bij elke opgave is de vraag steeds: met welke tafel los ik dit op?

Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;

Soorten opgaven: Deeltafels: kies de uitkomst · Delen binnen de tafels (tot 100) · Delen: hoeveel groepen komen er · Verdeel eerlijk · Verdelen in gelijke delen · Delen: hoeveel in één rij · Delen met een overbodig getal · Delen: controleer en vind de fout · Door hoeveel werd er gedeeld (deeltafels) · Ontbrekende deler: kies het getal · Delen: welke verdeling geeft meer per persoon?

Breuken met verschillende noemers optellen en aftrekken

Het kind leert breuken met verschillende noemers optellen en aftrekken, zoals bij een concrete situatie, met behulp van een model of door getalrelaties te gebruiken.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert rekenen met breuken in concrete situaties, zoals een pizza die in ongelijke stukken wordt verdeeld. Daarbij wordt het gebruik van een model, zoals een rechthoek of een taart, of van getalrelaties ondersteund. Het gaat er niet alleen om dat het kind een getal uitrekent, maar ook om waarom het antwoord klopt.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de tellers en de noemers apart optelt of aftrekt. Bijvoorbeeld: 1/2 + 1/3 wordt dan 2/5. Dat komt omdat het kind de breuken behandelt alsof het hele getallen zijn. Het helpt om eerst de noemers gelijk te maken, zodat de stukken even groot zijn, en pas daarna de tellers te combineren.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Tel breuken met verschillende noemers op en Trek breuken met verschillende noemers af: directe rekenopgaven.
  • Breuken met verschillende noemers optellen: woordsom: een verhaal waarin de breuken in een echte situatie voorkomen.
  • Breuken met ongelijke noemers: teller na gelijknamig maken: het kind past eerst de noemers aan en rekent dan de tellers uit.
  • Breuken met ongelijke noemers: kies de som, waar of niet waar en vind de fout: het kind beoordeelt een uitwerking of kiest de juiste som, wat helpt om de typische fouten te herkennen.

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Breuken met ongelijke noemers: vind de fout · Breuken met ongelijke noemers: waar of niet waar · Ongelijknamige breuken aftrekken: vind de fout · Ongelijknamige breuken aftrekken: waar of niet waar · Breuken met ongelijke noemers: kies de som · Breuken met ongelijke noemers: teller na gelijknamig maken · Breuken met verschillende noemers optellen: woordsom · Ongelijknamige breuken aftrekken: de teller · Ongelijknamige breuken aftrekken: kies · Tel breuken met verschillende noemers op · Trek breuken met verschillende noemers af

Afstand, snelheid en tijd berekenen

Het kind leert bij een rit de afstand, de snelheid of de tijd berekenen met de twee andere gegevens.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert werken met de samengestelde grootheden afstand, snelheid en tijd: uit twee van de drie gegevens het derde berekenen. Dit hoort bij het doel om getallen en samengestelde grootheden en eenheden wendbaar en met inzicht te gebruiken, en bij verhoudingen en schaal. De kerndoelen noemen voor deze groep geen specifiek getallenbereik, dus het gaat om de getallen die in de oefentoets voorkomen.

Vaak gaat het mis bij de eenheden. Een kind rekent bijvoorbeeld met minuten alsof het uren zijn, of deelt door de verkeerde grootheid. Een tweede valkuil is dat het kind een snelheid van een deel van de rit voor de hele rit gebruikt, terwijl de gemiddelde snelheid over de hele rit anders kan zijn.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:

  • snelheid berekenen uit afstand en tijd: hoe snel ging het
  • afstand berekenen uit snelheid en tijd: hoe ver komt het
  • reistijd berekenen
  • kiezen welke gegevens je nodig hebt, en welke overbodig zijn
  • een fout in een uitwerking opsporen
  • de tijden van twee ritten vergelijken, en zeggen wie er sneller ging

Aansluiting op het curriculum: kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van getallen en hun eigenschappen, en enkelvoudige en samengestelde grootheden en eenheden;

Soorten opgaven: Afstand, snelheid en tijd: vind de fout · Afstand, snelheid en tijd: waar of niet waar · Afstand bij constante snelheid: overbodige gegevens · Afstand uit snelheid en tijd: hoe ver komt het · Afstand, snelheid en tijd: kies de afstand · Afstand, snelheid en tijd: kies de tijd · Afstand, snelheid, tijd: bereken de reistijd · Gemiddelde snelheid stap voor stap · Tijden van twee ritten: vergelijk · Afstand, snelheid, tijd: wie ging sneller? · Snelheid uit afstand en tijd: hoe snel ging het

Getallen tot 100 vergelijken: groter, kleiner of gelijk

Met getallen tot 100 vergelijken en ordenen

10 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert twee of meer getallen tot 100 met elkaar te vergelijken. Dat betekent bepalen welk getal groter of kleiner is, of dat ze gelijk zijn, en getallen van groot naar klein of van klein naar groot zetten. De curriculumpunten noemen vergelijken en ordenen als onderdeel van de bewerkingen, en de opgaven in deze oefentoets gebruiken getallen tot 100.

Een veelgemaakte fout is alleen naar het eerste cijfer kijken. Bij 38 en 41 ziet een kind dan de 8 en de 1 en denkt dat 38 groter is, terwijl het tiental van 41 juist groter is. Het helpt om eerst de tientallen te vergelijken en pas daarna de eenheden, of om het getal met blokjes of een honderdveld te laten zien.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:

  • Zet het teken: <, > of =, bijvoorbeeld tussen twee getallen tot 100.
  • Getallen ordenen: van groot naar klein, of het kleinste en grootste getal uit een rijtje van vijf kiezen.
  • Getallen vergelijken: hoeveel cijfers passen in het vakje, of welke groep het minst heeft.
  • Een even getal tussen twee getallen zoeken, en aanvullen tot honderd.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Zet het teken: <, > of = · Aanvullen tot honderd: hoeveel ontbreekt er? · Getallen ordenen: orden vijf getallen · Getallen ordenen: van groot naar klein · Getallen tot 100 vergelijken · Getallen tot 100 vergelijken: welke groep heeft het minst · Reken uit en zet het teken · Een even getal tussen twee getallen · Getallen vergelijken: hoeveel cijfers passen in het vakje · Getallen vergelijken: noteer de passende cijfers

Tafels tot 100 vlot en zeker uit je hoofd

Het kind leert de tafels van vermenigvuldiging tot 100 uit het hoofd kennen en die kennis vlot en handig gebruiken bij het rekenen.

10 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het curriculumpunt over tafels hoort bij het hele stadium en niet alleen bij groep 6. Voor deze oefentoets gaat het om vermenigvuldigingen tot 100, zoals de sjablonen "Tafels van vermenigvuldiging (tot 100)" en "Ontbrekende factor (tafels van vermenigvuldiging)" laten zien. Het kind moet het antwoord dus direct kunnen geven, zonder steeds te tellen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind een tafel verwart met een buurtafel. Bijvoorbeeld 6 × 8 = 48 en 7 × 7 = 49 worden door elkaar gehaald, of een kind rekent 7 × 6 en komt op 40 uit. Vaak ligt dat niet aan het begrip van vermenigvuldigen, maar aan een tafel die nog niet vast zit. Daardoor moet het kind langer nadenken en maakt het sneller een fout.

In de oefentoets komen de tafels op verschillende manieren terug:

  • Tafels van vermenigvuldiging (tot 100): losse sommen die het kind snel moet beantwoorden.
  • Ontbrekende factor: bijvoorbeeld 7 × ? = 56, waarbij het kind de tafel andersom moet gebruiken.
  • Tafels van vermenigvuldiging: kies de uitkomst en Vermenigvuldigen: controleer en vind de fout: het kind moet een antwoord herkennen of nakijken, wat helpt om een tafel ook te controleren.

Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;

Soorten opgaven: Ontbrekende factor: kies het getal · Tafels van vermenigvuldiging: kies de uitkomst · Tafels van vermenigvuldiging (tot 100) · Vermenigvuldigen als optellen: hoe vaak genomen · Vermenigvuldigen: gelijke groepen samen · Vermenigvuldigen: hoeveel stippen in het rooster · Ontbrekende factor (tafels van vermenigvuldiging) · Vermenigvuldigen met een overbodig getal · Vermenigvuldigen: controleer en vind de fout · Vermenigvuldigen: welke is groter en hoeveel?

Een breukdeel van een getal berekenen

Je kind leert een deel van een hoeveelheid uitrekenen, zoals drie vierde van een groep, met een strookmodel of stap voor stap.

10 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Je kind leert bij deze oefentoets een breuk van een hoeveelheid uitrekenen, in concrete situaties zoals een deel van een groep knikkers of een deel van een taart. Dat gebeurt met een model, zoals een strookmodel, of door te redeneren met getalrelaties: eerst het geheel in gelijke delen verdelen en daarna het gevraagde aantal delen nemen.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen de teller en de noemer door elkaar halen, of alleen het aantal delen als antwoord geven. Bij drie vierde van 20 schrijven ze dan bijvoorbeeld 4 op, omdat ze niet zien dat de breuk een deel van het geheel aangeeft. Een strookmodel maakt zichtbaar waarom je eerst in gelijke stukken verdeelt en daarna de juiste stukken telt.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals bereken een breukdeel van een getal, het geheel uit een deel met een strookmodel, breuk van een hoeveelheid met een strookmodel en breuk van een getal stap voor stap. Ook zijn er varianten waarin je moet kiezen welke uitkomst klopt, het geheel moet vinden of bepalen wat er overblijft.

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Breuk van een getal stap voor stap · Breuk van een getal: bereken · Breuk van een getal: kies de uitkomst · Breuk van een hoeveelheid met een strookmodel · Het geheel uit een deel met een strookmodel · Bereken een breukdeel van een getal · Breuk van een getal: het geheel uit een deel · Breuk van een getal: kies het geheel · Breuk van een getal: vergelijk twee delen · Breuk van een getal: wat blijft er over

Afstand berekenen met een kaartschaal

Het kind leert met de schaal van een kaart de afstand op de kaart omrekenen naar de werkelijke afstand, in centimeters of kilometers.

10 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In groep 8 leert het kind met de schaal van een kaart of plattegrond werken. Een afstand die op de kaart is gemeten, wordt omgerekend naar de werkelijke lengte. De oefenopgaven vragen daarbij om afstanden op de kaart in centimeters, met een uitkomst in centimeters of in kilometers.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de schaal wel goed gebruikt, maar bij het omrekenen de eenheden door elkaar haalt. Het geeft dan de werkelijke afstand in centimeters terwijl er naar kilometers wordt gevraagd. Ook kan de schaal omgekeerd worden toegepast, zodat er vermenigvuldigd wordt waar gedeeld moet worden of andersom.

Een opgave bestaat meestal uit een kaart met een schaal en een afstand die bepaald moet worden. Voorbeelden zijn "Kaartschaal: afstand op de kaart in centimeters", "Werkelijke lengte met behulp van de schaal stap voor stap" en "Afstand op de kaart en in het echt". Andere opgaven vragen het kind om de schaal zelf te bepalen, of om een fout te vinden in een gegeven uitwerking.

Aansluiting op het curriculum: kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden;
Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;
Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: verschuiven, draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.

Soorten opgaven: Getallenschaal en schaal met eenheden: vind de fout · Getallenschaal en schaal met eenheden: waar of niet waar · Kaartschaal: kies de afstand in kilometer · Schaal van een plattegrond: overbodige gegevens · Werkelijke lengte met behulp van de schaal stap voor stap · Afstand op de kaart en in het echt · Kaartschaal: afstand in kilometers · Kaartschaal: afstand op de kaart in centimeters · Kaartschaal: bepaal de schaal · Schaal: van getal naar eenheden

Tellen in sprongen, vooruit en terug

Uw kind leert een rij getallen voortzetten met een vaste stap, zowel vooruit als terug, en leert daarbij een patroon herkennen.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Op dit niveau kan uw kind een rij getallen met een vaste stap voortzetten, zowel vooruit als achteruit. In de oefentoets gaat dat over sprongen van gelijke grootte, bijvoorbeeld in tientallen, en over het bepalen hoe vaak je met een bepaalde stap moet optellen om bij een getal te komen. Het gaat dus om het herkennen van het patroon in een rij, niet om het uit het hoofd leren van de rij zelf.

Een veelgemaakte fout is dat een kind telt met stappen van 1 in plaats van de gegeven stap te gebruiken, of dat het bij het terugtellen de stap verkeerd kiest. Ook een sprong die een tiental overschrijdt, zoals van 47 naar 57 bij stappen van 10, geeft vaak onzekerheid. Dat komt doordat het patroon niet is gezien: het kind kijkt naar de losse getallen in plaats van naar het verschil tussen opeenvolgende getallen.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals tel verder met dezelfde stap, tel terug met gelijke stappen, tellen met tientallen: wat komt erna? en tellen met sprongen: verbeter het foute getal. Bij die laatste opgave moet uw kind zelf zien welk getal niet in het patroon past. Daarnaast zijn er opgaven als hoe vaak opgeteld: kies het getal, waarbij uw kind bepaalt hoeveel keer een stap nodig is om een doel te bereiken.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;

Soorten opgaven: Tellen met tientallen: kies de uitkomst · Tellen met tientallen: waar of niet waar · Tellen met tientallen: wat komt erna? · Tel verder met dezelfde stap · Tellen met sprongen: kies het volgende getal · Tel terug met gelijke stappen · Tellen met sprongen: verbeter het foute getal · Doortellen: hoe vaak moet je tellen? · Hoe vaak opgeteld: kies het getal

Getallen afronden: honderdtallen tot miljoen

Je kind leert een getal afronden op een gekozen plaats, zoals honderdtallen, duizendtallen of tienduizendtallen, en gebruikt dat om snel een schatting te maken.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij afronden kijkt je kind naar het cijfer rechts van de gekozen plaats. Is dat 5 of hoger, dan wordt het getal naar boven afgerond. Is het lager dan 5, dan wordt het naar beneden afgerond. Zo wordt 3 480 op duizendtallen 3 000 als je naar het cijfer 4 kijkt, maar 4 000 als je naar het cijfer 8 kijkt. Het juiste cijfer is dus het cijfer direct rechts van de plaats waarop je afrondt.

Een veelvoorkomende fout is dat kinderen de plaats verkeerd tellen, bijvoorbeeld door op duizendtallen af te ronden terwijl ze naar de honderden kijken, of door bij grote getallen de nullen mee te tellen. Ook wordt soms alleen het laatste cijfer bekeken, of wordt een getal als 4 499 naar boven afgerond omdat het bijna 4 500 is. Dat laatste is juist een nuttig inzicht: afronden hoort bij schattend rekenen, waarbij je snel een redelijke uitkomst zoekt.

In deze oefentoets komen afrondingsopgaven voor in verschillende vormen. Er zijn opgaven waarin je afrondt op honderdtallen, duizendtallen of tienduizendtallen, en opgaven met getallen tot een miljoen. Andere opgaven vragen je het kleinste getal te vinden dat afgerond een bepaalde uitkomst geeft, een uitspraak als waar of niet waar te beoordelen, of de juiste uitkomst te kiezen. Ook zijn er opgaven waarin een fout moet worden opgespoord of een teken moet worden ingevuld.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Grote getallen afronden op honderdtallen · Afronden op duizendtallen · Afronden op duizendtallen: kies de uitkomst · Afronden op duizendtallen: vind de fout · Afronden op duizendtallen: waar of niet waar · Afronden op duizendtallen: zet het teken · Afronden op tienduizendtallen · Getallen tot een miljoen: afronden op duizendtallen · Afronden op duizendtallen: het kleinste getal

Hele honderdtallen optellen en aftrekken

Je leert hele honderdtallen optellen en aftrekken, bijvoorbeeld bij sprongen die je na elkaar maakt, en je leert fouten in een berekening herkennen en verbeteren.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel dat hier hoort, vraagt om bewerkingen als vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Dit oefenblad richt zich op het optellen en aftrekken van hele honderdtallen, zoals 300 + 200 of 700 − 400. Het kind moet dus begrijpen dat je met honderdtallen werkt, en niet alleen met de losse cijfers.

Een veelgemaakte fout is dat een kind het getal behandelt alsof het een eenvoudig cijfer is. Bij 300 + 200 wordt dan 3 + 2 = 5 opgeschreven in plaats van 500. Ook bij aftrekken en bij sprongen van honderd tot honderd gaat het vaak mis doordat het kind de plaats van de honderdtallen uit het oog verliest.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals: kies het ontbrekende honderdtal, hoeveel moet er bij een getal om een andere uitkomst te krijgen, en hoeveel ontbreekt er voor een gelijkheid. Verder zijn er sprongen met hele honderdtallen, waarbij het kind de juiste uitkomst kiest of twee sprongen na elkaar uitvoert. Ook zijn er opgaven waarin een aftrekking van hele honderdtallen moet worden uitgerekend en opgaven waarin een fout in een berekening moet worden verbeterd.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Hele honderdtallen aftrekken · Sprong met hele honderdtallen · Sprong van hele honderdtallen: kies de juiste uitkomst · Hele honderdtallen: verbeter de fout · Honderdtallen optellen: hoeveel erbij? · Ontbrekende honderdtallen: kies het getal · Sprong van hele honderdtallen: twee sprongen na elkaar · Hele honderdtallen: hoeveel ontbreekt er voor gelijkheid

Cijferend optellen en aftrekken tot 1000

Je leert getallen tot 1000 cijferend optellen en aftrekken, kolom voor kolom, met overhouden of lenen waar nodig.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel rekent je kind met getallen van drie cijfers, bijvoorbeeld 386 + 257 of 512 − 178. Het schrijft de getallen onder elkaar, rekent eerst de eenheden uit, dan de tientallen en dan de honderdtallen. Als een kolom meer dan 9 wordt, wordt er één overgehouden naar de volgende kolom. Bij aftrekken wordt er geleend als het bovenste cijfer kleiner is dan het onderste.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind bij aftrekken het kleinere cijfer altijd van het grotere aftrekt, ook als de volgorde omgekeerd is. Zo wordt 512 − 178 bijvoorbeeld 466 in plaats van 334. Een andere fout is dat het kind vergeet om een geleend of overgehouden getal in de volgende kolom mee te nemen. Dit gebeurt vaak omdat de stappen tegelijk moeten worden onthouden.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor: drie getallen van drie cijfers onder elkaar optellen, cijferend optellen stap voor stap uitvoeren, het ontbrekende getal in een optelling vinden, cijferend aftrekken tot 1000, en fouten in een uitwerking opsporen en verbeteren. Bij de meerkeuzeopgaven kiest het kind de juiste uitkomst uit een aantal mogelijkheden. Zo'n opgave is goed te gebruiken om te controleren of het kind de stappen echt begrijpt.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Schriftelijk optellen, drie cijfers: kies de uitkomst · Tel getallen van drie cijfers onder elkaar op · Cijferend aftrekken tot 1000 · Cijferend optellen stap voor stap · Cijferend aftrekken: kies de uitkomst · Cijferend aftrekken: verbeter de fout · Ontbrekende term bij het cijferend optellen · Tel drie getallen op in kolommen

Handig rekenen: slim omwisselen en groeperen bij optellen

Het kind leert dat de getallen in een optelsom van plek mogen wisselen of in andere groepjes mogen worden opgeteld, en gebruikt dat om sommen slimmer uit te rekenen.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om rekenen met eigenschappen van optellen, met sommen tot 100. Het kind leert bijvoorbeeld dat 38 + 27 + 2 handiger is als je eerst 38 + 2 doet. Zo wordt een standaardprocedure niet vervangen, maar slimmer ingezet.

Een veelgemaakte fout is dat de regel voor optellen ook wordt toegepast bij aftrekken. Het kind denkt dan dat 7 − 3 hetzelfde is als 3 − 7, terwijl dat niet zo is. De regel geldt alleen voor optellen.

In de oefentoets komen onder andere de volgende soorten opgaven voor:

  • Termen omwisselen: twee sommen vergelijken en zien dat de uitkomst gelijk blijft.
  • Handig optellen: kiezen welke volgorde of welke uitkomst het makkelijkst is.
  • Vier termen, twee handige paren: vier getallen zo groeperen dat er makkelijke sommen ontstaan.
  • Handige volgorde bij optellen: waar of niet waar: beoordelen of een voorgestelde handige volgorde klopt.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Handig optellen: kies de volgorde · Termen omwisselen: vergelijk twee sommen · Dezelfde som, kanten verwisseld — wat is bedekt · Handig optellen: kies de uitkomst · Handige volgorde bij optellen: waar of niet waar · Optellen tot 100: handige strategie en uitleg · Eigenschappen van optellen: ontbrekende term in gelijkheid · Vier termen, twee handige paren

Breuken met verschillende noemers vergelijken

Je kind leert breuken met verschillende tellers en noemers beredeneerd met elkaar vergelijken, bijvoorbeeld door ze gelijkwaardig te maken of met de helft als vergelijkingspunt.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel vraagt om breuken beredeneerd te ordenen, te vereenvoudigen en te vergelijken. Voor deze oefentoets betekent dat vooral: twee breuken met verschillende tellers en noemers vergelijken en zeggen welke groter is, en uitleggen waarom. De kerndoelen noemen hier geen vast getallenbereik, dus dit beschrijft geen specifieke grootte van getallen.

Een veelgemaakte fout is denken dat een grotere noemer altijd een grotere breuk betekent. Een kind ziet bijvoorbeeld 1/8 en 1/4 en denkt dat 1/8 groter is, omdat 8 groter is dan 4. Het kind kijkt dan naar de noemers los van elkaar, terwijl de breuk gaat over het deel van een geheel. Hoe groter de noemer, hoe kleiner de stukken.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:

  • Breuken met verschillende noemers: vergelijk, waarin twee breuken met een verschillende noemer met elkaar vergeleken worden.
  • Breuken: vergelijk met een half, waarin het kind bepaalt of een breuk kleiner, gelijk of groter is dan een half.
  • Gelijkwaardige breuken: kies de ontbrekende teller, waarin het kind eerst ziet hoe breuken met een andere noemer dezelfde waarde hebben.
  • Gelijkwaardige breuken in context: evenveel, anders verdeeld, waarin dezelfde hoeveelheid in een verhaal op twee manieren wordt verdeeld.

Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;

Soorten opgaven: Breuken met dezelfde teller: vergelijk · Breuken: vergelijk met een half · Gelijkwaardige breuken: kies de ontbrekende teller · Gelijkwaardige breuken: ontbrekende teller · Gelijkwaardige breuken: vind de fout · Gelijkwaardige breuken: waar of niet waar · Breuken met verschillende noemers: vergelijk · Gelijkwaardige breuken in context: evenveel, anders verdeeld

Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding

Uw kind leert met geld rekenen in winkelsituaties: uitrekenen wat er overblijft, wat het wisselgeld is en welke aanbieding het voordeligst is.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het onderdeel geld hoort bij de kerndoelen over meten en meetkundige grootheden, en bij het gebruiken van getallen in dagelijkse situaties en het nemen van beslissingen. De kerndoelen beschrijven dit over meerdere schooljaren. Wat in groep 8 precies van uw kind gevraagd wordt, blijkt uit de opgaven die deze oefentoets gebruikt. Dat zijn verhaaltjessommen over winkelen, budgetvragen en vergelijkingen van aanbiedingen, met bedragen in euro's en centen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind bij een aanbieding alleen naar het aantal of het totaalbedrag kijkt, en niet naar de prijs van één stuk. Bij een opgave als "welke aanbieding is voordeliger" moet het kind eerst de prijs per stuk uitrekenen en die dan vergelijken. Ook bij wisselgeld gaat het vaak mis door te onthouden wat er betaald is in plaats van wat er gevraagd werd: de juiste aftrekking is dan niet meer zeker.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Verhaaltjessom geld: hoeveel blijft er over na het winkelen.
  • Budget: kiezen hoeveel er overblijft, of waar en niet waar beoordelen.
  • Het voordeligste aanbod: de prijs van één stuk kiezen, waar of niet waar beoordelen, of de fout in een uitwerking opsporen.
  • Aanbiedingen vergelijken: een woordsom waarin het kind bepaalt welke aanbieding voordeliger is.

Aansluiting op het curriculum: beredeneerd vergelijken van verhoudingen;
Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties;
Aansluiting op het curriculum: wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante dagelijkse en beroepsmatige situaties;
Aansluiting op het curriculum: wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen;

Soorten opgaven: Budget: vind de fout · Budget: waar of niet waar · Budget: kies hoeveel er overblijft · Het voordeligste aanbod: vind de fout · Het voordeligste aanbod: waar of niet waar · Verhaaltjessom geld: hoeveel blijft er na het winkelen · Aanbiedingen vergelijken: woordsom, welke is voordeliger · Het voordeligste aanbod: kies de prijs van één stuk

Plaatswaarde: honderdtallen, tientallen, eenheden

Je kind leert bij een getal met drie cijfers zien hoeveel honderdtallen, tientallen en eenheden erin zitten, en gebruikt dat bij vergelijken en rekenen.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen noemen vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Plaatswaarde is wat die bewerkingen begrijpelijk maakt: je moet weten wat het cijfer 4 betekent in 427 (400) en niet alleen dat het een 4 is. In deze oefentoets gaat het om getallen met drie cijfers, dus met H (honderdtallen), T (tientallen) en E (eenheden).

Een veelgemaakte fout is dat een kind het cijfer naar zijn gewone waarde leest, los van zijn plek. Bijvoorbeeld: 305 lezen als 35, omdat de nul als "niets" wordt gezien en wordt overgeslagen. Of bij 472 de 4 als vier eenheden zien in plaats van vier honderdtallen. Dit gebeurt vaak als een kind getallen vooral als rijtje cijfers leert lezen en niet als samenstelling van honderdtallen, tientallen en eenheden.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:

  • Plaatswaarde: maak het getal van H, T en E, bijvoorbeeld 3 honderdtallen, 0 tientallen en 7 eenheden maken.
  • Splits het getal in honderdtallen en de rest, bijvoorbeeld 546 splitsen in 500 en 46.
  • Lees het getal af uit de blokken, waarbij het getal wordt weergegeven met honderdblokjes, tienstaven en losse blokjes.
  • Plaatswaarde: hoeveel hele tientallen heeft het getal? en Plaatswaarde: hoeveel eenheden in totaal?
  • Positiewaarde: waar of niet waar, om te controleren of een uitspraak over de plaatswaarde klopt.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Lees het getal af uit de blokken · Plaatswaarde: hoeveel eenheden in totaal? · Splits het getal in honderdtallen en de rest · Plaatswaarde: hoeveel hele tientallen heeft het getal? · Plaatswaarde: maak het getal van H, T en E · Positiewaarde: hoeveel hele tientallen · Positiewaarde: waar of niet waar

Getallen tot 20 keer tien vermenigvuldigen

Het kind leert een getal onder de 20 met tien vermenigvuldigen, bijvoorbeeld 7 × 10 = 70, en begrijpt waarom het getal daarbij een plaats naar links schuift.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets draait het om vermenigvuldigen met tien van getallen onder de 20, zoals 4 × 10 of 17 × 10. Het kind moet begrijpen wat er met een getal gebeurt als het tien keer zo groot wordt: elke cijfer schuift een plaats naar links en er komt een nul achteraan. Dit is een onderdeel van de bewerkingen vermenigvuldigen in de kerndoelen.

Een veelgemaakte fout is optellen in plaats van vermenigvuldigen, dus 7 × 10 = 17 in plaats van 70. Ook komt het voor dat een kind een nul vooraan zet, of alleen een nul achteraan plakt zonder te kijken naar de plaatswaarde van de tientallen. Dat gebeurt vaak omdat de regel "er komt een nul bij" wordt onthouden zonder de reden erachter.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:

  • Vermenigvuldigen met 10: reken direct uit, zoals 9 × 10.
  • Tien keer tien, dus twee plaatsen verder: het getal schuift twee plaatsen op, zodat 10 × 10 = 100.
  • Vermenigvuldigen met 10: kies de juiste uitkomst en waar of niet waar: controleer of een uitkomst klopt.
  • Vermenigvuldigen met 10: een overbodig gegeven en een keten van veranderingen: het kind moet het juiste getal kiezen en het resultaat van meerdere stappen bijhouden.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Vermenigvuldigen met 10 · Vermenigvuldigen met 10: kies de juiste uitkomst · Vermenigvuldigen met 10: waar of niet waar · Tientallen: hoeveel hele tientallen passen erin? · Vermenigvuldigen met 10: een keten van veranderingen · Vermenigvuldigen met 10: een overbodig gegeven · Tien keer tien, dus twee plaatsen verder

Kommagetallen delen: oefenen voor de doorstroomtoets

Je kind leert kommagetallen delen, en ontdekt door te schatten en te controleren of een uitkomst klopt.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In dit onderdeel gaat het om delen met kommagetallen. Het curriculum noemt delen als een van de bewerkingen die bij het rekenen horen, samen met vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken en vermenigvuldigen. Het getalbereik staat in die omschrijving niet concreet vermeld, daarom noemen we hier geen specifieke getallen.

Een veelgemaakte fout is de komma verkeerd verplaatsen. Een kind verschuift de komma bijvoorbeeld maar in één van de twee getallen, of verplaatst hem de verkeerde kant op. Daardoor wordt het antwoord tien keer te groot of te klein. Ook wordt vaak verwacht dat delen altijd kleiner maakt, terwijl delen door een getal kleiner dan 1 juist een grotere uitkomst geeft.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Deel kommagetallen: reken de deling uit.
  • Verschuif de komma in beide getallen: maak de deler een geheel getal en pas het deeltal evenveel aan.
  • Is het quotiënt groter?: beslis zonder volledig te rekenen of de uitkomst groter of kleiner is dan het deeltal.
  • Door een natuurlijk getal: deel een kommagetal door een geheel getal.
  • Kies de uitkomst: kies het juiste antwoord uit meerdere mogelijkheden.
  • Waar of niet waar: beoordeel een bewering over een deling.
  • Vind de fout: zoek uit waar een uitwerking misgaat.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Kommagetallen delen: door een natuurlijk getal · Kommagetallen delen: kies de uitkomst · Kommagetallen delen: verschuif de komma in beide getallen · Kommagetallen delen: vind de fout · Kommagetallen delen: waar of niet waar · Deel kommagetallen · Kommagetallen delen: is het quotiënt groter?

Rangtelwoorden: de plaats in een rij

Je kind leert de plaats van iemand of iets in een rij aanwijzen en uitrekenen, bijvoorbeeld wie de vijfde is vanaf het begin, of hoeveel plaatsen er tussen twee personen staan.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In de oefentoets gaat het om de plaats in een rij: de eerste, tweede, derde enzovoort, en dat zowel vanaf het begin als vanaf het eind. Het kind leert ook met die plaatsen rekenen. De opgaven vragen bijvoorbeeld hoeveel plaatsen er tussen twee personen in de rij staan, of hoeveel personen er in totaal zijn als je beide kanten meetelt. Het voorbeeld hieronder zegt niets over een getallengebied; dat hangt af van de context van de opgave.

