Optellen tot 20 zonder tiendoorgang
Uw kind leert optellen binnen het getallengebied tot 20, zonder dat de tienen veranderen, zoals 12 + 5 = 17.
17 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij deze vaardigheid rekent het kind met getallen tot 20 en telt het twee getallen op waarbij de eenheden samen niet boven de 10 uitkomen. Bij 12 + 5 is het niet nodig om over de tien heen te gaan: de tien blijft staan en de eenheden tellen op tot 2 + 5 = 7. De kerndoelen noemen het memoriseren van splitsingen van getallen tot 20 en het vlot en wendbaar toepassen daarvan. Dat is de kennis waarop deze optelling steunt.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de tientallen en de eenheden niet goed uit elkaar houdt. Bij 13 + 4 telt het dan 1 + 4 = 5 en schrijft 5 in plaats van 17, of het telt de tien mee op een verkeerde plek. Ook komt het voor dat een kind de hele reeks vanaf het begin aftelt of telt, wat bij grotere getallen tijd kost en fouten oplevert. Het kind heeft dan nog niet door dat het alleen de eenheden hoeft op te tellen.
In de oefentoets komt deze vaardigheid terug in verschillende vormen. Denk aan Optellen tot 20, Optellen tot 20: drie getallen en Optellen tot 20: tel twee tienvelden. Voor de zuivere optelling zonder tiendoorgang zijn er ook Optellen zonder tiendoorgang: kies de uitkomst en Optellen zonder tiendoorgang: waar of niet waar. Met rekenrekjes oefent het kind dezelfde optellingen visueel, via Optellen met twee rekenrekjes. Bij Splitsen van tien: hoeveel ontbreken er? gaat het om het aanvullen naar tien, wat helpt bij het hoofdrekenen.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Aanvullen tot 10: kies de uitkomst · Aanvullen tot 10: waar of niet waar · Optellen met twee rekenrekjes: kies de uitkomst · Optellen met twee rekenrekjes: waar of niet waar · Optellen tot 20 · Optellen tot 20: tel twee tienvelden · Optellen tot 5 · Optellen tot 5: kies de uitkomst · Optellen tot 5: waar of niet waar · Optellen zonder tiendoorgang: kies de uitkomst · Optellen zonder tiendoorgang: waar of niet waar · Splitsbeen: het geheel uit drie delen · Splitsen van tien: hoeveel ontbreken er? · Optellen tot 20: verbeter de fout · Optellen tot 20: drie getallen · Optellen tot 20: kies het juiste antwoord · Optellen tot 20: waar of niet waar
Aftrekken tot 100 in de doorstroomtoets
Je kind leert getallen tot 100 aftrekken, ook wanneer er een overbodig getal in de opgave staat of er twee keer na elkaar wordt afgetrokken.
17 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel noemt aftrekken als een van de bewerkingen die een leerling moet beheersen, maar het noemt geen getallenbereik. In deze oefentoets werken de opgaven met aftrekken tot 100 en, bij de eenvoudigste opgaven, tot 10. Je kind laat zien dat het begrijpt wat er met de getallen gebeurt, bijvoorbeeld door te zien hoeveel er overblijven als er iets weggaat.
Een veelgemaakte fout ontstaat wanneer het eenhedengetal van het af te trekken getal groter is dan dat van het getal waarvan wordt afgetrokken. Bij 52 − 27 trekt een kind dan vaak 2 van 7 af in plaats van andersom, of vergeet het een tiental te lenen. Het antwoord 25 lijkt dan logisch, terwijl het 25 is in plaats van 25. Bij opgaven met een overbodig getal of met twee aftrekkingen na elkaar ligt de fout vaak in het gebruik van het verkeerde getal of het overslaan van een stap.
In de oefentoets zie je verschillende soorten taken. Denk aan Aftrekken tot 100: weg en erbij, hoeveel blijven er?, Aftrekken met een overbodig getal, Twee keer aftrekken na elkaar en Aftrekken tot 100: sprong terug op het honderdveld. Bij taken als Aftrekken tot 100: controleer en vind de fout en Aftrekken tot 100: verbeter de foute uitkomst leert je kind een uitkomst na te rekenen, wat helpt om de typische fouten zelf op te sporen.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Afhalen tot 10: kies de uitkomst · Afhalen tot 10: waar of niet waar · Aftrekken tot 10: hoeveel blijven er over? · Aftrekken tot 5 · Aftrekken tot 5: kies de uitkomst · Aftrekken tot 5: waar of niet waar · Aftrekken tot 100 · Aftrekken tot 100: sprong terug op het honderdveld · Aftrekken stap voor stap · Aftrekken tot 100: kies de juiste uitkomst · Aftrekken tot 100: hoeveel waren er eerst? · Aftrekken tot 100: verbeter de foute uitkomst · Aftrekken tot 100: weg en erbij, hoeveel blijven er? · Ontbrekend beginnummer: kies het getal · Twee keer aftrekken na elkaar (tot 100) · Aftrekken met een overbodig getal (tot 100) · Aftrekken tot 100: controleer en vind de fout
Breuken met gelijke noemers optellen en aftrekken
Het kind leert breuken met dezelfde noemer optellen en aftrekken, en gebruikt daarbij een tekening of een getalrelatie als steun.
16 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Optellen tot 100 met overbruggen
Het kind leert twee getallen tot 100 optellen, ook wanneer de optelling over een tiental heen gaat, zoals 38 + 27.
15 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In de oefentoets gaan de optelsommen over getallen tot 100. Het kind leert optellen als bewerking en kan daarbij kiezen tussen hoofdrekenen en schriftelijk rekenen. Bij sommen zoals 38 + 27 is het belangrijk dat het kind ziet dat 8 + 7 meer is dan 10, zodat er een tiental wordt doorgegeven naar de tientallen.
Een veelgemaakte fout is de eenheden en tientallen los van elkaar optellen en het overgedragen tiental vergeten. Dan komt het kind bij 38 + 27 uit op 55 in plaats van 65. Die fout ontstaat vaak doordat het kind de getallen als losse cijfers ziet, niet als tientallen en eenheden.
In de oefentoets komen deze opgaven voor: Optellen tot 100 met overbruggen, waarbij het tiental wordt overbrugd. Vul aan tot het tiental en maak de som af, waarbij het kind eerst naar het volgende tiental rekent. Optellen tot 100 met brug: kies de uitkomst, waarbij het kind de juiste uitkomst kiest. En Optellen tot 100: controleer en vind de fout, waarbij het kind een uitwerking nakijkt en de fout opspoort.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Aanvullen tot tiental: hoeveel ontbreekt er? · Optellen tot 100 met brug: kies de uitkomst · Optellen tot 100: waar of niet waar · Optellen tot 100 met overbruggen · Optellen tot 100: hoeveel ontbreekt er tot het doel · Verhaalsom — optellen (verandering) · Vul aan tot het tiental en maak de som af · Getallenrij tot 100: geef het volgende getal · Optellen tot 100: onbekende beginhoeveelheid · Optellen tot 100: verbeter het resultaat van een ander · Optellen tot 100: welke som is groter? · Optellen en aftrekken tot 100: twee stappen · Optellen tot 100: beide kanten in balans · Optellen tot 100: controleer en vind de fout · Optellen tot 100: verhaaltjessom met een overbodig getal
Procent van een getal berekenen
Je kind leert het percentage van een hoeveelheid berekenen, zoals 25 procent van 80, en herkent deze berekening in verschillende soorten opgaven.
15 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het ontbrekende getal met een vakje
Het kind leert een vakje in een som of vergelijking invullen door de andere getallen te gebruiken en te redeneren wat er ontbreekt.
14 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel vult het kind een leeg vakje in een som of vergelijking in. Het gaat om de getallen tot 10 en de bijbehorende splitsingen, zoals 7 + ? = 10 of ? + 4 = 9. De curriculumpunten die hierbij horen, gaan over memoriseren van getalrelaties en splitsingen en het vlot toepassen daarvan. Die punten beslaan de hele fase, dus in deze oefentoets gaat het vooral om wat de opgaven in groep 6 laten zien.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind het vakje invult met het getal dat al in de opgave staat, of dat het alleen het getal rechts van het is-gelijk-teken overneemt en de rest van de opgave niet meeneemt. Het kind kijkt dan naar de vorm van de opgave en niet naar de betekenis van het gelijkteken: beide kanten moeten even veel zijn.
In de oefentoets komen onder andere deze opgavetypen voor:
- Som met een vakje: kies het ontbrekende getal, bijvoorbeeld 6 + □ = 9.
- Getallen tot 10 splitsen, waarbij het kind de ontbrekende helft van een getal tot 10 vindt.
- Ontbrekende term (vakjessom) en Vergelijking met vakje: som van drie getallen, waarbij het vakje in een iets langere reeks staat.
- Gelijkheid van twee kanten: hoeveel erbij, waarbij het kind bepaalt hoeveel er aan de ene kant bij moet om gelijk te worden.
Thuis helpt het om samen hardop te laten zeggen wat er in het vakje moet komen, bijvoorbeeld: "Ik heb 6, en ik wil 9. Hoeveel mis ik?" Zo wordt het vakje een vraag die je kunt beredeneren.
Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;
Soorten opgaven:
Getallen tot 10 splitsen · Getallen tot 10 splitsen: kies de uitkomst · Getallen tot 10 splitsen: waar of niet waar · Som met een vakje: kies het ontbrekende getal · Splitsbeen: ontbrekend deel · Ontbrekende term (vakjessom) · Zet het teken tussen de som en het getal · Gelijkheid van twee kanten: hoeveel erbij · Kader in aftrekken: van welk getal is afgehaald? · Som met een vakje: waar of niet waar · Vergelijking met vakje: ontbrekende eerste term · Weegschaal in evenwicht: hoeveel weegt het bedekte blok · Vergelijking met vakje: som van drie getallen · Vergelijking met vakje: vul beide vakjes in
Optellen tot 100: oefenen voor de doorstroomtoets
Het kind leert getallen tot 100 bij elkaar optellen, ook als er een tiental bij komt.
13 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Tientallen en eenheden bij getallen van 11 tot 19
Het kind leert een getal opdelen in tientallen en eenheden, zoals dat 15 bestaat uit één tiental en vijf eenheden.
11 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind kan bij getallen van 11 tot 19 zien dat er één tiental in zit, plus een aantal eenheden. Bij 15 is dat één tiental en vijf eenheden. Dit is de basis voor de bewerkingen uit de kerndoelen, zoals vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Die bewerkingen vragen dat het kind een getal als tientallen en eenheden kan zien.
Een veelvoorkomende fout is het omdraaien van de cijfers. Het Nederlands zegt zestien, niet tienzes, en daardoor schrijft een kind soms 61 in plaats van 16. Het kind hoort de zes wel, maar koppelt die niet aan het juiste deel van het getal.
In de oefentoets komen deze opgaven voor als Getallen van 11 tot 19: een tiental en eenheden, Een tiental en eenheden: welk getal is het? en Een tiental en eenheden: kies de uitkomst. Ook de opgaven Tientallen en eenheden: kies de eenheden en Tientallen in een getal: hoeveel hele tientallen? oefenen dit onderdeel.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Een tiental en eenheden: kies de uitkomst · Een tiental en eenheden: waar of niet waar · Een tiental en eenheden: welk getal is het? · Getallen van 11 tot 19: een tiental en eenheden · Getallen van 11 tot 19: kies de uitkomst · Getallen van 11 tot 19: waar of niet waar · Tientallen en eenheden · Tientallen en eenheden: kies de eenheden · Tientallen in een getal: hoeveel hele tientallen? · Tientallen in een getal: kies hoeveel · Tientallen in een getal: waar of niet waar
Kommagetallen optellen en aftrekken
Je leert kommagetallen optellen en aftrekken, en controleren of een uitkomst logisch is.
11 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
De kerndoelen noemen bij bewerkingen het vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Het getallenbereik staat in die tekst niet vermeld. Daarom lees je in deze oefentoets af wat er van een kind in groep 6 wordt gevraagd: kommagetallen optellen en aftrekken, ook in een context zoals massa's.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind de getallen niet onder elkaar op de komma zet. Bij 0,5 + 0,25 schrijft het dan bijvoorbeeld 0,30 of 0,75 zonder na te denken. Een andere fout is 0,25 groter vinden dan 0,5, omdat 25 groter is dan 5. Het kind rekent dan met de cijfers, maar niet met de waarde ervan.