Een veelgemaakte fout is het meetellen van de begin- of eindpersoon. Wie de vijfde vanaf het begin is, staat op plaats 5 en niet op plaats 4 omdat je bij nul begint. Bij "hoeveel staan er tussen twee plaatsen" telt het kind de grensplaatsen vaak mee, terwijl die niet tot de tussenliggende plaatsen horen. Door hardop te tellen of de rij met een potlood aan te wijzen, wordt die fout meestal zichtbaar.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Welke plaats vanaf het begin: kies het juiste antwoord, of beoordeel of een uitspraak waar of niet waar is.
  • Rangtelwoorden: de hoeveelste vanaf het begin, en hoeveel, met plaats van beide kanten.
  • Rangtelwoorden: hoeveel staan er tussen twee plaatsen.
  • Plaats in de rij van twee kanten: kies de uitkomst, of waar of niet waar.

Oefen thuis door een rij voorwerpen, bijvoorbeeld knopen of speelgoed, neer te leggen en je kind te laten aanwijzen wat de derde vanaf het eind is.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Rangtelwoorden: de hoeveelste vanaf het begin? · Welke plaats vanaf het begin: kies het juiste antwoord · Welke plaats vanaf het begin: waar of niet waar · Plaats in de rij van twee kanten: kies de uitkomst · Plaats in de rij van twee kanten: waar of niet waar · Rangtelwoorden: hoeveel staan er tussen twee plaatsen? · Rangtelwoorden: hoeveel, met plaats van beide kanten?

Sommen controleren met de omgekeerde bewerking

Je kind leert dat optellen en aftrekken, en vermenigvuldigen en delen, elkaars omgekeerde zijn, en gebruikt dat om een antwoord te controleren.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen vragen dat kinderen getalrelaties en tafels uit hun hoofd kennen en die vlot en flexibel gebruiken. Dit geldt voor het hele basisonderwijs, niet alleen voor groep 6. In deze oefentoets gaat het vooral om het controleren van een antwoord met de bewerking die ertegenover staat.

Een veelgemaakte fout is dat een kind een aftrekking of deling niet controleert, omdat het de berekening als klaar beschouwt. Het kind ziet dan niet dat het antwoord niet klopt. Het helpt als het kind de samenhang ziet: als 15 − 6 = 9, dan is 9 + 6 = 15.

In deze oefentoets komen onder andere de volgende opgaven voor:

  • een optelling controleren met aftrekken
  • een aftrekking controleren door op te tellen, of beoordelen of een controle waar of niet waar is
  • een fout in een aftrekking verbeteren
  • bepalen van welk getal er werd afgetrokken
  • bij vermenigvuldigen en delen: hoeveel er vóór het verdelen was, en waarmee er werd vermenigvuldigd

Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;

Soorten opgaven: Optellen controleren met aftrekken · Aftrekken controleren: door op te tellen · Aftrekken controleren: verbeter de fout · Aftrekken controleren: waar of niet waar · Van welk getal werd afgetrokken? Kies · Vermenigvuldigen en delen: hoeveel vóór het verdelen · Vermenigvuldigen en delen: waarmee is vermenigvuldigd

Volgorde van bewerkingen: eerst keer, dan plus

Het kind leert dat in een som met twee bewerkingen vermenigvuldigen of delen eerst gaat, voordat optellen of aftrekken wordt uitgevoerd.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid rekent het kind sommen waarin twee bewerkingen voorkomen, zoals optellen met vermenigvuldigen of aftrekken met delen. Het kind weet dat de volgorde bepaalt wat de uitkomst is, en past die volgorde standaard toe. Het getallenbereik dat hierbij hoort, wordt in deze beschrijving niet genoemd, omdat de bron dat niet specificeert.

Een veelgemaakte fout is de som van links naar rechts uitrekenen. Bij 3 + 4 × 2 levert dat 14 op, terwijl de juiste uitkomst 11 is, omdat eerst 4 × 2 wordt gerekend. Kinderen rekenen vaak zoals ze een zin lezen, en vergeten dan dat vermenigvuldigen en delen voorrang hebben.

In de oefentoets komt dit terug in verschillende vormen. Denk aan Volgorde van bewerkingen (twee stappen), Volgorde van bewerkingen: twee producten en een som en Volgorde van bewerkingen: totaal min gelijke delen. Andere varianten vragen het kind om de juiste uitkomst te kiezen, of om te beoordelen of een gegeven uitwerking waar of niet waar is. Bij elke opgave is de uitwerking te vinden, zodat u samen kunt nakijken waar de volgorde is gebruikt.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Volgorde van bewerkingen (twee stappen) · Volgorde van bewerkingen: kies de juiste uitkomst · Volgorde van bewerkingen: waar of niet waar · Volgorde van bewerkingen: eerst de som, dan vermenigvuldigen · Volgorde van bewerkingen: groepen, dan een verlies · Volgorde van bewerkingen: totaal min gelijke delen · Volgorde van bewerkingen: twee producten en een som

Haakjes eerst: de volgorde van bewerkingen

Je kind leert uitdrukkingen met haakjes in de juiste volgorde uitrekenen en controleren of een uitkomst klopt.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Je kind leert bij deze oefening rekenen met haakjes. Het gaat om uitdrukkingen waarin eerst het deel tussen haakjes berekend moet worden, en daarna de rest. Het gaat om de bewerkingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. De getallen die in de opgaven voorkomen, staan in deze oefentoets niet als vast getallenbereik vermeld, dus we noemen die hier niet.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind gewoon van links naar rechts rekent en de haakjes negeert. Bij (3 + 4) × 2 levert dat soms een ander antwoord op dan wanneer eerst het deel tussen haakjes wordt uitgerekend. Het kind past de regel dan wel toe, maar op de verkeerde plek: het rekent een bewerking uit voordat het weet wat er binnen de haakjes hoort.

In de oefentoets komen de opgaven vooral voor in de vorm die de sjablonen laten zien:

  • Bereken de uitdrukking met haakjes: het kind rekent een complete uitdrukking uit.
  • Rekenvolgorde met haakjes stap voor stap: het kind schrijft de tussenstappen op, zodat de volgorde zichtbaar wordt.
  • Volgorde van bewerkingen met haakjes: kies de uitkomst en waar of niet waar: het kind controleert of een gegeven antwoord klopt.
  • Twee uitdrukkingen met haakjes: vergelijk: het kind bepaalt welke van twee uitdrukkingen de grootste uitkomst heeft.
  • Volgorde van bewerkingen met haakjes: vind de fout: het kind zoekt de stap waar het mis ging.
  • Zelfde getallen, andere volgorde: zet op volgorde: het kind ziet dat dezelfde getallen met andere haakjes een andere uitkomst kunnen geven.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Aansluiting op het curriculum: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken;

Soorten opgaven: Bereken de uitdrukking met haakjes · Rekenvolgorde met haakjes stap voor stap · Twee uitdrukkingen met haakjes: vergelijk · Volgorde van bewerkingen met haakjes: kies de uitkomst · Volgorde van bewerkingen met haakjes: vind de fout · Volgorde van bewerkingen met haakjes: waar of niet waar · Zelfde getallen, andere volgorde: zet op volgorde

Delers vinden en tellen

Je kind leert bij een getal alle getallen opzoeken waardoor het zonder rest te delen is, en vervolgens tellen hoeveel delers dat zijn. Ook leert je kind redeneren over het kleinste getal met een bepaald aantal delers.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om delers van een geheel getal: de getallen waardoor het zonder rest deelbaar is. De kerndoelen noemen rekenen met eigenschappen van getallen en met standaardprocedures. Het bereik van de getallen staat in die tekst niet vermeld. Deze oefentoets laat daarom zien welke soort opgaven je kind kan verwachten, en niet een vastgelegd getalbereik voor groep 6.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen bij het opschrijven van delers het getal zelf of het getal 1 vergeten, of dat ze alleen paren zoeken en de helft van de delers missen. Het aantal delers klopt dan niet. Daardoor gaan ze ook fout bij de vraag naar het kleinste getal met een bepaald aantal delers.

In de oefentoets komen onder andere deze opgaven voor: alle delers van een getal opschrijven, tellen hoeveel delers een getal heeft, kiezen hoeveel delers een getal heeft, het kleinste getal met een gegeven aantal delers vinden, een bewering over zo'n kleinste getal als waar of niet waar beoordelen, een fout in een uitwerking opsporen, en een situatie uit de context waarin je telt op hoeveel manieren dingen in gelijke rijen gezet kunnen worden.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Delers van een getal: kies hoeveel · Schrijf alle delers van een getal op · Delers: hoeveel zijn er? · Delers in context: op hoeveel manieren in gelijke rijen · Delers: kleinste getal met k delers · Kleinste getal met k delers: vind de fout · Kleinste getal met k delers: waar of niet waar

Halven en kwarten herkennen in een groep

Het kind leert een halve en een kwart van een geheel of van een groep herkennen en benoemen, en weet hoeveel delen er in totaal zijn.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind kan bij deze oefentoets een geheel of een groep verdelen in gelijke delen en daarbij aangeven welk deel is gekleurd of gekozen. In de curriculumpunten gaat het om stambreuken zoals 1/3, echte breuken zoals 2/5, gemengde getallen zoals 1 1/2 en onechte breuken zoals 12/4. Voor de toets in groep 8 oefen je vooral met helften en kwarten, en met breuken van een groep: hoeveel van de figuren of voorwerpen hoort bij een bepaalde breuk.

Een veelgemaakte fout is dat een kind de delen niet even groot ziet, of dat het alleen telt hoeveel delen gekleurd zijn zonder te kijken naar het totaal. Bij een kwart moet het kind bijvoorbeeld zien dat er vier gelijke delen zijn. Als de delen ongelijk zijn, klopt de breuk niet, ook al lijkt het plaatje er verzorgd uit. Ook bij een groep voorwerpen gaat het vaak mis: het kind neemt het aantal gekleurde voorwerpen als breuk, in plaats van het deel van het totaal.

In de oefentoets komen taken voor zoals: hoeveel is één deel van een groep, kies hoeveel een breuk van een verzameling is, en hoeveel delen in totaal horen erbij. Ook zijn er taken waarin een verkeerd antwoord verbeterd moet worden, en waarin je moet aangeven of een zin over ongekleurde delen waar of niet waar is. Zo oefent het kind het herkennen van halve en kwarte delen in verschillende situaties.

Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);

Soorten opgaven: Deel van een geheel (helften en kwarten) · Breuk van een verzameling: hoeveel in totaal? · Breuk van een verzameling: kies hoeveel het is · Breukdeel van een groep: hoeveel is één deel · Deel van een verzameling: verbeter de fout · Hoeveel delen blijven ongekleurd: waar of niet waar · Bedenk verzamelingen voor een gelijke verdeling

Ontbrekende waarde in een verhouding berekenen

Je kind leert bij een verhouding de ontbrekende waarde berekenen, bijvoorbeeld als bekend is hoeveel twee dingen samen in dezelfde verhouding staan.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Je kind leert verhoudingsproblemen oplossen: als twee grootheden in een vaste verhouding staan, kan het ene getal worden berekend als het andere bekend is. De onderliggende kerndoelen geven geen concreet getallenbereik aan voor groep 6, dus die grenzen noemen we hier niet. Wat je in deze oefentoets ziet, zijn de soorten opgaven die worden geprint.

Een veelgemaakte fout is optellen in plaats van vermenigvuldigen. Stel: 4 pakjes kosten 6 euro, hoeveel kosten 8 pakjes? Een kind denkt dan al snel "4 erbij is 10 euro", terwijl de verhouding vraagt om de hoeveelheid te verdubbelen en dus 12 euro is. Het kind redeneert dan met een verschil in plaats van met een factor.

In deze oefentoets komen onder meer de volgende typen opgaven voor:

  • Evenredigheid: ontbrekende waarde
  • Evenredigheid: omrekenen naar een ander aantal stuks
  • Verhouding: de ontbrekende derde term
  • Recht evenredig: vul de tabel aan

Aansluiting op het curriculum: oplossen van verhoudingsproblemen.
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;

Soorten opgaven: Evenredigheid: ontbrekende waarde · Verhouding: kies de ontbrekende term · Verhouding: vind de fout · Verhouding: waar of niet waar · Evenredigheid: omrekenen naar een ander aantal stuks · Recht evenredig: vul de tabel aan · Verhouding: de ontbrekende derde term

HOEVEEL KOST ÉÉN? EENHEIDSPRIJS UITLEGD

Het kind leert de waarde voor één bepalen, zoals de prijs van één stuk, en gebruikt die als hulpmiddel bij verhoudingsproblemen.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert het kind met verhoudingen te werken en te rekenen. Een centraal onderdeel daarvan is de waarde voor één: als je weet wat één stuk of één eenheid kost, kun je daarmee verder rekenen. De kerndoelen die hier horen, gaan over wendbaar en met inzicht rekenen met verhoudingen, en over het oplossen van verhoudingsproblemen. In deze oefentoets gaat het om opgaven die daarop aansluiten. Het getalbereik dat bij deze doelen hoort, staat in de context niet uitgeschreven, dus geven we dat hier niet aan.

De opgaven zijn zo opgebouwd dat het kind moet nadenken over wat er gegeven is en wat er gevraagd wordt. In sommige opgaven staan gegevens die je niet nodig hebt, en in andere moet je een fout in een uitwerking ontdekken. Daarom is het verstandig om bij een opgave eerst te kijken welke informatie echt nodig is, voordat je gaat rekenen.

In de oefentoets komen onder meer de volgende soorten opgaven voor:

  • Eenheidsprijs: een woordsom waarin je uitrekent hoeveel één kost.
  • Prijs per stuk: vergelijken welk aanbod goedkoper is.
  • Waarde per eenheid: kiezen welke uitkomst klopt, of beoordelen of een bewering waar of niet waar is, of een fout opsporen.
  • Prijs per stuk stap voor stap: het rekenproces in kleine stappen uitwerken.

Aansluiting op het curriculum: oplossen van verhoudingsproblemen.
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;

Soorten opgaven: Waarde per eenheid: vind de fout · Waarde per eenheid: waar of niet waar · Eenheidsprijs: woordsom, hoeveel voor één · Prijs per stuk stap voor stap · Prijs per stuk: overbodige gegevens · Waarde per eenheid: kies de uitkomst · Prijs per stuk: waar is het goedkoper?

Aantallen tellen en het getal opschrijven

Het kind leert het aantal voorwerpen tellen en dat aantal als getal opschrijven of herkennen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel telt het kind voorwerpen, zoals fiches op een rekenrekje, en laat zien hoeveel er zijn. De kerndoelen noemen hiervoor vergelijken, ordenen en de basisbewerkingen, maar ze geven in deze tekst geen getallengebied. Daarom beschrijft deze pagina alleen wat de oefenopgaven laten zien: tellen en het aantal als getal weergeven.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind bij één meer het getal waarmee het begon overneemt, of het aantal fiches niet goed telt omdat het ze niet op een vaste volgorde aanraakt of bijhoudt. Let er bij oefenen op of het kind het aantal werkelijk telt of alleen gokt.

In de oefentoets komen zes soorten opgaven voor. Bij Tel de fiches in de rekenrekjes telt het kind het aantal en schrijft het op. Bij Tel de fiches: kies het getal en Tel de fiches: waar of niet waar wordt het aantal gekozen of gecontroleerd. Bij Eén meer, Eén meer: kies de uitkomst en Eén meer: waar of niet waar gaat het om het getal dat één groter is dan het gegeven aantal.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Eén meer · Eén meer: kies de uitkomst · Eén meer: waar of niet waar · Tel de fiches in de rekenrekjes · Tel de fiches: kies het getal · Tel de fiches: waar of niet waar

Getallen lezen en schrijven tot 1000

Het kind leert getallen in cijfers en in woorden naast elkaar zetten, zodat het bij een getal zowel de schrijfwijze als de naam kan herkennen en opschrijven.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind kan een getal in cijfers opschrijven als het in woorden is gegeven, en andersom een getal in woorden lezen als het in cijfers staat. De titel van deze vaardigheid noemt het getalbereik tot 1000. De curriculumpunt hierboven gaat over bewerkingen zoals vergelijken, ordenen en rekenen, en noemt zelf geen bereik. Wat dit kind in groep 6 precies moet kunnen, lees je dus uit de opgavesoorten hieronder.

Een veelvoorkomende fout zit in getallen met een nul in het midden. Zo wordt driehonderdvijf vaak geschreven als 35 of 3005, omdat het kind de nul vergeet of op de verkeerde plek zet. Ook bij getallen in woorden gaat het soms mis: het kind leest de cijfers los op en vergeet dat het woord "honderd" een eigen plaats heeft.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Schrijf het getal in cijfers: het kind zet een getal in woorden om naar cijfers.
  • Lees het getal in woorden: andersom, een cijfergetal wordt in woorden benoemd.
  • Nul in het midden: een geschreven getal met een fout bij de nul moet worden verbeterd.
  • Getallen in woorden: een fout in de woordvorm opsporen, het juiste cijferbeeld kiezen, of beoordelen of een bewering waar of niet waar is.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Schrijf het getal in cijfers · Getallen in woorden: kies het cijferbeeld · Getallen in woorden: waar of niet waar · Lees het getal in woorden · Getallen in woorden: verbeter de fout · Nul in het midden: verbeter hoe het getal is geschreven

Grote getallen lezen, schrijven en vergelijken

Je kind leert grote getallen lezen, opschrijven en met elkaar vergelijken, en let daarbij op de waarde van elk cijfer op zijn plaats.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In groep 8 oefent het kind met grote getallen: het leest ze, schrijft ze op en vergelijkt ze met elkaar. De kerndoelen noemen daarbij vergelijken en ordenen. Ze geven geen concreet getalbereik voor deze stap, dus hier beschrijven we alleen wat de oefentoets laat zien.

Een veelgemaakte fout is dat een kind de nullen in het midden van een getal overslaat. Bij 4 050 schrijft het dan al snel 405 of 45. Ook gebeurt het vaak dat een kind alleen op het aantal cijfers let en niet op de plaats daarvan. Daardoor kan het 9 999 en 10 000 verkeerd vergelijken, of de waarde van een cijfer verkeerd bepalen.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Grote getallen: vergelijk, waarbij het kind bepaalt welk getal groter of kleiner is.
  • Plaatswaarde: hoeveel keer zo groot en Plaatswaarde: kies hoeveel keer zo groot, waarbij het kind nagaat hoeveel keer zo groot een cijfer door zijn plaats wordt.
  • Uitgeschreven vorm: het ontbrekende deel, waarbij het getal als som van zijn plaatswaarden wordt geschreven.
  • Getal uit plaatswaarden (nullen in het midden), waarbij het kind een getal samenstelt uit zijn onderdelen en de nullen op hun plek zet.
  • Waarde van een cijfer: kies het antwoord, waarbij het kind de waarde van een cijfer in een getal herkent.

Met de printbare oefentoets kun je deze opgaven thuis op papier laten maken. Kijk daarna samen naar de uitwerking, vooral bij de opgaven met nullen in het midden.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Grote getallen: vergelijk · Plaatswaarde: hoeveel keer zo groot · Plaatswaarde: kies hoeveel keer zo groot · Uitgeschreven vorm: het ontbrekende deel · Waarde van een cijfer: kies het antwoord · Getal uit plaatswaarden (nullen in het midden)

Getallen tot 1000 vergelijken en ordenen

Je kind leert getallen tot 1000 met elkaar vergelijken en op volgorde zetten, van klein naar groot.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om getallen tot 1000. Je kind moet kunnen bepalen welk getal groter of kleiner is en meerdere getallen op volgorde zetten. Dat gebeurt met het teken <, > of =, en met opdrachten waarin de getallen van klein naar groot gezet moeten worden.

Een veelgemaakte fout is kijken naar het eerste cijfer of naar het aantal cijfers, zonder naar de plaatswaarde te kijken. Bijvoorbeeld: bij 409 en 98 denkt een kind soms dat 409 kleiner is, omdat 4 kleiner is dan 9. Het 409 heeft echter 4 honderdtallen, terwijl 98 minder dan honderd is. Door de honderdtallen, tientallen en eenheden naast elkaar te zetten, zie je dat 409 groter is.

De oefentoets bevat opgaven zoals "Getallen tot 1000 vergelijken: welk is het grootst?", "Getallen tot 1000 vergelijken: hoeveel groter?" en "Getallen tot 1000 ordenen: van klein naar groot". Ook komen opgaven voor waarin het teken ingevuld moet worden. Oefenen met een kind kan door samen de getallen naast elkaar te schrijven en de honderdtallen eerst te vergelijken, daarna de tientallen en tot slot de eenheden.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Zet het teken: getallen tot 1000 · Getallen tot 1000 ordenen: van klein naar groot · Getallen tot 1000 vergelijken: hoeveel groter? · Getallen tot 1000 vergelijken: welk is het grootst? · Hoeveel meer tot 1000: kies het juiste antwoord · Hoeveel meer tot 1000: waar of niet waar

Grote getallen optellen tot 1000

Je kind leert getallen tot 1000 optellen, ook met drie getallen tegelijk, en controleren of een uitkomst klopt.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om rekenen met getallen tot 1000. De kerndoelen noemen het bewerkingen vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, zonder een getalsgrens per leerjaar. De sjablonen die voor deze oefentoets beschikbaar zijn, gaan over optellen tot 1000, dus daar ligt de nadruk voor groep 8.

Een veelgemaakte fout bij driecijferige getallen is dat een kind de positiewaarden door elkaar haalt. Bij 362 + 35 telt het bijvoorbeeld 2 + 5 en 6 + 3 niet op de juiste plaats, of telt het de honderdtallen en tientallen los van elkaar verkeerd op. Het antwoord ziet er dan verzorgd uit, maar klopt niet.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Driecijferige getallen optellen (zonder onthouden): rekenen zonder dat er iets bewaard hoeft te worden naar de volgende positie.
  • Optellen tot 1000: drie termen: drie getallen bij elkaar optellen.
  • Optellen tot 1000: waar of niet waar: beslissen of een gegeven som klopt.
  • Optellen tot 1000: verbeter de foute uitkomst: de fout in een uitkomst opsporen en herstellen.
  • Optellen tot 1000: kies de juiste uitkomst: het goede antwoord uit meerdere keuzes kiezen.
  • Bedenk twee getallen met de gegeven som: zelf getallen vinden die bij een opgegeven som passen.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Driecijferige getallen optellen (zonder onthouden) · Bedenk twee getallen met de gegeven som · Optellen tot 1000: drie termen · Optellen tot 1000: kies de juiste uitkomst · Optellen tot 1000: waar of niet waar · Optellen tot 1000: verbeter de foute uitkomst

Kommagetallen vermenigvuldigen oefenen

Het kind leert kommagetallen met elkaar vermenigvuldigen en kan aan een uitkomst zien of die klopt en hoe groot die is.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Binnen het kerndoel over bewerkingen hoort vermenigvuldigen bij de bewerkingen die een leerling moet beheersen. De kerndoelen noemen geen getallenbereik voor dit onderdeel. In deze oefentoets voor groep 8 gaat het daarom om vermenigvuldigen met kommagetallen en om het toepassen daarvan in situaties, zoals een lengte keer een aantal stukken.

Een veelvoorkomende valkuil is de gedachte dat vermenigvuldigen het getal altijd groter maakt. Bij een kommagetal dat kleiner is dan 1 klopt dat niet, want dan wordt de uitkomst juist kleiner. Ook de plaats van de komma gaat vaak mis: het kind telt de cijfers na de komma niet goed mee, waardoor de uitkomst er ineens veel te groot of te klein uitziet.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vermenigvuldig een lengte met een aantal stukken: een lengte in meters of centimeters keer het aantal stukken.
  • Vermenigvuldig kommagetallen: directe sommen met twee kommagetallen.
  • Is het product groter?: het kind vergelijkt de uitkomst met het getal waarmee vermenigvuldigd wordt.
  • Kies de uitkomst: het kind kiest de juiste uitkomst uit een aantal antwoorden.
  • Waar of niet waar: het kind beoordeelt een bewering over een vermenigvuldiging.
  • Vind de fout: het kind ontdekt waar een uitwerking misgaat.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Kommagetallen vermenigvuldigen: kies de uitkomst · Kommagetallen vermenigvuldigen: vind de fout · Kommagetallen vermenigvuldigen: waar of niet waar · Kommagetallen vermenigvuldigen: is het product groter? · Vermenigvuldig een lengte met een aantal stukken · Vermenigvuldig kommagetallen

Slim rekenen: handig optellen en vermenigvuldigen

Uw kind leert sommen slim uitrekenen door gebruik te maken van eigenschappen van optellen en vermenigvuldigen, bijvoorbeeld door eerst naar een honderdtal te kijken.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Uw kind leert rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en combineert dat met standaardprocedures. In deze oefentoets gaat het vooral om handig optellen en vermenigvuldigen, en om het slim rekenen met een getal dicht bij 100 of met gehele honderdtallen. De kerndoelen noemen voor dit onderdeel geen vaste getallenreeks voor groep 6; de oefeningen laten zien welke getallen en bewerkingen hierbij aan bod komen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind het getal aanpast, bijvoorbeeld 99 × 7 als 100 × 7 ziet, en vergeet het verschil terug te rekenen. Het antwoord wordt dan 700 in plaats van 693. Het kind heeft de slimme aanpak wel gezien, maar de correctie ontbreekt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Handig vermenigvuldigen: getallen zo splitsen of herschikken dat het rekenwerk eenvoudiger wordt.
  • Handig optellen: optellingen in een handige volgorde uitvoeren.
  • Slim rekenen: keer een getal dicht bij 100: het getal naar 100 aanpassen en daarna corrigeren.
  • Slim optellen: gehele honderdtallen: het juiste antwoord kiezen uit een aantal mogelijkheden.
  • Slim vermenigvuldigen: waar of niet waar: beoordelen of een slimme rekenregel klopt.
  • Slim vermenigvuldigen: vind de fout: een uitwerking nalopen en de fout opsporen.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Handig optellen · Handig vermenigvuldigen · Slim optellen: gehele honderdtallen: kies het antwoord · Slim rekenen: keer een getal dicht bij 100 · Slim vermenigvuldigen: vind de fout · Slim vermenigvuldigen: waar of niet waar

Cijferend vermenigvuldigen: tweecijferig keer eencijferig

Uw kind leert een getal van meerdere cijfers met één cijfer vermenigvuldigen door de getallen onder elkaar te zetten en stap voor stap uit te rekenen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, naast hoofdrekenen, schattend rekenen en rekenen met de rekenmachine. In deze oefentoets gaat het om het schriftelijke deel: een tweecijferig getal keer een eencijferig getal, zoals 37 × 4, onder elkaar uitrekenen.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de cijfers niet goed onder elkaar zet, of het cijfer dat je onthoudt (de tiental van de vorige uitkomst) vergeet of verkeerd optelt. Bij 37 × 4 is 7 × 4 = 28: dan schrijf je 8 en onthoud je 2. Vervolgens is 3 × 4 = 12, plus de onthouden 2 is 14. Wie de onthouden 2 overslaat, komt op 128 in plaats van 148.

In de oefentoets zie je deze soorten opgaven:

  • Vermenigvuldig onder elkaar met één cijfer: de som staat al onder elkaar en moet worden uitgerekend.
  • Cijferend vermenigvuldigen in een verhaalsom: het kind moet eerst zien welke som bij het verhaal hoort.
  • Cijferend vermenigvuldigen: kies de uitkomst en kies de ontbrekende factor: het kind controleert of schat welk antwoord of welk getal past.
  • Cijferend vermenigvuldigen: de ontbrekende factor en zet op volgorde: het kind werkt met de samenhang tussen de stappen.

Tip voor thuis: laat uw kind de uitkomst na het cijferen kort schatten, bijvoorbeeld 37 × 4 is ongeveer 40 × 4 = 160. Past de uitkomst daarbij, dan is er kans dat de berekening klopt.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Cijferend vermenigvuldigen: kies de ontbrekende factor · Cijferend vermenigvuldigen: kies de uitkomst · Tweecijferig keer eencijferig: zet op volgorde · Vermenigvuldig onder elkaar met één cijfer · Cijferend vermenigvuldigen in een verhaalsom · Cijferend vermenigvuldigen: de ontbrekende factor

Staartdeling door één cijfer, met rest

Je kind leert een deling met een getal van één cijfer schriftelijk uitrekenen met de staartdeling, en de rest bij het antwoord opschrijven.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Met de staartdeling rekent je kind een deelsom schriftelijk uit: het deelt stap voor stap het getal door één cijfer, schrijft het aantal keer in het quotiënt en houdt wat overblijft als rest over. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, maar geven in deze tekst geen specifiek getallenbereik voor groep 6. Wat deze oefentoets laat zien, is de aanpak bij delers van één cijfer.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind een nul in het quotiënt overslaat. Als het getal dat overblijft kleiner is dan de deler, moet er een nul bovenaan komen. Het kind schrijft dan de volgende cijfers gewoon door, en het antwoord klopt niet meer. Een andere fout is dat de rest wordt vergeten of verkeerd wordt opgeschreven.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Staartdeling door één cijfer: de gewone berekening, bijvoorbeeld met een rest.
  • Staartdeling: een nul in het quotiënt: het kind kiest of rekent uit waar die nul hoort.
  • Staartdeling: het ontbrekende deeltal: het kind vindt het getal dat gedeeld is.
  • Staartdeling: kies het deeltal: het kind kiest het juiste deeltal bij een gegeven quotiënt.
  • Staartdeling in een verhaalsom: de deelsom staat in een context, en het kind moet bepalen wat de rest betekent.
  • Quotiënten zonder rest: zet op volgorde: een oefening waarbij het kind uitkomsten van delingen zonder rest op grootte ordent.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Quotiënten zonder rest: zet op volgorde · Staartdeling: het ontbrekende deeltal · Staartdeling: kies het deeltal · Staartdeling door één cijfer · Staartdeling in een verhaalsom · Staartdeling: een nul in het quotiënt — kies

Staartdeling door een getal van twee cijfers

Je kind leert een deeltal stap voor stap delen door een getal van twee cijfers, met behulp van schriftelijk rekenen. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, naast hoofdrekenen, schattend rekenen en rekenen met de rekenmachine. Een getal van twee cijfers als deler is het onderwerp van deze oefentoets.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen geven voor dit onderdeel geen concreet getallenbereik aan. Deze oefentoets richt zich daarom op wat de taken laten zien: delen door een getal van twee cijfers, waarbij het kind eerst schat hoeveel keer de deler in het deeltal past en daarna het resultaat controleert.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de schatting van het aantal keren te groot of te klein kiest. Het kind trekt dan een product af dat niet past, of blijft met een rest zitten die groter is dan de deler. Ook wordt soms vergeten de volgende cijfer naar beneden te halen, of wordt er verkeerd afgetrokken. Die fouten zijn meestal het gevolg van een zwakke schatting, niet van een gebrek aan begrip van de deling zelf.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Staartdeling door een getal van twee cijfers: het kind rekent de deling volledig uit.
  • Delen door een getal van twee cijfers: kies het deeltal: het kind kiest welk deeltal bij een gegeven deling hoort.
  • Delen door twee cijfers: het ontbrekende deeltal: het kind vult het ontbrekende getal in.
  • Staartdeling: hoe vaak past het?: het kind bepaalt hoe vaak de deler in een deel van het deeltal past.
  • Een quotiënt schatten: kies de uitkomst: het kind schat het resultaat voordat het rekent.
  • Twee quotiënten: vergelijk: het kind vergelijkt twee delingen zonder ze volledig uit te rekenen.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Delen door een getal van twee cijfers: kies het deeltal · Delen door twee cijfers: het ontbrekende deeltal · Twee quotiënten: vergelijk · Een quotiënt schatten: kies de uitkomst · Staartdeling door een getal van twee cijfers · Staartdeling: hoe vaak past het?