In de oefentoets komen onder meer deze opgavevormen voor:
- Tel kommagetallen op en Trek kommagetallen af: gewone rekenopgaven.
- Tel massa's met kommagetallen op: optellen in een praktische context.
- Kommagetallen: optellen of aftrekken, waar of niet waar: beoordelen of een gegeven uitkomst klopt.
- Kommagetallen: kies de uitkomst: de juiste uitkomst uit een aantal keuzes kiezen.
- Kommagetallen: de ontbrekende term en het ontbrekende getal om af te trekken: het onbekende getal in een som vinden.
- Vind de fout bij optellen en aftrekken: de fout in een uitwerking opsporen.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Kommagetallen – aftrekken: vind de fout · Kommagetallen – optellen: vind de fout · Kommagetallen: aftrekken — kies de uitkomst · Kommagetallen: aftrekken — waar of niet waar · Kommagetallen: optellen — kies de uitkomst · Kommagetallen: optellen — waar of niet waar · Tel kommagetallen op · Trek kommagetallen af · Kommagetallen: de ontbrekende term · Kommagetallen: het ontbrekende getal om af te trekken · Tel massa's met kommagetallen op
Delen binnen de tafels: snel en zeker rekenen
Het kind leert vlot delen met getallen tot 100 door de bijbehorende maaltafel terug te zoeken, bijvoorbeeld 56 : 7 = 8 omdat 7 × 8 = 56.
11 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert getalrelaties en tafels uit het hoofd kennen en die vlot en flexibel gebruiken. Bij delen betekent dat: bij een deling zoals 56 : 7 ziet het kind direct de tafel 7 × 8 = 56 en weet het dat het antwoord 8 is. De oefenopgaven in deze toets gaan over delen binnen de tafels tot 100.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind de tafel wel kent, maar de vermenigvuldiging niet omkeert. Het weet bijvoorbeeld dat 7 × 8 = 56, maar bij 56 : 7 gaat het per ongeluk met 6 of 9 verder, omdat het niet ziet welke factor ontbreekt. Ook verwarren kinderen soms de deler met het antwoord, waardoor ze "door hoeveel" en "hoeveel per groep" door elkaar halen.
In de oefentoets komen verschillende soorten opgaven voor, zoals delen binnen de tafels, het zoeken van de deeltafel, het kiezen van de uitkomst, het vinden van een ontbrekende deler en verdelen in gelijke delen. Ook zijn er opgaven met een overbodig getal en opgaven waarin een fout in een berekening moet worden gevonden. Bij elke opgave is de vraag steeds: met welke tafel los ik dit op?
Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;
Soorten opgaven:
Deeltafels: kies de uitkomst · Delen binnen de tafels (tot 100) · Delen: hoeveel groepen komen er · Verdeel eerlijk · Verdelen in gelijke delen · Delen: hoeveel in één rij · Delen met een overbodig getal · Delen: controleer en vind de fout · Door hoeveel werd er gedeeld (deeltafels) · Ontbrekende deler: kies het getal · Delen: welke verdeling geeft meer per persoon?
Breuken met verschillende noemers optellen en aftrekken
Het kind leert breuken met verschillende noemers optellen en aftrekken, zoals bij een concrete situatie, met behulp van een model of door getalrelaties te gebruiken.
11 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Afstand, snelheid en tijd berekenen
Het kind leert bij een rit de afstand, de snelheid of de tijd berekenen met de twee andere gegevens.
11 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert werken met de samengestelde grootheden afstand, snelheid en tijd: uit twee van de drie gegevens het derde berekenen. Dit hoort bij het doel om getallen en samengestelde grootheden en eenheden wendbaar en met inzicht te gebruiken, en bij verhoudingen en schaal. De kerndoelen noemen voor deze groep geen specifiek getallenbereik, dus het gaat om de getallen die in de oefentoets voorkomen.
Vaak gaat het mis bij de eenheden. Een kind rekent bijvoorbeeld met minuten alsof het uren zijn, of deelt door de verkeerde grootheid. Een tweede valkuil is dat het kind een snelheid van een deel van de rit voor de hele rit gebruikt, terwijl de gemiddelde snelheid over de hele rit anders kan zijn.
In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:
- snelheid berekenen uit afstand en tijd: hoe snel ging het
- afstand berekenen uit snelheid en tijd: hoe ver komt het
- reistijd berekenen
- kiezen welke gegevens je nodig hebt, en welke overbodig zijn
- een fout in een uitwerking opsporen
- de tijden van twee ritten vergelijken, en zeggen wie er sneller ging
Aansluiting op het curriculum: kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van getallen en hun eigenschappen, en enkelvoudige en samengestelde grootheden en eenheden;
Soorten opgaven:
Afstand, snelheid en tijd: vind de fout · Afstand, snelheid en tijd: waar of niet waar · Afstand bij constante snelheid: overbodige gegevens · Afstand uit snelheid en tijd: hoe ver komt het · Afstand, snelheid en tijd: kies de afstand · Afstand, snelheid en tijd: kies de tijd · Afstand, snelheid, tijd: bereken de reistijd · Gemiddelde snelheid stap voor stap · Tijden van twee ritten: vergelijk · Afstand, snelheid, tijd: wie ging sneller? · Snelheid uit afstand en tijd: hoe snel ging het
Getallen tot 100 vergelijken: groter, kleiner of gelijk
Met getallen tot 100 vergelijken en ordenen
10 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert twee of meer getallen tot 100 met elkaar te vergelijken. Dat betekent bepalen welk getal groter of kleiner is, of dat ze gelijk zijn, en getallen van groot naar klein of van klein naar groot zetten. De curriculumpunten noemen vergelijken en ordenen als onderdeel van de bewerkingen, en de opgaven in deze oefentoets gebruiken getallen tot 100.
Een veelgemaakte fout is alleen naar het eerste cijfer kijken. Bij 38 en 41 ziet een kind dan de 8 en de 1 en denkt dat 38 groter is, terwijl het tiental van 41 juist groter is. Het helpt om eerst de tientallen te vergelijken en pas daarna de eenheden, of om het getal met blokjes of een honderdveld te laten zien.
In de oefentoets komen onder meer deze soorten opgaven voor:
- Zet het teken: <, > of =, bijvoorbeeld tussen twee getallen tot 100.
- Getallen ordenen: van groot naar klein, of het kleinste en grootste getal uit een rijtje van vijf kiezen.
- Getallen vergelijken: hoeveel cijfers passen in het vakje, of welke groep het minst heeft.
- Een even getal tussen twee getallen zoeken, en aanvullen tot honderd.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Zet het teken: <, > of = · Aanvullen tot honderd: hoeveel ontbreekt er? · Getallen ordenen: orden vijf getallen · Getallen ordenen: van groot naar klein · Getallen tot 100 vergelijken · Getallen tot 100 vergelijken: welke groep heeft het minst · Reken uit en zet het teken · Een even getal tussen twee getallen · Getallen vergelijken: hoeveel cijfers passen in het vakje · Getallen vergelijken: noteer de passende cijfers
Tafels tot 100 vlot en zeker uit je hoofd
Het kind leert de tafels van vermenigvuldiging tot 100 uit het hoofd kennen en die kennis vlot en handig gebruiken bij het rekenen.
10 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Een breukdeel van een getal berekenen
Je kind leert een deel van een hoeveelheid uitrekenen, zoals drie vierde van een groep, met een strookmodel of stap voor stap.
10 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Afstand berekenen met een kaartschaal
Het kind leert met de schaal van een kaart de afstand op de kaart omrekenen naar de werkelijke afstand, in centimeters of kilometers.
10 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In groep 8 leert het kind met de schaal van een kaart of plattegrond werken. Een afstand die op de kaart is gemeten, wordt omgerekend naar de werkelijke lengte. De oefenopgaven vragen daarbij om afstanden op de kaart in centimeters, met een uitkomst in centimeters of in kilometers.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind de schaal wel goed gebruikt, maar bij het omrekenen de eenheden door elkaar haalt. Het geeft dan de werkelijke afstand in centimeters terwijl er naar kilometers wordt gevraagd. Ook kan de schaal omgekeerd worden toegepast, zodat er vermenigvuldigd wordt waar gedeeld moet worden of andersom.
Een opgave bestaat meestal uit een kaart met een schaal en een afstand die bepaald moet worden. Voorbeelden zijn "Kaartschaal: afstand op de kaart in centimeters", "Werkelijke lengte met behulp van de schaal stap voor stap" en "Afstand op de kaart en in het echt". Andere opgaven vragen het kind om de schaal zelf te bepalen, of om een fout te vinden in een gegeven uitwerking.
Aansluiting op het curriculum: kwalitatieve en kwantitatieve verhoudingen, procenten, schaal en samengestelde grootheden;
Aansluiting op het curriculum: construeren en interpreteren van plattegronden, routebeschrijvingen en wegwijzers;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;
Aansluiting op het curriculum: meetkundige transformaties: verschuiven, draaien, spiegelen, vergroten en verkleinen van figuren.
Soorten opgaven:
Getallenschaal en schaal met eenheden: vind de fout · Getallenschaal en schaal met eenheden: waar of niet waar · Kaartschaal: kies de afstand in kilometer · Schaal van een plattegrond: overbodige gegevens · Werkelijke lengte met behulp van de schaal stap voor stap · Afstand op de kaart en in het echt · Kaartschaal: afstand in kilometers · Kaartschaal: afstand op de kaart in centimeters · Kaartschaal: bepaal de schaal · Schaal: van getal naar eenheden
Tellen in sprongen, vooruit en terug
Uw kind leert een rij getallen voortzetten met een vaste stap, zowel vooruit als terug, en leert daarbij een patroon herkennen.
9 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Op dit niveau kan uw kind een rij getallen met een vaste stap voortzetten, zowel vooruit als achteruit. In de oefentoets gaat dat over sprongen van gelijke grootte, bijvoorbeeld in tientallen, en over het bepalen hoe vaak je met een bepaalde stap moet optellen om bij een getal te komen. Het gaat dus om het herkennen van het patroon in een rij, niet om het uit het hoofd leren van de rij zelf.
Een veelgemaakte fout is dat een kind telt met stappen van 1 in plaats van de gegeven stap te gebruiken, of dat het bij het terugtellen de stap verkeerd kiest. Ook een sprong die een tiental overschrijdt, zoals van 47 naar 57 bij stappen van 10, geeft vaak onzekerheid. Dat komt doordat het patroon niet is gezien: het kind kijkt naar de losse getallen in plaats van naar het verschil tussen opeenvolgende getallen.
In de oefentoets komen opgaven voor zoals tel verder met dezelfde stap, tel terug met gelijke stappen, tellen met tientallen: wat komt erna? en tellen met sprongen: verbeter het foute getal. Bij die laatste opgave moet uw kind zelf zien welk getal niet in het patroon past. Daarnaast zijn er opgaven als hoe vaak opgeteld: kies het getal, waarbij uw kind bepaalt hoeveel keer een stap nodig is om een doel te bereiken.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Aansluiting op het curriculum: herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;
Soorten opgaven:
Tellen met tientallen: kies de uitkomst · Tellen met tientallen: waar of niet waar · Tellen met tientallen: wat komt erna? · Tel verder met dezelfde stap · Tellen met sprongen: kies het volgende getal · Tel terug met gelijke stappen · Tellen met sprongen: verbeter het foute getal · Doortellen: hoe vaak moet je tellen? · Hoe vaak opgeteld: kies het getal
Getallen afronden: honderdtallen tot miljoen
Je kind leert een getal afronden op een gekozen plaats, zoals honderdtallen, duizendtallen of tienduizendtallen, en gebruikt dat om snel een schatting te maken.
9 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij afronden kijkt je kind naar het cijfer rechts van de gekozen plaats. Is dat 5 of hoger, dan wordt het getal naar boven afgerond. Is het lager dan 5, dan wordt het naar beneden afgerond. Zo wordt 3 480 op duizendtallen 3 000 als je naar het cijfer 4 kijkt, maar 4 000 als je naar het cijfer 8 kijkt. Het juiste cijfer is dus het cijfer direct rechts van de plaats waarop je afrondt.
Een veelvoorkomende fout is dat kinderen de plaats verkeerd tellen, bijvoorbeeld door op duizendtallen af te ronden terwijl ze naar de honderden kijken, of door bij grote getallen de nullen mee te tellen. Ook wordt soms alleen het laatste cijfer bekeken, of wordt een getal als 4 499 naar boven afgerond omdat het bijna 4 500 is. Dat laatste is juist een nuttig inzicht: afronden hoort bij schattend rekenen, waarbij je snel een redelijke uitkomst zoekt.
In deze oefentoets komen afrondingsopgaven voor in verschillende vormen. Er zijn opgaven waarin je afrondt op honderdtallen, duizendtallen of tienduizendtallen, en opgaven met getallen tot een miljoen. Andere opgaven vragen je het kleinste getal te vinden dat afgerond een bepaalde uitkomst geeft, een uitspraak als waar of niet waar te beoordelen, of de juiste uitkomst te kiezen. Ook zijn er opgaven waarin een fout moet worden opgespoord of een teken moet worden ingevuld.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Grote getallen afronden op honderdtallen · Afronden op duizendtallen · Afronden op duizendtallen: kies de uitkomst · Afronden op duizendtallen: vind de fout · Afronden op duizendtallen: waar of niet waar · Afronden op duizendtallen: zet het teken · Afronden op tienduizendtallen · Getallen tot een miljoen: afronden op duizendtallen · Afronden op duizendtallen: het kleinste getal
Hele honderdtallen optellen en aftrekken
Je leert hele honderdtallen optellen en aftrekken, bijvoorbeeld bij sprongen die je na elkaar maakt, en je leert fouten in een berekening herkennen en verbeteren.
8 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel dat hier hoort, vraagt om bewerkingen als vergelijken, ordenen, optellen en aftrekken. Dit oefenblad richt zich op het optellen en aftrekken van hele honderdtallen, zoals 300 + 200 of 700 − 400. Het kind moet dus begrijpen dat je met honderdtallen werkt, en niet alleen met de losse cijfers.
Een veelgemaakte fout is dat een kind het getal behandelt alsof het een eenvoudig cijfer is. Bij 300 + 200 wordt dan 3 + 2 = 5 opgeschreven in plaats van 500. Ook bij aftrekken en bij sprongen van honderd tot honderd gaat het vaak mis doordat het kind de plaats van de honderdtallen uit het oog verliest.
In de oefentoets komen opgaven voor zoals: kies het ontbrekende honderdtal, hoeveel moet er bij een getal om een andere uitkomst te krijgen, en hoeveel ontbreekt er voor een gelijkheid. Verder zijn er sprongen met hele honderdtallen, waarbij het kind de juiste uitkomst kiest of twee sprongen na elkaar uitvoert. Ook zijn er opgaven waarin een aftrekking van hele honderdtallen moet worden uitgerekend en opgaven waarin een fout in een berekening moet worden verbeterd.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Hele honderdtallen aftrekken · Sprong met hele honderdtallen · Sprong van hele honderdtallen: kies de juiste uitkomst · Hele honderdtallen: verbeter de fout · Honderdtallen optellen: hoeveel erbij? · Ontbrekende honderdtallen: kies het getal · Sprong van hele honderdtallen: twee sprongen na elkaar · Hele honderdtallen: hoeveel ontbreekt er voor gelijkheid
Cijferend optellen en aftrekken tot 1000
Je leert getallen tot 1000 cijferend optellen en aftrekken, kolom voor kolom, met overhouden of lenen waar nodig.
8 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel rekent je kind met getallen van drie cijfers, bijvoorbeeld 386 + 257 of 512 − 178. Het schrijft de getallen onder elkaar, rekent eerst de eenheden uit, dan de tientallen en dan de honderdtallen. Als een kolom meer dan 9 wordt, wordt er één overgehouden naar de volgende kolom. Bij aftrekken wordt er geleend als het bovenste cijfer kleiner is dan het onderste.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind bij aftrekken het kleinere cijfer altijd van het grotere aftrekt, ook als de volgorde omgekeerd is. Zo wordt 512 − 178 bijvoorbeeld 466 in plaats van 334. Een andere fout is dat het kind vergeet om een geleend of overgehouden getal in de volgende kolom mee te nemen. Dit gebeurt vaak omdat de stappen tegelijk moeten worden onthouden.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor: drie getallen van drie cijfers onder elkaar optellen, cijferend optellen stap voor stap uitvoeren, het ontbrekende getal in een optelling vinden, cijferend aftrekken tot 1000, en fouten in een uitwerking opsporen en verbeteren. Bij de meerkeuzeopgaven kiest het kind de juiste uitkomst uit een aantal mogelijkheden. Zo'n opgave is goed te gebruiken om te controleren of het kind de stappen echt begrijpt.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Schriftelijk optellen, drie cijfers: kies de uitkomst · Tel getallen van drie cijfers onder elkaar op · Cijferend aftrekken tot 1000 · Cijferend optellen stap voor stap · Cijferend aftrekken: kies de uitkomst · Cijferend aftrekken: verbeter de fout · Ontbrekende term bij het cijferend optellen · Tel drie getallen op in kolommen
Handig rekenen: slim omwisselen en groeperen bij optellen
Het kind leert dat de getallen in een optelsom van plek mogen wisselen of in andere groepjes mogen worden opgeteld, en gebruikt dat om sommen slimmer uit te rekenen.
8 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Breuken met verschillende noemers vergelijken
Je kind leert breuken met verschillende tellers en noemers beredeneerd met elkaar vergelijken, bijvoorbeeld door ze gelijkwaardig te maken of met de helft als vergelijkingspunt.
8 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel vraagt om breuken beredeneerd te ordenen, te vereenvoudigen en te vergelijken. Voor deze oefentoets betekent dat vooral: twee breuken met verschillende tellers en noemers vergelijken en zeggen welke groter is, en uitleggen waarom. De kerndoelen noemen hier geen vast getallenbereik, dus dit beschrijft geen specifieke grootte van getallen.
Een veelgemaakte fout is denken dat een grotere noemer altijd een grotere breuk betekent. Een kind ziet bijvoorbeeld 1/8 en 1/4 en denkt dat 1/8 groter is, omdat 8 groter is dan 4. Het kind kijkt dan naar de noemers los van elkaar, terwijl de breuk gaat over het deel van een geheel. Hoe groter de noemer, hoe kleiner de stukken.
In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:
- Breuken met verschillende noemers: vergelijk, waarin twee breuken met een verschillende noemer met elkaar vergeleken worden.
- Breuken: vergelijk met een half, waarin het kind bepaalt of een breuk kleiner, gelijk of groter is dan een half.
- Gelijkwaardige breuken: kies de ontbrekende teller, waarin het kind eerst ziet hoe breuken met een andere noemer dezelfde waarde hebben.
- Gelijkwaardige breuken in context: evenveel, anders verdeeld, waarin dezelfde hoeveelheid in een verhaal op twee manieren wordt verdeeld.
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;
Soorten opgaven:
Breuken met dezelfde teller: vergelijk · Breuken: vergelijk met een half · Gelijkwaardige breuken: kies de ontbrekende teller · Gelijkwaardige breuken: ontbrekende teller · Gelijkwaardige breuken: vind de fout · Gelijkwaardige breuken: waar of niet waar · Breuken met verschillende noemers: vergelijk · Gelijkwaardige breuken in context: evenveel, anders verdeeld
Geldrekenen: budget, wisselgeld en de beste aanbieding
Uw kind leert met geld rekenen in winkelsituaties: uitrekenen wat er overblijft, wat het wisselgeld is en welke aanbieding het voordeligst is.
8 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het onderdeel geld hoort bij de kerndoelen over meten en meetkundige grootheden, en bij het gebruiken van getallen in dagelijkse situaties en het nemen van beslissingen. De kerndoelen beschrijven dit over meerdere schooljaren. Wat in groep 8 precies van uw kind gevraagd wordt, blijkt uit de opgaven die deze oefentoets gebruikt. Dat zijn verhaaltjessommen over winkelen, budgetvragen en vergelijkingen van aanbiedingen, met bedragen in euro's en centen.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind bij een aanbieding alleen naar het aantal of het totaalbedrag kijkt, en niet naar de prijs van één stuk. Bij een opgave als "welke aanbieding is voordeliger" moet het kind eerst de prijs per stuk uitrekenen en die dan vergelijken. Ook bij wisselgeld gaat het vaak mis door te onthouden wat er betaald is in plaats van wat er gevraagd werd: de juiste aftrekking is dan niet meer zeker.
In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:
- Verhaaltjessom geld: hoeveel blijft er over na het winkelen.
- Budget: kiezen hoeveel er overblijft, of waar en niet waar beoordelen.
- Het voordeligste aanbod: de prijs van één stuk kiezen, waar of niet waar beoordelen, of de fout in een uitwerking opsporen.
- Aanbiedingen vergelijken: een woordsom waarin het kind bepaalt welke aanbieding voordeliger is.
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd vergelijken van verhoudingen;
Aansluiting op het curriculum: lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante situaties;
Aansluiting op het curriculum: wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen;
Aansluiting op het curriculum: gebruiken van getallen en andere wiskundige concepten in concrete, voor de leerling relevante dagelijkse en beroepsmatige situaties;
Aansluiting op het curriculum: wiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen;
Soorten opgaven:
Budget: vind de fout · Budget: waar of niet waar · Budget: kies hoeveel er overblijft · Het voordeligste aanbod: vind de fout · Het voordeligste aanbod: waar of niet waar · Verhaaltjessom geld: hoeveel blijft er na het winkelen · Aanbiedingen vergelijken: woordsom, welke is voordeliger · Het voordeligste aanbod: kies de prijs van één stuk
Plaatswaarde: honderdtallen, tientallen, eenheden
Je kind leert bij een getal met drie cijfers zien hoeveel honderdtallen, tientallen en eenheden erin zitten, en gebruikt dat bij vergelijken en rekenen.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
De kerndoelen noemen vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Plaatswaarde is wat die bewerkingen begrijpelijk maakt: je moet weten wat het cijfer 4 betekent in 427 (400) en niet alleen dat het een 4 is. In deze oefentoets gaat het om getallen met drie cijfers, dus met H (honderdtallen), T (tientallen) en E (eenheden).
Een veelgemaakte fout is dat een kind het cijfer naar zijn gewone waarde leest, los van zijn plek. Bijvoorbeeld: 305 lezen als 35, omdat de nul als "niets" wordt gezien en wordt overgeslagen. Of bij 472 de 4 als vier eenheden zien in plaats van vier honderdtallen. Dit gebeurt vaak als een kind getallen vooral als rijtje cijfers leert lezen en niet als samenstelling van honderdtallen, tientallen en eenheden.
In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:
- Plaatswaarde: maak het getal van H, T en E, bijvoorbeeld 3 honderdtallen, 0 tientallen en 7 eenheden maken.
- Splits het getal in honderdtallen en de rest, bijvoorbeeld 546 splitsen in 500 en 46.
- Lees het getal af uit de blokken, waarbij het getal wordt weergegeven met honderdblokjes, tienstaven en losse blokjes.
- Plaatswaarde: hoeveel hele tientallen heeft het getal? en Plaatswaarde: hoeveel eenheden in totaal?
- Positiewaarde: waar of niet waar, om te controleren of een uitspraak over de plaatswaarde klopt.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Lees het getal af uit de blokken · Plaatswaarde: hoeveel eenheden in totaal? · Splits het getal in honderdtallen en de rest · Plaatswaarde: hoeveel hele tientallen heeft het getal? · Plaatswaarde: maak het getal van H, T en E · Positiewaarde: hoeveel hele tientallen · Positiewaarde: waar of niet waar
Getallen tot 20 keer tien vermenigvuldigen
Het kind leert een getal onder de 20 met tien vermenigvuldigen, bijvoorbeeld 7 × 10 = 70, en begrijpt waarom het getal daarbij een plaats naar links schuift.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze oefentoets draait het om vermenigvuldigen met tien van getallen onder de 20, zoals 4 × 10 of 17 × 10. Het kind moet begrijpen wat er met een getal gebeurt als het tien keer zo groot wordt: elke cijfer schuift een plaats naar links en er komt een nul achteraan. Dit is een onderdeel van de bewerkingen vermenigvuldigen in de kerndoelen.