Keer en deel door 10, 100 en 1000 met kommagetallen

Je leert kommagetallen vermenigvuldigen en delen door 10, 100 of 1000 door de komma te verschuiven, en je leert zien met welk getal er is vermenigvuldigd.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel over rekenwijzen gaat over rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures. Voor deze oefentoets betekent dat concreet: je kunt met kommagetallen werken door te zien wat er gebeurt als je met 10, 100 of 1000 vermenigvuldigt of erdoor deelt. Het getalbereik wordt in het kerndoel zelf niet genoemd, dus wij beschrijven alleen wat de opgaven in deze oefentoets laten zien.

Een veelgemaakte fout is het getal aan het eind aanvullen met nullen, zoals 3,5 × 10 = 3,50. Dat is een geldige regel voor het toevoegen van een nul achter de komma, maar het verandert de waarde niet. Bij vermenigvuldigen met 10 schuift de komma één plaats naar rechts: 3,5 wordt 35. Bij delen door 10 schuift de komma één plaats naar links. Kinderen die alleen op nullen letten, maken hier vaak fouten.

In de oefentoets zie je opgaven zoals Vermenigvuldig met 10, 100, 1000 en Deel door 10, 100, 1000, en ook met 0,1, 0,01 en 0,001. Bij Keer 10, 100, 1000: waarmee is vermenigvuldigd? moet je omgekeerd redeneren: welk getal hebben we gebruikt om van het ene getal naar het andere te komen. Bij Keer 10, 100, 1000: kies de uitkomst en de variant met delen kies je uit een aantal antwoorden, wat helpt om de verschuiving van de komma te controleren.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Deel door 10, 100, 1000 · Delen door 10, 100, 1000: kies de uitkomst · Keer 10, 100, 1000: kies de uitkomst · Keer 10, 100, 1000: waarmee is vermenigvuldigd? · Vermenigvuldig met 0,1, 0,01, 0,001 · Vermenigvuldig met 10, 100, 1000

Deelbaarheid: zien of een getal deelbaar is

Je leert met korte regels zien of een getal deelbaar is door 2, 5, 9 of 10, zonder het uit te rekenen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gebruikt je kind eigenschappen van getallen om snel te zien of een getal deelbaar is, zonder het te delen. De bronnen voor deze oefentoets noemen geen vast getallenbereik voor deze groep, dus kijk vooral naar de opgaven zelf.

Veelgemaakte fout: de regel voor 2, 5 of 10 (kijk naar het laatste cijfer) wordt ook gebruikt bij 3, 4 of 9. Bij 4 kijk je naar de laatste twee cijfers, niet alleen naar het laatste. Bij 9 tel je de cijfers op. Bij een ontbrekend cijfer wordt ook vaak gegokt, terwijl een som van de cijfers snel uitkomst geeft.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Deelbaarheidsregels: controleer de deelbaarheid
  • Deelbaarheidsregels: ontbrekend cijfer
  • Deelbaarheidsregels: door 2, 5 en 10
  • Deelbaarheidsregels: door 6, 12, 15, 18
  • Rest bij deling door 9 zonder te delen
  • Rest bij deling door 9 in context: hoeveel blijven er over

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Deelbaarheidsregels: door 2, 5 en 10 · Deelbaarheidsregels: controleer de deelbaarheid · Deelbaarheidsregels: door 6, 12, 15, 18 · Deelbaarheidsregels: ontbrekend cijfer · Rest bij delen door 9 in context: hoeveel blijven er over · Rest bij deling door 9 zonder te delen

Onechte breuken en gemengde getallen

Het kind leert onechte breuken en gemengde getallen naar elkaar omzetten en zien hoeveel hele eenheden in een onechte breuk zitten.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze fase leert het kind dat een breuk als 12/4 meer dan één geheel kan zijn en dat dit ook als gemengd getal, zoals 1 1/2, geschreven kan worden. Het kerndoel noemt stambreuken, echte breuken, gemengde getallen en onechte breuken, met voorbeelden als 1/3, 2/5, 1 1/2 en 12/4. Uit de opgaven van deze oefentoets blijkt wat er in groep 8 van het kind gevraagd wordt: het omzetten tussen onechte breuk en gemengd getal, en het bepalen van het aantal hele delen in een onechte breuk.

Een veelgemaakte fout is het schrijven van een gemengd getal als één getal met de cijfers achter elkaar. Bijvoorbeeld: 2 3/4 wordt dan 23/4 in plaats van 11/4. Een andere fout is bij het omzetten het gehele deel vergeten. Het kind rekent dan 2 3/4 om tot 3/4 of 11/4 tot 4/4 zonder rest mee te nemen. Het helpt om te onthouden dat het gehele deel telt als een aantal vierden: 2 gehelen zijn 8 vierden, en 8 + 3 = 11.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor: onechte breuk omschrijven als gemengd getal, gemengd getal omschrijven als breuk, de ontbrekende teller bij een gemengd getal invullen, bepalen hoeveel gehelen er in een onechte breuk zitten, kiezen welke onechte breuk bij een gemengd getal hoort, en kiezen wat het gehele deel van een gemengd getal is. Een kind kan zo eerst met concrete plaatjes van repen of taarten werken en daarna overstappen op getallen.

Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);

Soorten opgaven: Gemengd getal: de ontbrekende teller · Gemengd getal: kies de onechte breuk · Gemengd getal: kies het gehele deel · Onechte breuk: hoeveel gehelen? · Schrijf de onechte breuk als gemengd getal · Schrijf het gemengde getal als breuk

Breuken uitbreiden: gelijkwaardige breuken maken

Het kind leert een breuk uitbreiden: teller en noemer met hetzelfde getal vermenigvuldigen, zodat er een gelijkwaardige breuk met een grotere noemer ontstaat.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij uitbreiden schrijft het kind een breuk met een grotere noemer op, maar met dezelfde waarde. Bijvoorbeeld: 1/2 is gelijk aan 2/4, omdat teller en noemer allebei met 2 zijn vermenigvuldigd. Het kind houdt de breukwaarde gelijk en verandert alleen de schrijfwijze. Dit hoort bij het beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken uit de kerndoelen.

Een veelgemaakte fout is dat het kind bij de teller en de noemer niet hetzelfde getal gebruikt. Het kind vermenigvuldigt bijvoorbeeld alleen de noemer (1/2 wordt dan 1/4), of telt hetzelfde getal bij beide op (1/2 wordt dan 3/4). Zo verandert de waarde van de breuk. Het helpt om te vragen: "Is de nieuwe breuk nog even groot als de oude?"

In de oefentoets komt dit terug in de volgende soorten opgaven:

  • Maak een gelijkwaardige breuk: het kind schrijft een breuk met een grotere noemer op die even groot is.
  • Breuken uitbreiden: ontbrekende noemer: het kind vult de ontbrekende noemer in.
  • Breuken uitbreiden: waarmee is vermenigvuldigd? het kind zoekt het getal dat is gebruikt.
  • Breuken uitbreiden: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een uitbreiding klopt.
  • Breuken uitbreiden: kies de factor: het kind kiest het juiste getal uit een aantal mogelijkheden.
  • Breuken uitbreiden: vind de fout: het kind ontdekt en verbetert een verkeerde uitbreiding.

Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;

Soorten opgaven: Breuken uitbreiden: kies de factor · Breuken uitbreiden: ontbrekende noemer · Breuken uitbreiden: vind de fout · Breuken uitbreiden: waar of niet waar · Breuken uitbreiden: waarmee is vermenigvuldigd? · Maak een gelijkwaardige breuk

Breuk keer een geheel getal

Je kind leert een breuk met een heel getal vermenigvuldigen, bijvoorbeeld 3/4 × 6, en begrijpt wat de uitkomst betekent.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderwerp rekent het kind met breuken in concrete situaties, zoals een taart of een afstand die je een aantal keer aflegt. Het kind kan een breuk met een geheel getal vermenigvuldigen en de uitkomst controleren met een model of met getalrelaties. Het model kan bijvoorbeeld een reep zijn die in vierden is verdeeld, waarbij je telt hoeveel vierden er bij elkaar komen.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de noemer ook vermenigvuldigt, dus 1/4 × 4 wordt 4/16 in plaats van 1. Dit gebeurt vaak omdat het kind de breuk als twee losse getallen ziet, in plaats van als aantal delen van een geheel. Ook komt het voor dat het kind alleen de teller vermenigvuldigt en de noemer laat staan, of dat het antwoord groter of kleiner dan verwacht wordt zonder dat het kind dat controleert.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vermenigvuldig een breuk met een geheel getal: de directe rekenopgave.
  • Breuk maal getal: herhaald optellen: het kind telt dezelfde breuk meerdere keren op en ziet zo het verband met vermenigvuldigen.
  • Breuk keer een getal: de ontbrekende teller: het kind vult het ontbrekende deel van de uitkomst in.
  • Breuk keer een getal: kies de uitkomst: het kind kiest het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden.
  • Breuk keer een getal: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven uitkomst klopt.
  • Breuk keer een getal: vind de fout: het kind zoekt de fout in een uitgewerkte berekening.

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Breuk maal getal: herhaald optellen · Breuk keer een getal: de ontbrekende teller · Breuk keer een getal: kies de uitkomst · Breuk keer een getal: vind de fout · Breuk keer een getal: waar of niet waar · Vermenigvuldig een breuk met een geheel getal

HOEVEEL PROCENT IS HET? DEEL EN GEHEEL VERGELIJKEN

Je leert uitrekenen welk percentage één getal is van een ander getal, en hoe dat samenhangt met breuken en verhoudingen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderwerp leert het kind vaststellen welk deel van een geheel een ander getal is, uitgedrukt als percentage. De kerndoelen vragen om relaties te leggen tussen verhoudingen, procenten en breuken, en om daar met inzicht en flexibel mee te rekenen. In de oefentoets gaat het vooral om het zien van het verband: de vraag naar een percentage is ook een vraag naar welk deel van het geheel het is.

Een veelgemaakte fout is dat deel en geheel worden omgedraaid. Bij de vraag hoeveel procent 6 van 24 is, wordt dan 24 door 6 gedeeld in plaats van 6 door 24. Ook wordt soms het resterende deel verward met het gevraagde deel, of wordt het verkeerde getal als geheel gekozen.

In deze oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Hoeveel procent is het?
  • Welk percentage van het geheel is het?
  • Welk percentage: vergelijk twee delen
  • Welk percentage: schrijf de breuk als procent
  • Welk percentage: kies de uitkomst
  • Procent: het resterende deel: kies het antwoord

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen verhoudingen, procenten en breuken;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;

Soorten opgaven: Hoeveel procent is het? · Procent: het resterende deel: kies het antwoord · Welk percentage: schrijf de breuk als procent · Welk percentage: kies de uitkomst · Welk percentage: vergelijk twee delen · Welk percentage van het geheel is het?

Vergelijken: verschil of keer zoveel

Je kind leert twee getallen op twee manieren vergelijken: met het verschil (hoeveel groter) en met de verhouding (hoeveel keer zo groot).

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert je kind verhoudingen herkennen in concrete situaties en die beredeneerd vergelijken. Er wordt gevraagd of iets hoeveel groter is, dus met een verschil, of hoeveel keer zo groot, dus met een verhouding. De context noemt geen specifiek getallenbereik voor deze groep, dus die afspraak vind je beter bij de leerkracht of in de methode.

Het typische misverstand is dat deze twee vragen door elkaar gaan. Als er gevraagd wordt hoeveel keer zo groot iets is, rekent een kind vaak het verschil uit. Bijvoorbeeld: 12 is 4 groter dan 8, maar 12 is 1,5 keer zo groot. Het helpt om hardop te zeggen wat er gevraagd wordt: "hoeveel erbij?" of "hoeveel keer?"

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Vergelijken met verschil: hoeveel groter is het ene getal dan het andere?
  • Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zo groot is het ene getal dan het andere, ook als het in een verhaaltje staat?
  • Een getal k keer zo groot: maak een getal een bepaald aantal keer zo groot.
  • Kies het antwoord: kies bij "hoeveel keer zo groot" of "hoeveel groter" het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden.

Laat je kind bij elke opgave eerst kiezen welke vraag er gesteld wordt en pas daarna rekenen. Dat voorkomt de meeste fouten.

Aansluiting op het curriculum: herkennen van verhoudingen in concrete situaties;
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd vergelijken van verhoudingen;

Soorten opgaven: Een getal k keer zo groot · Hoeveel groter een getal is: kies het antwoord · Hoeveel keer zo groot: kies het antwoord · Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zo groot · Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zoveel (verhaaltje) · Vergelijken met verschil: hoeveel groter

Opvolger en voorganger: één hoger of lager

Het kind leert bij een getal het getal dat er direct op volgt (opvolger) en het getal dat er direct voor komt (voorganger) te vinden, en die twee bij elkaar op te tellen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om de getallen die direct naast een gegeven getal liggen. De opvolger is het getal dat één groter is, de voorganger het getal dat één kleiner is. Bij 25 is de opvolger 26 en de voorganger 24. In de oefenopgaven van deze toets wordt dit gebruikt bij het optellen, aftrekken en vergelijken van getallen. De curriculumpunten noemen geen vast getallenbereik voor deze stof; de getalgroottes staan in de opgaven zelf.

Een veelgemaakte fout is de opvolger of voorganger zoeken door alleen het laatste cijfer te veranderen. Bij 39 wordt dan 30 of 38 genoemd, terwijl de opvolger 40 is en de voorganger 38. Ook bij 100 gaat het vaak mis: de voorganger is 99, niet 90. Het helpt om het getal echt één stap te laten lopen op een getallenlijn, ook als het kind dat later niet meer nodig heeft.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Welk getal is 1 groter en Welk getal is 1 kleiner: het kind schrijft het getal dat één hoger of lager is.
  • Som van opvolger en voorganger: het kind telt de opvolger en de voorganger van een getal op. Het antwoord is altijd twee keer het oorspronkelijke getal, wat een handige controle is.
  • Opvolger plus voorganger in de vorm van een meerkeuzevraag of een waar-of-niet-waar-opgave: het kind kiest het juiste antwoord of beoordeelt of een gegeven uitkomst klopt.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Som van opvolger en voorganger · Opvolger plus voorganger: kies het juiste antwoord · Opvolger plus voorganger: waar of niet waar · Welk getal is 1 groter · Welk getal is 1 kleiner

Kommagetallen: tienden, honderdsten en duizendsten

Je kind leert bij een kommagetal bepalen welk cijfer staat voor tienden, honderdsten of duizendsten, en wat de waarde van dat cijfer is.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze oefening leert het kind kommagetallen lezen en schrijven door naar de plaats van elk cijfer te kijken. In de oefentoets gaat het om tienden, honderdsten en duizendsten: het cijfer direct achter de komma is de tienden, het volgende de honderdsten, en daarna de duizendsten. De kerndoelen noemen vergelijken, ordenen en rekenen met getallen; het begrip van de plaatswaarde na de komma is daarvoor de basis. Dat verband is een suggestie van ons, geen eis uit het document.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen de cijfers na de komma behandelen als een heel getal. Zo lijkt 0,45 groter dan 0,5, omdat 45 groter is dan 5. Het kind vergeet dan dat de 5 in 0,5 voor tienden staat, terwijl de 5 in 0,45 voor honderdsten staat. Ook 0,308 en 0,38 worden zo verward.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Zoek het cijfer van de honderdsten: het kind zoekt het cijfer op de juiste plaats na de komma.
  • Plaatswaarde bij kommagetallen: waarde van een cijfer: het kind bepaalt de waarde van een cijfer in een getal, bijvoorbeeld 0,07 bij het cijfer 7 op de honderdsten.
  • Plaatswaarde bij kommagetallen: uitgeschreven vorm: het kind zet een getal om in optellingen van tienden, honderdsten en duizendsten.
  • Plaatswaarde: kies het cijfer van de duizendsten: het kind herkent het cijfer op de derde plaats na de komma.
  • Decimaal getal: kies de waarde van het cijfer: het kind kiest uit een aantal antwoorden de juiste waarde van een cijfer.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Zoek het cijfer van de honderdsten · Decimaal getal: kies de waarde van het cijfer · Plaatswaarde bij kommagetallen: uitgeschreven vorm · Plaatswaarde bij kommagetallen: waarde van een cijfer · Plaatswaarde: kies het cijfer van de duizendsten

Kommagetallen aflezen en plaatsen op de getallenlijn

Het kind leert kommagetallen op een getallenlijn aflezen, het midden tussen twee getallen kiezen en de afstand tussen twee getallen bepalen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert bij een kommagetal aan te wijzen waar het op de getallenlijn ligt, en omgekeerd het juiste getal te vinden bij een punt op de lijn. Ook leert het het midden tussen twee kommagetallen te bepalen en de afstand tussen twee getallen op de lijn te berekenen. Het gaat hierbij om het vergelijken en ordenen van getallen, een onderdeel van de bewerkingen in de kerndoelen.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de schaal van de getallenlijn niet goed leest. Als er tussen 0 en 1 bijvoorbeeld tien streepjes staan, is elk streepje een tiende, maar het kind telt soms de streepjes alsof elk streepje een heel getal is. Ook wordt een kommagetal soms gelezen als een geheel getal met een komma erbij, zodat 0,35 wordt verward met 0,5 of met 35. Een kind dat de plaatswaarde van de cijfers na de komma niet goed begrijpt, zal deze fouten vaker maken.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals Lees het kommagetal af op de getallenlijn, waarbij het kind het getal bij een aangegeven punt opschrijft. Bij Kommagetallen op de getallenlijn: kies het midden en Kommagetallen op de getallenlijn: het midden moet het kind het getal in het midden van twee gegeven getallen vinden. Bij Kommagetallen op de getallenlijn: afstand en Decimalen op de getallenlijn: kies de afstand wordt gevraagd naar de afstand tussen twee punten op de lijn. Bij de antwoorden staat een uitwerking, zodat u samen met uw kind kunt nagaan waar het misging.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Decimalen op de getallenlijn: kies de afstand · Kommagetallen op de getallenlijn: afstand · Kommagetallen op de getallenlijn: kies het midden · Lees het kommagetal af op de getallenlijn · Kommagetallen op de getallenlijn: het midden

Afronden op tientallen en honderdtallen

Je kind leert een getal afronden op het dichtstbijzijnde tiental of honderdtal, bijvoorbeeld 347 naar 350 en 2.460 naar 2.500 (indien van toepassing: zie uitleg).

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om afronden op het dichtstbijzijnde tiental of honderdtal. Het kind kijkt naar het cijfer rechts van het gevraagde punt: is dat 5 of hoger, dan gaat het getal omhoog; is het lager, dan blijft het getal gelijk na het weglaten van de laatste cijfers. Zo wordt 347 bij afronden op tientallen 350, en bij afronden op honderdtallen 300.

Een veelvoorkomende fout is het afronden in één richting, altijd naar beneden of altijd naar boven, of het alleen naar het volgende tiental kijken zonder te controleren of het getal er echt dichtbij ligt. Ook wordt soms het verkeerde cijfer gekozen, bijvoorbeeld bij 3.456 naar het honderdtal kijkt het kind naar de tientallen in plaats van naar de tientallen en eenheden samen met de juiste positie. Kijk samen naar de positie van het cijfer dat bepaalt of je omhoog of omlaag gaat.

In de oefentoets komen twee soorten opgaven voor. Bij sommige opgaven moet het kind het antwoord zelf invullen, zoals "Rond af op het dichtstbijzijnde tiental" of "Rond af op het dichtstbijzijnde honderdtal". Bij andere opgaven kiest het kind de juiste uitkomst uit een aantal mogelijkheden, of beantwoordt het een uitspraak met waar of niet waar, zoals bij "Afronden op tientallen: waar of niet waar". Die laatste vorm helpt om fouten snel te ontdekken.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Afronden op tientallen: kies de uitkomst · Afronden op tientallen: waar of niet waar · Rond af op het dichtstbijzijnde tiental · Afronden op honderdtallen: kies de uitkomst · Rond af op het dichtstbijzijnde honderdtal

Afronden van decimale getallen op tienden en honderdsten

Je leert een decimaal getal afronden op tienden of op honderdsten, en controleren of een afgeronde uitkomst klopt.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leer je een getal met komma afronden. Het past bij de rekenvormen uit het curriculum, zoals hoofdrekenen en schattend rekenen: een afgerond getal is vaak handig om een uitkomst snel te schatten. Het curriculum noemt hier geen vaste getallenreeks. In deze oefentoets gaat het om afronden op tienden (één cijfer achter de komma) en op honderdsten (twee cijfers achter de komma).

Een veelgemaakte fout is dat een kind het cijfer waarop wordt afgerond overneemt en de rest gewoon weglaat. Bijvoorbeeld: 3,46 wordt op tienden 3,4 in plaats van 3,5. Het kind kijkt dan niet naar het cijfer rechts van de afrondingsplaats. Een andere fout is dat het juiste cijfer wel wordt gevonden, maar het verkeerd wordt afgerond omdat het kind de richting vergeet.

In de oefentoets kom je deze soorten opgaven tegen:

  • Rond af op tienden en Rond af op honderdsten: rond een getal af en schrijf het antwoord op.
  • Afronden op tienden: kies de uitkomst: kies het juiste afgeronde antwoord uit een aantal mogelijkheden.
  • Afronden op tienden: waar of niet waar: beoordeel of een gegeven afronding klopt.
  • Afronden op tienden: vind de fout: zoek uit welke afronding fout is en waarom.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Afronden op tienden: kies de uitkomst · Afronden op tienden: vind de fout · Afronden op tienden: waar of niet waar · Rond af op honderdsten · Rond af op tienden

Tweecijferig getal keer 2 rekenen

Je kind leert een tweecijferig getal met 2 vermenigvuldigen, zoals 37 × 2, en de uitkomst controleren.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel vraagt dat leerlingen rekenvormen gebruiken: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine. Bij dit onderwerp gaat het om een tweecijferig getal maal 2, bijvoorbeeld 24 × 2 of 38 × 2. De oefenopgaven in deze toets laten zien hoe dat eruitziet. Het kerndoel noemt zelf geen specifiek getallenbereik voor groep 6; dat staat in de opgaven, niet in de tekst van het kerndoel.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de tientallen en de eenheden los van elkaar verdubbelt en vergeet de overgang mee te nemen. Bij 27 × 2 wordt bijvoorbeeld 20 × 2 = 40 en 7 × 2 = 14, en dan staat er 40 + 4 = 44 in plaats van 54. Het kind rekent dan wel correct, maar mist de tien uit de eenheden.

In de oefentoets komen verschillende soorten opgaven voor. Het kind rekent een tweecijferig getal met 2 uit, kiest de juiste uitkomst uit een aantal antwoorden, beoordeelt of een bewering waar of niet waar is en verdubbelt een getal. Zo oefent het kind het onderwerp vanuit verschillende kanten.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Een tweecijferig getal met 2 vermenigvuldigen · Vermenigvuldigen met 2: kies de juiste uitkomst · Vermenigvuldigen met 2: waar of niet waar · Verdubbelen: welk getal verdubbeld geeft dit getal? · Verdubbelen: hoeveel meer na verdubbelen van beide?

Cijferend vermenigvuldigen: stap voor stap

Het kind leert grote getallen onder elkaar vermenigvuldigen, met deelproducten die samen het eindantwoord geven.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert met de cijferende werkwijze vermenigvuldigen: een getal met meerdere cijfers onder elkaar zetten en de deelproducten per kolom berekenen en optellen. In deze oefentoets gaat het om getallen tot 100.000, waarbij ook met een vermenigvuldiger van twee cijfers wordt gewerkt. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als één van de rekenvormen, maar geven geen exact getallenbereik per leerjaar; het bereik hierboven komt uit de opgaven die in deze oefentoets voorkomen.

Een veelvoorkomende fout is dat de deelproducten niet goed uitgelijnd worden. Wie het tweede deelproduct niet één plaats naar links zet, krijgt een uitkomst die op de verkeerde orde van grootte lijkt. Ook het onthouden van overgedragen tientallen gaat vaak mis, zeker als er meerdere kolommen achter elkaar moeten worden opgeteld.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vermenigvuldig grote getallen onder elkaar: het kind rekent de hele som uit in kolommen.
  • Cijferend vermenigvuldigen: het ontbrekende deelproduct: een deel van de berekening is ingevuld, het kind vindt het ontbrekende stuk.
  • Vermenigvuldigen met twee cijfers: kies: het kind kiest de juiste uitkomst of de juiste opzet uit een aantal mogelijkheden.
  • Cijferend vermenigvuldigen: kies het deelproduct: het kind herkent welk deelproduct bij welke stap hoort.
  • Getallen tot 100.000: verhaalsom met vermenigvuldigen: de vermenigvuldiging wordt verpakt in een context, zodat het kind eerst moet bepalen welke bewerking nodig is.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;

Soorten opgaven: Cijferend vermenigvuldigen: het ontbrekende deelproduct · Cijferend vermenigvuldigen: kies het deelproduct · Vermenigvuldig grote getallen onder elkaar · Vermenigvuldigen met twee cijfers: kies · Getallen tot 100.000: verhaalsom met vermenigvuldigen

Breuk en deling: van delen naar breuk

Het kind leert een deling van twee hele getallen als breuk schrijven, en een breuk als deling lezen, ook als het quotiënt een gemengd getal is.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert relaties leggen tussen breuken en delingen. Dat betekent dat het weet dat een breuk ook gelezen kan worden als een deling: 3 : 4 is hetzelfde als 3/4. De kerndoelen noemen geen getalsbereik voor deze relatie, dus dit blad zegt niet welke getallen daarbij horen. Wel laten de oefenopgaven zien wat er van het kind gevraagd wordt: een deling van twee hele getallen opschrijven als breuk en het antwoord als gemengd getal lezen.

De context noemt geen specifieke fout die vaak gemaakt wordt. De opgave Breuk als deling: vind de fout laat wel zien waar het om gaat: het kind moet herkennen wanneer een breuk en een deling niet bij elkaar passen.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Schrijf de deling als breuk: een deling wordt omgezet in een breuk.
  • Breuk als deling: quotiënt als gemengd getal: een breuk wordt gelezen als deling, en het antwoord wordt als gemengd getal geschreven.
  • Breuk als deling: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een bewering over breuk en deling klopt.
  • Deling als breuk: kies de teller: het kind bepaalt welk getal in de teller hoort.
  • Breuk als deling: vind de fout: het kind zoekt de fout in een uitwerking.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken en delingen;

Soorten opgaven: Breuk als deling: vind de fout · Breuk als deling: waar of niet waar · Schrijf de deling als breuk · Breuk als deling: quotiënt als gemengd getal · Deling als breuk: kies de teller

Breuken vereenvoudigen: delen door hetzelfde getal

Je leert een breuk vereenvoudigen door teller en noemer door hetzelfde getal te delen, zodat de breuk eenvoudiger wordt maar even groot blijft.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel vraagt dat leerlingen breuken beredeneerd vereenvoudigen, ordenen en vergelijken. In deze oefentoets gaat het om vereenvoudigen: het kind kijkt naar een breuk, zoekt een getal dat zowel in de teller als in de noemer past, en deelt beide erdoor. De waarde van de breuk verandert daarbij niet, alleen de manier waarop hij is geschreven. Het kerndoel noemt geen getallenbereik, dus dat hoeft hier niet te worden aangehouden.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind alleen de teller of alleen de noemer deelt. Ook komt het voor dat een kind beide getallen deelt door verschillende getallen, of dat het aftrekt in plaats van deelt. Dat gebeurt omdat het kind de breuk als twee losse getallen ziet in plaats van als één verhouding. Door bij elke stap te controleren of beide delingen hetzelfde getal zijn en of het getal in teller én noemer past, wordt die fout meestal kleiner.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vereenvoudig de breuk: de breuk is gegeven en het kind schrijft de vereenvoudigde vorm op.
  • Breuken vereenvoudigen: waardoor is gedeeld? het kind ziet de oorspronkelijke en de vereenvoudigde breuk en bepaalt door welk getal is gedeeld.
  • Breuken vereenvoudigen: ontbrekende noemer en kies de ontbrekende noemer: een deel van de breuk is ingevuld en het kind vult de andere in.
  • Breuken vereenvoudigen: kies de teller: het kind kiest de juiste teller bij een gegeven noemer.

Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;

Soorten opgaven: Breuken vereenvoudigen: kies de ontbrekende noemer · Breuken vereenvoudigen: kies de teller · Breuken vereenvoudigen: ontbrekende noemer · Breuken vereenvoudigen: waardoor is gedeeld? · Vereenvoudig de breuk

Verhoudingen vereenvoudigen

Je kind leert een verhouding zoals 12:18 terugbrengen tot de eenvoudigste vorm, door beide getallen door dezelfde deler te delen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert verhoudingen herkennen in concrete situaties en ermee rekenen. Bij deze oefening gaat het om het vereenvoudigen van een verhouding: twee getallen die iets met elkaar vergelijken, zoals 12 : 18, herschrijven naar de kleinst mogelijke gehele getallen, in dit geval 2 : 3. De kerndoelen noemen daarbij het gebruik van verhoudingen met inzicht en flexibel, en het herkennen van verhoudingen in situaties. Voor deze oefentoets betekent dat vooral het werken met verhoudingen in de getallenreeks die bij groep 6 hoort; de precieze afbakening van het hele traject staat in de kerndoelen zelf.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind slechts één van de twee getallen deelt, of het verschil van de getallen probeert te verkleinen in plaats van de verhouding. Zo wordt 12 : 18 bijvoorbeeld 12 : 9 of 6 : 18, terwijl de verhouding dan niet meer klopt. Het helpt om te onthouden dat je altijd beide getallen door precies hetzelfde getal deelt, en dat je dit doet tot er geen gemeenschappelijke deler meer is.