Een veelgemaakte fout is optellen in plaats van vermenigvuldigen, dus 7 × 10 = 17 in plaats van 70. Ook komt het voor dat een kind een nul vooraan zet, of alleen een nul achteraan plakt zonder te kijken naar de plaatswaarde van de tientallen. Dat gebeurt vaak omdat de regel "er komt een nul bij" wordt onthouden zonder de reden erachter.
In de oefentoets komen onder andere deze soorten opgaven voor:
- Vermenigvuldigen met 10: reken direct uit, zoals 9 × 10.
- Tien keer tien, dus twee plaatsen verder: het getal schuift twee plaatsen op, zodat 10 × 10 = 100.
- Vermenigvuldigen met 10: kies de juiste uitkomst en waar of niet waar: controleer of een uitkomst klopt.
- Vermenigvuldigen met 10: een overbodig gegeven en een keten van veranderingen: het kind moet het juiste getal kiezen en het resultaat van meerdere stappen bijhouden.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Vermenigvuldigen met 10 · Vermenigvuldigen met 10: kies de juiste uitkomst · Vermenigvuldigen met 10: waar of niet waar · Tientallen: hoeveel hele tientallen passen erin? · Vermenigvuldigen met 10: een keten van veranderingen · Vermenigvuldigen met 10: een overbodig gegeven · Tien keer tien, dus twee plaatsen verder
Kommagetallen delen: oefenen voor de doorstroomtoets
Je kind leert kommagetallen delen, en ontdekt door te schatten en te controleren of een uitkomst klopt.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In dit onderdeel gaat het om delen met kommagetallen. Het curriculum noemt delen als een van de bewerkingen die bij het rekenen horen, samen met vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken en vermenigvuldigen. Het getalbereik staat in die omschrijving niet concreet vermeld, daarom noemen we hier geen specifieke getallen.
Een veelgemaakte fout is de komma verkeerd verplaatsen. Een kind verschuift de komma bijvoorbeeld maar in één van de twee getallen, of verplaatst hem de verkeerde kant op. Daardoor wordt het antwoord tien keer te groot of te klein. Ook wordt vaak verwacht dat delen altijd kleiner maakt, terwijl delen door een getal kleiner dan 1 juist een grotere uitkomst geeft.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Deel kommagetallen: reken de deling uit.
- Verschuif de komma in beide getallen: maak de deler een geheel getal en pas het deeltal evenveel aan.
- Is het quotiënt groter?: beslis zonder volledig te rekenen of de uitkomst groter of kleiner is dan het deeltal.
- Door een natuurlijk getal: deel een kommagetal door een geheel getal.
- Kies de uitkomst: kies het juiste antwoord uit meerdere mogelijkheden.
- Waar of niet waar: beoordeel een bewering over een deling.
- Vind de fout: zoek uit waar een uitwerking misgaat.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Kommagetallen delen: door een natuurlijk getal · Kommagetallen delen: kies de uitkomst · Kommagetallen delen: verschuif de komma in beide getallen · Kommagetallen delen: vind de fout · Kommagetallen delen: waar of niet waar · Deel kommagetallen · Kommagetallen delen: is het quotiënt groter?
Rangtelwoorden: de plaats in een rij
Je kind leert de plaats van iemand of iets in een rij aanwijzen en uitrekenen, bijvoorbeeld wie de vijfde is vanaf het begin, of hoeveel plaatsen er tussen twee personen staan.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In de oefentoets gaat het om de plaats in een rij: de eerste, tweede, derde enzovoort, en dat zowel vanaf het begin als vanaf het eind. Het kind leert ook met die plaatsen rekenen. De opgaven vragen bijvoorbeeld hoeveel plaatsen er tussen twee personen in de rij staan, of hoeveel personen er in totaal zijn als je beide kanten meetelt. Het voorbeeld hieronder zegt niets over een getallengebied; dat hangt af van de context van de opgave.
Een veelgemaakte fout is het meetellen van de begin- of eindpersoon. Wie de vijfde vanaf het begin is, staat op plaats 5 en niet op plaats 4 omdat je bij nul begint. Bij "hoeveel staan er tussen twee plaatsen" telt het kind de grensplaatsen vaak mee, terwijl die niet tot de tussenliggende plaatsen horen. Door hardop te tellen of de rij met een potlood aan te wijzen, wordt die fout meestal zichtbaar.
In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:
- Welke plaats vanaf het begin: kies het juiste antwoord, of beoordeel of een uitspraak waar of niet waar is.
- Rangtelwoorden: de hoeveelste vanaf het begin, en hoeveel, met plaats van beide kanten.
- Rangtelwoorden: hoeveel staan er tussen twee plaatsen.
- Plaats in de rij van twee kanten: kies de uitkomst, of waar of niet waar.
Oefen thuis door een rij voorwerpen, bijvoorbeeld knopen of speelgoed, neer te leggen en je kind te laten aanwijzen wat de derde vanaf het eind is.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Rangtelwoorden: de hoeveelste vanaf het begin? · Welke plaats vanaf het begin: kies het juiste antwoord · Welke plaats vanaf het begin: waar of niet waar · Plaats in de rij van twee kanten: kies de uitkomst · Plaats in de rij van twee kanten: waar of niet waar · Rangtelwoorden: hoeveel staan er tussen twee plaatsen? · Rangtelwoorden: hoeveel, met plaats van beide kanten?
Sommen controleren met de omgekeerde bewerking
Je kind leert dat optellen en aftrekken, en vermenigvuldigen en delen, elkaars omgekeerde zijn, en gebruikt dat om een antwoord te controleren.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Volgorde van bewerkingen: eerst keer, dan plus
Het kind leert dat in een som met twee bewerkingen vermenigvuldigen of delen eerst gaat, voordat optellen of aftrekken wordt uitgevoerd.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij deze vaardigheid rekent het kind sommen waarin twee bewerkingen voorkomen, zoals optellen met vermenigvuldigen of aftrekken met delen. Het kind weet dat de volgorde bepaalt wat de uitkomst is, en past die volgorde standaard toe. Het getallenbereik dat hierbij hoort, wordt in deze beschrijving niet genoemd, omdat de bron dat niet specificeert.
Een veelgemaakte fout is de som van links naar rechts uitrekenen. Bij 3 + 4 × 2 levert dat 14 op, terwijl de juiste uitkomst 11 is, omdat eerst 4 × 2 wordt gerekend. Kinderen rekenen vaak zoals ze een zin lezen, en vergeten dan dat vermenigvuldigen en delen voorrang hebben.
In de oefentoets komt dit terug in verschillende vormen. Denk aan Volgorde van bewerkingen (twee stappen), Volgorde van bewerkingen: twee producten en een som en Volgorde van bewerkingen: totaal min gelijke delen. Andere varianten vragen het kind om de juiste uitkomst te kiezen, of om te beoordelen of een gegeven uitwerking waar of niet waar is. Bij elke opgave is de uitwerking te vinden, zodat u samen kunt nakijken waar de volgorde is gebruikt.
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Volgorde van bewerkingen (twee stappen) · Volgorde van bewerkingen: kies de juiste uitkomst · Volgorde van bewerkingen: waar of niet waar · Volgorde van bewerkingen: eerst de som, dan vermenigvuldigen · Volgorde van bewerkingen: groepen, dan een verlies · Volgorde van bewerkingen: totaal min gelijke delen · Volgorde van bewerkingen: twee producten en een som
Haakjes eerst: de volgorde van bewerkingen
Je kind leert uitdrukkingen met haakjes in de juiste volgorde uitrekenen en controleren of een uitkomst klopt.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Je kind leert bij deze oefening rekenen met haakjes. Het gaat om uitdrukkingen waarin eerst het deel tussen haakjes berekend moet worden, en daarna de rest. Het gaat om de bewerkingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. De getallen die in de opgaven voorkomen, staan in deze oefentoets niet als vast getallenbereik vermeld, dus we noemen die hier niet.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind gewoon van links naar rechts rekent en de haakjes negeert. Bij (3 + 4) × 2 levert dat soms een ander antwoord op dan wanneer eerst het deel tussen haakjes wordt uitgerekend. Het kind past de regel dan wel toe, maar op de verkeerde plek: het rekent een bewerking uit voordat het weet wat er binnen de haakjes hoort.
In de oefentoets komen de opgaven vooral voor in de vorm die de sjablonen laten zien:
- Bereken de uitdrukking met haakjes: het kind rekent een complete uitdrukking uit.
- Rekenvolgorde met haakjes stap voor stap: het kind schrijft de tussenstappen op, zodat de volgorde zichtbaar wordt.
- Volgorde van bewerkingen met haakjes: kies de uitkomst en waar of niet waar: het kind controleert of een gegeven antwoord klopt.
- Twee uitdrukkingen met haakjes: vergelijk: het kind bepaalt welke van twee uitdrukkingen de grootste uitkomst heeft.
- Volgorde van bewerkingen met haakjes: vind de fout: het kind zoekt de stap waar het mis ging.
- Zelfde getallen, andere volgorde: zet op volgorde: het kind ziet dat dezelfde getallen met andere haakjes een andere uitkomst kunnen geven.
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Aansluiting op het curriculum: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken;
Soorten opgaven:
Bereken de uitdrukking met haakjes · Rekenvolgorde met haakjes stap voor stap · Twee uitdrukkingen met haakjes: vergelijk · Volgorde van bewerkingen met haakjes: kies de uitkomst · Volgorde van bewerkingen met haakjes: vind de fout · Volgorde van bewerkingen met haakjes: waar of niet waar · Zelfde getallen, andere volgorde: zet op volgorde
Delers vinden en tellen
Je kind leert bij een getal alle getallen opzoeken waardoor het zonder rest te delen is, en vervolgens tellen hoeveel delers dat zijn. Ook leert je kind redeneren over het kleinste getal met een bepaald aantal delers.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel gaat het om delers van een geheel getal: de getallen waardoor het zonder rest deelbaar is. De kerndoelen noemen rekenen met eigenschappen van getallen en met standaardprocedures. Het bereik van de getallen staat in die tekst niet vermeld. Deze oefentoets laat daarom zien welke soort opgaven je kind kan verwachten, en niet een vastgelegd getalbereik voor groep 6.
Een veelgemaakte fout is dat kinderen bij het opschrijven van delers het getal zelf of het getal 1 vergeten, of dat ze alleen paren zoeken en de helft van de delers missen. Het aantal delers klopt dan niet. Daardoor gaan ze ook fout bij de vraag naar het kleinste getal met een bepaald aantal delers.
In de oefentoets komen onder andere deze opgaven voor: alle delers van een getal opschrijven, tellen hoeveel delers een getal heeft, kiezen hoeveel delers een getal heeft, het kleinste getal met een gegeven aantal delers vinden, een bewering over zo'n kleinste getal als waar of niet waar beoordelen, een fout in een uitwerking opsporen, en een situatie uit de context waarin je telt op hoeveel manieren dingen in gelijke rijen gezet kunnen worden.
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Delers van een getal: kies hoeveel · Schrijf alle delers van een getal op · Delers: hoeveel zijn er? · Delers in context: op hoeveel manieren in gelijke rijen · Delers: kleinste getal met k delers · Kleinste getal met k delers: vind de fout · Kleinste getal met k delers: waar of niet waar
Halven en kwarten herkennen in een groep
Het kind leert een halve en een kwart van een geheel of van een groep herkennen en benoemen, en weet hoeveel delen er in totaal zijn.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind kan bij deze oefentoets een geheel of een groep verdelen in gelijke delen en daarbij aangeven welk deel is gekleurd of gekozen. In de curriculumpunten gaat het om stambreuken zoals 1/3, echte breuken zoals 2/5, gemengde getallen zoals 1 1/2 en onechte breuken zoals 12/4. Voor de toets in groep 8 oefen je vooral met helften en kwarten, en met breuken van een groep: hoeveel van de figuren of voorwerpen hoort bij een bepaalde breuk.
Een veelgemaakte fout is dat een kind de delen niet even groot ziet, of dat het alleen telt hoeveel delen gekleurd zijn zonder te kijken naar het totaal. Bij een kwart moet het kind bijvoorbeeld zien dat er vier gelijke delen zijn. Als de delen ongelijk zijn, klopt de breuk niet, ook al lijkt het plaatje er verzorgd uit. Ook bij een groep voorwerpen gaat het vaak mis: het kind neemt het aantal gekleurde voorwerpen als breuk, in plaats van het deel van het totaal.
In de oefentoets komen taken voor zoals: hoeveel is één deel van een groep, kies hoeveel een breuk van een verzameling is, en hoeveel delen in totaal horen erbij. Ook zijn er taken waarin een verkeerd antwoord verbeterd moet worden, en waarin je moet aangeven of een zin over ongekleurde delen waar of niet waar is. Zo oefent het kind het herkennen van halve en kwarte delen in verschillende situaties.
Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);
Soorten opgaven:
Deel van een geheel (helften en kwarten) · Breuk van een verzameling: hoeveel in totaal? · Breuk van een verzameling: kies hoeveel het is · Breukdeel van een groep: hoeveel is één deel · Deel van een verzameling: verbeter de fout · Hoeveel delen blijven ongekleurd: waar of niet waar · Bedenk verzamelingen voor een gelijke verdeling
Ontbrekende waarde in een verhouding berekenen
Je kind leert bij een verhouding de ontbrekende waarde berekenen, bijvoorbeeld als bekend is hoeveel twee dingen samen in dezelfde verhouding staan.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
HOEVEEL KOST ÉÉN? EENHEIDSPRIJS UITLEGD
Het kind leert de waarde voor één bepalen, zoals de prijs van één stuk, en gebruikt die als hulpmiddel bij verhoudingsproblemen.
7 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel leert het kind met verhoudingen te werken en te rekenen. Een centraal onderdeel daarvan is de waarde voor één: als je weet wat één stuk of één eenheid kost, kun je daarmee verder rekenen. De kerndoelen die hier horen, gaan over wendbaar en met inzicht rekenen met verhoudingen, en over het oplossen van verhoudingsproblemen. In deze oefentoets gaat het om opgaven die daarop aansluiten. Het getalbereik dat bij deze doelen hoort, staat in de context niet uitgeschreven, dus geven we dat hier niet aan.
De opgaven zijn zo opgebouwd dat het kind moet nadenken over wat er gegeven is en wat er gevraagd wordt. In sommige opgaven staan gegevens die je niet nodig hebt, en in andere moet je een fout in een uitwerking ontdekken. Daarom is het verstandig om bij een opgave eerst te kijken welke informatie echt nodig is, voordat je gaat rekenen.
In de oefentoets komen onder meer de volgende soorten opgaven voor:
- Eenheidsprijs: een woordsom waarin je uitrekent hoeveel één kost.
- Prijs per stuk: vergelijken welk aanbod goedkoper is.
- Waarde per eenheid: kiezen welke uitkomst klopt, of beoordelen of een bewering waar of niet waar is, of een fout opsporen.
- Prijs per stuk stap voor stap: het rekenproces in kleine stappen uitwerken.
Aansluiting op het curriculum: oplossen van verhoudingsproblemen.
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;
Soorten opgaven:
Waarde per eenheid: vind de fout · Waarde per eenheid: waar of niet waar · Eenheidsprijs: woordsom, hoeveel voor één · Prijs per stuk stap voor stap · Prijs per stuk: overbodige gegevens · Waarde per eenheid: kies de uitkomst · Prijs per stuk: waar is het goedkoper?
Aantallen tellen en het getal opschrijven
Het kind leert het aantal voorwerpen tellen en dat aantal als getal opschrijven of herkennen.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel telt het kind voorwerpen, zoals fiches op een rekenrekje, en laat zien hoeveel er zijn. De kerndoelen noemen hiervoor vergelijken, ordenen en de basisbewerkingen, maar ze geven in deze tekst geen getallengebied. Daarom beschrijft deze pagina alleen wat de oefenopgaven laten zien: tellen en het aantal als getal weergeven.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind bij één meer het getal waarmee het begon overneemt, of het aantal fiches niet goed telt omdat het ze niet op een vaste volgorde aanraakt of bijhoudt. Let er bij oefenen op of het kind het aantal werkelijk telt of alleen gokt.
In de oefentoets komen zes soorten opgaven voor. Bij Tel de fiches in de rekenrekjes telt het kind het aantal en schrijft het op. Bij Tel de fiches: kies het getal en Tel de fiches: waar of niet waar wordt het aantal gekozen of gecontroleerd. Bij Eén meer, Eén meer: kies de uitkomst en Eén meer: waar of niet waar gaat het om het getal dat één groter is dan het gegeven aantal.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Eén meer · Eén meer: kies de uitkomst · Eén meer: waar of niet waar · Tel de fiches in de rekenrekjes · Tel de fiches: kies het getal · Tel de fiches: waar of niet waar
Getallen lezen en schrijven tot 1000
Het kind leert getallen in cijfers en in woorden naast elkaar zetten, zodat het bij een getal zowel de schrijfwijze als de naam kan herkennen en opschrijven.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind kan een getal in cijfers opschrijven als het in woorden is gegeven, en andersom een getal in woorden lezen als het in cijfers staat. De titel van deze vaardigheid noemt het getalbereik tot 1000. De curriculumpunt hierboven gaat over bewerkingen zoals vergelijken, ordenen en rekenen, en noemt zelf geen bereik. Wat dit kind in groep 6 precies moet kunnen, lees je dus uit de opgavesoorten hieronder.
Een veelvoorkomende fout zit in getallen met een nul in het midden. Zo wordt driehonderdvijf vaak geschreven als 35 of 3005, omdat het kind de nul vergeet of op de verkeerde plek zet. Ook bij getallen in woorden gaat het soms mis: het kind leest de cijfers los op en vergeet dat het woord "honderd" een eigen plaats heeft.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Schrijf het getal in cijfers: het kind zet een getal in woorden om naar cijfers.
- Lees het getal in woorden: andersom, een cijfergetal wordt in woorden benoemd.
- Nul in het midden: een geschreven getal met een fout bij de nul moet worden verbeterd.
- Getallen in woorden: een fout in de woordvorm opsporen, het juiste cijferbeeld kiezen, of beoordelen of een bewering waar of niet waar is.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Schrijf het getal in cijfers · Getallen in woorden: kies het cijferbeeld · Getallen in woorden: waar of niet waar · Lees het getal in woorden · Getallen in woorden: verbeter de fout · Nul in het midden: verbeter hoe het getal is geschreven
Grote getallen lezen, schrijven en vergelijken
Je kind leert grote getallen lezen, opschrijven en met elkaar vergelijken, en let daarbij op de waarde van elk cijfer op zijn plaats.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In groep 8 oefent het kind met grote getallen: het leest ze, schrijft ze op en vergelijkt ze met elkaar. De kerndoelen noemen daarbij vergelijken en ordenen. Ze geven geen concreet getalbereik voor deze stap, dus hier beschrijven we alleen wat de oefentoets laat zien.
Een veelgemaakte fout is dat een kind de nullen in het midden van een getal overslaat. Bij 4 050 schrijft het dan al snel 405 of 45. Ook gebeurt het vaak dat een kind alleen op het aantal cijfers let en niet op de plaats daarvan. Daardoor kan het 9 999 en 10 000 verkeerd vergelijken, of de waarde van een cijfer verkeerd bepalen.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Grote getallen: vergelijk, waarbij het kind bepaalt welk getal groter of kleiner is.
- Plaatswaarde: hoeveel keer zo groot en Plaatswaarde: kies hoeveel keer zo groot, waarbij het kind nagaat hoeveel keer zo groot een cijfer door zijn plaats wordt.
- Uitgeschreven vorm: het ontbrekende deel, waarbij het getal als som van zijn plaatswaarden wordt geschreven.
- Getal uit plaatswaarden (nullen in het midden), waarbij het kind een getal samenstelt uit zijn onderdelen en de nullen op hun plek zet.
- Waarde van een cijfer: kies het antwoord, waarbij het kind de waarde van een cijfer in een getal herkent.
Met de printbare oefentoets kun je deze opgaven thuis op papier laten maken. Kijk daarna samen naar de uitwerking, vooral bij de opgaven met nullen in het midden.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Grote getallen: vergelijk · Plaatswaarde: hoeveel keer zo groot · Plaatswaarde: kies hoeveel keer zo groot · Uitgeschreven vorm: het ontbrekende deel · Waarde van een cijfer: kies het antwoord · Getal uit plaatswaarden (nullen in het midden)
Getallen tot 1000 vergelijken en ordenen
Je kind leert getallen tot 1000 met elkaar vergelijken en op volgorde zetten, van klein naar groot.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze oefentoets gaat het om getallen tot 1000. Je kind moet kunnen bepalen welk getal groter of kleiner is en meerdere getallen op volgorde zetten. Dat gebeurt met het teken <, > of =, en met opdrachten waarin de getallen van klein naar groot gezet moeten worden.
Een veelgemaakte fout is kijken naar het eerste cijfer of naar het aantal cijfers, zonder naar de plaatswaarde te kijken. Bijvoorbeeld: bij 409 en 98 denkt een kind soms dat 409 kleiner is, omdat 4 kleiner is dan 9. Het 409 heeft echter 4 honderdtallen, terwijl 98 minder dan honderd is. Door de honderdtallen, tientallen en eenheden naast elkaar te zetten, zie je dat 409 groter is.
De oefentoets bevat opgaven zoals "Getallen tot 1000 vergelijken: welk is het grootst?", "Getallen tot 1000 vergelijken: hoeveel groter?" en "Getallen tot 1000 ordenen: van klein naar groot". Ook komen opgaven voor waarin het teken ingevuld moet worden. Oefenen met een kind kan door samen de getallen naast elkaar te schrijven en de honderdtallen eerst te vergelijken, daarna de tientallen en tot slot de eenheden.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Zet het teken: getallen tot 1000 · Getallen tot 1000 ordenen: van klein naar groot · Getallen tot 1000 vergelijken: hoeveel groter? · Getallen tot 1000 vergelijken: welk is het grootst? · Hoeveel meer tot 1000: kies het juiste antwoord · Hoeveel meer tot 1000: waar of niet waar
Grote getallen optellen tot 1000
Je kind leert getallen tot 1000 optellen, ook met drie getallen tegelijk, en controleren of een uitkomst klopt.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze oefentoets gaat het om rekenen met getallen tot 1000. De kerndoelen noemen het bewerkingen vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, zonder een getalsgrens per leerjaar. De sjablonen die voor deze oefentoets beschikbaar zijn, gaan over optellen tot 1000, dus daar ligt de nadruk voor groep 8.
Een veelgemaakte fout bij driecijferige getallen is dat een kind de positiewaarden door elkaar haalt. Bij 362 + 35 telt het bijvoorbeeld 2 + 5 en 6 + 3 niet op de juiste plaats, of telt het de honderdtallen en tientallen los van elkaar verkeerd op. Het antwoord ziet er dan verzorgd uit, maar klopt niet.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Driecijferige getallen optellen (zonder onthouden): rekenen zonder dat er iets bewaard hoeft te worden naar de volgende positie.
- Optellen tot 1000: drie termen: drie getallen bij elkaar optellen.
- Optellen tot 1000: waar of niet waar: beslissen of een gegeven som klopt.
- Optellen tot 1000: verbeter de foute uitkomst: de fout in een uitkomst opsporen en herstellen.
- Optellen tot 1000: kies de juiste uitkomst: het goede antwoord uit meerdere keuzes kiezen.
- Bedenk twee getallen met de gegeven som: zelf getallen vinden die bij een opgegeven som passen.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Driecijferige getallen optellen (zonder onthouden) · Bedenk twee getallen met de gegeven som · Optellen tot 1000: drie termen · Optellen tot 1000: kies de juiste uitkomst · Optellen tot 1000: waar of niet waar · Optellen tot 1000: verbeter de foute uitkomst
Kommagetallen vermenigvuldigen oefenen
Het kind leert kommagetallen met elkaar vermenigvuldigen en kan aan een uitkomst zien of die klopt en hoe groot die is.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Binnen het kerndoel over bewerkingen hoort vermenigvuldigen bij de bewerkingen die een leerling moet beheersen. De kerndoelen noemen geen getallenbereik voor dit onderdeel. In deze oefentoets voor groep 8 gaat het daarom om vermenigvuldigen met kommagetallen en om het toepassen daarvan in situaties, zoals een lengte keer een aantal stukken.