In de oefentoets komen vijf soorten opgaven voor. Bij Vereenvoudig de verhouding schrijft het kind een verhouding in de eenvoudigste vorm. Bij Verhoudingen vereenvoudigen: verschillende eenheden moeten beide hoeveelheden eerst in dezelfde eenheid staan, bijvoorbeeld centimeters en meters. Bij waar of niet waar beoordeelt het kind of een gegeven vereenvoudiging klopt. Bij kies de deler kiest het kind de juiste deler uit een aantal mogelijkheden. Bij vind de fout zoekt het kind waar een uitwerking misgaat.

Aansluiting op het curriculum: herkennen van verhoudingen in concrete situaties;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;

Soorten opgaven: Vereenvoudig de verhouding · Verhouding vereenvoudigen: kies de deler · Verhoudingen vereenvoudigen: vind de fout · Verhoudingen vereenvoudigen: waar of niet waar · Verhoudingen vereenvoudigen: verschillende eenheden

Kommagetallen vergelijken en ordenen

Het kind leert kommagetallen met elkaar vergelijken, van klein naar groot ordenen en bepalen welk getal het grootste of kleinste is.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert het kind kommagetallen met elkaar te vergelijken en te ordenen. De kerndoelen noemen onder bewerkingen het vergelijken en ordenen van getallen. In deze oefentoets gaat het om kommagetallen: het kind moet kunnen zien welk getal groter of kleiner is, en getallen op volgorde zetten.

Een veelgemaakte fout is dat een kind het getal achter de komma als een heel getal behandelt. Dan lijkt 0,25 groter dan 0,3, omdat 25 groter is dan 3. Het kind kijkt dan niet naar de plaatswaarde van de cijfers achter de komma. Juist daarom is het handig om getallen naast elkaar te zetten en stap voor stap te vergelijken.

In de oefentoets komen de vier taaktypen voor die de sjablonen laten zien: twee kommagetallen vergelijken, een rijtje kommagetallen van klein naar groot rangschikken, het grootste getal kiezen uit een reeks, en beoordelen of een uitspraak over kommagetallen waar of niet waar is. Bij elk type kun je met je kind hardop uitleggen waarom het ene getal groter is dan het andere.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Kommagetallen vergelijken: kies het grootste · Kommagetallen vergelijken: waar of niet waar · Kommagetallen: vergelijk · Kommagetallen: rangschik van klein naar groot

Uitkomsten vooraf schatten met afronden

Je leert de uitkomst van een som vooraf schatten, bijvoorbeeld door de getallen af te ronden, en die schatting daarna vergelijken met de echte uitkomst.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Schattend rekenen hoort bij de rekenvormen die in de kerndoelen genoemd worden, naast hoofdrekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine. Het kind leert vooraf een ruwe uitkomst bepalen voordat het precies gaat rekenen. In deze oefentoets gaat het om het afronden op honderdtallen: de getallen in een som worden eerst afgerond, zodat de som makkelijker te overzien is.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind maar één van de getallen afrondt, of dat het de getallen verschillend afrondt. Daardoor komt de schatting niet dicht bij de echte uitkomst. Ook wordt een schatting soms gezien als het exacte antwoord, terwijl het bedoeld is om te controleren of een precieze uitkomst redelijk is.

In de oefentoets komen de taken voor als Schat een som, Som schatten: kies de schatting, Schatten: kies de afronding op honderdtallen en Een som schatten in context: rond af op honderdtallen. Bij de keuzetaken kiest het kind de juiste schatting uit een aantal antwoorden. Bij de contexttaak past het de schatting toe op een verhaalsom, bijvoorbeeld over geld of aantallen.

Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Aansluiting op het curriculum: vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten;
Aansluiting op het curriculum: vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten;

Soorten opgaven: Een som schatten in context: rond af op honderdtallen · Schat een som · Schatten: kies de afronding op honderdtallen · Som schatten: kies de schatting

Priemgetallen en samengestelde getallen herkennen

Je leert of een getal een priemgetal of een samengesteld getal is, en gebruikt daarbij delers van het getal.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert van een getal bepalen of het alleen door 1 en zichzelf deelbaar is (priemgetal) of ook door andere getallen (samengesteld getal). Die kennis past bij het rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, waarvoor de kerndoelen rekenen en wiskunde het onderdeel "rekenwijzen" noemen. De kerndoelen geven in deze tekst geen concreet getallenbereik voor groep 6, dus dit blad zegt daar niets over.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen oneven getallen automatisch priem noemen, bijvoorbeeld 9, 15 of 21. Die hebben wel een andere deler dan 1 en zichzelf. Ook wordt 1 soms als priemgetal gezien, terwijl het dat niet is. Het helpt om bij elk getal te vragen: door welk getal, behalve 1 en zichzelf, is dit deelbaar?

In de oefentoets zie je de volgende soorten opgaven:

  • Priemgetal of samengesteld getal? Het kind beslist bij een getal welke van de twee het is.
  • Samengesteld getal: de kleinste deler. Het kind zoekt de kleinste deler van een samengesteld getal die groter is dan 1.
  • Priemgetallen: kies het priemgetal. Uit een reeks getallen kiest het kind het getal dat priem is.
  • Samengesteld getal: waar of niet waar? Het kind beoordeelt een uitspraak over een samengesteld getal.

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Priemgetal of samengesteld getal? · Priemgetallen: kies het priemgetal · Samengesteld getal: de kleinste deler · Samengesteld getal: waar of niet waar

Breuken omzetten naar kommagetallen

Je leert een breuk omschrijven naar een kommagetal en zo de relatie tussen breuken en decimale getallen herkennen.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert je kind een breuk om te zetten naar een kommagetal, en te zien dat breuk en kommagetal dezelfde hoeveelheid aanduiden. De kerndoelen vragen om relaties te leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten. Ze noemen geen getalsbereik. Wat er in deze oefentoets concreet geoefend wordt, lees je in de opgaven zelf.

Een veelgemaakte fout is dat een kind de cijfers van de breuk overneemt. Bijvoorbeeld: 3/4 wordt dan 3,4. Het kind ziet de noemer als een los getal en begrijpt niet dat de breuk een deling aangeeft. Ook kan een kind denken dat een kommagetal met meer cijfers altijd groter is, waardoor het 0,25 groter vindt dan 0,4.

In de oefentoets komen vier soorten opgaven voor:

  • Schrijf de breuk als kommagetal: je kind schrijft een breuk als kommagetal.
  • Breuk naar kommagetal: kies het kommagetal: je kind kiest uit een aantal kommagetallen het juiste bij een breuk.
  • Breuk naar kommagetal: waar of niet waar: je kind beoordeelt of een gegeven omzetting klopt.
  • Breuk naar kommagetal: vind de fout: je kind zoekt de fout in een uitgewerkte omzetting.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten;

Soorten opgaven: Breuk naar kommagetal: kies het kommagetal · Breuk naar kommagetal: vind de fout · Breuk naar kommagetal: waar of niet waar · Schrijf de breuk als kommagetal

Kommagetal omzetten naar breuk

Kiezen tussen breuk en kommagetal, en er een keuze in maken

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert een kommagetal als breuk schrijven en laat zien dat het decimale getal en de breuk dezelfde hoeveelheid aangeven. Het hoort bij het leggen van verbanden tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten. De kerndoelen geven hierbij geen getalsbereik aan, dus dit blad bepaalt niet hoe ver het gaat.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de cijfers na de komma overneemt zonder op de plaatswaarde te letten. Bij 0,3 wordt dan bijvoorbeeld 3/1 of 1/3 genoteerd, in plaats van 3/10. Het kind ziet het getal als een reeks losse cijfers en niet als een deel van een geheel.

In de oefentoets komt dit terug in vier soorten opgaven:

  • Schrijf het kommagetal als breuk: het kind zet het kommagetal zelf om in een breuk.
  • Kies de breuk: het kind kiest uit een paar breuken de juiste bij het kommagetal.
  • Waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven omzetting klopt.
  • Vind de fout: het kind zoekt de fout in een omzetting die al is uitgeschreven.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten;

Soorten opgaven: Kommagetal naar breuk: kies de breuk · Kommagetal naar breuk: vind de fout · Kommagetal naar breuk: waar of niet waar · Schrijf het kommagetal als breuk

Sprongen met tientallen op de getallenlijn

Je kind leert getallen op een getallenlijn plaatsen en er sprongen van tientallen mee maken, vooruit en achteruit.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Op de getallenlijn zet je kind getallen op hun plek en gebruikt de lijn om te zien hoe ver twee getallen uit elkaar liggen. In deze oefentoets gaat het om sprongen van tientallen: van een getal naar het getal tien, twintig of meer verder. De kerndoelen die hier gelden noemen geen apart getalsbereik voor groep 6, dus het bereik van de opgaven is wat de oefening zelf laat zien.

Veel fouten ontstaan doordat een kind per hokje telt in plaats van per tien te springen. Ook kan een kind bij een lijn met tientallen één stap als één tiental zien, of de schaal van de lijn verkeerd lezen als die niet bij 0 begint. Let daarom bij het oefenen op wat elk streepje op de lijn betekent.

In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:

  • Sprong met tientallen op de getallenlijn: je kind vult de sprong in en zet het eindpunt op de lijn.
  • Sprong met tientallen: kies het getal: je kind kiest welk getal na de sprong hoort.
  • Sprong met tientallen: waar of niet waar: je kind controleert of een gegeven sprong klopt.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Sprong met tientallen op de getallenlijn · Sprong met tientallen: kies het getal · Sprong met tientallen: waar of niet waar

Vermenigvuldigen van een eencijferig getal met een tiental

Je kind leert een eencijferig getal vermenigvuldigen met een getal dat een veelvoud van tien is, zoals 3 × 40.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel rekent je kind met een getal van één cijfer, zoals 3, maar vermenigvuldigt het met een tiental, zoals 40 of 70. Het kan dit doen door te denken aan tientallen: 3 × 40 is hetzelfde als 3 keer 4 tientallen, dus 12 tientallen, en dat is 120. Het kan het ook als rekensom opschrijven. De curriculumpunten noemen vermenigvuldigen als een van de bewerkingen die het kind moet beheersen, zonder een specifiek getallenbereik voor deze groep.

Een veelgemaakte fout is dat het kind alleen het eencijferige deel vermenigvuldigt en de nul vergeet. Dan komt er 12 uit in plaats van 120. Ook kan het de nul achter het antwoord zetten of er juist twee nullen aan toevoegen, zoals 1200. Die fouten ontstaan doordat de nul in een som als een extra teken wordt gezien, terwijl hij aangeeft dat het om tientallen gaat.

In de oefentoets komen opdrachten voor van de soorten "Keer tientallen: waar of niet waar", "Vermenigvuldigen met een tiental" en "Keer tientallen: kies de uitkomst". Bij "waar of niet waar" beoordeelt het kind of een gegeven uitkomst klopt, bijvoorbeeld of 4 × 60 gelijk is aan 240. Bij "kies de uitkomst" kiest het kind het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden. Zo oefent het kind met het herkennen van de juiste uitkomst en het voorkomen van de nulfout.

Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;

Soorten opgaven: Keer tientallen: kies de uitkomst · Keer tientallen: waar of niet waar · Vermenigvuldigen met een tiental

Even getallen: kun je het in twee gelijke delen splitsen?

Het kind leert herkennen of een getal tot 20 even is, doordat het in twee gelijke termen past.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om getallen tot 20. Het kind leert een even getal te herkennen als een getal dat je in twee gelijke delen kunt splitsen, zoals 14 = 7 + 7. Zulke splitsingen van getallen tot 20 moeten vlot en uit het hoofd kunnen worden toegepast.

Een veelgemaakte fout is dat een kind een getal als even ziet omdat het ergens in een tafel voorkomt, of andersom. Ook kan een ongelijke splitsing zoals 9 = 4 + 5 verwarrend zijn, omdat de twee delen dicht bij elkaar liggen. Bij het controleren helpt het om echt na te gaan of de twee helften gelijk zijn.

Je ziet dit terug in drie soorten opgaven:

  • Even getal als twee gelijke termen: kies, waarbij het kind het juiste antwoord uit een aantal keuzes aanwijst.
  • Even getal als twee gelijke termen: waar of niet waar, waarbij het kind beslist of een uitspraak over een getal klopt.
  • Even getal als twee gelijke termen, waarbij het kind zelf de gelijke termen invult.

Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;

Soorten opgaven: Even getal als twee gelijke termen · Even getal als twee gelijke termen: kies · Even getal als twee gelijke termen: waar of niet waar

Terugrekenen: van het resultaat naar het getal

Het kind leert een onbekend getal terugvinden door de bewerking om te keren, bijvoorbeeld door aftrekken te gebruiken als je wilt weten wat er bij een optelling is gebeurd.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel moet het kind vanaf een eindresultaat terugrekenen naar het getal dat er eerst stond. Dat past bij het kerndoel over rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures. De context geeft geen getallenbereik op voor deze vaardigheid, dus dat laten we hier open.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de bewerking dezelfde kant op uitvoert in plaats van omgekeerd. Bij een opgave als "ik denk aan een getal, ik tel er 7 bij op en krijg 15" wordt dan 15 + 7 gerekend in plaats van 15 − 7. Ook bij opgaven met twee stappen gaat het vaak mis door de volgorde: de laatste stap moet als eerste worden teruggedraaid.

In de oefentoets komen deze opdrachten voor in drie vormen:

  • Omgekeerde bewerkingen: het gedachte getal, waarbij het kind het getal moet vinden dat in een keten van bewerkingen is gebruikt.
  • Ik denk aan een getal: kies het, waarbij het kind kiest welk getal past bij de beschreven bewerkingen.
  • Omgekeerde bewerkingen: kies het tussengetal, waarbij het kind het tussenresultaat in een keten van bewerkingen vindt.

Bij het oefenen helpt het om de opgave hardop terug te lezen en per stap te vragen: welke bewerking is hier gedaan, en wat doe ik om die ongedaan te maken?

Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.

Soorten opgaven: Ik denk aan een getal: kies het · Omgekeerde bewerkingen: het gedachte getal · Omgekeerde bewerkingen: kies het tussengetal

Breuken als deel van een verzameling

Breuken als deel van een verzameling leren kinderen het onderdeel van rekenen dat je breuken als getal laat zien: je kunt een stambreuk zoals 1/3 en een breuk zoals 2/5 lezen als een deel van een geheel of van een groep voorwerpen. Het kind leert bij een verzameling bepalen hoeveel voorwerpen het deel is.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind kan in deze oefentoets bij een verzameling van voorwerpen aangeven welk deel of welk aantal er bij een breuk hoort. Het gaat om stambreuken, zoals 1/3, en om breuken met een teller groter dan 1, zoals 2/5 of 3/4 van een geheel. Het voorbeeld 1/3 wordt hieronder het meest gebruikt. De curriculumpunten noemen ook gemengde getallen zoals 1 1/2 en onechte breuken zoals 12/4, maar die komen in deze printbare toets niet voor in de opgavesoorten die hier beschreven worden.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind bij a/b van een verzameling de breuk direct als 'a van de b' leest, zonder eerst de verzameling in gelijke delen te verdelen. Bijvoorbeeld: bij 2/5 van 10 voorwerpen neemt het kind 2 voorwerpen in plaats van eerst 10 in 5 gelijke groepen van 2 te verdelen en daarvan 2 groepen te nemen, dus 4 voorwerpen. Het kind houdt dan geen rekening met de grootte van het geheel.

In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:

  • Eén deel van een verzameling: het kind kiest het getal dat hoort bij één deel, zoals 1/3 van een geheel.
  • Breuk van een verzameling: het kind bepaalt a/b van het geheel, zoals 2/5 van een groep voorwerpen.
  • Breuk van een verzameling, kies hoeveel voorwerpen: het kind kiest uit een aantal antwoorden hoeveel voorwerpen bij de breuk horen.

Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);

Soorten opgaven: Breuk van een verzameling: kies hoeveel voorwerpen · Breuk van een verzameling: a/b van het geheel · Eén deel van een verzameling: kies het getal

Breuken aflezen op de getallenlijn

Je kind leert breuken zoals 1/3 en 1 1/2 aflezen en kiezen op een getallenlijn, en controleren of een breuk op de juiste plek staat.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel vraagt dat een kind stambreuken (zoals 1/3), echte breuken (zoals 2/5), gemengde getallen (zoals 1 1/2) en onechte breuken (zoals 12/4) kan herkennen en gebruiken. Dit kerndoel beschrijft een langere periode, niet alleen groep 6. In deze oefentoets gaat het om de getallenlijn: welke breuk hoort bij een punt, en welk punt hoort bij een breuk.

Een veelgemaakte fout is denken dat een breuk met een groter getal onder de streep ook groter is, bijvoorbeeld dat 1/4 groter zou zijn dan 1/3. Een kind telt ook soms de streepjes op de lijn in plaats van te kijken naar de gelijke delen tussen twee hele getallen. Daardoor past de breuk die het kind noemt niet bij de plek op de lijn.

In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:

  • Lees de breuk af op de getallenlijn: welke breuk hoort bij het aangegeven punt?
  • Breuk op de getallenlijn: kies de breuk: kies de juiste breuk uit een aantal mogelijkheden.
  • Breuk op de getallenlijn: waar of niet waar: beslis of de aangegeven plek voor de breuk klopt.

Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);

Soorten opgaven: Breuk op de getallenlijn: kies de breuk · Breuk op de getallenlijn: waar of niet waar · Lees de breuk af op de getallenlijn

Breuken vergelijken en de grootste kiezen

Je kind leert breuken beredeneerd met elkaar vergelijken en uitleggen welke breuk de grootste is.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het onderdeel gaat over het beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken. In de oefentoets van groep 8 zie je vooral het vergelijken: welke van twee breuken is groter, en waarom. Het exacte getalbereik van de kerndoelen geldt voor een hele periode van meerdere leerjaren, dus de getallen in deze oefentoets geven het beste beeld van wat voor deze groep van belang is.

Een veelgemaakte fout is denken dat een breuk met een groter getal onder de streep ook groter is. Bij 1/8 en 1/4 ziet een kind dan 8 en denkt "dat is meer". Maar bij breuken met dezelfde noemer telt alleen de teller: de breuk met de grootste teller is het grootst, omdat de stukken even groot zijn en er dus meer ervan zijn.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opdrachten voor:

  • Grotere breuk: kies de teller, waarbij het kind de juiste teller kiest zodat de breuk groter is.
  • Breuken met gelijke noemer: vergelijk, waarbij het kind twee breuken met dezelfde noemer met elkaar vergelijkt.
  • Breuken met gelijke noemer vergelijken: waar of niet waar, waarbij het kind beoordeelt of een uitspraak over de vergelijking klopt en kort uitlegt waarom.

Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;

Soorten opgaven: Breuken met gelijke noemer vergelijken: waar of niet waar · Breuken met gelijke noemer: vergelijk · Grotere breuk: kies de teller

Breuken gelijknamig maken met de kleinste noemer

Je kind leert twee of meer breuken gelijknamig maken door een gemeenschappelijke noemer te zoeken, bij voorkeur de kleinste, en daarbij ook de teller aan te passen.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid rekent je kind met breuken in concrete situaties, bijvoorbeeld een pizza of een afstand, en ondersteunt het dat met een model, zoals een rechthoek of een getallenlijn, of met getalrelaties. De tekst van de kerndoelen noemt geen specifiek getalbereik. Wat voor groep 6 geldt, lees je daarom af uit de opgaven in deze oefentoets: het gaat om het gelijknamig maken van breuken waarvan je de gemeenschappelijke noemer moet vinden.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de noemers van beide breuken verandert, maar de teller niet, of alleen één van de twee breuken omrekent. Een andere fout is dat het kind de noemers gewoon bij elkaar optelt of vermenigvuldigt zonder te controleren of de breuken daarna echt dezelfde noemer hebben. Het kind ziet dan niet dat een breuk met een grotere noemer dezelfde waarde kan hebben als een breuk met een kleinere noemer, mits de teller meeschaalt.

In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:

  • Gemeenschappelijke noemer: zoek de kleinste. Het kind bepaalt welke noemer beide breuken gemeen hebben en kiest de kleinste.
  • Gemeenschappelijke noemer: kies de kleinste. Het kind krijgt meerdere mogelijke noemers en kiest de kleinste die voor beide breuken werkt.
  • Gemeenschappelijke noemer: kies de teller. Het kind herschrijft de breuken met de gemeenschappelijke noemer en moet de juiste teller kiezen.

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Gemeenschappelijke noemer: kies de teller · Gemeenschappelijke noemer: zoek de kleinste · Gemeenschappelijke noemer: kies de kleinste

Vermenigvuldigen met een breuk als schalen

Je kind leert dat vermenigvuldigen met een breuk een hoeveelheid vergroot of verkleint, en kan dat uitleggen aan de hand van een concrete situatie of een model.

3 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het curriculumpunt vraagt dat leerlingen rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met getalrelaties. Het noemt geen specifiek getallenbereik. In deze oefentoets gaat het om het vermenigvuldigen van een getal met een breuk, en om inschatten wat er met de uitkomst gebeurt: wordt die groter of kleiner dan het oorspronkelijke getal?

Een veelgemaakte fout is de gedachte "vermenigvuldigen maakt altijd groter". Dat klopt bij hele getallen, maar niet bij een breuk die kleiner is dan 1. Een kind dat die regel ongemerkt meeneemt, zal bij 3/4 keer een getal denken dat het antwoord groter moet worden. Door te kijken naar wat de breuk doet (een deel nemen, of iets in stukken delen), wordt duidelijk waarom het antwoord kleiner wordt.

In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:

  • Breuken vermenigvuldigen: vergelijk het product. Het kind vergelijkt twee producten zonder ze uit te rekenen, en beredeneert welke groter is.
  • Schalen met breuk, vergelijking: waar of niet waar. Het kind beoordeelt een uitspraak over wat een breuk met een getal doet.
  • Schalen met breuk, teller: kies het antwoord. Het kind kiest de juiste uitkomst bij een situatie waarin een breuk een hoeveelheid schaalt.

Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.

Soorten opgaven: Schalen met breuk, teller: kies het antwoord · Schalen met breuk, vergelijking: waar of niet waar · Breuken vermenigvuldigen: vergelijk het product

De leerling toont inzicht bij het handelen met grootheden en eenheden

Inhoud van een balk berekenen

Het kind leert de inhoud van een balk bepalen door te rekenen met lengte, breedte en hoogte, en leert uitleggen waarom dat werkt.

19 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om het bepalen van de inhoud van rechthoekige figuren, in de vorm van balken en kubussen. De curriculumpunt beschrijft een periode van meerdere jaren en noemt geen specifiek getallenbereik voor groep 6. Daarom beperken we ons hier tot wat de opgavetypen in deze oefentoets laten zien.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de maten bij elkaar optelt in plaats van ze te vermenigvuldigen, of dat het alleen de oppervlakte van één vlak uitrekent. Ook kan het de kubusjes in een laag niet goed onderscheiden van die in de hele balk. Een kind dat de inhoud van een doos telt als een som van de zijden, mist het idee dat je te maken hebt met het aantal kubusjes dat de ruimte vult.

Je ziet dit terug in opgaven zoals: inhoud van een balk met eenheidskubusjes tellen, de inhoud van een kubus bepalen, de inhoud van een lichaam uit twee balken berekenen, en de ontbrekende ribbe vinden als de inhoud gegeven is. Andere opgaven vragen om een woordsom over een doos, om twee dozen te vergelijken, om te kiezen welke uitkomst klopt, of om een fout in een uitwerking te vinden.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Inhoud met eenheidskubusjes · Plattegrond: hoeveel kubusjes · Hoogte van een balk uit het volume: omgekeerde vraag · Inhoud van een balk · Inhoud van een balk stap voor stap · Inhoud van een balk: kies de uitkomst · Inhoud van een balk: overbodige gegevens · Inhoud van een balk: vind de fout · Inhoud van een balk: waar of niet waar · Inhoud van een kubus · Kubusbouwwerk: hoeveel kubusjes · Inhoud balk: de ontbrekende ribbe · Inhoud balk: vergelijk twee dozen · Inhoud van een lichaam uit twee balken · Kubusbouwwerk: hoeveel erbij voor een balk · Plattegrond: vooraanzicht · Plattegrond: zijaanzicht · Inhoud van een balk: woordsom · Inhoud: ribben k keer zo lang

Oppervlakte van een rechthoek berekenen

Je kind leert de oppervlakte van een rechthoek berekenen en de ontbrekende zijde van een rechthoek vinden als de oppervlakte bekend is.

13 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen vragen dat leerlingen omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren bepalen. In deze oefentoets gaat het vooral om de oppervlakte van een rechthoek: hoeveel vierkantjes een vlak bedekken, berekend met lengte maal breedte. Over het exacte getallenbereik die hiervoor nodig is, zegt deze context niets.

Een veelvoorkomende fout is dat leerlingen de zijden optellen in plaats van vermenigvuldigen, of omtrek en oppervlakte door elkaar halen. Ook wordt een gegeven zijde soms verkeerd gebruikt wanneer er meer getallen in een opgave staan dan nodig zijn.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:

  • De oppervlakte van een rechthoek berekenen, ook in een situatie uit het dagelijks leven.
  • Een ontbrekende zijde vinden uit de oppervlakte en de andere zijde.
  • Bij overbodige gegevens bepalen welke getallen je wel nodig hebt.
  • Opgaven waarin je een fout in een uitwerking opspoort of waar/niet waar beoordeelt.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Oppervlakte van een rechthoek · Ontbrekende zijde van een rechthoek uit de oppervlakte · Ontbrekende zijde van een rechthoek: kies de zijde · Oppervlakte rechthoek: vind de fout · Oppervlakte rechthoek: waar of niet waar · Oppervlakte rechthoek: zet het teken · Oppervlakte van een rechthoek in het dagelijks leven · Oppervlakte van een rechthoek: overbodige gegevens · Oppervlakte van een vierkant: zijde uit oppervlakte · Zijde van rechthoek uit oppervlakte: omgekeerde vraag · Oppervlakte rechthoek: figuur met uitgeknipte hoek · Oppervlakte rechthoek: vergelijk twee oppervlaktes · Oppervlakte rechthoek: zijden k keer zo lang

Oppervlakte meten met vierkantjes en tegels

Het kind leert de oppervlakte van een rechthoek of figuur bepalen door te tellen hoeveel vierkantjes of tegels die bedekken.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het erom dat je kind de oppervlakte van een rechthoekige figuur bepaalt. De kerndoelen noemen daarbij omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren. Er wordt in de kerndoelen geen getallenbereik genoemd. Wat deze oefentoets vraagt, zie je daarom vooral aan de opgavevormen: je kind bedekt een figuur met vierkantjes of tegels en telt die, of redeneert met de lengte van de zijden.

Een veelvoorkomende fout is dat kinderen de vierkantjes wel zien, maar de omtrek tellen in plaats van het binnenste. Ze tellen dan de randjes of de zijden op, terwijl er gevraagd wordt hoeveel vierkantjes er binnen de figuur passen. Een ander vaak voorkomend probleem is dat een vierkantje of tegel dubbel wordt geteld of juist overgeslagen, vooral bij figuren die niet keurig rechthoekig zijn.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor: tellen hoeveel ruitjes een rechthoek bedekken, hoeveel tegels van twee vierkantjes nodig zijn, en hoeveel tegels er nog ontbreken. Ook komen opgaven voor waarin de oppervlakte van een figuur uit twee rechthoeken wordt bepaald, of waarin van twee figuren wordt vergeleken welke groter is. Daarnaast zijn er opgaven waarin je kind een rechthoek moet tekenen met een gegeven oppervlakte, en opgaven waarin een andermans antwoord moet worden nagekeken en verbeterd.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Oppervlakte op ruitjes: hoeveel vierkantjes? · Oppervlakte rechthoek: hoeveel ruitjes bedekken hem? · Oppervlakte door betegelen: kies het juiste antwoord · Oppervlakte door betegelen: waar of niet waar · Oppervlakte en één zijde: hoe lang is de andere · Oppervlakte met tegels: hoeveel tegels van twee vierkantjes? · Oppervlakte: verbeter andermans antwoord · Teken een rechthoek met de gegeven oppervlakte · Oppervlakte met tegels: hoeveel tegels ontbreken nog? · Oppervlakte van een figuur uit twee rechthoeken · Oppervlakte van twee figuren: hoeveel groter is de ene?

Omtrek van vormen berekenen en een ontbrekende zijde vinden

Je kind leert de omtrek van een rechthoek of veelhoek berekenen door alle zijden op te tellen, en een ontbrekende zijde vinden als de omtrek bekend is.

10 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel over omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren noemt geen concreet getallenbereik. Daarom geven we hier geen getallengrens. Wat er in deze oefentoets geoefend wordt, lees je uit de opgavevormen: de omtrek van een rechthoek en van een veelhoek berekenen, en een ontbrekende zijde vinden.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind niet alle zijden meeneemt. Bij een veelhoek met meer dan vier zijden wordt er dan één overgeslagen, of wordt een zijde dubbel geteld. Ook wordt de omtrek soms met de oppervlakte verward: de omtrek is de lengte van de rand, dus de som van de zijden, en niet het aantal vierkantjes binnen de figuur.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:

  • Omtrek van een rechthoek stap voor stap: de lengte en breedte optellen en verdubbelen, met de stappen zichtbaar.
  • Omtrek van een veelhoek en Omtrek van een veelhoek: woordsom (hek): alle zijden optellen, ook als de lengtes uit een verhaal moeten worden gehaald.
  • Ontbrekende zijde uit de omtrek en Zijde van een rechthoek uit omtrek: omgekeerde vraag: de omtrek is gegeven en een zijde moet worden berekend.
  • Omtrek van een rechthoek: overbodige gegevens: niet elk getal in de opgave hoort bij de omtrek, en het kind moet kiezen welke gegevens nodig zijn.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Omtrek van een veelhoek · Omtrek regelmatige veelhoek: bereken de zijde · Omtrek van een rechthoek stap voor stap · Omtrek van een rechthoek: overbodige gegevens · Omtrek van een veelhoek: kies de uitkomst · Omtrekken van een rechthoek en een vierkant: vergelijk · Ontbrekende zijde uit de omtrek · Ontbrekende zijde uit de omtrek: kies de zijde · Zijde van een rechthoek uit omtrek: omgekeerde vraag · Omtrek van een veelhoek: woordsom

Lengte omrekenen: meter, centimeter, millimeter

Het kind leert lengtes omrekenen tussen eenheden, zoals meter, centimeter en millimeter, en gebruikt het verband tussen die eenheden.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert verbanden leggen tussen lengte-eenheden, bijvoorbeeld dat een meter uit meer centimeters bestaat dan een centimeter, en gebruikt dat om een lengte van de ene eenheid naar de andere om te rekenen. De kerndoelen noemen hier geen vast getallenbereik. Hieronder staat daarom alleen wat de opgaven in deze oefentoets laten zien.