Een veelvoorkomende valkuil is de gedachte dat vermenigvuldigen het getal altijd groter maakt. Bij een kommagetal dat kleiner is dan 1 klopt dat niet, want dan wordt de uitkomst juist kleiner. Ook de plaats van de komma gaat vaak mis: het kind telt de cijfers na de komma niet goed mee, waardoor de uitkomst er ineens veel te groot of te klein uitziet.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Vermenigvuldig een lengte met een aantal stukken: een lengte in meters of centimeters keer het aantal stukken.
- Vermenigvuldig kommagetallen: directe sommen met twee kommagetallen.
- Is het product groter?: het kind vergelijkt de uitkomst met het getal waarmee vermenigvuldigd wordt.
- Kies de uitkomst: het kind kiest de juiste uitkomst uit een aantal antwoorden.
- Waar of niet waar: het kind beoordeelt een bewering over een vermenigvuldiging.
- Vind de fout: het kind ontdekt waar een uitwerking misgaat.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Kommagetallen vermenigvuldigen: kies de uitkomst · Kommagetallen vermenigvuldigen: vind de fout · Kommagetallen vermenigvuldigen: waar of niet waar · Kommagetallen vermenigvuldigen: is het product groter? · Vermenigvuldig een lengte met een aantal stukken · Vermenigvuldig kommagetallen
Slim rekenen: handig optellen en vermenigvuldigen
Uw kind leert sommen slim uitrekenen door gebruik te maken van eigenschappen van optellen en vermenigvuldigen, bijvoorbeeld door eerst naar een honderdtal te kijken.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Uw kind leert rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en combineert dat met standaardprocedures. In deze oefentoets gaat het vooral om handig optellen en vermenigvuldigen, en om het slim rekenen met een getal dicht bij 100 of met gehele honderdtallen. De kerndoelen noemen voor dit onderdeel geen vaste getallenreeks voor groep 6; de oefeningen laten zien welke getallen en bewerkingen hierbij aan bod komen.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind het getal aanpast, bijvoorbeeld 99 × 7 als 100 × 7 ziet, en vergeet het verschil terug te rekenen. Het antwoord wordt dan 700 in plaats van 693. Het kind heeft de slimme aanpak wel gezien, maar de correctie ontbreekt.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Handig vermenigvuldigen: getallen zo splitsen of herschikken dat het rekenwerk eenvoudiger wordt.
- Handig optellen: optellingen in een handige volgorde uitvoeren.
- Slim rekenen: keer een getal dicht bij 100: het getal naar 100 aanpassen en daarna corrigeren.
- Slim optellen: gehele honderdtallen: het juiste antwoord kiezen uit een aantal mogelijkheden.
- Slim vermenigvuldigen: waar of niet waar: beoordelen of een slimme rekenregel klopt.
- Slim vermenigvuldigen: vind de fout: een uitwerking nalopen en de fout opsporen.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Handig optellen · Handig vermenigvuldigen · Slim optellen: gehele honderdtallen: kies het antwoord · Slim rekenen: keer een getal dicht bij 100 · Slim vermenigvuldigen: vind de fout · Slim vermenigvuldigen: waar of niet waar
Cijferend vermenigvuldigen: tweecijferig keer eencijferig
Uw kind leert een getal van meerdere cijfers met één cijfer vermenigvuldigen door de getallen onder elkaar te zetten en stap voor stap uit te rekenen.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, naast hoofdrekenen, schattend rekenen en rekenen met de rekenmachine. In deze oefentoets gaat het om het schriftelijke deel: een tweecijferig getal keer een eencijferig getal, zoals 37 × 4, onder elkaar uitrekenen.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de cijfers niet goed onder elkaar zet, of het cijfer dat je onthoudt (de tiental van de vorige uitkomst) vergeet of verkeerd optelt. Bij 37 × 4 is 7 × 4 = 28: dan schrijf je 8 en onthoud je 2. Vervolgens is 3 × 4 = 12, plus de onthouden 2 is 14. Wie de onthouden 2 overslaat, komt op 128 in plaats van 148.
In de oefentoets zie je deze soorten opgaven:
- Vermenigvuldig onder elkaar met één cijfer: de som staat al onder elkaar en moet worden uitgerekend.
- Cijferend vermenigvuldigen in een verhaalsom: het kind moet eerst zien welke som bij het verhaal hoort.
- Cijferend vermenigvuldigen: kies de uitkomst en kies de ontbrekende factor: het kind controleert of schat welk antwoord of welk getal past.
- Cijferend vermenigvuldigen: de ontbrekende factor en zet op volgorde: het kind werkt met de samenhang tussen de stappen.
Tip voor thuis: laat uw kind de uitkomst na het cijferen kort schatten, bijvoorbeeld 37 × 4 is ongeveer 40 × 4 = 160. Past de uitkomst daarbij, dan is er kans dat de berekening klopt.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Cijferend vermenigvuldigen: kies de ontbrekende factor · Cijferend vermenigvuldigen: kies de uitkomst · Tweecijferig keer eencijferig: zet op volgorde · Vermenigvuldig onder elkaar met één cijfer · Cijferend vermenigvuldigen in een verhaalsom · Cijferend vermenigvuldigen: de ontbrekende factor
Staartdeling door één cijfer, met rest
Je kind leert een deling met een getal van één cijfer schriftelijk uitrekenen met de staartdeling, en de rest bij het antwoord opschrijven.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Met de staartdeling rekent je kind een deelsom schriftelijk uit: het deelt stap voor stap het getal door één cijfer, schrijft het aantal keer in het quotiënt en houdt wat overblijft als rest over. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, maar geven in deze tekst geen specifiek getallenbereik voor groep 6. Wat deze oefentoets laat zien, is de aanpak bij delers van één cijfer.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind een nul in het quotiënt overslaat. Als het getal dat overblijft kleiner is dan de deler, moet er een nul bovenaan komen. Het kind schrijft dan de volgende cijfers gewoon door, en het antwoord klopt niet meer. Een andere fout is dat de rest wordt vergeten of verkeerd wordt opgeschreven.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Staartdeling door één cijfer: de gewone berekening, bijvoorbeeld met een rest.
- Staartdeling: een nul in het quotiënt: het kind kiest of rekent uit waar die nul hoort.
- Staartdeling: het ontbrekende deeltal: het kind vindt het getal dat gedeeld is.
- Staartdeling: kies het deeltal: het kind kiest het juiste deeltal bij een gegeven quotiënt.
- Staartdeling in een verhaalsom: de deelsom staat in een context, en het kind moet bepalen wat de rest betekent.
- Quotiënten zonder rest: zet op volgorde: een oefening waarbij het kind uitkomsten van delingen zonder rest op grootte ordent.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Quotiënten zonder rest: zet op volgorde · Staartdeling: het ontbrekende deeltal · Staartdeling: kies het deeltal · Staartdeling door één cijfer · Staartdeling in een verhaalsom · Staartdeling: een nul in het quotiënt — kies
Staartdeling door een getal van twee cijfers
Je kind leert een deeltal stap voor stap delen door een getal van twee cijfers, met behulp van schriftelijk rekenen. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als een van de rekenvormen, naast hoofdrekenen, schattend rekenen en rekenen met de rekenmachine. Een getal van twee cijfers als deler is het onderwerp van deze oefentoets.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
De kerndoelen geven voor dit onderdeel geen concreet getallenbereik aan. Deze oefentoets richt zich daarom op wat de taken laten zien: delen door een getal van twee cijfers, waarbij het kind eerst schat hoeveel keer de deler in het deeltal past en daarna het resultaat controleert.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de schatting van het aantal keren te groot of te klein kiest. Het kind trekt dan een product af dat niet past, of blijft met een rest zitten die groter is dan de deler. Ook wordt soms vergeten de volgende cijfer naar beneden te halen, of wordt er verkeerd afgetrokken. Die fouten zijn meestal het gevolg van een zwakke schatting, niet van een gebrek aan begrip van de deling zelf.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Staartdeling door een getal van twee cijfers: het kind rekent de deling volledig uit.
- Delen door een getal van twee cijfers: kies het deeltal: het kind kiest welk deeltal bij een gegeven deling hoort.
- Delen door twee cijfers: het ontbrekende deeltal: het kind vult het ontbrekende getal in.
- Staartdeling: hoe vaak past het?: het kind bepaalt hoe vaak de deler in een deel van het deeltal past.
- Een quotiënt schatten: kies de uitkomst: het kind schat het resultaat voordat het rekent.
- Twee quotiënten: vergelijk: het kind vergelijkt twee delingen zonder ze volledig uit te rekenen.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Delen door een getal van twee cijfers: kies het deeltal · Delen door twee cijfers: het ontbrekende deeltal · Twee quotiënten: vergelijk · Een quotiënt schatten: kies de uitkomst · Staartdeling door een getal van twee cijfers · Staartdeling: hoe vaak past het?
Keer en deel door 10, 100 en 1000 met kommagetallen
Je leert kommagetallen vermenigvuldigen en delen door 10, 100 of 1000 door de komma te verschuiven, en je leert zien met welk getal er is vermenigvuldigd.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel over rekenwijzen gaat over rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures. Voor deze oefentoets betekent dat concreet: je kunt met kommagetallen werken door te zien wat er gebeurt als je met 10, 100 of 1000 vermenigvuldigt of erdoor deelt. Het getalbereik wordt in het kerndoel zelf niet genoemd, dus wij beschrijven alleen wat de opgaven in deze oefentoets laten zien.
Een veelgemaakte fout is het getal aan het eind aanvullen met nullen, zoals 3,5 × 10 = 3,50. Dat is een geldige regel voor het toevoegen van een nul achter de komma, maar het verandert de waarde niet. Bij vermenigvuldigen met 10 schuift de komma één plaats naar rechts: 3,5 wordt 35. Bij delen door 10 schuift de komma één plaats naar links. Kinderen die alleen op nullen letten, maken hier vaak fouten.
In de oefentoets zie je opgaven zoals Vermenigvuldig met 10, 100, 1000 en Deel door 10, 100, 1000, en ook met 0,1, 0,01 en 0,001. Bij Keer 10, 100, 1000: waarmee is vermenigvuldigd? moet je omgekeerd redeneren: welk getal hebben we gebruikt om van het ene getal naar het andere te komen. Bij Keer 10, 100, 1000: kies de uitkomst en de variant met delen kies je uit een aantal antwoorden, wat helpt om de verschuiving van de komma te controleren.
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Deel door 10, 100, 1000 · Delen door 10, 100, 1000: kies de uitkomst · Keer 10, 100, 1000: kies de uitkomst · Keer 10, 100, 1000: waarmee is vermenigvuldigd? · Vermenigvuldig met 0,1, 0,01, 0,001 · Vermenigvuldig met 10, 100, 1000
Deelbaarheid: zien of een getal deelbaar is
Je leert met korte regels zien of een getal deelbaar is door 2, 5, 9 of 10, zonder het uit te rekenen.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel gebruikt je kind eigenschappen van getallen om snel te zien of een getal deelbaar is, zonder het te delen. De bronnen voor deze oefentoets noemen geen vast getallenbereik voor deze groep, dus kijk vooral naar de opgaven zelf.
Veelgemaakte fout: de regel voor 2, 5 of 10 (kijk naar het laatste cijfer) wordt ook gebruikt bij 3, 4 of 9. Bij 4 kijk je naar de laatste twee cijfers, niet alleen naar het laatste. Bij 9 tel je de cijfers op. Bij een ontbrekend cijfer wordt ook vaak gegokt, terwijl een som van de cijfers snel uitkomst geeft.
In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:
- Deelbaarheidsregels: controleer de deelbaarheid
- Deelbaarheidsregels: ontbrekend cijfer
- Deelbaarheidsregels: door 2, 5 en 10
- Deelbaarheidsregels: door 6, 12, 15, 18
- Rest bij deling door 9 zonder te delen
- Rest bij deling door 9 in context: hoeveel blijven er over
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Deelbaarheidsregels: door 2, 5 en 10 · Deelbaarheidsregels: controleer de deelbaarheid · Deelbaarheidsregels: door 6, 12, 15, 18 · Deelbaarheidsregels: ontbrekend cijfer · Rest bij delen door 9 in context: hoeveel blijven er over · Rest bij deling door 9 zonder te delen
Onechte breuken en gemengde getallen
Het kind leert onechte breuken en gemengde getallen naar elkaar omzetten en zien hoeveel hele eenheden in een onechte breuk zitten.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze fase leert het kind dat een breuk als 12/4 meer dan één geheel kan zijn en dat dit ook als gemengd getal, zoals 1 1/2, geschreven kan worden. Het kerndoel noemt stambreuken, echte breuken, gemengde getallen en onechte breuken, met voorbeelden als 1/3, 2/5, 1 1/2 en 12/4. Uit de opgaven van deze oefentoets blijkt wat er in groep 8 van het kind gevraagd wordt: het omzetten tussen onechte breuk en gemengd getal, en het bepalen van het aantal hele delen in een onechte breuk.
Een veelgemaakte fout is het schrijven van een gemengd getal als één getal met de cijfers achter elkaar. Bijvoorbeeld: 2 3/4 wordt dan 23/4 in plaats van 11/4. Een andere fout is bij het omzetten het gehele deel vergeten. Het kind rekent dan 2 3/4 om tot 3/4 of 11/4 tot 4/4 zonder rest mee te nemen. Het helpt om te onthouden dat het gehele deel telt als een aantal vierden: 2 gehelen zijn 8 vierden, en 8 + 3 = 11.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor: onechte breuk omschrijven als gemengd getal, gemengd getal omschrijven als breuk, de ontbrekende teller bij een gemengd getal invullen, bepalen hoeveel gehelen er in een onechte breuk zitten, kiezen welke onechte breuk bij een gemengd getal hoort, en kiezen wat het gehele deel van een gemengd getal is. Een kind kan zo eerst met concrete plaatjes van repen of taarten werken en daarna overstappen op getallen.
Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);
Soorten opgaven:
Gemengd getal: de ontbrekende teller · Gemengd getal: kies de onechte breuk · Gemengd getal: kies het gehele deel · Onechte breuk: hoeveel gehelen? · Schrijf de onechte breuk als gemengd getal · Schrijf het gemengde getal als breuk
Breuken uitbreiden: gelijkwaardige breuken maken
Het kind leert een breuk uitbreiden: teller en noemer met hetzelfde getal vermenigvuldigen, zodat er een gelijkwaardige breuk met een grotere noemer ontstaat.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij uitbreiden schrijft het kind een breuk met een grotere noemer op, maar met dezelfde waarde. Bijvoorbeeld: 1/2 is gelijk aan 2/4, omdat teller en noemer allebei met 2 zijn vermenigvuldigd. Het kind houdt de breukwaarde gelijk en verandert alleen de schrijfwijze. Dit hoort bij het beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken uit de kerndoelen.
Een veelgemaakte fout is dat het kind bij de teller en de noemer niet hetzelfde getal gebruikt. Het kind vermenigvuldigt bijvoorbeeld alleen de noemer (1/2 wordt dan 1/4), of telt hetzelfde getal bij beide op (1/2 wordt dan 3/4). Zo verandert de waarde van de breuk. Het helpt om te vragen: "Is de nieuwe breuk nog even groot als de oude?"
In de oefentoets komt dit terug in de volgende soorten opgaven:
- Maak een gelijkwaardige breuk: het kind schrijft een breuk met een grotere noemer op die even groot is.
- Breuken uitbreiden: ontbrekende noemer: het kind vult de ontbrekende noemer in.
- Breuken uitbreiden: waarmee is vermenigvuldigd? het kind zoekt het getal dat is gebruikt.
- Breuken uitbreiden: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een uitbreiding klopt.
- Breuken uitbreiden: kies de factor: het kind kiest het juiste getal uit een aantal mogelijkheden.
- Breuken uitbreiden: vind de fout: het kind ontdekt en verbetert een verkeerde uitbreiding.
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;
Soorten opgaven:
Breuken uitbreiden: kies de factor · Breuken uitbreiden: ontbrekende noemer · Breuken uitbreiden: vind de fout · Breuken uitbreiden: waar of niet waar · Breuken uitbreiden: waarmee is vermenigvuldigd? · Maak een gelijkwaardige breuk
Breuk keer een geheel getal
Je kind leert een breuk met een heel getal vermenigvuldigen, bijvoorbeeld 3/4 × 6, en begrijpt wat de uitkomst betekent.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderwerp rekent het kind met breuken in concrete situaties, zoals een taart of een afstand die je een aantal keer aflegt. Het kind kan een breuk met een geheel getal vermenigvuldigen en de uitkomst controleren met een model of met getalrelaties. Het model kan bijvoorbeeld een reep zijn die in vierden is verdeeld, waarbij je telt hoeveel vierden er bij elkaar komen.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de noemer ook vermenigvuldigt, dus 1/4 × 4 wordt 4/16 in plaats van 1. Dit gebeurt vaak omdat het kind de breuk als twee losse getallen ziet, in plaats van als aantal delen van een geheel. Ook komt het voor dat het kind alleen de teller vermenigvuldigt en de noemer laat staan, of dat het antwoord groter of kleiner dan verwacht wordt zonder dat het kind dat controleert.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Vermenigvuldig een breuk met een geheel getal: de directe rekenopgave.
- Breuk maal getal: herhaald optellen: het kind telt dezelfde breuk meerdere keren op en ziet zo het verband met vermenigvuldigen.
- Breuk keer een getal: de ontbrekende teller: het kind vult het ontbrekende deel van de uitkomst in.
- Breuk keer een getal: kies de uitkomst: het kind kiest het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden.
- Breuk keer een getal: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven uitkomst klopt.
- Breuk keer een getal: vind de fout: het kind zoekt de fout in een uitgewerkte berekening.
Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.
Soorten opgaven:
Breuk maal getal: herhaald optellen · Breuk keer een getal: de ontbrekende teller · Breuk keer een getal: kies de uitkomst · Breuk keer een getal: vind de fout · Breuk keer een getal: waar of niet waar · Vermenigvuldig een breuk met een geheel getal
HOEVEEL PROCENT IS HET? DEEL EN GEHEEL VERGELIJKEN
Je leert uitrekenen welk percentage één getal is van een ander getal, en hoe dat samenhangt met breuken en verhoudingen.
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Vergelijken: verschil of keer zoveel
Je kind leert twee getallen op twee manieren vergelijken: met het verschil (hoeveel groter) en met de verhouding (hoeveel keer zo groot).
6 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel leert je kind verhoudingen herkennen in concrete situaties en die beredeneerd vergelijken. Er wordt gevraagd of iets hoeveel groter is, dus met een verschil, of hoeveel keer zo groot, dus met een verhouding. De context noemt geen specifiek getallenbereik voor deze groep, dus die afspraak vind je beter bij de leerkracht of in de methode.
Het typische misverstand is dat deze twee vragen door elkaar gaan. Als er gevraagd wordt hoeveel keer zo groot iets is, rekent een kind vaak het verschil uit. Bijvoorbeeld: 12 is 4 groter dan 8, maar 12 is 1,5 keer zo groot. Het helpt om hardop te zeggen wat er gevraagd wordt: "hoeveel erbij?" of "hoeveel keer?"
In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:
- Vergelijken met verschil: hoeveel groter is het ene getal dan het andere?
- Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zo groot is het ene getal dan het andere, ook als het in een verhaaltje staat?
- Een getal k keer zo groot: maak een getal een bepaald aantal keer zo groot.
- Kies het antwoord: kies bij "hoeveel keer zo groot" of "hoeveel groter" het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden.
Laat je kind bij elke opgave eerst kiezen welke vraag er gesteld wordt en pas daarna rekenen. Dat voorkomt de meeste fouten.
Aansluiting op het curriculum: herkennen van verhoudingen in concrete situaties;
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd vergelijken van verhoudingen;
Soorten opgaven:
Een getal k keer zo groot · Hoeveel groter een getal is: kies het antwoord · Hoeveel keer zo groot: kies het antwoord · Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zo groot · Vergelijken met quotiënt: hoeveel keer zoveel (verhaaltje) · Vergelijken met verschil: hoeveel groter
Opvolger en voorganger: één hoger of lager
Het kind leert bij een getal het getal dat er direct op volgt (opvolger) en het getal dat er direct voor komt (voorganger) te vinden, en die twee bij elkaar op te tellen.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel gaat het om de getallen die direct naast een gegeven getal liggen. De opvolger is het getal dat één groter is, de voorganger het getal dat één kleiner is. Bij 25 is de opvolger 26 en de voorganger 24. In de oefenopgaven van deze toets wordt dit gebruikt bij het optellen, aftrekken en vergelijken van getallen. De curriculumpunten noemen geen vast getallenbereik voor deze stof; de getalgroottes staan in de opgaven zelf.
Een veelgemaakte fout is de opvolger of voorganger zoeken door alleen het laatste cijfer te veranderen. Bij 39 wordt dan 30 of 38 genoemd, terwijl de opvolger 40 is en de voorganger 38. Ook bij 100 gaat het vaak mis: de voorganger is 99, niet 90. Het helpt om het getal echt één stap te laten lopen op een getallenlijn, ook als het kind dat later niet meer nodig heeft.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Welk getal is 1 groter en Welk getal is 1 kleiner: het kind schrijft het getal dat één hoger of lager is.
- Som van opvolger en voorganger: het kind telt de opvolger en de voorganger van een getal op. Het antwoord is altijd twee keer het oorspronkelijke getal, wat een handige controle is.
- Opvolger plus voorganger in de vorm van een meerkeuzevraag of een waar-of-niet-waar-opgave: het kind kiest het juiste antwoord of beoordeelt of een gegeven uitkomst klopt.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Som van opvolger en voorganger · Opvolger plus voorganger: kies het juiste antwoord · Opvolger plus voorganger: waar of niet waar · Welk getal is 1 groter · Welk getal is 1 kleiner
Kommagetallen: tienden, honderdsten en duizendsten
Je kind leert bij een kommagetal bepalen welk cijfer staat voor tienden, honderdsten of duizendsten, en wat de waarde van dat cijfer is.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij deze oefening leert het kind kommagetallen lezen en schrijven door naar de plaats van elk cijfer te kijken. In de oefentoets gaat het om tienden, honderdsten en duizendsten: het cijfer direct achter de komma is de tienden, het volgende de honderdsten, en daarna de duizendsten. De kerndoelen noemen vergelijken, ordenen en rekenen met getallen; het begrip van de plaatswaarde na de komma is daarvoor de basis. Dat verband is een suggestie van ons, geen eis uit het document.
Een veelgemaakte fout is dat kinderen de cijfers na de komma behandelen als een heel getal. Zo lijkt 0,45 groter dan 0,5, omdat 45 groter is dan 5. Het kind vergeet dan dat de 5 in 0,5 voor tienden staat, terwijl de 5 in 0,45 voor honderdsten staat. Ook 0,308 en 0,38 worden zo verward.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Zoek het cijfer van de honderdsten: het kind zoekt het cijfer op de juiste plaats na de komma.
- Plaatswaarde bij kommagetallen: waarde van een cijfer: het kind bepaalt de waarde van een cijfer in een getal, bijvoorbeeld 0,07 bij het cijfer 7 op de honderdsten.
- Plaatswaarde bij kommagetallen: uitgeschreven vorm: het kind zet een getal om in optellingen van tienden, honderdsten en duizendsten.
- Plaatswaarde: kies het cijfer van de duizendsten: het kind herkent het cijfer op de derde plaats na de komma.