Een veelvoorkomende fout is de rekenrichting. Een kind weet dat het om een kleinere eenheid gaat, maar deelt in plaats van vermenigvuldigt, of andersom. Daardoor wordt 2 meter omgerekend naar 0,02 centimeter in plaats van 200 centimeter. Een kind dat de vraag even hardop vertaalt ("gaat het getal omhoog of omlaag?") maakt die fout minder vaak.

In de oefentoets komen de opgaven voor die je ook in de templates ziet:

  • Reken om naar een grotere of een kleinere lengte-eenheid.
  • Lengtes in twee eenheden optellen, bijvoorbeeld 1 m 25 cm plus 40 cm.
  • Eenheden van lengte vergelijken en kiezen welke omgerekende waarde klopt.
  • Waar of niet waar, een lengte in één eenheid controleren, of een fout in een uitwerking opsporen.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Eenheden van lengte: vergelijk · Lengte in één eenheid: vind de fout · Lengte in één eenheid: waar of niet waar · Lengte in één eenheid: zet het teken · Lengte-eenheden: kies de omgerekende waarde · Reken om naar een grotere lengte-eenheid · Reken om naar een kleinere lengte-eenheid · Schrijf de lengte in één eenheid · Lengtes in twee eenheden optellen

Oppervlakte en inhoud omrekenen

Je kind leert oppervlakte- en inhoudseenheden met elkaar in verband brengen en omrekenen, zoals vierkante meter, are en hectare.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Op dit niveau leert het kind relaties te leggen tussen grootheden en eenheden, en tussen eenheden onderling. In deze oefentoets gaat het vooral om oppervlakte-eenheden zoals vierkante meter, are en hectare, en om het omrekenen van inhoudseenheden naar een kleinere eenheid. Het precieze getallenbereik wordt in de kerndoelen niet concreet genoemd.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen oppervlakte-eenheden omrekenen met dezelfde stap als lengte-eenheden. Bij lengte is de stap tien, maar bij vierkante eenheden is de stap honderd: 1 m² is 100 dm². Ook tussen hectare en are, en tussen are en vierkante meter, is de verhouding honderd. Wie met een factor tien rekent, komt daardoor met een verkeerde uitkomst uit.

In de oefentoets komen taken voor zoals: reken om naar een grotere of kleinere oppervlakte-eenheid, reken hectare om naar are, en reken are om naar vierkante meter. Ook zijn er taken waarin het kind oppervlakte-eenheden vergelijkt, de juiste omrekening kiest, beoordeelt of een uitspraak waar is, en een fout in een uitwerking opspoort. Voor inhoud is er een taak waarin het kind naar een kleinere inhoudseenheid omrekent.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling;

Soorten opgaven: Oppervlakte-eenheden: kies de omrekening · Oppervlakte-eenheden: vind de fout · Oppervlakte-eenheden: waar of niet waar · Reken are om naar vierkante meter · Reken hectare om naar are · Reken om naar een grotere oppervlakte-eenheid · Reken om naar een kleinere inhoudseenheid · Reken om naar een kleinere oppervlakte-eenheid · Oppervlakte-eenheden: vergelijk de grootheden

Rekenen met tijd: duur, begin- en eindtijd

Uw kind leert tijdsduren uitrekenen, uren omzetten in minuten en het verschil tussen twee tijden bepalen.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel rekent het kind met tijd als maat, net zoals met lengte of gewicht. In de oefentoets gaat het om drie soorten vragen: hoelang iets duurt, hoe laat iets begon of eindigde, en hoe je uren omzet in minuten. Het kerndoel noemt tijd naast lengte, gewicht en geld. De kerndoelen geven zelf geen getallenbereik aan, dus de oefentoets laat zien welke opgaven er voor groep 8 worden gesteld.

Een veelvoorkomende fout is dat tijd wordt behandeld als een gewoon tientallig getal. Een kind schrijft bijvoorbeeld 1 uur en 30 minuten als 1,30 en rekent daarmee verder, of denkt dat 1,5 uur gelijk is aan 150 minuten. De oorzaak is dat tijd in tientallen werkt bij de klok, maar in zestigtallen (60 minuten per uur). Wie dat niet doorheeft, komt bij uitrekenen van een tijdsduur of een eindtijd op foute antwoorden uit, ook als de rest van de som goed gaat.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Tijdsduur berekenen en Duur: hoeveel langer duurde de ene dan de andere?: het verschil tussen twee tijden of activiteiten.
  • Hoe laat begon het? en Tijd: hoeveel minuten zijn er voorbij?: terugrekenen of optellen vanaf een bekend tijdstip, vaak in een verhaaltje.
  • Reken uren om naar minuten, Uren naar minuten: kies het juiste antwoord en Uren naar minuten: waar of niet waar: omzetten van uren naar minuten en controleren of een omzetting klopt.
  • Dagplan: zet de tijden op volgorde: tijden vergelijken en op volgorde zetten.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Dagplan: zet de tijden op volgorde · Reken uren om naar minuten · Hoe laat begon het? · Tijd: hoeveel minuten zijn er voorbij? (redactiesom) · Tijdsduur berekenen · Uren naar minuten: kies het juiste antwoord · Uren naar minuten: waar of niet waar · Duur: hoeveel langer duurde de ene dan de andere?

Rekenen met kalender en datums

Je kind leert met een kalender uitrekenen hoeveel dagen er tussen twee data zitten en welke dag van de week het over een bepaald aantal dagen wordt.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om het rekenen met tijd, in de vorm van kalenders en data. Het kind leert werken met dagen, weken en de volgorde van de dagen van de week. Het gaat hier om tijdsduur, een van de grootheden die in de kerndoelen genoemd worden (lengte, tijd, geld en andere grootheden). Welke getallen precies aan bod komen, staat in de kerndoelen niet specifiek voor groep 6; de opgaven hieronder laten zien wat er in deze toets concreet gevraagd wordt.

Een veelvoorkomende fout is het verkeerd tellen van dagen tussen twee datums. Kinderen tellen de begindag of einddag mee, of slaan de overgang naar een nieuwe maand over. Ook bij de dagen van de week gaat het vaak mis: als je vijf dagen na woensdag zoekt, telt het kind soms één dag te veel of te weinig. Dat komt doordat de volgorde van de week in een cirkel loopt, waar het kind niet altijd met gemak aan denkt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Kalender: hoeveel dagen tussen de data? en Kalender: hoeveel dagen tussen de gemarkeerde data?, waarbij het kind het aantal dagen tussen twee data uitrekent.
  • Hoeveel dagen gaan voorbij: kies het juiste antwoord, en Hoeveel dagen gaan voorbij: waar of niet waar.
  • Welke dag van de week wordt het? Kies, en Kalender: welke dag van de week wordt het?, waarbij het kind de weekdag bepaalt.
  • Welke dag was het een paar dagen geleden?, waarbij het kind teruggaat in de tijd.
  • Kalender: verbeter de fout bij het tellen van dagen, waarbij het kind een fout in een uitwerking opspoort en verbetert.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Kalender: hoeveel dagen tussen de data? · Kalender: hoeveel dagen tussen de gemarkeerde data? · Hoeveel dagen gaan voorbij: kies het juiste antwoord · Hoeveel dagen gaan voorbij: waar of niet waar · Kalender: verbeter de fout bij het tellen van dagen · Kalender: welke dag van de week wordt het? · Welke dag van de week wordt het? Kies · Welke dag was het een paar dagen geleden?

Geld rekenen in de winkel

Je kind leert met geldbedragen rekenen in een winkelsituatie, zoals het uitrekenen van wisselgeld, het bepalen van het totaalbedrag en het nagaan of het geld genoeg is.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets rekent je kind met geldbedragen uit het dagelijks leven, zoals prijzen op een kassabon of op een prijskaartje. Het gaat erom dat het kind geld gebruikt als getal in een concrete situatie en dat het kan uitleggen wat het antwoord betekent.

Een veelgemaakte fout is dat het kind het wisselgeld verkeerd berekent. Vaak wordt het betaalde bedrag en de prijs omgedraaid, of wordt er alleen naar de munten gekeken zonder na te gaan of het totaal klopt. Het antwoord lijkt dan rekenkundig juist, maar past niet bij de winkelsituatie.

Opgaven over geld in deze oefentoets zien er bijvoorbeeld zo uit:

  • hoeveel ontbreekt er nog om iets te kopen;
  • welk wisselgeld je terugkrijgt, en het antwoord controleren op een fout;
  • met welke munten je iets betaalt;
  • wat meerdere stuks van hetzelfde product kosten;
  • of het geld genoeg is voor een boodschappenlijstje.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties;
Aansluiting op het curriculum: wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen;

Soorten opgaven: Geld op de tekening: hoeveel is het? · Boodschappen: is er genoeg geld? · Boodschappen: wat kosten meerdere stuks? · Geld: hoeveel ontbreekt er nog om het te kopen · Boodschappen en wisselgeld · Munten: met welke munten betaal je? · Wisselgeld: kies het juiste bedrag · Wisselgeld: verbeter de fout

Een thermometer goed aflezen

Je leert de temperatuur op een thermometer aflezen en daarmee rekenen, zoals hoeveel graden er nog ontbreken of hoeveel de temperatuur is gestegen.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen noemen temperatuur als een van de grootheden die kinderen leren meten met passende meetinstrumenten. Ze geven daarbij geen specifiek getallenbereik voor temperatuur. Wat je in deze oefentoets precies moet kunnen, blijkt daarom uit de opgaven zelf.

Bij de opgaven lees je een temperatuur af op een schaal en gebruik je die waarde om iets te berekenen of te vergelijken. Je komt bijvoorbeeld deze soorten opgaven tegen:

  • De temperatuur van de thermometer aflezen
  • Temperatuur: hoeveel graden ontbreken er?
  • Temperatuur: hoeveel is ze gestegen?
  • Temperatuur: welke meting is warmer?
  • Thermometer aflezen: kies de juiste temperatuur
  • Thermometer aflezen: waar of niet waar
  • Temperatuur: verbeter de leesfout op de thermometer
  • Noem twee temperaturen van deze schaal

Een veelgemaakte fout is dat een kind elk streepje op de schaal als één graad ziet, terwijl een streepje soms meer of minder betekent. Wie niet eerst kijkt hoeveel graden tussen twee getallen op de schaal zitten, leest de temperatuur verkeerd af. Daardoor klopt ook het antwoord op de vraag over het verschil of de stijging niet meer. Let dus eerst op de getallen en de streepjes, en pas daarna op de temperatuur die de vloeistof aangeeft.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: meten met passende meetinstrumenten;

Soorten opgaven: De temperatuur van de thermometer aflezen · Temperatuur: hoeveel graden ontbreken er? · Thermometer aflezen: kies de juiste temperatuur · Thermometer aflezen: waar of niet waar · Temperatuur: hoeveel is ze gestegen? · Temperatuur: verbeter de leesfout op de thermometer · Temperatuur: welke meting is warmer? · Noem twee temperaturen van deze schaal

Omrekenen van massa-eenheden

Je kind leert de massa in verschillende eenheden met elkaar in verband te brengen, zoals gram en kilogram, en de massa als kommagetal in kilogram weer te geven.

8 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In de oefentoets gaat het om het leggen van verbanden tussen eenheden van massa. Je kind leert dus begrijpen dat een kilogram uit duizend gram bestaat en dat een hoeveelheid in de ene eenheid in de andere eenheid kan worden uitgedrukt. De opgaven laten zien in welke richting er gerekend moet worden: naar een kleinere eenheid of naar een grotere eenheid.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de richting van het rekenen omdraait. Bijvoorbeeld: bij het omrekenen naar gram wordt er gedeeld in plaats van vermenigvuldigd, of andersom. Ook kan het kind bij kommagetallen de komma verkeerd verplaatsen, bijvoorbeeld door 2 kg 300 g als 2,03 kg op te schrijven in plaats van 2,3 kg. Dat komt vaak doordat het kind de eenheden niet als vaste verhouding ziet, maar als losse getallen.

Een taak over dit onderwerp kan er zo uitzien:

  • Reken om naar een kleinere massa-eenheid en Reken om naar een grotere massa-eenheid: zet een massa om in een andere eenheid.
  • Schrijf de massa in één eenheid: zet een massa die in twee eenheden staat om in één eenheid.
  • Massa in kilogram: kies het kommagetal en Massa in kilogram: waar of niet waar: controleer of een kommagetal in kilogram klopt.
  • Massa in kilogram: vind de fout: zoek de fout in een uitgewerkte omrekening.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Eenheden van massa: vergelijk · Massa in kilogram: vind de fout · Massa in kilogram: waar of niet waar · Massa-eenheden omrekenen: kies de uitkomst · Reken om naar een grotere massa-eenheid · Reken om naar een kleinere massa-eenheid · Schrijf de massa in één eenheid · Massa in kilogram: kies het kommagetal

Massa-eenheden: van gram naar kilogram en terug

Het kind leert gewicht aflezen op een weegschaal, omrekenen tussen gram en kilogram en uitrekenen hoeveel gram er nog ontbreekt tot een hele kilogram.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij massa gaat het om het gewicht van iets, uitgedrukt in gram (g) en kilogram (kg). Het kind leert een gewicht af te lezen op een weegschaal en te weten hoe gram en kilogram zich tot elkaar verhouden: een kilogram is duizend gram. Het gaat er daarbij om dat het kind de relatie tussen de eenheden begrijpt, niet alleen dat het een getal uit het hoofd kan noemen.

Een veelgemaakte fout is het omrekenen van kilogram naar gram met de verkeerde hoeveelheid nullen, bijvoorbeeld 2 kg gelijkstellen aan 200 g in plaats van 2000 g. Ook bij het aanvullen tot een kilogram gaan kinderen soms uit van honderd in plaats van duizend, zodat ze bij 600 g een antwoord van 40 g geven in plaats van 400 g. Het helpt om kleine stappen te zetten en de eenheden expliciet te benoemen.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor: een weegschaal waarop het kind het aantal gram moet aflezen; waar-of-niet-waar-vragen over het omrekenen van kilogram naar kleinere eenheden; keuzevragen over massa-eenheden vanaf kilogram; vragen hoeveel gram er ontbreekt tot een kilogram; en opgaven waarin het kind moet bepalen voor hoeveel porties een pak genoeg is.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Kilogram omrekenen naar kleinere massa-eenheden · Massa: hoeveel gram ontbreken er tot een kilogram? · Massa: hoeveel ontbreekt er tot een hele kilogram? · Weegschaal: hoeveel gram wijst hij aan? · Kilogram naar kleinere eenheden: waar of niet waar · Massa-eenheden vanaf kilogram: kies de uitkomst · Voor hoeveel porties de hoeveelheid genoeg is

Inhoud meten: liter en milliliter in de praktijk

Je kind leert met inhoud werken: hoeveel er in een vat past, hoeveel er nog bij moet en hoeveel flessen je nodig hebt, met liters en milliliters.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om inhoud: hoeveel vloeistof in een fles, beker of vat past. Het kind moet grootheden en eenheden met elkaar kunnen verbinden, zoals weten dat een liter uit duizend milliliter bestaat en dat twee halveliterflessen samen een liter vormen. Welk getalbereik precies geldt, staat in de kerndoelen niet zo concreet; de oefeningen in deze oefentoets laten zien wat er in groep 8 gevraagd wordt.

Een veelgemaakte fout is het verwarren van liter en milliliter, of het verkeerd omrekenen: het kind rekent dan bijvoorbeeld 2 liter om naar 200 milliliter in plaats van 2000. Ook komt het voor dat een kind wel het aantal flessen telt, maar niet begrijpt wat dat voor de totale inhoud betekent. Vraag daarom bij een antwoord altijd: past dit getal bij wat je ziet?

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Maatkan: hoeveel water zit er in de kan, uitgedrukt in milliliter?
  • Inhoud: hoeveel moet er nog bij om het vat te vullen?
  • Inhoud: hoeveel liter zit er in een aantal halveliterflessen?
  • Inhoud: hoeveel flessen vult een bepaalde hoeveelheid sap?
  • Inhoud: kies het juiste aantal flessen.
  • Inhoud: hoeveel meer past er in het ene vat dan in het andere?
  • Inhoud: waar of niet waar, over uitspraken over inhoud.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Inhoud: hoeveel bakjes vult de vloeistof? · Inhoud: kies het juiste aantal flessen · Inhoud: waar of niet waar · Maatkan: hoeveel water in milliliter? · Inhoud: hoeveel liter uit halveliterflessen? · Inhoud: hoeveel moet er nog bij om te vullen? · Inhoud: hoeveel meer past er in het ene vat?

Rekenen met tijd: uren, minuten en seconden

Je kind leert rekenen met tijd, zoals het bepalen hoelang iets duurde of hoeveel minuten er al voorbij zijn. Ook leert het minuten en seconden om te zetten naar seconden.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen noemen tijd als een van de grootheden die een kind moet kunnen meten en ermee rekenen. Het precieze getallenbereik staat daar niet bij. In deze oefentoets gaat het daarom vooral om de opgaven die de toets zelf gebruikt: tijdsduren uitrekenen, de tijd op een klok aflezen en bepalen hoeveel tijd verstreken is.

Een veelgemaakte fout is dat kinderen minuten en seconden behandelen als gewone tientallen, bijvoorbeeld 2 minuten en 30 seconden opschrijven als 2,30 of 230 seconden. Ze vergeten dat er 60 seconden in een minuut zitten. Een tweede fout is het aftrekken van tijden over het hele uur heen: van 10.50 naar 11.10 is 20 minuten, niet 60 minus 40 zonder na te denken.

In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:

  • Verhaaltjessom tijdsduur: hoelang duurde iets?
  • Minuten en seconden naar seconden: reken om naar één eenheid.
  • Tijd op de klok: hoeveel minuten zijn er verstreken?
  • Tijdsduren vergelijken en verstreken tijd kiezen.
  • Waar of niet waar en fout zoeken: controleer een uitwerking.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Minuten en seconden naar seconden · Minuten en seconden: vind de fout · Minuten en seconden: waar of niet waar · Tijd op de klok: hoeveel minuten verstreken · Tijdsduren: vergelijk · Verhaaltjessom tijdsduur: hoe lang duurde het · Verstreken tijd: kies hoeveel minuten er voorbij zijn

Omtrek van een rechthoek berekenen

Je kind leert de omtrek van een rechthoek bepalen, ook wanneer een zijde ontbreekt of de omtrek al gegeven is.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert je kind de omtrek van een rechthoek bepalen: de lengte van de rand rond de figuur. De kerndoelen noemen daarbij omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren. In deze oefentoets gaat het alleen om de omtrek. De kerndoelen geven in deze context geen specifiek getallenbereik aan, dus we beschrijven hier alleen wat de opgaven laten zien.

Een veelgemaakte fout is dat een kind maar twee zijden meetelt, of alleen de lange zijden optelt. Een andere veelvoorkomende verwarring is omtrek met oppervlakte: het kind telt de vierkantjes binnen de figuur op in plaats van de lengte van de rand. Bij opgaven waarin een zijde ontbreekt, ligt de fout vaak in het terugrekenen van de omtrek naar die zijde.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • de omtrek van een gegeven rechthoek berekenen;
  • een ontbrekende zijde bepalen als de omtrek bekend is;
  • vergelijken welke figuur de grootste omtrek heeft;
  • de omtrek bepalen van een rechthoek op ruitjespapier;
  • beoordelen of een uitspraak over omtrek waar of niet waar is;
  • een rechthoek tekenen met een gegeven omtrek;
  • de juiste uitkomst kiezen uit meerdere antwoorden.

Laat je kind bij elke opgave de zijden langs de rand hardop optellen. Dat helpt vaak om het zelf te controleren.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Omtrek van een rechthoek · Omtrek van een rechthoek op ruitjespapier · Omtrek van een rechthoek: kies de juiste uitkomst · Omtrek van een rechthoek: waar of niet waar · Omtrek: welke figuur heeft de grootste omtrek? · Ontbrekende zijde van de rechthoek uit de omtrek · Teken een rechthoek met de gegeven omtrek

Omtrek van een vierkant

Het kind leert de omtrek van een vierkant bepalen: de totale lengte van de rand. Ook leert het de zijde van een vierkant terugrekenen als de omtrek gegeven is.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen vragen in deze groep om het bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren. Voor dit onderdeel van de oefentoets gaat het om de omtrek van een vierkant. Het kind rekent met de zijde en de omtrek, en gebruikt daarbij dat alle vier de zijden even lang zijn. Het getalbereik wordt in de kerndoelen niet genoemd, dus deze pagina noemt er ook geen.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind maar drie zijden optelt, of de zijde gewoon als omtrek overneemt. Ook wordt de omtrek soms verward met de oppervlakte. Een andere fout is bij het terugrekenen: de omtrek delen door 4 vergeten, of juist door 2 delen. Dit zijn fouten die de oefenopgaven zichtbaar maken, zoals de opgave "verbeter de fout" laat zien.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor: de omtrek van een vierkant berekenen, de zijde van een vierkant uit de omtrek halen, de omtrek tellen op ruitjespapier, vergelijken hoeveel omtrekken verschillen, kiezen welk antwoord klopt, waar of niet waar beoordelen, en een fout in een uitwerking verbeteren.

Aansluiting op het curriculum: bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren;

Soorten opgaven: Omtrek van een vierkant · Omtrek van een vierkant op ruitjespapier · Zijde van het vierkant uit de omtrek · Omtrek van een vierkant: kies het juiste antwoord · Omtrek van een vierkant: verbeter de fout · Omtrek van een vierkant: waar of niet waar · Omtrek van een vierkant: hoeveel verschillen de omtrekken?

Meten in mm, cm en m: lengte en omrekenen

Het kind leert lengtes meten met een liniaal en lengtes omrekenen tussen millimeter, centimeter en meter.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om lengte: het kind leert met passende meetinstrumenten, zoals een liniaal, een lengte af te lezen. De kerndoelen noemen lengte als een van de grootheden die gemeten worden, en het meten met een passend instrument. Ze noemen geen specifiek getallenbereik, dus dat laten we hier open. De oefenopgaven laten zien welke omzettingen en afleesvaardigheden in deze oefentoets voorkomen.

Een veelvoorkomende fout is het verwarren van de eenheden. Een kind kan bijvoorbeeld denken dat 1 cm gelijk is aan 100 mm, of bij het omrekenen van meters en centimeters de centimeters niet goed meenemen. Ook bij het aflezen van een liniaal gebeurt het vaak dat het kind de beginstreep niet op 0 legt of de verkeerde schaalverdeling leest. Die fouten komen voort uit het niet goed begrijpen van hoeveel millimeters er in een centimeter zitten.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Centimeters en millimeters omrekenen naar millimeters, en centimeter naar millimeter met een keuze uit antwoorden of met waar/niet waar.
  • Meters en centimeters omrekenen naar centimeters, en het opsporen van de fout bij meters en centimeters.
  • Lees de lengte af op de liniaal, waarbij het kind de lengte van een voorwerp afleest.

Oefen samen door de uitwerkingen erbij te pakken: vraag het kind uit te leggen waarom een antwoord klopt, in plaats van alleen of het goed is.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: meten met passende meetinstrumenten;

Soorten opgaven: Centimeters en millimeters omrekenen naar millimeters · Lees de lengte af op de liniaal · Meters en centimeters omrekenen naar centimeters · Centimeter naar millimeter: kies het juiste antwoord · Centimeter naar millimeter: waar of niet waar · Meters en centimeters: verbeter de fout

Klokkijken: de tijd aflezen op een wijzerklok

Het kind leert de tijd lezen op een wijzerklok en kan aangeven hoeveel minuten er nog tot het hele uur ontbreken.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om het aflezen van de tijd op een analoge klok, dus een klok met wijzers. Het kind moet kunnen zien welke tijd een klok aanwijst, een aangeboden tijd op de wijzerplaat herkennen en een fout in een aflezing vinden en verbeteren. Ook het bepalen van de tijd van vroeger en het aantal minuten tot het hele uur horen bij wat deze oefentoets laat zien.

Een veelgemaakte fout is de minuutwijzer tellen als gewone getallen. Het kind leest de minuutwijzer op 9 dan als 9 minuten, terwijl die wijzer op 9 eigenlijk 45 minuten aanwijst. De cijfers op de wijzerplaat staan voor stappen van 5 minuten, en daar moet het kind de telling op aanpassen. Verwarring tussen de uurwijzer en de minuutwijzer is de tweede veelvoorkomende fout.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • De klok aflezen: welke tijd wijst de klok aan?
  • Klokkijken: welke tijd staat op de wijzerplaat: bij een gegeven tijd kiest het kind de juiste klok.
  • Klok: welke wijst de vroegere tijd aan: het kind vergelijkt klokken en kiest de vroegste.
  • Klok: hoeveel minuten tot het hele uur? het kind telt de minuten tot de volgende hele uur.
  • Klok: verbeter de fout bij het aflezen: een verkeerde aflezing wordt hersteld.
  • Klokkijken: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een uitspraak over een klok klopt.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: De klok aflezen · Klokkijken: waar of niet waar · Klokkijken: welke tijd staat op de wijzerplaat · Klok: hoeveel minuten tot het hele uur? · Klok: verbeter de fout bij het aflezen · Klok: welke wijst de vroegere tijd aan?

Schatten van kosten en uitkomsten

Uw kind leert vooraf een redelijke schatting maken van een uitkomst, en die schatting gebruiken om een antwoord te controleren. Bijvoorbeeld: eerst ongeveer bepalen wat iets kost, daarna pas exact rekenen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Op deze oefentoets gaat het om schatten in alledaagse situaties, zoals kosten, sommen en verschillen. Het kind leert getallen af te ronden, meestal op het dichtstbijzijnde tiental, en met die afgeronde getallen een schatting te maken. Die schatting dient als controle: ligt het exacte antwoord in de buurt van wat je verwachtte? De opgaven in deze oefentoets gaan over het schatten zelf, niet over een vaste getallenreeks; de exacte grenzen per leerjaar kunnen in het curriculumdocument worden nagelezen.

Een veelgemaakte fout is dat het kind direct exact gaat rekenen en de schatting pas daarna, of helemaal niet, gebruikt. Daardoor is er niets om het antwoord tegen af te zetten. Een andere fout is dat bij het afronden van kosten naar boven wordt afgerond terwijl er naar beneden is afgerond, of andersom. Bij prijzen die je moet betalen is naar boven afronden de veilige keuze, en dat is precies waar kinderen soms de mist in gaan.

In de oefentoets komen opgaven voor zoals:

  • Kosten schatten door naar boven af te ronden: hoeveel betaal je ongeveer voor een boodschappenlijstje?
  • Schatten: bedenk prijzen die passen: welke prijs past bij dit product?
  • Schat het verschil en Schat de som: rond af op het dichtstbijzijnde tiental en controleer het antwoord.
  • Schatten: past de uitkomst erin en Ongeveer hoeveel betalen we samen: is het antwoord realistisch?

Aansluiting op het curriculum: schatten en controleren met referentiematen en meetreferenties;
Aansluiting op het curriculum: vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten;

Soorten opgaven: Schatten: past de uitkomst erin · Kosten schatten door naar boven af te ronden · Ongeveer hoeveel betalen we samen · Schat de som: rond af op het dichtstbijzijnde tiental · Schat het verschil: rond af op het dichtstbijzijnde tiental · Schatten: bedenk prijzen die passen

Omrekenen van inhoudsmaten

Je kind leert relaties tussen inhoudsmaten zien en gebruiken om een hoeveelheid van de ene eenheid naar de andere om te rekenen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De kerndoelen vragen dat leerlingen relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling. Bij inhoud betekent dat dat je kind moet snappen hoe de eenheden zich tot elkaar verhouden, zodat het weet of een antwoord logisch is. De kerndoelen noemen hier geen specifiek getallenbereik, dus die geven wij ook niet aan.

Een veelvoorkomende fout is de rekenrichting kwijtraken. Als je naar een kleinere eenheid gaat, heb je er meer van nodig, dus het getal wordt groter. Kinderen delen dan soms waar ze moeten vermenigvuldigen, of andersom, vooral als ze alleen een regel onthouden zonder te begrijpen waarom die klopt. Ze hebben dan wel een antwoord, maar het klopt niet.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Reken om naar een kleinere inhoudsmaat en Reken om naar een grotere inhoudsmaat: de directe omrekening in beide richtingen.
  • Inhoud naar kleinere eenheid: kies de uitkomst: het juiste antwoord uit een aantal keuzes kiezen.
  • Eenheden van inhoud: vergelijk en Inhoudsmaten: waar of niet waar: beoordelen of twee hoeveelheden gelijk zijn of een bewering kloppend is.
  • Inhoudsmaten: vind de fout: een uitgewerkte omrekening nakijken en de fout opsporen.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Inhoudsmaten: vind de fout · Inhoudsmaten: waar of niet waar · Eenheden van inhoud: vergelijk · Inhoud naar kleinere eenheid: kies de uitkomst · Reken om naar een grotere inhoudsmaat · Reken om naar een kleinere inhoudsmaat

Vergelijken op maat: welke is langer, welke is zwaarder?

Het kind leert lengtes en massa's met elkaar vergelijken: welke is langer of zwaarder, en met hoeveel verschil.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert dingen vergelijken op een meetbare eigenschap, zoals lengte, gewicht (massa), oppervlakte, inhoud, snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang. In deze oefentoets gaat het vooral om lengtes en massa's. De kerndoelen noemen geen getallenbereik per leerjaar, en ook in deze tekst staat er geen vermeld.

Een veelgemaakte fout is dat het kind niet het verschil berekent, maar alleen naar het grootste of zwaarste voorwerp kijkt. Bij "hoeveel langer is het lint?" moet je twee lengtes van elkaar aftrekken. Bij massa's is het lastig om de volgorde van licht naar zwaar goed te houden, vooral als de getallen dicht bij elkaar liggen. Vaak ligt het aan het lezen van de vraag, niet aan het rekenen zelf.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Lengtes vergelijken: hoeveel langer is het lint?
  • Hoeveel langer: waar of niet waar
  • Massa: orden van licht naar zwaar
  • Lengtes vergelijken: welke is de langste?
  • Hoeveel langer: kies het juiste antwoord

Tip (eigen suggestie, geen verplichting): laat het kind de vraag eerst hardop herhalen, zodat duidelijk is of er naar het verschil of naar de grootste waarde gevraagd wordt.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Lengtes vergelijken: hoeveel langer is het ene? · Lengtes vergelijken: welke is de langste? · Massa: orden van licht naar zwaar · Hoeveel langer: kies het juiste antwoord · Hoeveel langer: waar of niet waar

Kilometers omrekenen naar meters

Je kind leert lengtes in kilometers en meters op elkaar betrekken en omrekenen van kilometers naar meters.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om lengte: het kind leert dat een kilometer uit duizend meter bestaat en kan een afstand in kilometers omzetten naar meters. De kerndoelen noemen lengte als een van de grootheden die je moet kunnen meten en omrekenen. In de oefentoets gaat het om kilometers naar meters. De leeftijdsfase en het getalbereik staan niet in de tekst van dit kerndoel, dus die geven we hier niet aan.

Een veelgemaakte fout is dat het kind het aantal kilometers gewoon overneemt als aantal meters, of dat het bij het omrekenen de verkeerde kant op rekent. Zo wordt 3 km als 3 meter gelezen. Het helpt om hardop te zeggen dat een kilometer veel meer is dan een meter, zodat het getal bij omrekenen groter wordt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Kilometers en meters omrekenen naar meters: het kind zet een afstand die in km en m is gegeven om in alleen meters.
  • Kilometer naar meter: kies het juiste antwoord: uit een aantal mogelijkheden kiest het kind de juiste omrekening.
  • Kilometer naar meter: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven omrekening klopt.
  • Kilometers: hoeveel hele kilometers? en Kilometers: hoeveel ontbreekt er tot een hele? gaan over het rekenen met hele kilometers en wat er nog mist tot een volle kilometer.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Kilometer naar meter: kies het juiste antwoord · Kilometer naar meter: waar of niet waar · Kilometers en meters omrekenen naar meters · Kilometers: hoeveel hele kilometers? · Kilometers: hoeveel ontbreekt er tot een hele?

Lengtes met meters en centimeters

Je kunt lengtes in verschillende schrijfwijzen, zoals 1 m 25 cm en 1,25 m, vergelijken en optellen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert je kind dat een lengte op meerdere manieren kan worden geschreven en dat die schrijfwijzen dezelfde lengte kunnen aanduiden. Het gaat om lengtes in meters en centimeters, zoals 1 m 25 cm en 1,25 m. Je kind moet die twee schrijfwijzen kunnen herkennen, met elkaar vergelijken en samen optellen. De kerndoelen noemen geen concreet getallenbereik voor groep 8; de getallen in deze oefentoets volgen de voorbeelden hieronder.

Een veelgemaakte fout is de cijfers achter de komma lezen als centimeters. Bij 1,5 m denkt een kind dan aan 1 meter en 5 cm, terwijl het 1 meter en 50 centimeter is. De cijfers achter de komma geven tienden van een meter aan, en daarom moet je ze omrekenen. Wie dit niet doorheeft, komt tot foute vergelijkingen en optellingen.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Lengtes in verschillende schrijfwijzen optellen, bijvoorbeeld een lengte in meters en centimeters bij een lengte in komma-meters.
  • Lengtes in twee notaties: kies de uitkomst, waarbij je uit meerdere antwoorden de juiste lengte kiest.
  • Twee lengtenotaties samen: waar of niet waar, waarbij je beoordeelt of twee schrijfwijzen dezelfde lengte aangeven.
  • Lengtes in twee notaties: hoeveel langer is de ene?, waarbij het verschil tussen twee lengtes berekend wordt.
  • Meters: hoeveel hele meters?, waarbij je bepaalt hoeveel volledige meters in een lengte zitten.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Lengtes in twee notaties: kies de uitkomst · Lengtes in verschillende schrijfwijzen optellen · Meters: hoeveel hele meters? · Twee lengtenotaties samen: waar of niet waar · Lengtes in twee notaties: hoeveel langer is de ene?

Kalenderrekenen: weken en dagen

Je leert tijdsduren in weken en dagen omrekenen, en controleren of een antwoord over dagen en weken klopt.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

De curriculumpunten over tijd noemen de meetgrootheid tijd, maar geven in dit onderdeel geen getallenbereik of specifieke vaardigheid per leerjaar. Wat deze oefentoets voor groep 8 concreet laat zien, staat in de opgavesoorten: het omrekenen van weken naar dagen en het bepalen van een aantal dagen.

Een veelvoorkomende fout is het verwarren van de rekenbewerking. Een kind weet bijvoorbeeld dat een week zeven dagen heeft, maar past dat niet goed toe bij meerdere weken, of telt bij een weekaantal dagen op in plaats van te vermenigvuldigen. Bij de opgave "vind de fout" kan dit soort vergissing expliciet onder de loep worden genomen.

In de oefentoets komen vier typen opgaven voor: "Weken en dagen: hoeveel dagen is dat", "Weken en dagen: kies het aantal dagen", "Weken en dagen: waar of niet waar" en "Weken en dagen: vind de fout". Oefen samen met uw kind door hardop te zeggen hoe het antwoord tot stand komt, zodat de redenering zichtbaar wordt.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Weken en dagen: vind de fout · Weken en dagen: waar of niet waar · Weken en dagen: hoeveel dagen is dat · Weken en dagen: kies het aantal dagen

Getallen onder nul: scores en minpunten

Je kind leert rekenen met getallen onder nul, zoals scores in een spel, en begrijpt wat het betekent als een score onder nul komt.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om getallen onder nul in een context, vooral scores die door minpunten onder nul zakken. De curriculumpunten vragen om getallen en hun eigenschappen wendbaar en met inzicht te gebruiken, en noemen temperatuur als een van de grootheden. Het exacte getallenbereik staat in die punten niet vermeld, dus de oefenopgaven laten zien welke getallen er in deze toets voorkomen.

Een veelvoorkomende fout is dat leerlingen denken dat -2 groter is dan -5, omdat 2 kleiner lijkt dan 5. Ze redeneren dan met de getallen zonder het teken. Een score die verder onder nul zakt, is juist lager.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Minpunten in een spel: er wordt uitgerekend wat de score wordt na minpunten.
  • Een score onder nul: kies de nieuwe score: je kiest uit een aantal antwoorden welke score klopt.
  • Een score onder nul: waar of niet waar: je beoordeelt of een uitspraak over de score klopt.
  • Een score onder nul: vind de fout: je ziet welke redenering niet klopt en waarom.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van getallen en hun eigenschappen, en enkelvoudige en samengestelde grootheden en eenheden;

Soorten opgaven: Een score onder nul: kies de nieuwe score · Een score onder nul: vind de fout · Een score onder nul: waar of niet waar · Minpunten in een spel

Opslagruimte: kB, MB en GB omrekenen

Het kind leert grotere en kleinere opslageenheden (kB, MB, GB) met elkaar vergelijken en omrekenen, zoals gigabytes naar megabytes.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert werken met de eenheden voor geheugen en opslag: kilobyte (kB), megabyte (MB) en gigabyte (GB). De leerdoelen noemen geheugenomvang als een van de grootheden die het kind moet kunnen meten en omrekenen. Er staat in de bron geen vast getallenbereik vermeld. Wat deze oefentoets wel laat zien, is het omrekenen tussen GB en MB en het vergelijken van eenheden. De omrekenfactor die daarbij hoort, krijgt het kind in de opgaven te zien.

Een veelgemaakte fout is de richting van het omrekenen. Een kind weet dat een GB groter is dan een MB, maar past dan de bewerking verkeerd toe. Bij het omzetten van GB naar MB wordt het getal groter, en bij MB naar GB wordt het kleiner. Als het kind dit niet beseft, kiest het bij een opgave vaak de verkeerde uitkomst. Het helpt dan om te controleren of het antwoord logisch is: meer eenheden van een kleinere soort vragen om een groter getal.

In de oefentoets komen vier soorten opgaven voor. Bij Gigabytes omrekenen naar megabytes rekent het kind een aantal GB om naar MB. Bij Megabytes naar gigabytes: kies de uitkomst kiest het kind de juiste uitkomst uit een aantal antwoorden. Bij Opslageenheden: kies de omgerekende waarde moet het kind de juiste omgerekende waarde herkennen. Bij Opslageenheden: vergelijk zet het kind twee hoeveelheden met elkaar in verband, bijvoorbeeld welke van twee opslagruimtes groter is.

Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;

Soorten opgaven: Gigabytes omrekenen naar megabytes · Megabytes naar gigabytes: kies de uitkomst · Opslageenheden: kies de omgerekende waarde · Opslageenheden: vergelijk

Een lengte schrijven als kommagetal

Je kind leert een maat met twee eenheden, zoals 2 m en 5 cm, in één kommagetal schrijven in de grotere eenheid, zoals 2,05 m.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert het kind een gecombineerde maat, zoals 2 meter en 35 centimeter, om te zetten naar één kommagetal in de grotere eenheid: 2,35 meter. De opgaven in deze oefentoets tonen lengtes en andere maten in meters en centimeters. Het gaat om het verband tussen de eenheden: 1 meter is 100 centimeter, dus 1 centimeter is een honderdste meter.

Een veelgemaakte fout is de centimeters zonder nadenken achter de komma te zetten. Bij 2 meter en 5 centimeter schrijft een kind dan 2,5 meter, omdat het getal 5 als "5 tiende" wordt gelezen. Het juiste antwoord is 2,05 meter. De fout ontstaat doordat het kind de cijfers overneemt zonder te controleren hoeveel centimeter één plaats na de komma werkelijk is.

In de oefentoets komen twee soorten opgaven voor. Bij Schrijf de lengte als kommagetal zet het kind een maat met twee eenheden om naar één kommagetal. Bij Maat in de grotere eenheid: kies het kommagetal kiest het kind het juiste kommagetal uit een aantal antwoorden. Bij waar of niet waar en vind de fout beoordeelt het kind of een gegeven omzetting klopt en past het een foutieve omzetting aan. Die laatste twee helpen vooral bij de veelgemaakte fout hierboven.

Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling.

Soorten opgaven: Maat in de grotere eenheid: kies het kommagetal · Maat in de grotere eenheid: vind de fout · Maat in de grotere eenheid: waar of niet waar · Schrijf de lengte als kommagetal

De leerling interpreteert data

Tabellen en diagrammen lezen en maken

Het kind leert gegevens in een tabel zetten en er conclusies uit trekken, bijvoorbeeld uit een turftabel of een beelddiagram.

25 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert gegevens in een tabel invullen en opstellen, en leert van een grafische weergave van data de juiste conclusies trekken. De kerndoelen geven geen getallenbereik voor deze vaardigheid; het gaat om het werken met tabellen en diagrammen zelf. Bij de oefentoets gaat het om het lezen en invullen van tabellen en diagrammen met gewone hele getallen.

Een typische fout is dat een kind een streepje in een turftabel verkeerd telt, of dat het bij een beelddiagram vergeet dat één tekening voor meerdere stuks staat. Ook gebeurt het vaak dat een kind bij "hoeveel meer" optelt in plaats van aftrekt, of een ontbrekende rij niet kan berekenen omdat het totaal niet goed is afgelezen.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Turftabel: tel de streepjes, lees een rij af, of bepaal de langste rij.
  • Turftabel: hoeveel samen, hoeveel meer, en vier rijen samen.
  • Beelddiagram: één tekening staat voor meerdere.
  • Tabel: hoeveel in totaal, en de ontbrekende rij als het totaal bekend is.
  • Totaal uit de tabel: kies het juiste antwoord, of waar of niet waar.

Aansluiting op het curriculum: invullen van tabellen bij data;
Aansluiting op het curriculum: maken van grafische representaties van data en daaruit conclusies trekken;
Aansluiting op het curriculum: opstellen van tabellen bij data;
Aansluiting op het curriculum: maken van grafische representaties van data en daaruit conclusies trekken;

Soorten opgaven: Tabel: hoeveel in totaal? · Turftabel – hoeveel samen: vind de fout · Turftabel – twee rijen samen: vind de fout · Turftabel: de langste rij · Turftabel: de langste rij: kies de uitkomst · Turftabel: hoeveel meer · Turftabel: hoeveel meer: kies de uitkomst · Turftabel: hoeveel samen · Turftabel: hoeveel samen: waar of niet waar · Turftabel: lees een rij af · Turftabel: tel de streepjes · Turftabel: twee rijen samen · Turftabel: twee rijen samen: waar of niet waar · Turftabel – meeste min minste: vind de fout · Turftabel: de afgedekte rij · Turftabel: de afgedekte rij: kies de uitkomst · Turftabel: hoeveel streepjes erbij · Turftabel: meeste min minste · Turftabel: meeste min minste: waar of niet waar · Turftabel: vier rijen samen · Turftabel: vier rijen samen: kies de uitkomst · Beelddiagram: één tekening staat voor meerdere · De ontbrekende rij als het totaal bekend is · Totaal uit de tabel: kies het juiste antwoord · Totaal uit de tabel: waar of niet waar

Gemiddelde berekenen en uitleggen

Uw kind leert een gemiddelde berekenen en wat dat getal betekent, bijvoorbeeld bij een reeks cijfers, metingen of een staafdiagram.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij het gemiddelde telt uw kind alle waarden in een reeks bij elkaar op en deelt de som door het aantal waarden. Het gaat daarbij om het berekenen van een gemiddelde en om het interpreteren van de uitkomst, dus om begrijpen wat het getal zegt over de hele reeks. Het curriculum noemt dat het beredeneerd kiezen, berekenen en interpreteren van gemiddelde, modus en mediaan. De getalsgrootte is in deze oefentoets niet vastgelegd; de opgaven laten zien welke situaties er voorkomen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de waarden wel optelt, maar daarna niet deelt door het juiste aantal, of juist door het aantal deelt terwijl er één waarde ontbreekt. Ook wordt soms de hoogste of laagste waarde verward met het gemiddelde. Bij diagrammen gebeurt het dat een kind de verkeerde staaf afleest of de waarden van twee reeksen niet goed vergelijkt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Het gemiddelde in het dagelijks leven, zoals een gemiddelde tijd of prijs.
  • Gemiddelde uit een staafdiagram en Gemiddelde uit het diagram: kies de waarde, waarbij het gemiddelde uit een diagram gehaald wordt.
  • Bereken het gemiddelde en Het gemiddelde stap voor stap, waarbij de rekenstappen zichtbaar zijn.
  • Gemiddelde: kies de uitkomst, waarbij uit meerdere antwoorden het juiste gekozen moet worden.
  • Gemiddelden van twee reeksen getallen: vergelijk, en Gemiddelde van vier getallen: overbodige gegevens, waarbij een kind moet bepalen welke gegevens nodig zijn.
  • Ontbrekend getal uit het gemiddelde: omgekeerde vraag, waarbij het gemiddelde gegeven is en een ontbrekende waarde gezocht wordt.

Aansluiting op het curriculum: berekenen en interpreteren van een gemiddelde;
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd kiezen, berekenen en interpreteren van gemiddelde, modus en mediaan en berekenen en interpreteren van spreidingsbreedte;

Soorten opgaven: Bereken het gemiddelde · Gemiddelde uit het diagram: kies de waarde · Gemiddelde van vier getallen: overbodige gegevens · Gemiddelde: kies de uitkomst · Gemiddelden van twee reeksen getallen: vergelijk · Het gemiddelde stap voor stap · Ontbrekend getal uit het gemiddelde: omgekeerde vraag · Gemiddelde uit een staafdiagram · Het gemiddelde in het dagelijks leven

Grafieken en tabellen lezen en vergelijken

Het kind leert waarden uit staafdiagrammen, pictogrammen en tabellen aflezen, vergelijken en daarover beredeneren of een bewering klopt.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert gegevens uit grafieken en tabellen aflezen en met elkaar vergelijken. Daarbij hoort ook beredeneren of een conclusie die bij een diagram hoort, wel, niet of deels klopt. De kerndoelen noemen hier geen vast getallenbereik. In de oefentoets gaat het om het aflezen van staven, het uitrekenen van hoeveel meer iets is, het gemiddelde van enkele waarden en het aandeel van een onderdeel in het totaal in procenten.

Een veelgemaakte fout is dat het kind de waarde van een staaf of pictogram verkeerd afleest omdat de schaal anders is dan het lijkt. Bij een pictogram kan één plaatje bijvoorbeeld voor meerdere stuks staan. Ook wordt soms een verschil in lengte of hoogte van staven als groter gezien dan het in werkelijkheid is, omdat de verticale as niet bij nul begint. Het kind moet dus eerst de as en de schaal lezen voordat het vergelijkt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Staafdiagram: vergelijk de staven, waarbij het kind bepaalt welke staaf het hoogst is en hoeveel de staven van elkaar verschillen.
  • Staafdiagram: hoeveel meer, waarbij het kind beoordeelt of een bewering waar of niet waar is.
  • Een diagram lezen: kies de som, waarbij het kind de juiste berekening bij een diagram kiest.
  • Gemiddelde uit een stippendiagram, Gemiddelde van vier staven en Gemiddelde van vier staven: kies de uitkomst.
  • Aandeel van een staaf in het totaal in procenten.
  • Pictogram met schaal: hoeveel meer en Staafdiagram – hoeveel meer: vind de fout, waarbij het kind een onjuiste conclusie herkent en de fout benoemt.

Aansluiting op het curriculum: interpreteren van grafische representaties en beredeneren of daarbij gepresenteerde conclusies wel, niet of deels kloppen;
Aansluiting op het curriculum: grafische representaties: diagrammen, grafieken en infographics.
Aansluiting op het curriculum: grafische representaties: diagrammen, grafieken en infographics.

Soorten opgaven: Aandeel van een staaf in het totaal in procenten · Een diagram lezen: kies de som · Gemiddelde uit een stippendiagram · Gemiddelde van vier staven · Gemiddelde van vier staven: kies de uitkomst · Pictogram met schaal: hoeveel meer · Staafdiagram – hoeveel meer: vind de fout · Staafdiagram: hoeveel meer — waar of niet waar · Staafdiagram: vergelijk de staven

Gegevens uit tabel en diagram lezen

Je kind leert gegevens uit een tabel of staafdiagram halen, vergelijken en nagaan of een uitspraak erover klopt.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets leest het kind gegevens af uit een tabel of een staafdiagram. Het gaat om patronen en verschillen in die gegevens: hoeveel meer één categorie heeft dan een andere, welke waarde het grootst of het kleinst is, en hoeveel groepen boven een bepaald getal zitten.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de verkeerde rij of kolom leest, of dat het bij een verschil de verkeerde twee waarden met elkaar vergelijkt. Ook kan het kind de waarden goed aflezen maar de opgave verkeerd begrijpen, bijvoorbeeld 'hoeveel meer' vragen terwijl het 'hoeveel in totaal' uitrekent.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Tabel: hoeveel meer volgens de tabel? Het kind zoekt twee waarden op en bepaalt het verschil.
  • Tabel: verschil tussen de grootste en de kleinste en Tabel: welke categorie heeft de meeste? Het kind vergelijkt meerdere waarden om de uiterste te vinden.
  • Tabel: hoeveel groepen zitten boven het getal? Het kind telt de waarden die boven een gegeven grens liggen.
  • Staafdiagram: hoeveel meer Het kind leest de hoogte van twee staven af en berekent het verschil.
  • Verschil tussen twee rijen: kies het juiste antwoord en waar of niet waar Het kind beoordeelt of een uitspraak over de gegevens klopt.

Aansluiting op het curriculum: interpreteren van grafische representaties en beredeneren of daarbij gepresenteerde conclusies wel, niet of deels kloppen;
Aansluiting op het curriculum: grafische representaties: diagrammen, grafieken en infographics.
Aansluiting op het curriculum: herkennen en beschrijven van patronen en verbanden in datasets;
Aansluiting op het curriculum: interpreteren van grafische representaties en beredeneren of daarbij gepresenteerde conclusies wel, niet of deels kloppen;
Aansluiting op het curriculum: identificeren van patronen en verbanden in datasets;

Soorten opgaven: Staafdiagram: hoeveel meer · Tabel: hoeveel meer volgens de tabel? · Tabel: welke categorie heeft de meeste? · Tabel: hoeveel groepen zitten boven het getal? · Tabel: verschil tussen de grootste en de kleinste · Verschil tussen twee rijen: kies het juiste antwoord · Verschil tussen twee rijen: waar of niet waar

Gegevens uit een lijst halen en in een tabel zetten

Je kind leert gegevens uit een lijst of tabel halen en die in een tabel invullen. Daarbij telt en vergelijkt het ook de aantallen.

2 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel moet je kind gegevens uit een lijst halen en die in een tabel invullen. Het gaat om het verzamelen en ordenen van informatie. De kerndoelen noemen hier het invullen van tabellen bij data. Ze noemen geen getallengebied voor groep 6, dus we beschrijven hier alleen wat de oefenopgaven vragen.

Het typische misverstand is dat een kind de verkeerde rij of kolom leest, of een aantal telt dat net niet klopt. Dat komt vaak doordat het in één keer naar het antwoord springt in plaats van de gegevens stap voor stap over te nemen. Ook bij "hoeveel meer" wordt soms het verkeerde getal van het andere getal afgetrokken.

In de oefentoets zijn er twee soorten opgaven:

  • Gegevens uit een lijst tellen: het kind telt hoeveel keer iets voorkomt en noteert dat in de tabel.
  • Gegevens uit een lijst: hoeveel meer: het kind vergelijkt twee aantallen en berekent het verschil.

Tip: laat je kind de gegevens eerst met een streepje of vinkje afstrepen en pas daarna de tabel invullen. Zo wordt zichtbaar waar een fout is ontstaan.

Aansluiting op het curriculum: invullen van tabellen bij data;

Soorten opgaven: Gegevens uit een lijst tellen · Gegevens uit een lijst: hoeveel meer

De leerling toont inzicht in patronen en verbanden

Functietabellen invullen: de regel volgen

Je leert een rekenregel als vaste reeks stappen toepassen om de uitkomsten in een functietabel in te vullen en te controleren.

12 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel volgt het kind een vaste rekenregel, zoals een machine die met elk getal iets doet, en vult daarmee de uitkomsten in een tabel in. Het gaat om het toepassen van een regel die uit een paar stappen bestaat, en om het controleren of de uitkomst daarbij klopt. De getalsbereiken die hierbij horen, staan niet in deze beschrijving; die verschillen per opgave.

Een veelvoorkomende fout is dat de regel niet in zijn geheel wordt toegepast. Het kind rekent bijvoorbeeld alleen de eerste stap uit, of gebruikt de verkeerde bewerking, zoals optellen waar aftrekken hoort. Ook kan de in- en uitvoer door elkaar lopen, zodat het kind het getal dat eruit komt als startgetal gebruikt.

In de oefentoets komen de volgende soorten taken voor:

  • Regeltabel: de uitkomsten invullen, of de fout in een ingevulde tabel verbeteren.
  • Functietabel: de regel zelf vinden, of de tabel invullen met een maalregel.
  • Rekenmachine: bepalen wat er in of uit de machine gaat, of welk getal ontbreekt.

Deze taken laten zien hoe een tabel, een regel en een uitkomst samenhangen. Ze vormen een oefening in het volgen van een algoritme en het beoordelen van de uitkomst.

Aansluiting op het curriculum: weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel en grafiek, en deze weergaven in elkaar omzetten.
Aansluiting op het curriculum: algoritmes met een beperkt aantal stappen;
Aansluiting op het curriculum: beschrijven hoe een algoritme tot een vast resultaat leidt;
Aansluiting op het curriculum: beoordelen van het resultaat van een doorlopen algoritme;
Aansluiting op het curriculum: identificeren en beschrijven van verbanden tussen grootheden;
Aansluiting op het curriculum: weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel, grafiek en formule, en deze weergaven in elkaar omzetten;
Aansluiting op het curriculum: algoritmes met een beperkt aantal stappen;
Aansluiting op het curriculum: beschrijven hoe een algoritme tot een vast resultaat leidt;
Aansluiting op het curriculum: beoordelen van het resultaat van een doorlopen algoritme;

Soorten opgaven: Functietabel: rekenprogramma · Rekenmachine: wat komt eruit · Functietabel: vul in met de maalregel · Regeltabel (aftrekken): vul de uitkomsten in · Rekenmachine: ontbrekend getal in de machine · Rekenmachine: wat ging erin · Functietabel: vind de regel · Regel van de machine: kies het getal · Regeltabel: kies wat uit de machine komt · Regeltabel: verbeter de fout · Regeltabel: welk getal ging erin · Rekenmachine: twee machines, wat ging erin

Patronen herkennen en voortzetten

Het kind leert in rijen getallen en figuren het patroon herkennen, beschrijven en de volgende stappen juist voortzetten.

11 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert patronen in rijen getallen en figuren te herkennen, te beschrijven en voort te zetten. Het kerndoel geeft geen vast getallenbereik. Wat er in groep 8 geoefend wordt, blijkt uit de opgaven in deze oefentoets: rijen die steeds met hetzelfde bedrag groeien of dalen, ritmes die je moet voortzetten, en figuren die uit vierkantjes bestaan.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind alleen naar de twee laatste getallen kijkt en daarmee de stap afleidt. Als het patroon halverwege verandert of een getal niet klopt, wordt dat dan niet gezien. Door de hele rij na te lopen en het verschil tussen opeenvolgende getallen na te gaan, wordt zo'n fout meestal zichtbaar.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Getallenpatroon: met hoeveel groeit het elke keer, en Patronen: welk groeit sneller en hoeveel?
  • Zet het getallenritme voort en Zet het aflopende ritme voort
  • Volgende term van het patroon, met een keuze of met waar of niet waar
  • Patronen: verbeter het fout voortgezette patroon
  • Getallenpatroon: welk getal ontbreekt in het midden en Wat was het eerste getal van de reeks
  • Patronen: vind een term ver in het patroon
  • Figuurpatroon: hoeveel vierkantjes in de volgende figuur?

Aansluiting op het curriculum: herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;

Soorten opgaven: Figuurpatroon: hoeveel vierkantjes in de volgende figuur? · Zet het aflopende ritme voort · Zet het getallenritme voort · Getallenpatroon: welk getal ontbreekt in het midden · Patronen: verbeter het fout voortgezette patroon · Volgende term van het patroon: kies het juiste antwoord · Volgende term van het patroon: waar of niet waar · Wat was het eerste getal van de reeks · Getallenpatroon: met hoeveel groeit het elke keer · Patronen: vind een term ver in het patroon · Patronen: welk groeit sneller en hoeveel?

Rijen en figuren voortzetten met een regel

Het kind leert de regel van een getallenrij of figurenpatroon herkennen en gebruikt die om de rij voort te zetten of een ontbrekende term te vinden.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert patronen in rijen getallen en in figuren herkennen, beschrijven en voortzetten. Bij een rij met vaste stap betekent dat: ontdekken met welk getal je steeds optelt of vermenigvuldigt, en daarmee de volgende getallen invullen. De onderliggende kerndoelen gelden voor een langere periode dan alleen groep 8. De context van deze oefentoets geeft geen vast getallenbereik aan, dus beschrijven we hier alleen wat de opgaven in deze oefentoets laten zien.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind alleen naar het verschil tussen twee buurgetallen kijkt en de regel niet controleert op de rest van de rij. Bij figuren telt het kind vaak alleen de nieuwe hokjes die erbij komen, in plaats van het totaal in figuur n. Zo klopt de volgende stap, maar niet de hele rij.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Ontdek de regel en zet de rij voort, en Rij: tel steeds hetzelfde op of Rij: vermenigvuldig steeds met hetzelfde getal
  • Figurenpatroon: hoeveel hokjes zitten er in figuur n
  • Rij met vaste stap: de eerste term, de hoeveelste term of kies de term
  • Rij met vaste stap: waar of niet waar, en vind de fout

Aansluiting op het curriculum: herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;
Aansluiting op het curriculum: herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;

Soorten opgaven: Rij met vaste stap: kies de term · Rij met vaste stap: vind de fout · Rij met vaste stap: waar of niet waar · Rij: tel steeds hetzelfde op · Rij: vermenigvuldig steeds met hetzelfde getal · Figurenpatroon: hoeveel hokjes in figuur n · Ontdek de regel en zet de rij voort · Rij met vaste stap: de eerste term · Rij met vaste stap: de hoeveelste term

Twee rijen getallen naast elkaar vergelijken

Het kind leert de getallen op dezelfde plaats in twee rijen (patronen) met elkaar te vergelijken en te zien wat er gelijk is en wat verschilt.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel vergelijkt het kind twee rijen getallen die volgens een patroon zijn opgebouwd. Het kijkt naar de term op dezelfde plaats in beide rijen, en bekijkt daarna wat het verschil is of welke rij groter is. Het curriculum vraagt om patronen en verbanden te herkennen in een beschrijving, een tabel en een grafiek, en om die weergaven in elkaar om te zetten. In deze oefentoets gebeurt dat in de vorm van tabellen met twee rijen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind getallen van verschillende plaatsen met elkaar vergelijkt, bijvoorbeeld de eerste term van de ene rij met de derde term van de andere. Daardoor lijkt het verschil groter of kleiner dan het is. Ook wordt soms alleen naar één getal gekeken in plaats van naar het hele patroon, waardoor een fout in de rest van de rij gemist wordt.

In de oefentoets zijn de volgende soorten opgaven opgenomen:

  • Twee rijen: het getal op dezelfde plaats: het kind zoekt bij een plaats het getal in beide rijen op.
  • Twee rijen: ontbrekende term in de tabel: een getal in de tabel ontbreekt en moet worden ingevuld met behulp van de andere rij.
  • Twee rijen: waar of niet waar: het kind beoordeelt een uitspraak over de twee rijen.
  • Twee rijen: het verschil: kies het antwoord: het kind bepaalt het verschil tussen de getallen op dezelfde plaats.
  • Twee rijen: vind de fout: het kind zoekt de plaats waar een getal in een rij niet klopt.
  • Twee rijen: zet het teken: het kind kiest het juiste teken (groter dan, kleiner dan of gelijk aan) tussen de getallen op dezelfde plaats.

Door steeds op dezelfde plaats te kijken, wordt zichtbaar hoe de twee patronen zich tot elkaar verhouden.

Aansluiting op het curriculum: weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel en grafiek, en deze weergaven in elkaar omzetten.

Soorten opgaven: Twee rijen: het getal op dezelfde plaats · Twee rijen: het verschil: kies het antwoord · Twee rijen: ontbrekende term in de tabel · Twee rijen: vind de fout · Twee rijen: waar of niet waar · Twee rijen: zet het teken

De leerling toont inzicht bij meetkundig handelen

Ribben, hoekpunten en vlakken van prisma's en piramides

Het kind leert bij prisma's en piramides het aantal ribben, hoekpunten en vlakken tellen, ook op een tekening.

22 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het erom dat je bij een prisma of piramide kunt vertellen hoeveel ribben, hoekpunten en vlakken het heeft. De kerndoelen die hierbij horen, noemen geen getallenbereik. Daarom wordt hier geen grens genoemd: het gaat om begrip van de figuur, niet om grote getallen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de drie begrippen door elkaar haalt. Een ribbe is een lijnstuk tussen twee vlakken, een hoekpunt is een punt waar ribben samenkomen, en een vlak is een zijde van de figuur. Op een tekening gaat het ook vaak mis met verborgen ribben die met stippellijnen zijn getekend: het kind telt dan alleen de zichtbare lijnen.

In de oefentoets komen vooral deze soorten opgaven voor:

  • Prisma: hoeveel ribben, hoekpunten of vlakken heeft het prisma, en welk aantal ribben of hoekpunten hoort bij welk prisma?
  • Piramide: hoeveel ribben, vlakken of hoekpunten heeft de piramide, en welk grondvlak past bij een gegeven aantal ribben?
  • Tekeningen: ribben, vlakken of hoekpunten van een lichaam aanwijzen of tellen op een tweedimensionale tekening.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;
Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van tweedimensionale representaties van driedimensionale figuren en relaties leggen tussen twee- en driedimensionale representaties van figuren;

Soorten opgaven: Piramide: hoeveel vlakken? · Prisma: hoeveel hoekpunten? · Prisma: kies het aantal hoekpunten · Hoekpunten van een lichaam op een tekening · Hoekpunten van een lichaam op een tekening: kies de uitkomst · Hoekpunten van een lichaam op een: vind de fout · Hoekpunten van een lichaam op een: waar of niet waar · Piramide: het grondvlak uit het aantal ribben · Piramide: hoeveel ribben? · Piramide: kies het aantal ribben · Prisma: het grondvlak uit het aantal ribben · Prisma: hoeveel ribben? · Prisma: kies het aantal ribben · Ribben van een lichaam op een tekening · Ruimtefiguur in beeld – de zijvlakken: vind de fout · Ruimtefiguur in beeld: de zijvlakken · Ruimtefiguur in beeld: de zijvlakken: kies de uitkomst · Ruimtefiguur in beeld: de zijvlakken: waar of niet waar · Vlakken van een lichaam op een tekening · Vlakken van een lichaam op een tekening: kies de uitkomst · Vlakken van een lichaam op een tekening: vind de fout · Vlakken van een lichaam op een tekening: waar of niet waar

HOEKEN HERKENNEN EN BENOEMEN: SCHERP, RECHT OF STOMP

Het kind leert hoeken indelen naar hun grootte, zoals scherp, recht of stomp, en redeneert over hoeken die samen een vaste grootte vormen.

13 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid redeneert het kind over meetkundige figuren en begrippen. Het gaat erom dat het kind weet wat een hoek is en hoeken kan vergelijken en indelen op hun grootte. De kerndoelen noemen hiervoor geen specifiek getallenbereik, dus dat nemen we hier ook niet over. In de oefentoets zelf zie je vooral draaiingen van een kwart, een half en drie kwart slag, die je kunt herleiden tot 90, 180 en 270 graden.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de lengte van de benen van de hoek meet in plaats van de opening ertussen. Een hoek met lange benen kan toch klein zijn. Ook wordt een kwartslag soms verward met een halve slag, of wordt een hoek als "recht" aangezien terwijl hij iets scherper of stomper is. Ook het verschil tussen hoeken die samen 90 graden vormen en hoeken die samen 180 graden vormen leidt vaak tot verwarring.

In de oefentoets komt deze vaardigheid terug in verschillende vormen:

  • Herken het soort hoek: het kind bepaalt of een hoek scherp, recht of stomp is.
  • Draaiingen van de wijzer: bijvoorbeeld "een kwartslag tegen de klok in" of "driekwart draai met de klok mee", waarbij het kind de eindstand bepaalt.
  • Nevenhoeken en complementaire hoeken: het kind berekent de andere hoek, bijvoorbeeld als twee hoeken samen 180 of 90 graden moeten zijn, ook in een context.
  • Overstaande hoeken: het kind kiest de juiste grootte van de hoek die tegenover een andere hoek ligt.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Driekwart draai met de klok mee · Een halve draai van de wijzer · Een halve draai van de wijzer: waar of niet waar · Een kwartslag met de klok mee · Een kwartslag met de klok mee: kies de uitkomst · Een kwartslag tegen de klok in · Herken het soort hoek · Complementaire hoeken in context: aanvullen tot 90 graden · Complementaire hoeken: bereken de andere hoek · Nevenhoeken: bereken de andere hoek · Nevenhoeken: kies de andere hoek · Overstaande hoeken: kies de grootte · Supplementaire hoeken in context: langs een rechte lijn

Lijnsymmetrie: symmetrieassen en spiegelpunten

Het kind leert een punt spiegelen in een rechte lijn en herkennen waar een spiegellijn of symmetrieas ligt.

9 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderwerp leert het kind een punt of een figuur spiegelen in een lijn. Het spiegelbeeld ligt aan de andere kant van de lijn, precies even ver ervandaan als het oorspronkelijke punt. Dat hoort bij het onderdeel meetkundige transformaties, waarin spiegelen naast verschuiven, draaien en vergroten of verkleinen staat. De kerndoelen geven hier geen getallenbereik voor, dus de opgaven in deze oefentoets beschrijven we alleen aan de hand van wat ze vragen.

Een veelgemaakte fout is dat het spiegelbeeld op dezelfde kant van de lijn of op de verkeerde afstand wordt getekend. Het kind kijkt dan naar de richting van de lijn, maar telt de afstanden niet na. Ook bij de coördinaten van een spiegelpunt komt dit voor: de juiste coördinaat wordt aangepast, maar de andere blijft onveranderd, of andersom.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:

  • Een punt spiegelen in een rechte: het kind bepaalt waar het spiegelbeeld van een punt ligt.
  • Spiegeling in verticale lijn: kies de coördinaat: het kind kiest de juiste coördinaat van het spiegelpunt.
  • Lijnsymmetrie: spiegel in een verticale lijn en hoeveel symmetrieassen: het kind spiegelt een figuur of telt de symmetrieassen.
  • Lijnsymmetrie: vind de fout: het kind beoordeelt een getekende spiegeling en ziet wat er niet klopt.

Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.
Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: verschuiven, draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.

Soorten opgaven: Een punt spiegelen in een rechte · Lijnsymmetrie: hoeveel symmetrieassen · Lijnsymmetrie: spiegel in een verticale lijn · Lijnsymmetrie: vind de fout · Lijnsymmetrie: waar of niet waar · Spiegeling in verticale lijn: kies de coördinaat · Lijnsymmetrie: as van een puntenpaar · Spiegeling in context: waar ligt het spiegelbeeld · Symmetrieas in context: waar ligt de spiegellijn

Routes en plattegronden op een rooster

Uw kind leert aanwijzingen zoals links, rechts, omhoog en omlaag volgen op een rooster, en leert een route of een plattegrond lezen en beschrijven.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het om de vraag waar iets op een plattegrond of rooster staat en hoe je daar komt. Uw kind leert een route volgen en aangeven welke kant een robot op moet, bijvoorbeeld naar links of naar rechts. Ook leert uw kind tellen hoeveel hokjes je naar rechts of naar boven moet. In de curriculumpunten wordt dit genoemd als het construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers. Het precieze getalbereik wordt daarin niet genoemd, dus geven wij dat hier niet aan.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind links en rechts door elkaar haalt, vooral wanneer de robot in een andere richting kijkt dan het kind zelf. Het kind denkt dan vanuit het eigen standpunt in plaats van vanuit de richting van de robot. Ook wordt soms het startvakje meegeteld bij het tellen van hokjes, waardoor het antwoord één te hoog uitvalt.

In de oefentoets komen vooral taken uit het rooster voor. Bijvoorbeeld: de robot gaat naar links, welke uitkomst past? Of: wat is de route van de robot? Ook zijn er vragen als: hoeveel hokjes naar rechts? en hoeveel hokjes naar boven? Bij sommige opgaven kiest uw kind de juiste uitkomst uit een aantal mogelijkheden, bij andere moet het de route zelf invullen.

Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers;

Soorten opgaven: Rooster: de robot gaat naar links · Rooster: de robot gaat naar links: kies de uitkomst · Rooster: de robot gaat naar rechts · Rooster: de route van de robot · Rooster: de route van de robot: kies de uitkomst · Rooster: hoeveel hokjes naar boven · Rooster: hoeveel hokjes naar rechts

Coördinaten aflezen en zetten op een raster

Je kind leert de plaats van een punt in een raster aflezen en opschrijven als coördinaten, en omgekeerd een punt op de juiste plek zetten.

7 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert bij dit onderdeel de plaats van een punt in een raster bepalen. Het eerste getal geeft de stand langs de horizontale as aan en het tweede getal de stand langs de verticale as, in die volgorde. Het kind leert ook de andere kant op werken: bij gegeven coördinaten het punt vinden. Dit sluit aan bij het werken met plattegronden, kaarten en routebeschrijvingen, waarin je ook een plaats aanwijst met twee gegevens. De context noemt geen concreet getallenbereik voor deze leerstof, dus daar kan deze tekst geen uitspraak over doen.

Een veelgemaakte fout is de volgorde omdraaien: het kind leest eerst de hoogte af en dan de breedte, of het telt de vakjes langs de verkeerde as. Een tweede fout betreft het teken: bij een punt links van of onder de oorsprong wordt het minteken vergeten of op de verkeerde plek gezet. Die fouten ontstaan doordat het kind niet steeds vraagt welke as het getal bij hoort.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Lees de coördinaten van een punt af: wat zijn de coördinaten van het aangegeven punt?
  • Coördinaat van een punt: kies de eerste en kies de tweede: welke waarde hoort bij de eerste of tweede as?
  • Coördinaat van een punt: waar of niet waar: klopt de gegeven plaats van het punt?
  • Coördinaat van een punt: vind de fout: waar zit de fout in de opgegeven coördinaten?
  • Coördinaat van een punt: zet het teken: welk teken hoort bij de coördinaat?
  • Coördinaten op een kaart: lees de plaats af: wat zijn de coördinaten van een plaats op een kaart?

Oefenen gaat het best met de vraag hardop: "welke as is dit, en wat betekent dit getal?"

Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers;
Aansluiting op het curriculum: weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel, grafiek en formule, en deze weergaven in elkaar omzetten;

Soorten opgaven: Coördinaat van een punt: kies de eerste · Coördinaat van een punt: kies de tweede · Coördinaat van een punt: vind de fout · Coördinaat van een punt: waar of niet waar · Coördinaat van een punt: zet het teken · Lees de coördinaten van een punt af · Coördinaten op een kaart: lees de plaats af

Vlakke figuren herkennen en benoemen

Je kind leert vlakke figuren herkennen en benoemen, en redeneren over hun eigenschappen, ook als de figuur gedraaid is of deel uitmaakt van een tekening.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderwerp leert het kind vlakke figuren herkennen en benoemen, zoals een driehoek, vierkant of rechthoek, en redeneren over wat een figuur tot die figuur maakt. Het gaat dus om de eigenschappen van de figuur, niet alleen om hoe hij er toevallig uitziet. Voor dit onderdeel geeft het referentiekader geen getallenbereik, omdat het om meetkunde gaat en niet om rekenen met getallen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind een figuur benoemt op basis van de stand waarin hij staat. Een vierkant dat schuin op de kant ligt, wordt dan al snel een ruit genoemd, of een rechthoek die smal getekend is, wordt niet meer herkend. Ook bij tekeningen met meerdere figuren die over elkaar heen liggen, worden vaak niet alle driehoeken gezien. Het kind kijkt dan naar de vorm die het meteen opvalt, niet naar de eigenschappen.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Hoe heet de getekende figuur?
  • Hoe heet deze gedraaide figuur?
  • Figuren in een tekening: hoeveel driehoeken?
  • Vlakke figuren: waar of niet waar
  • Hoe heet deze figuur? Kies
  • Vlakke figuren: verbeter de naam van de figuur

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Figuren in een tekening: hoeveel driehoeken? · Hoe heet de getekende figuur · Hoe heet deze figuur? Kies · Hoe heet deze gedraaide figuur? · Vlakke figuren: verbeter de naam van de figuur · Vlakke figuren: waar of niet waar

Kubusuitslagen: welk vlak ligt tegenover welk

Kubusuitslag: kun je zien welk vlak tegenover welk vlak ligt, en hoe het platte patroon bij een kubus hoort?

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel vraagt om een driedimensionale figuur weer te geven in twee dimensies en om die platte weergave weer terug te koppelen aan de figuur. Bij een kubus betekent dat: je ziet een platte uitslag van zes vierkanten en moet kunnen zeggen welke vlakken samen de kubus vormen. In deze oefentoets wordt vooral het onderdeel tegenoverliggende vlakken geoefend. Het kind moet bij een uitslag kunnen aangeven welke twee vlakken elkaar niet raken wanneer je de kubus vouwt.

Een typische fout is dat het kind vlakken die naast elkaar in de uitslag liggen als tegenover elkaar ziet, of juist vlakken die elkaar aanraken als tegenover elkaar beschouwt. Wie zich de kubus niet goed voorstelt, kijkt vaak naar de volgorde op het papier in plaats van naar wat er bij het vouwen gebeurt. Het helpt om de uitslag echt te vouwen met een stukje papier of een doosje.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Kubusuitslag: waar of niet waar: een uitspraak over de uitslag beoordelen als juist of onjuist.
  • Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak: bij een gegeven vlak het vlak aanwijzen dat tegenover ligt.
  • Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak: kies de uitkomst: uit een aantal antwoorden het juiste kiezen.
  • Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak: vind de fout: een gegeven redenering nakijken en de fout opsporen.
  • Kubusuitslag in context: een dobbelsteen maken: de uitslag gebruiken om een dobbelsteen te bouwen, waarbij de som van tegenover liggende ogen 7 is.

Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van tweedimensionale representaties van driedimensionale figuren en relaties leggen tussen twee- en driedimensionale representaties van figuren;
Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van tweedimensionale representaties van driedimensionale figuren en relaties leggen tussen twee- en driedimensionale representaties van figuren;

Soorten opgaven: Kubusuitslag – het tegenoverliggende vlak: vind de fout · Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak · Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak: kies de uitkomst · Kubusuitslag: het tegenoverliggende vlak: waar of niet waar · Kubusuitslag: waar of niet waar · Kubusuitslag in context: een dobbelsteen maken

Vierhoeken herkennen aan hun eigenschappen

Het kind leert vierhoeken benoemen en onderzoeken aan de hand van eigenschappen, zoals evenwijdige zijden en hoeken.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel redeneert het kind over eigenschappen van vierhoeken. Het gaat er niet alleen om hhoe een figuur eruitziet, maar om wat je ervan weet: hoeveel paren zijden evenwijdig zijn en welke vierhoek daarbij hoort. Het curriculumpunt noemt geen getallenbereik, omdat het over meetkunde gaat en niet over rekenen met getallen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind een figuur op uiterlijk benoemt. Een vierkant wordt dan niet als rechthoek gezien, omdat het kind denkt dat die twee verschillende vormen zijn. Een andere fout is het tellen van paren evenwijdige zijden zonder na te gaan of de zijden echt evenwijdig lopen.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vierhoeken: is een vierkant ook een rechthoek, waarbij het kind de eigenschappen van beide vormen vergelijkt.
  • Hoe heet deze vierhoek?, waarbij het kind een vierhoek op basis van zijn eigenschappen benoemt.
  • Paren evenwijdige zijden: waar of niet waar, en Vierhoeken: hoeveel paren evenwijdige zijden?, waarbij het kind controleert welke zijden evenwijdig zijn.
  • Paren evenwijdige zijden: zet het teken, waarbij het kind de relatie tussen zijden noteert.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Hoe heet deze vierhoek? · Paren evenwijdige zijden: waar of niet waar · Paren evenwijdige zijden: zet het teken · Vierhoeken: hoeveel paren evenwijdige zijden? · Vierhoeken: is een vierkant ook een rechthoek

Straal en diameter van een cirkel

Je kind leert de straal en de diameter van een cirkel herkennen, benoemen en onderling omrekenen, en redeneren over wat waar of fout is.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze oefentoets gaat het om het begrijpen van de begrippen straal en diameter van een cirkel en het gebruik ervan in eenvoudige berekeningen. Het kind leert dat de diameter door het middelpunt loopt en twee keer zo lang is als de straal, en dat je met de ene lengte de andere kunt uitrekenen. De curriculumpunten vragen om redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen; ze geven hier geen apart getallenbereik voor groep 6 aan.

Een veelvoorkomende fout is het verwarren van straal en diameter. Een kind leest bijvoorbeeld een lengte van 5 cm af als diameter, terwijl die lengte de straal is, en rekent dan verkeerd door. Ook het vergeten dat de diameter dubbel zo groot is als de straal, of het halveren in plaats van verdubbelen, komt vaak voor. Ze ontstaat meestal doordat de begrippen naast elkaar staan zonder dat het kind ziet waarom ze samenhangen.

In de oefentoets komen taken voor zoals: de diameter berekenen uit de straal, en omgekeerd de straal uit de diameter (ook met een keuze uit antwoorden). Verder zijn er opgaven waarin de leerling moet aangeven of een stelling over straal en diameter waar of niet waar is, en opgaven waarin een fout in een uitwerking moet worden gevonden. Die laatste vorm vraagt om redeneren, niet alleen om rekenen.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Diameter uit de straal · Straal en diameter: vind de fout · Straal en diameter: waar of niet waar · Straal uit de diameter · Straal uit diameter: kies de uitkomst

Lijnstuk, halve rechte of rechte

Het kind leert lijnstukken, halve rechten en rechten van elkaar onderscheiden aan hun eindpunten en leert redeneren over welke eigenschappen daarbij horen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

In deze oefentoets gaat het om redeneren over meetkundige figuren, zoals lijnstukken, halve rechten en rechten. Het kind moet kunnen uitleggen waarom iets een lijnstuk is en niet een rechte, en welke eigenschappen daarbij horen. De kerndoelen noemen hiervoor geen getallenbereik. Wat er in deze oefentoets van het kind gevraagd wordt, lees je daarom af aan de opgavetypes zelf.

Een veelvoorkomende verwarring is het eindpunt. Een lijnstuk heeft twee eindpunten, een halve rechte heeft één beginpunt en loopt aan de andere kant door, en een rechte heeft geen eindpunten. Wie alleen naar het plaatje kijkt en niet naar de eindpunten, kan deze figuren door elkaar halen.

In de oefentoets komen vijf soorten opgaven voor:

  • Lijnstuk, halve rechte of rechte? Het kind herkent de figuur en benoemt welke het is.
  • Eindpunten van een figuur: waar of niet waar Het kind beoordeelt stellingen over eindpunten als juist of onjuist.
  • Lijnstukken op een lijn: kies hoeveel en Lijnstukken op een lijn: hoeveel? Het kind telt en kiest hoeveel lijnstukken er op een getekende lijn liggen.
  • Eindpunten van een figuur: zet het teken Het kind vult het juiste teken of de juiste benaming in bij een figuur met eindpunten.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Eindpunten van een figuur: waar of niet waar · Eindpunten van een figuur: zet het teken · Lijnstuk, halve rechte of rechte? · Lijnstukken op een lijn: kies hoeveel · Lijnstukken op een lijn: hoeveel?

Verticaal, horizontaal of schuin: lijnen herkennen

Verticaal, horizontaal of schuin: lijnen herkennen en tekenen

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Je kind leert bij dit onderwerp of een lijn verticaal, horizontaal of schuin loopt. Het gaat om redeneren met de eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen: waarom een lijn wel of niet staat zoals hij staat. De kerndoelen geven hiervoor geen getallenbereik aan, dus dit onderdeel gaat over lijnen en hun ligging, niet over rekenen met getallen.

Een veelvoorkomende fout is dat een lijn die een beetje scheef loopt voor horizontaal wordt aangezien, vooral als het papier of de tekening zelf scheef ligt. Een kind kijkt dan naar de rand van het blad in plaats van naar de lijn zelf. Ook wordt een lijn vaak als verticaal gezien omdat hij "rechtop" lijkt, terwijl hij eigenlijk schuin staat. Een handige controle is om te kijken hoe de lijn zich verhoudt tot de andere lijnen in de figuur, en niet tot de rand van het papier.

In de oefentoets komen deze soorten opdrachten voor:

  • Verticaal, horizontaal of schuin: het kind bepaalt bij een lijn welk van de drie het is.
  • Verticaal, horizontaal of schuin? Waar of niet waar: het kind beoordeelt een uitspraak over een lijn en zegt of die klopt.
  • Verbeter: verticaal, horizontaal of schuin: een gegeven bewering is fout en het kind moet die verbeteren.
  • Wat voor lijn is het? Kies: het kind kiest uit de drie mogelijkheden.
  • Teken een lijn: verticaal, horizontaal of schuin: het kind tekent zelf een lijn met de gevraagde ligging.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Teken een lijn: verticaal, horizontaal of schuin · Verbeter: verticaal, horizontaal of schuin · Verticaal, horizontaal of schuin · Verticaal, horizontaal of schuin? Waar of niet waar · Wat voor lijn is het? Kies

Ruimtefiguren herkennen aan hun eigenschappen

Je kind leert ruimtefiguren (lichamen) indelen en benoemen op grond van hun eigenschappen, zoals het aantal vlakken, hoeken of randen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het curriculum beschrijft dit onderdeel als redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen. Er wordt in de bronnen geen getallenbereik genoemd, dus we beschrijven hier alleen wat de opgaven in deze oefentoets vragen: het kind moet een lichaam herkennen en de juiste naam kiezen of controleren.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind een lichaam benoemt op basis van hoe het eruitziet, of op basis van een voorwerp dat erop lijkt, in plaats van op basis van de eigenschappen. Zo kan een kind een figuur die niet de juiste vormen of hoeken heeft toch met een bekende naam aanduiden. Daardoor raakt het soms verwarde namen door elkaar.

In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:

  • Hoe heet dit lichaam? Het kind geeft de naam van een afgebeeld lichaam.
  • Welk lichaam is het? Waar of niet waar Het kind beoordeelt een uitspraak over een lichaam.
  • Welk lichaam is het? Kies Het kind kiest het juiste lichaam uit een aantal mogelijkheden.
  • Ruimtefiguren: vind een voorwerp met die vorm Het kind koppelt een lichaam aan een voorwerp uit de werkelijkheid.
  • Ruimtefiguren: verbeter de naam Het kind ziet een foute naam en past die aan.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Hoe heet dit lichaam · Ruimtefiguren: verbeter de naam · Ruimtefiguren: vind een voorwerp met die vorm · Welk lichaam is het? Kies · Welk lichaam is het? Waar of niet waar

Rechthoeken vergroten en verkleinen op roosterpapier

Je leert een rechthoek op roosterpapier vergroten of verkleinen en daarbij de nieuwe zijden en de oppervlakte berekenen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert figuren op een roosterpapier vergroten en verkleinen. Bij een rechthoek betekent dat dat de zijden met dezelfde factor veranderen. De kerndoelen noemen dit onder meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren. Er wordt geen getallenbereik genoemd, dus we geven hier geen grenzen aan.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind bij vergroten een getal optelt in plaats van vermenigvuldigt. Een rechthoek van 3 bij 2 vergroot naar 6 bij 4 is bijvoorbeeld twee keer zo groot, niet 2 hoger en 2 breder. Een tweede fout: het kind verdubbelt de oppervlakte niet, maar verdubbelt alleen de zijden. Bij een vergroting met factor 2 wordt de oppervlakte vier keer zo groot, omdat de rechthoek op het rooster zowel in breedte als in hoogte groeit.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Hoeveel keer vergroot: het kind bepaalt de factor uit een oude en een nieuwe zijde.
  • Zijde na vergroten en na verkleinen: het kind berekent een nieuwe zijde op het rooster.
  • Oppervlakte na vergroten: het kind berekent de nieuwe oppervlakte, ook als die uit een keuzelijst gekozen moet worden.

Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.

Soorten opgaven: Rooster: hoeveel keer vergroot · Rooster: oppervlakte na vergroten · Rooster: oppervlakte na vergroten: kies de uitkomst · Rooster: zijde na vergroten · Rooster: zijde na verkleinen

Driehoeken indelen naar zijden en hoeken

Je kind leert driehoeken indelen naar zijden en naar hoeken, en redeneren over welke eigenschappen daarbij horen.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze oefentoets gaat het om redeneren over eigenschappen van meetkundige figuren, hier driehoeken. Het kind leert aan de zijden en hoeken te zien welk soort driehoek het voor zich heeft. De kerndoelen noemen voor dit onderdeel geen getallenbereik, dus deze tekst beschrijft alleen wat de opgaven in deze oefentoets laten zien.

Vaak gaat het mis doordat een kind een driehoek in maar één categorie plaatst. Een gelijkzijdige driehoek is ook gelijkbenig, en een driehoek kan tegelijk rechthoekig en gelijkbenig zijn. Ook kijken kinderen soms alleen naar hoe de figuur eruitziet, in plaats van naar de zijden en hoeken zelf.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Waar of niet waar: een uitspraak over een driehoek beoordelen, bijvoorbeeld of een bepaalde driehoek gelijkbenig is.
  • Welke namen elkaar omvatten: nagaan welke soortnaam een bredere groep is en welke een bijzonder geval.
  • Soort driehoek naar de hoeken: scherphoekig, rechthoekig of stomphoekig.
  • Soort driehoek naar de zijden: gelijkzijdig, gelijkbenig of ongelijkzijdig.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Soort driehoek naar de zijden · Soort driehoek naar de hoeken · Soorten driehoeken: waar of niet waar · Soorten driehoeken: welke namen elkaar omvatten

Lichamen herkennen en erover redeneren

Je kind leert ruimtelijke figuren zoals prisma, piramide, cilinder, kegel en bol herkennen en redeneren over hun eigenschappen, zoals het aantal ribben.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel gaat het erom dat je kind ruimtelijke figuren (lichamen) herkent en redeneert over hun eigenschappen. Het kerndoel noemt geen getallenbereik; het gaat om begrijpen wat een figuur kenmerkt. In deze oefentoets betekent dat vooral: een lichaam benoemen en uitleggen waarom het bij een bepaalde naam hoort.

Een veelgemaakte fout is dat een kind een lichaam herkent aan het uiterlijk of aan één kenmerk, bijvoorbeeld omdat het "een beetje op een blokje" lijkt, zonder te kijken naar de vorm van het grondvlak of het aantal ribben. Zo wordt een cilinder soms voor een prisma gehouden, of een kegel voor een piramide. Ook het tellen van ribben gaat vaak mis, omdat zichtbare en verborgen ribben door elkaar gehaald worden.

In de oefentoets komen vier soorten opdrachten voor:

  • Ribben van een lichaam: waar of niet waar: je beoordeelt een uitspraak over ribben van een lichaam.
  • Welk lichaam is het? Kies de naam: je kiest de juiste naam uit een lijst.
  • Welk lichaam is het?: je benoemt het getekende of beschreven lichaam zelf.
  • Ribben van een lichaam: vind de fout: je zoekt de onjuiste bewering in een uitwerking.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen;

Soorten opgaven: Welk lichaam is het? · Welk lichaam is het? Kies de naam · Ribben van een lichaam: vind de fout · Ribben van een lichaam: waar of niet waar

Kijken vanuit een ander standpunt: links en rechts

Het kind leert in een rij met vakjes aangeven wat links of rechts van een ster staat en hoeveel vakjes er tussen twee punten liggen.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel redeneert het kind over de plek van iets in een rij, vanuit het standpunt van een ster of een ander punt. Het gaat om de kijklijnen: wat zie je als je vanaf het ene punt naar het andere kijkt? In deze oefentoets gaat het om een rij met vakjes en één ster. Het kind moet bepalen wat er links en rechts van de ster staat en hoeveel vakjes er tussen de ster en een ander vakje liggen.

Een veelvoorkomende fout is het verkeerd tellen van de vakjes tussen twee punten. Het kind telt dan het eerste of het laatste vakje mee, of begint bij het verkeerde vakje. Daardoor komt het antwoord één te hoog of te laag uit. Ook links en rechts worden soms door elkaar gehaald, vooral als de rij vanuit een andere kant bekeken moet worden.

In de oefentoets komen de sjablonen Rij hokjes: links van de ster, Rij hokjes: rechts van de ster, Rij hokjes: hoeveel ertussen en Rij hokjes: hoeveel ertussen: kies de uitkomst voor. Bij de laatste kiest het kind het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden. Tip voor thuis: laat het kind de vakjes met een vinger aanwijzen terwijl het hardop telt.

Aansluiting op het curriculum: redeneren met kijklijnen;
Aansluiting op het curriculum: redeneren met kijklijnen;

Soorten opgaven: Rij hokjes: hoeveel ertussen · Rij hokjes: hoeveel ertussen: kies de uitkomst · Rij hokjes: links van de ster · Rij hokjes: rechts van de ster

Spiegelen op een rooster

Je leert op een rooster te zien waar de spiegelas ligt en hoe het spiegelbeeld van een figuur, rij of kolom eruitziet.

4 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kerndoel noemt spiegelen als onderdeel van meetkundige transformaties, samen met draaien, vergroten en verkleinen van figuren. Het kerndoel geeft geen getallenbereik aan. Hieronder gaat het dus om wat de oefentoets van groep 8 laat zien: opgaven op een rooster met vakjes.

Een typische fout is dat een leerling het spiegelbeeld wel op dezelfde afstand zet, maar aan dezelfde kant van de spiegelas in plaats van aan de andere kant. Ook worden rij en kolom vaak door elkaar gehaald, waardoor het spiegelbeeld in de verkeerde richting wordt getekend.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Rooster: waar ligt de symmetrieas: de leerling bepaalt op welke lijn van het rooster de spiegeling plaatsvindt.
  • Rooster: rij van het spiegelbeeld en Rooster: kolom van het spiegelbeeld: de leerling vindt de spiegelrij of spiegelkolom van een gegeven rij of kolom.
  • Rooster: kolom van het spiegelbeeld: kies de uitkomst: de leerling kiest het juiste spiegelbeeld uit een aantal antwoorden.

Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.

Soorten opgaven: Rooster: kolom van het spiegelbeeld · Rooster: kolom van het spiegelbeeld: kies de uitkomst · Rooster: rij van het spiegelbeeld · Rooster: waar ligt de symmetrieas

Een dobbelsteen in gedachten kantelen

Het kind leert zich voorstellen hoe een figuur, zoals een dobbelsteen, eruitziet na kantelen of draaien, zonder het echt te doen.

2 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert een figuur in het hoofd te draaien, te kantelen of te spiegelen. Bij een dobbelsteen betekent dit voorspellen welk vlak er na een kanteling bovenop komt te liggen of aan welke kant het tegenovergestelde vlak verschijnt. De kerndoelen noemen hierbij draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren. Ze geven geen getallenbereik aan, dus dat wordt hier ook niet genoemd.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind de dobbelsteen wel voor zich ziet, maar de kanteling niet volgt. Het kan dan het bovenvlak goed houden, terwijl de zijvlakken door elkaar gaan lopen. Vaak wordt ook een kanteling naar links verward met een kanteling naar rechts, of wordt een draai verward met een spiegeling. Het kind moet dan de volgorde van de bewegingen in het hoofd bijhouden.

In de oefentoets komen de taken voor als Een dobbelsteen in gedachten kantelen en Een dobbelsteen twee keer kantelen. Bij de eerste taak moet het kind na één kanteling aangeven welk vlak bovenop ligt. Bij de tweede taak volgt er een tweede kanteling op de eerste, zodat het kind de beweging stap voor stap moet uitvoeren in het hoofd. Laat het kind bij het oefenen eerst hardop vertellen wat er gebeurt, en controleer daarna het antwoord met een echte dobbelsteen.

Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.

Soorten opgaven: Een dobbelsteen in gedachten kantelen · Een dobbelsteen twee keer kantelen

De leerling gebruikt wiskundige denk-werkwijzen

Verhaalsommen: kiezen wat je moet doen

Je leert uit een korte verhaaltekst te zien welke som erbij hoort, die uit te rekenen en het antwoord op de vraag terug te vertalen.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij een verhaalsom moet je eerst begrijpen wat er in het verhaal gebeurt. Daarna zet je de situatie om in een som met getallen en bewerkingen, reken je die uit en geef je het antwoord in de context van het verhaal. Dit sluit aan bij de kerndoelen over het gebruiken van getallen in situaties die voor het kind herkenbaar zijn, het weergeven van een situatie in wiskundetaal en het verwerken van een uitkomst tot een oplossing van het probleem.

Een veelgemaakte fout is kiezen op basis van een los woord in de tekst. Een kind ziet bijvoorbeeld "erbij" of "in totaal" en telt op, terwijl het verhaal juist iets weghaalt. Ook wordt een getal dat niet nodig is soms toch gebruikt, omdat het kind denkt dat alle getallen in de som moeten. Lees daarom eerst het hele verhaal en bedenk wat er gebeurt voordat je rekent.

In de oefentoets zie je verhaalsommen van de volgende soorten: een som waarbij je bepaalt hoeveel er overblijven na het wegnemen (aftrekken), een som waarbij je terugrekent naar het aantal aan het begin, een som waarbij je kiest tussen optellen of aftrekken, een som met een overbodig getal waarbij je zelf bepaalt wat je nodig hebt, en een som met meerkeuzeantwoorden. Bij elke opgave is het belangrijkste dat het kind de juiste bewerking kiest en het antwoord bij de vraag van het verhaal past.

Aansluiting op het curriculum: bewerken van de uitkomsten van berekeningen tot een oplossing van een probleem;
Aansluiting op het curriculum: weergeven van een situatie in wiskundetaal;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties;

Soorten opgaven: Eenvoudig verhaalsom — hoeveel blijven er over · Kies de bewerking: aftrekken (weggenomen) · Kies de bewerking: optellen (samen) · Verhaalsom met een overbodig getal — hoeveel blijven er over · Verhaaltjessom: kies het juiste antwoord · Verhaaltjessom: hoeveel waren er in het begin

Fouten opsporen en verbeteren in een som

Je kind leert de uitkomst van een eigen of andermans berekening beoordelen en zo nodig de fout vinden en verbeteren.

6 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid gaat het er niet alleen om een som goed te maken, maar ook om te beoordelen of een uitkomst klopt. De kerndoelen vragen om het resultaat van een uitgevoerd rekenproces te beoordelen en om wiskundige redeneringen, van jezelf of van iemand anders, kritisch te bekijken. De kerndoelen noemen hier geen vast getallenbereik, dus de voorbeelden in deze oefentoets geven de sommen weer waarmee je kind het moet doen.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de uitkomst van een algoritme overneemt zonder te controleren. Bij aftrekken raakt het bijvoorbeeld het spoor bijster bij het wisselen tussen tientallen, of bij vermenigvuldigen worden de deelproducten niet goed opgeteld. Het antwoord ziet er dan keurig uit, maar klopt niet. Juist omdat de stappen vaak goed zijn uitgevoerd, valt de fout niet meteen op.

In de oefentoets komt deze vaardigheid terug in taken zoals:

  • Aftrekken: verbeter het foute antwoord
  • Vermenigvuldigen: verbeter het foute antwoord
  • Juiste uitkomst van de aftrekking: waar of niet waar
  • Optellen en aftrekken: verbeter de fout in twee stappen
  • Aftrekken: hoeveel iemand ernaast zat
  • Juiste uitkomst van de aftrekking: kies het antwoord

Bij verbeter het foute antwoord moet je kind de fout vinden en de juiste uitkomst opschrijven. Bij waar of niet waar beoordeelt het kind of een gegeven uitkomst klopt. Met een controle, zoals een schatting vooraf of het terugrekenen met de optelling, kan het kind zelf nagaan of het antwoord klopt.

Aansluiting op het curriculum: beoordelen van het resultaat van een doorlopen algoritme;
Aansluiting op het curriculum: kritisch evalueren van eigen en andermans wiskundige redeneringen.

Soorten opgaven: Aftrekken: verbeter het foute antwoord · Juiste uitkomst van de aftrekking: kies het antwoord · Juiste uitkomst van de aftrekking: waar of niet waar · Optellen en aftrekken: verbeter de fout in twee stappen · Vermenigvuldigen: verbeter het foute antwoord · Aftrekken: hoeveel iemand ernaast zat

Meerstaps verhaalsommen: van verhaal naar uitkomst

Het kind leert een verhaalsom met meerdere stappen lezen, de juiste berekeningen kiezen en de uitkomst omzetten naar een antwoord op de vraag uit het verhaal.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind kan bij deze opgaven een verhaal ontleden: eerst bepalen welke gegevens nodig zijn, dan de berekeningen in de goede volgorde uitvoeren en ten slotte de uitkomst terugvertalen naar de vraag. Dat gebeurt met gewone getallen uit een concrete situatie. De getalsgrootte die in de oefentoets voorkomt, staat niet in de kerndoelen zelf vermeld; de opgaven laten zien wat er van het kind verwacht wordt.

Een veelgemaakte fout is dat het kind na de eerste berekening stopt en die tussenuitkomst als eindantwoord opschrijft. Het getal klopt dan wel, maar het beantwoordt de vraag niet. Een tweede fout ontstaat bij sets: als er gevraagd wordt hoeveel volledige sets je kunt maken, moet het kind afronden naar beneden, omdat een halve set niet telt. Wie gewoon deelt en het resultaat als antwoord geeft, mist dat.

In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:

  • Meerstaps verhaalsom (samenvoegen): meerdere hoeveelheden moeten worden samengevoegd, en daarna wordt een vervolgvraag gesteld.
  • Voorraad en sets: het kind berekent hoeveel sets maximaal gemaakt kunnen worden, of kiest het aantal sets dat past bij de voorraad.
  • Verhaalsom, drie dagen: het kind kiest de juiste uitkomst of beoordeelt of een bewering waar of niet waar is, op basis van gegevens verspreid over drie dagen.

Ouders kunnen thuis helpen door hardop te vragen: wat wordt er gevraagd, welke getallen heb je nodig en klopt je antwoord met de vraag?

Aansluiting op het curriculum: bewerken van de uitkomsten van berekeningen tot een oplossing van een probleem;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties;

Soorten opgaven: Meerstaps verhaalsom (samenvoegen) · Verhaalsom, drie dagen: kies de uitkomst · Verhaalsom, drie dagen: waar of niet waar · Voorraad en sets: kies het aantal sets · Voorraad en sets: hoeveel sets maximaal

Een situatie omzetten in een vergelijking

Je kind leert een situatie uit een werkwoordsom of verhaaltje in een vergelijking met een onbekende zetten en die vergelijking daarna oplossen.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij dit onderdeel leert een kind een verhaal in wiskundetaal te zetten. Het gaat om een situatie in woorden, zoals een hoeveelheid die erbij komt of weggaat, en die moet het kind opschrijven als een vergelijking met een onbekend getal. Het kind moet dus eerst begrijpen wat er gebeurt en daarna de juiste vergelijking opstellen. De context van deze oefentoets noemt geen specifiek getallenbereik voor dit onderdeel. Kijk daarom bij de opgaven zelf welke getallen worden gebruikt.

Een veelvoorkomende fout is dat een kind de vergelijking opstelt met de verkeerde bewerking of met het verkeerde getal. Het woord "erbij" of "eraf" wordt dan verkeerd vertaald, of het kind zet het onbekende op de verkeerde plek. Het antwoord kan dan wel uitkomen, maar de vergelijking past niet bij het verhaal. Juist daarom is het handig om na het oplossen te controleren of de vergelijking het verhaal nog klopt.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Vergelijking uit de tekst: het kind zoekt uit welk getal er oorspronkelijk stond.
  • Woordsom: het kind zoekt de beginhoeveelheid die bij het verhaal hoort.
  • Kies het antwoord: het kind kiest de vergelijking die bij het verhaal past.
  • Waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven vergelijking bij het verhaal past.
  • Vind de fout: het kind zoekt de fout in een vergelijking die bij een verhaal is opgesteld.

Aansluiting op het curriculum: weergeven van een situatie in wiskundetaal;
Aansluiting op het curriculum: opstellen van vergelijkingen bij situaties;

Soorten opgaven: Vergelijking met onbekende: kies het antwoord · Vergelijking met onbekende: vind de fout · Vergelijking met onbekende: waar of niet waar · Vergelijking uit de tekst: welk getal was het · Vergelijking voor de beginhoeveelheid: woordsom

Zelf rekensommen bedenken in groep 8

Het kind leert een rekenverhaal of opgave omzetten in wiskundetaal en zelf een som bedenken die bij een gegeven antwoord of getallen past.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze oefening gaat het om het omgekeerde van gewoon sommen maken: het kind kijkt naar een antwoord of een paar getallen en bedenkt zelf een som die daarbij hoort, of controleert of een gegeven som klopt. Het gaat om het weergeven van een situatie in wiskundetaal, dus om het opschrijven van een verhaal of een gedachte als een rekenopdracht met getallen en bewerkingen. De getallen waarmee dit geoefend wordt, zijn in deze oefentoets niet als apart getalbereik vastgelegd; de opgaven laten zien welke soort getallen en bewerkingen gebruikt worden.

Een veelgemaakte fout is dat het kind alleen let op het antwoord en niet op de bewerking. Bijvoorbeeld: bij het antwoord 56 wordt 7 × 8 bedacht, maar de som 7 + 8 = 15 wordt niet gecontroleerd. Ook kan een kind bij het verbeteren van een antwoord alleen het eindgetal aanpassen zonder na te gaan of de hele som nog klopt.

In de oefentoets komen de volgende soorten taken voor:

  • Sommen bedenken: verbeter het antwoord, waarbij een fout antwoord gecorrigeerd moet worden.
  • Sommen bedenken: past het antwoord bij de som?, waarbij het kind beoordeelt of antwoord en som bij elkaar horen.
  • Sommen bedenken: welk antwoord past?, waarbij uit meerdere antwoorden het juiste gekozen wordt.
  • Bedenk een opgave bij deze getallen, waarbij het kind zelf een som maakt met de gegeven getallen.
  • Bedenk een opgave met het gegeven antwoord, waarbij het kind zelf een som bedenkt die uitkomt op het gegeven antwoord.

Aansluiting op het curriculum: weergeven van een situatie in wiskundetaal;

Soorten opgaven: Sommen bedenken: past het antwoord bij de som? · Bedenk een opgave bij deze getallen · Sommen bedenken: verbeter het antwoord · Sommen bedenken: welk antwoord past? · Bedenk een opgave met het gegeven antwoord

Overbodige gegevens herkennen in rekenverhalen

Je kind leert in een rekenverhaal zien welke gegevens nodig zijn om de vraag te beantwoorden en welke je mag weglaten.

5 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Bij deze vaardigheid kan het kind uit een rekenverhaal de gegevens halen die voor de vraag nodig zijn, en de gegevens laten liggen die er niet toe doen. De kerndoelen noemen dit het selecteren van relevante kenmerken en het weglaten van niet relevante kenmerken. Het getallenbereik waarin dit gebeurt, wordt in de kerndoelen niet specifiek genoemd, dus dat hangt af van de opgave zelf.

Een veelvoorkomende fout is dat het kind alle getallen uit de tekst gebruikt. Veel kinderen hebben de gewoonte gekregen dat elk getal in een opgave ergens voor dient. Daardoor tellen ze op of trekken ze af met een getal dat niet bij de vraag hoort. Het kind moet dan eerst de vraag goed lezen en zich afvragen: wat wordt er eigenlijk gevraagd, en welke gegevens heb ik daarvoor echt nodig?

In deze oefentoets komen vooral opgaven voor zoals:

  • Overbodige gegevens: welke heb je nodig? Het kind kiest welke gegevens nodig zijn voor de berekening.
  • Trek twee van de drie gegeven getallen af. Het kind kiest welke twee getallen bij de vraag horen.
  • Een overbodig gegeven: kies het juiste antwoord. Het kind herkent het getal dat je niet nodig hebt.
  • Een overbodig gegeven: waar of niet waar. Het kind beoordeelt of een uitspraak over de gegevens klopt.
  • Twee stappen en één getal te veel. Het kind lost een opgave in twee stappen op en laat het overbodige getal weg.

Aansluiting op het curriculum: selecteren van relevante kenmerken en weglaten van niet relevante kenmerken;
Aansluiting op het curriculum: selecteren van relevante kenmerken en weglaten van niet relevante kenmerken;

Soorten opgaven: Een overbodig gegeven: kies het juiste antwoord · Een overbodig gegeven: waar of niet waar · Overbodige gegevens: welke heb je nodig? · Trek twee van de drie gegeven getallen af · Twee stappen en één getal te veel

De leerling gebruikt wiskundetaal en wiskundig gereedschap

Hoeken meten met de gradenboog

Het kind leert hoeken meten met een gradenboog en een geodriehoek, en de grootte van een hoek benoemen in graden.

12 opgavetypenWerkblad maken →

Beschrijving en opgavetypen

Het kind leert met een gradenboog en een geodriehoek de grootte van een hoek af te lezen en te benoemen in graden. In deze oefentoets gaat het om hoeken tot 180°, zoals een rechte hoek (90°) en een gestrekte hoek (180°). De kerndoelen beschrijven het gebruik van wiskundige instrumenten en de bijbehorende taal voor de hele basisschool, niet alleen voor groep 6. Deze oefentoets laat zien wat er in groep 8 van de opgaven verwacht wordt.

Een veelvoorkomende fout is de verkeerde schaal kiezen. Op een gradenboog staan twee schalen, en wie de verkeerde kant van de nulstreep volgt, leest een hoek van 40° af als 140°. Ook het verschil met een rechte hoek of met 180° wordt vaak door elkaar gehaald. Dat blijkt uit opgaven als:

  • Vind de fout: de hoek is afgelezen, maar het antwoord klopt niet.
  • Waar of niet waar: een uitspraak over de grootte van een hoek beoordelen.

In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:

  • Lees de hoek af op de gradenboog en kies de hoekgrootte uit de antwoorden.
  • Bepaal hoeveel er ontbreekt tot 180° of wat het verschil is met een rechte hoek, met de geodriehoek als hulpmiddel.
  • Zet het juiste teken (<, = of >) tussen twee hoeken, of meet een hoek uit een praktijksituatie.

Aansluiting op het curriculum: gebruiken van een instrument en de bijbehorende wiskundetaal;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van wiskundige instrumenten bij meten en andere praktische handelingen;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van een instrument en de bijbehorende wiskundetaal;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van wiskundige instrumenten bij meten en andere praktische handelingen;

Soorten opgaven: Lees de hoek af op de gradenboog · Geodriehoek – hoeveel ontbreekt tot 180°: vind de fout · Geodriehoek – hoeveel ontbreekt tot 180°: zet het teken · Geodriehoek: hoeveel ontbreekt tot 180° · Geodriehoek: hoeveel ontbreekt tot 180°: kies de uitkomst · Geodriehoek: hoeveel ontbreekt tot 180°: waar of niet waar · Geodriehoek: verschil met een rechte hoek · Gradenboog in context: meet de hoek · Gradenboog: kies de hoekgrootte · Gradenboog: vind de fout · Gradenboog: waar of niet waar · Gradenboog: zet het teken

Aansluiting op het curriculum

Elke rij is een standaard uit het curriculum, geformuleerd zoals in de officiële bron die hieronder is gelinkt, met onze bijbehorende onderwerpen.

StandaardOnze onderwerpen
De leerling redeneert en rekent met getallen en verhoudingen.
De leerling redeneert en rekent met gehele en decimale getallen.
bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen; Aantallen tellen en het getal opschrijven · Tellen in sprongen, vooruit en terug · Getallen lezen en schrijven tot 1000 · Tientallen en eenheden bij getallen van 11 tot 19 · Plaatswaarde: honderdtallen, tientallen, eenheden · Grote getallen lezen, schrijven en vergelijken · Sprongen met tientallen op de getallenlijn · Opvolger en voorganger: één hoger of lager · Getallen tot 100 vergelijken: groter, kleiner of gelijk · Getallen tot 1000 vergelijken en ordenen · Optellen tot 20 zonder tiendoorgang · Optellen tot 100: oefenen voor de doorstroomtoets · Optellen tot 100 met overbruggen · Aftrekken tot 100 in de doorstroomtoets · Grote getallen optellen tot 1000 · Hele honderdtallen optellen en aftrekken · Getallen tot 20 keer tien vermenigvuldigen · Vermenigvuldigen van een eencijferig getal met een tiental · Kommagetallen: tienden, honderdsten en duizendsten · Kommagetallen aflezen en plaatsen op de getallenlijn · Kommagetallen vergelijken en ordenen · Kommagetallen optellen en aftrekken · Kommagetallen vermenigvuldigen oefenen · Kommagetallen delen: oefenen voor de doorstroomtoets · Rangtelwoorden: de plaats in een rij
memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen; Optellen tot 20 zonder tiendoorgang · Sommen controleren met de omgekeerde bewerking · Tafels tot 100 vlot en zeker uit je hoofd · Delen binnen de tafels: snel en zeker rekenen · Even getallen: kun je het in twee gelijke delen splitsen? · Het ontbrekende getal met een vakje
beredeneerd kiezen van een rekenvorm en rekenwijze en reflecteren op de keuze en uitvoering hiervan;
rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine; Slim rekenen: handig optellen en vermenigvuldigen · Uitkomsten vooraf schatten met afronden · Afronden op tientallen en honderdtallen · Getallen afronden: honderdtallen tot miljoen · Afronden van decimale getallen op tienden en honderdsten · Cijferend optellen en aftrekken tot 1000 · Cijferend vermenigvuldigen: tweecijferig keer eencijferig · Tweecijferig getal keer 2 rekenen · Cijferend vermenigvuldigen: stap voor stap · Staartdeling door één cijfer, met rest · Staartdeling door een getal van twee cijfers · Optellen tot 20 zonder tiendoorgang · Optellen tot 100 met overbruggen
rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures. Handig rekenen: slim omwisselen en groeperen bij optellen · Slim rekenen: handig optellen en vermenigvuldigen · Volgorde van bewerkingen: eerst keer, dan plus · Haakjes eerst: de volgorde van bewerkingen · Keer en deel door 10, 100 en 1000 met kommagetallen · Deelbaarheid: zien of een getal deelbaar is · Delers vinden en tellen · Priemgetallen en samengestelde getallen herkennen · Terugrekenen: van het resultaat naar het getal
De leerling redeneert en rekent met breuken als getal, verhouding en deling.
stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4); Halven en kwarten herkennen in een groep · Breuken als deel van een verzameling · Onechte breuken en gemengde getallen · Breuken aflezen op de getallenlijn
relaties leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten; Breuken omzetten naar kommagetallen · Kommagetal omzetten naar breuk
relaties leggen tussen breuken en delingen; Breuk en deling: van delen naar breuk
beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken; Breuken vergelijken en de grootste kiezen · Breuken met verschillende noemers vergelijken · Breuken vereenvoudigen: delen door hetzelfde getal · Breuken uitbreiden: gelijkwaardige breuken maken
rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties. Een breukdeel van een getal berekenen · Breuken met gelijke noemers optellen en aftrekken · Breuken gelijknamig maken met de kleinste noemer · Breuken met verschillende noemers optellen en aftrekken · Breuk keer een geheel getal · Vermenigvuldigen met een breuk als schalen
De leerling redeneert en rekent met verhoudingen.
kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden; Procent van een getal berekenen · Afstand berekenen met een kaartschaal · Afstand, snelheid en tijd berekenen
relaties leggen tussen verhoudingen, procenten en breuken; HOEVEEL PROCENT IS HET? DEEL EN GEHEEL VERGELIJKEN
herkennen van verhoudingen in concrete situaties; Vergelijken: verschil of keer zoveel · Verhoudingen vereenvoudigen
beredeneerd vergelijken van verhoudingen; Vergelijken: verschil of keer zoveel · Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding
oplossen van verhoudingsproblemen. Ontbrekende waarde in een verhouding berekenen · HOEVEEL KOST ÉÉN? EENHEIDSPRIJS UITLEGD
De leerling toont inzicht bij het handelen met grootheden en eenheden.
De leerling meet, redeneert en rekent met grootheden en bijpassende eenheden.
lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang; Vergelijken op maat: welke is langer, welke is zwaarder? · Meten in mm, cm en m: lengte en omrekenen · Kilometers omrekenen naar meters · Lengtes met meters en centimeters · Massa-eenheden: van gram naar kilogram en terug · Inhoud meten: liter en milliliter in de praktijk · Klokkijken: de tijd aflezen op een wijzerklok · Rekenen met tijd: duur, begin- en eindtijd · Rekenen met tijd: uren, minuten en seconden · Rekenen met kalender en datums · Kalenderrekenen: weken en dagen · Geld rekenen in de winkel · Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding · Een thermometer goed aflezen · Getallen onder nul: scores en minpunten · Opslagruimte: kB, MB en GB omrekenen
meten met passende meetinstrumenten; Meten in mm, cm en m: lengte en omrekenen · Een thermometer goed aflezen
bepalen van omtrek, oppervlakte en inhoud van rechthoekige figuren; Omtrek van een rechthoek berekenen · Omtrek van een vierkant · Omtrek van vormen berekenen en een ontbrekende zijde vinden · Oppervlakte meten met vierkantjes en tegels · Oppervlakte van een rechthoek berekenen · Inhoud van een balk berekenen
schatten en controleren met referentiematen en meetreferenties; Schatten van kosten en uitkomsten
relaties leggen tussen grootheden en eenheden, tussen grootheden onderling en tussen eenheden onderling. Lengte omrekenen: meter, centimeter, millimeter · Omrekenen van massa-eenheden · Omrekenen van inhoudsmaten · Oppervlakte en inhoud omrekenen · Een lengte schrijven als kommagetal · Lengtes met meters en centimeters · Massa-eenheden: van gram naar kilogram en terug · Inhoud meten: liter en milliliter in de praktijk
De leerling interpreteert data.
De leerling interpreteert en representeert data.
invullen van tabellen bij data; Tabellen en diagrammen lezen en maken · Gegevens uit een lijst halen en in een tabel zetten
berekenen en interpreteren van een gemiddelde; Gemiddelde berekenen en uitleggen
maken van grafische representaties van data en daaruit conclusies trekken; Tabellen en diagrammen lezen en maken
interpreteren van grafische representaties en beredeneren of daarbij gepresenteerde conclusies wel, niet of deels kloppen; Gegevens uit tabel en diagram lezen · Grafieken en tabellen lezen en vergelijken
grafische representaties: diagrammen, grafieken en infographics. Grafieken en tabellen lezen en vergelijken · Gegevens uit tabel en diagram lezen
De leerling toont inzicht in patronen en verbanden.
De leerling redeneert over patronen en verbanden.
herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren; Patronen herkennen en voortzetten · Rijen en figuren voortzetten met een regel · Tellen in sprongen, vooruit en terug
herkennen en beschrijven van patronen en verbanden in datasets; Gegevens uit tabel en diagram lezen
weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel en grafiek, en deze weergaven in elkaar omzetten. Functietabellen invullen: de regel volgen · Twee rijen getallen naast elkaar vergelijken
De leerling toont inzicht bij meetkundig handelen.
De leerling redeneert over meetkundige figuren en plaatsbepalingen en voert meetkundige transformaties uit.
redeneren met en over eigenschappen van meetkundige figuren en begrippen; Vlakke figuren herkennen en benoemen · Driehoeken indelen naar zijden en hoeken · Vierhoeken herkennen aan hun eigenschappen · Straal en diameter van een cirkel · HOEKEN HERKENNEN EN BENOEMEN: SCHERP, RECHT OF STOMP · Lijnstuk, halve rechte of rechte · Verticaal, horizontaal of schuin: lijnen herkennen · Lichamen herkennen en erover redeneren · Ribben, hoekpunten en vlakken van prisma's en piramides · Ruimtefiguren herkennen aan hun eigenschappen
redeneren met kijklijnen; Kijken vanuit een ander standpunt: links en rechts
construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers; Routes en plattegronden op een rooster · Coördinaten aflezen en zetten op een raster · Afstand berekenen met een kaartschaal
construeren en interpreteren van tweedimensionale representaties van driedimensionale figuren en relaties leggen tussen twee- en driedimensionale representaties van figuren; Kubusuitslagen: welk vlak ligt tegenover welk
meetkundige transformaties: draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren. Spiegelen op een rooster · Lijnsymmetrie: symmetrieassen en spiegelpunten · Een dobbelsteen in gedachten kantelen · Rechthoeken vergroten en verkleinen op roosterpapier
De leerling gebruikt wiskundige denk-werkwijzen.
De leerling lost wiskundige problemen en toepassings-problemen op.
bedenken en uitvoeren van een aanpak voor een niet-routinematig oplosbaar probleem;
gebruiken van heuristieken;
bewerken van de uitkomsten van berekeningen tot een oplossing van een probleem; Verhaalsommen: kiezen wat je moet doen · Meerstaps verhaalsommen: van verhaal naar uitkomst
reflecteren op aanpak, uitvoering en oplossing.
De leerling maakt en gebruikt wiskundige modellen.
schematisch weergeven van een situatie;
weergeven van een situatie in wiskundetaal; Een situatie omzetten in een vergelijking · Zelf rekensommen bedenken in groep 8 · Verhaalsommen: kiezen wat je moet doen
selecteren van relevante kenmerken en weglaten van niet relevante kenmerken; Overbodige gegevens herkennen in rekenverhalen
gebruiken van abstracte modellen om rekenaanpakken te laten zien, situaties te interpreteren en problemen op te lossen.
De leerling bedenkt en beschrijft algoritmes.
algoritmes met een beperkt aantal stappen; Functietabellen invullen: de regel volgen
beschrijven hoe een algoritme tot een vast resultaat leidt; Functietabellen invullen: de regel volgen
beoordelen van het resultaat van een doorlopen algoritme; Functietabellen invullen: de regel volgen · Fouten opsporen en verbeteren in een som
bedenken van een algoritme.
De leerling gebruikt wiskundetaal en wiskundig gereedschap.
De leerling gebruikt wiskundetaal en wiskundige representaties.
gebruiken van wiskundige symbolen, notaties en begrippen;
leesbaar weergeven van berekeningen en probleemaanpakken;
kiezen en bedenken van representaties om berekeningen en wiskundige redeneringen weer te geven en uit te wisselen;
kritisch beoordelen van een representatie;
relaties leggen tussen verschillende representaties van een wiskundig concept.
De leerling gebruikt meetinstrumenten en andere wiskundige instrumenten.
beredeneerd kiezen voor gebruik van een instrument op basis van de mogelijkheden, beperkingen en meetnauwkeurigheid;
vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten; Schatten van kosten en uitkomsten · Uitkomsten vooraf schatten met afronden
gebruiken van een instrument en de bijbehorende wiskundetaal; Hoeken meten met de gradenboog
bepalen, interpreteren en beoordelen van het resultaat.
De leerling ontwikkelt een wiskundige attitude.
De school stimuleert de ontwikkeling van een wiskundige attitude bij leerlingen.
laten zien van het nut en de kracht van wiskunde in uiteenlopende toepassingen;
stimuleren van een onderzoekende en kritische houding ten aanzien van getallen en andere wiskundige informatie;
laten reflecteren op eigen en andermans rekenwijze en overig wiskundig handelen.
De leerling past wiskunde toe in bekende en nieuwe situaties.
De leerling herkent en gebruikt wiskunde in alledaagse en maatschappelijke situaties.
gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties; Meerstaps verhaalsommen: van verhaal naar uitkomst · Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding · Verhaalsommen: kiezen wat je moet doen · Geld rekenen in de winkel
gebruiken van wiskundige instrumenten bij meten en andere praktische handelingen; Hoeken meten met de gradenboog
wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen; Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding · Geld rekenen in de winkel
herkennen en beschrijven dat met grafische representaties een bepaalde boodschap wordt overgebracht of benadrukt;
gebruiken en beoordelen van wiskundige informatie uit de samenleving en de media bij het vormen van een mening.
De school ondersteunt het gebruik van wiskunde in verschillende leergebieden.
aanbieden van wiskundige concepten en denk-werkwijzen in onderlinge samenhang;
laten zien hoe verschillende leergebieden wiskundetaal en wiskundige representaties gebruiken;
afstemmen hoe rekenaanpakken en andere wiskundige aanpakken bij verschillende leergebieden worden uitgevoerd;
laten gebruiken van wiskundige modellen, wiskundige instrumenten en algoritmes in verschillende leergebieden.

Opgavensjablonen om af te drukken

Alle soorten opgaven, gegroepeerd per vaardigheid. Een klik opent de generator met het type al gekozen.

Oefenexamen samenstellen

Veelgestelde vragen

Hoeveel opgaven heeft de doorstroomtoets rekenen?

Dat verschilt per toets: het beoordelingskader schrijft geen vast aantal voor. Wel ligt vast hoe de opgaven over de vier domeinen en over kale sommen en contextopgaven verdeeld zijn. Onze oefentoets heeft 30 opgaven.

Mag mijn kind een rekenmachine gebruiken?

Alleen bij een klein deel van de opgaven: een gewone (niet-grafische) rekenmachine mag bij hoogstens 20% van de opgaven. Onze oefentoets is helemaal zonder rekenmachine.

Wat betekenen 1F en 1S?

Dat zijn referentieniveaus voor rekenen. 1F is het fundamentele niveau dat bijna alle leerlingen aan het eind van groep 8 halen; 1S is het streefniveau voor leerlingen die meer aankunnen. De doorstroomtoets laat zien welk niveau een leerling heeft bereikt.

Hoe print ik de oefentoets?

Klik op „Oefenexamen samenstellen”. De generator stelt de toets samen; u kunt direct een pdf met opgaven, antwoordblad en uitwerking downloaden of opgaven vervangen.