- Decimaal getal: kies de waarde van het cijfer: het kind kiest uit een aantal antwoorden de juiste waarde van een cijfer.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Zoek het cijfer van de honderdsten · Decimaal getal: kies de waarde van het cijfer · Plaatswaarde bij kommagetallen: uitgeschreven vorm · Plaatswaarde bij kommagetallen: waarde van een cijfer · Plaatswaarde: kies het cijfer van de duizendsten
Kommagetallen aflezen en plaatsen op de getallenlijn
Het kind leert kommagetallen op een getallenlijn aflezen, het midden tussen twee getallen kiezen en de afstand tussen twee getallen bepalen.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert bij een kommagetal aan te wijzen waar het op de getallenlijn ligt, en omgekeerd het juiste getal te vinden bij een punt op de lijn. Ook leert het het midden tussen twee kommagetallen te bepalen en de afstand tussen twee getallen op de lijn te berekenen. Het gaat hierbij om het vergelijken en ordenen van getallen, een onderdeel van de bewerkingen in de kerndoelen.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de schaal van de getallenlijn niet goed leest. Als er tussen 0 en 1 bijvoorbeeld tien streepjes staan, is elk streepje een tiende, maar het kind telt soms de streepjes alsof elk streepje een heel getal is. Ook wordt een kommagetal soms gelezen als een geheel getal met een komma erbij, zodat 0,35 wordt verward met 0,5 of met 35. Een kind dat de plaatswaarde van de cijfers na de komma niet goed begrijpt, zal deze fouten vaker maken.
In de oefentoets komen opgaven voor zoals Lees het kommagetal af op de getallenlijn, waarbij het kind het getal bij een aangegeven punt opschrijft. Bij Kommagetallen op de getallenlijn: kies het midden en Kommagetallen op de getallenlijn: het midden moet het kind het getal in het midden van twee gegeven getallen vinden. Bij Kommagetallen op de getallenlijn: afstand en Decimalen op de getallenlijn: kies de afstand wordt gevraagd naar de afstand tussen twee punten op de lijn. Bij de antwoorden staat een uitwerking, zodat u samen met uw kind kunt nagaan waar het misging.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Decimalen op de getallenlijn: kies de afstand · Kommagetallen op de getallenlijn: afstand · Kommagetallen op de getallenlijn: kies het midden · Lees het kommagetal af op de getallenlijn · Kommagetallen op de getallenlijn: het midden
Afronden op tientallen en honderdtallen
Je kind leert een getal afronden op het dichtstbijzijnde tiental of honderdtal, bijvoorbeeld 347 naar 350 en 2.460 naar 2.500 (indien van toepassing: zie uitleg).
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze oefentoets gaat het om afronden op het dichtstbijzijnde tiental of honderdtal. Het kind kijkt naar het cijfer rechts van het gevraagde punt: is dat 5 of hoger, dan gaat het getal omhoog; is het lager, dan blijft het getal gelijk na het weglaten van de laatste cijfers. Zo wordt 347 bij afronden op tientallen 350, en bij afronden op honderdtallen 300.
Een veelvoorkomende fout is het afronden in één richting, altijd naar beneden of altijd naar boven, of het alleen naar het volgende tiental kijken zonder te controleren of het getal er echt dichtbij ligt. Ook wordt soms het verkeerde cijfer gekozen, bijvoorbeeld bij 3.456 naar het honderdtal kijkt het kind naar de tientallen in plaats van naar de tientallen en eenheden samen met de juiste positie. Kijk samen naar de positie van het cijfer dat bepaalt of je omhoog of omlaag gaat.
In de oefentoets komen twee soorten opgaven voor. Bij sommige opgaven moet het kind het antwoord zelf invullen, zoals "Rond af op het dichtstbijzijnde tiental" of "Rond af op het dichtstbijzijnde honderdtal". Bij andere opgaven kiest het kind de juiste uitkomst uit een aantal mogelijkheden, of beantwoordt het een uitspraak met waar of niet waar, zoals bij "Afronden op tientallen: waar of niet waar". Die laatste vorm helpt om fouten snel te ontdekken.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Afronden op tientallen: kies de uitkomst · Afronden op tientallen: waar of niet waar · Rond af op het dichtstbijzijnde tiental · Afronden op honderdtallen: kies de uitkomst · Rond af op het dichtstbijzijnde honderdtal
Afronden van decimale getallen op tienden en honderdsten
Je leert een decimaal getal afronden op tienden of op honderdsten, en controleren of een afgeronde uitkomst klopt.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel leer je een getal met komma afronden. Het past bij de rekenvormen uit het curriculum, zoals hoofdrekenen en schattend rekenen: een afgerond getal is vaak handig om een uitkomst snel te schatten. Het curriculum noemt hier geen vaste getallenreeks. In deze oefentoets gaat het om afronden op tienden (één cijfer achter de komma) en op honderdsten (twee cijfers achter de komma).
Een veelgemaakte fout is dat een kind het cijfer waarop wordt afgerond overneemt en de rest gewoon weglaat. Bijvoorbeeld: 3,46 wordt op tienden 3,4 in plaats van 3,5. Het kind kijkt dan niet naar het cijfer rechts van de afrondingsplaats. Een andere fout is dat het juiste cijfer wel wordt gevonden, maar het verkeerd wordt afgerond omdat het kind de richting vergeet.
In de oefentoets kom je deze soorten opgaven tegen:
- Rond af op tienden en Rond af op honderdsten: rond een getal af en schrijf het antwoord op.
- Afronden op tienden: kies de uitkomst: kies het juiste afgeronde antwoord uit een aantal mogelijkheden.
- Afronden op tienden: waar of niet waar: beoordeel of een gegeven afronding klopt.
- Afronden op tienden: vind de fout: zoek uit welke afronding fout is en waarom.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Afronden op tienden: kies de uitkomst · Afronden op tienden: vind de fout · Afronden op tienden: waar of niet waar · Rond af op honderdsten · Rond af op tienden
Tweecijferig getal keer 2 rekenen
Je kind leert een tweecijferig getal met 2 vermenigvuldigen, zoals 37 × 2, en de uitkomst controleren.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel vraagt dat leerlingen rekenvormen gebruiken: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine. Bij dit onderwerp gaat het om een tweecijferig getal maal 2, bijvoorbeeld 24 × 2 of 38 × 2. De oefenopgaven in deze toets laten zien hoe dat eruitziet. Het kerndoel noemt zelf geen specifiek getallenbereik voor groep 6; dat staat in de opgaven, niet in de tekst van het kerndoel.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de tientallen en de eenheden los van elkaar verdubbelt en vergeet de overgang mee te nemen. Bij 27 × 2 wordt bijvoorbeeld 20 × 2 = 40 en 7 × 2 = 14, en dan staat er 40 + 4 = 44 in plaats van 54. Het kind rekent dan wel correct, maar mist de tien uit de eenheden.
In de oefentoets komen verschillende soorten opgaven voor. Het kind rekent een tweecijferig getal met 2 uit, kiest de juiste uitkomst uit een aantal antwoorden, beoordeelt of een bewering waar of niet waar is en verdubbelt een getal. Zo oefent het kind het onderwerp vanuit verschillende kanten.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Een tweecijferig getal met 2 vermenigvuldigen · Vermenigvuldigen met 2: kies de juiste uitkomst · Vermenigvuldigen met 2: waar of niet waar · Verdubbelen: welk getal verdubbeld geeft dit getal? · Verdubbelen: hoeveel meer na verdubbelen van beide?
Cijferend vermenigvuldigen: stap voor stap
Het kind leert grote getallen onder elkaar vermenigvuldigen, met deelproducten die samen het eindantwoord geven.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert met de cijferende werkwijze vermenigvuldigen: een getal met meerdere cijfers onder elkaar zetten en de deelproducten per kolom berekenen en optellen. In deze oefentoets gaat het om getallen tot 100.000, waarbij ook met een vermenigvuldiger van twee cijfers wordt gewerkt. De kerndoelen noemen schriftelijk rekenen als één van de rekenvormen, maar geven geen exact getallenbereik per leerjaar; het bereik hierboven komt uit de opgaven die in deze oefentoets voorkomen.
Een veelvoorkomende fout is dat de deelproducten niet goed uitgelijnd worden. Wie het tweede deelproduct niet één plaats naar links zet, krijgt een uitkomst die op de verkeerde orde van grootte lijkt. Ook het onthouden van overgedragen tientallen gaat vaak mis, zeker als er meerdere kolommen achter elkaar moeten worden opgeteld.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Vermenigvuldig grote getallen onder elkaar: het kind rekent de hele som uit in kolommen.
- Cijferend vermenigvuldigen: het ontbrekende deelproduct: een deel van de berekening is ingevuld, het kind vindt het ontbrekende stuk.
- Vermenigvuldigen met twee cijfers: kies: het kind kiest de juiste uitkomst of de juiste opzet uit een aantal mogelijkheden.
- Cijferend vermenigvuldigen: kies het deelproduct: het kind herkent welk deelproduct bij welke stap hoort.
- Getallen tot 100.000: verhaalsom met vermenigvuldigen: de vermenigvuldiging wordt verpakt in een context, zodat het kind eerst moet bepalen welke bewerking nodig is.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Soorten opgaven:
Cijferend vermenigvuldigen: het ontbrekende deelproduct · Cijferend vermenigvuldigen: kies het deelproduct · Vermenigvuldig grote getallen onder elkaar · Vermenigvuldigen met twee cijfers: kies · Getallen tot 100.000: verhaalsom met vermenigvuldigen
Breuk en deling: van delen naar breuk
Het kind leert een deling van twee hele getallen als breuk schrijven, en een breuk als deling lezen, ook als het quotiënt een gemengd getal is.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert relaties leggen tussen breuken en delingen. Dat betekent dat het weet dat een breuk ook gelezen kan worden als een deling: 3 : 4 is hetzelfde als 3/4. De kerndoelen noemen geen getalsbereik voor deze relatie, dus dit blad zegt niet welke getallen daarbij horen. Wel laten de oefenopgaven zien wat er van het kind gevraagd wordt: een deling van twee hele getallen opschrijven als breuk en het antwoord als gemengd getal lezen.
De context noemt geen specifieke fout die vaak gemaakt wordt. De opgave Breuk als deling: vind de fout laat wel zien waar het om gaat: het kind moet herkennen wanneer een breuk en een deling niet bij elkaar passen.
In de oefentoets komen deze soorten opgaven voor:
- Schrijf de deling als breuk: een deling wordt omgezet in een breuk.
- Breuk als deling: quotiënt als gemengd getal: een breuk wordt gelezen als deling, en het antwoord wordt als gemengd getal geschreven.
- Breuk als deling: waar of niet waar: het kind beoordeelt of een bewering over breuk en deling klopt.
- Deling als breuk: kies de teller: het kind bepaalt welk getal in de teller hoort.
- Breuk als deling: vind de fout: het kind zoekt de fout in een uitwerking.
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken en delingen;
Soorten opgaven:
Breuk als deling: vind de fout · Breuk als deling: waar of niet waar · Schrijf de deling als breuk · Breuk als deling: quotiënt als gemengd getal · Deling als breuk: kies de teller
Breuken vereenvoudigen: delen door hetzelfde getal
Je leert een breuk vereenvoudigen door teller en noemer door hetzelfde getal te delen, zodat de breuk eenvoudiger wordt maar even groot blijft.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel vraagt dat leerlingen breuken beredeneerd vereenvoudigen, ordenen en vergelijken. In deze oefentoets gaat het om vereenvoudigen: het kind kijkt naar een breuk, zoekt een getal dat zowel in de teller als in de noemer past, en deelt beide erdoor. De waarde van de breuk verandert daarbij niet, alleen de manier waarop hij is geschreven. Het kerndoel noemt geen getallenbereik, dus dat hoeft hier niet te worden aangehouden.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind alleen de teller of alleen de noemer deelt. Ook komt het voor dat een kind beide getallen deelt door verschillende getallen, of dat het aftrekt in plaats van deelt. Dat gebeurt omdat het kind de breuk als twee losse getallen ziet in plaats van als één verhouding. Door bij elke stap te controleren of beide delingen hetzelfde getal zijn en of het getal in teller én noemer past, wordt die fout meestal kleiner.
In de oefentoets komen de volgende soorten opgaven voor:
- Vereenvoudig de breuk: de breuk is gegeven en het kind schrijft de vereenvoudigde vorm op.
- Breuken vereenvoudigen: waardoor is gedeeld? het kind ziet de oorspronkelijke en de vereenvoudigde breuk en bepaalt door welk getal is gedeeld.
- Breuken vereenvoudigen: ontbrekende noemer en kies de ontbrekende noemer: een deel van de breuk is ingevuld en het kind vult de andere in.
- Breuken vereenvoudigen: kies de teller: het kind kiest de juiste teller bij een gegeven noemer.
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;
Soorten opgaven:
Breuken vereenvoudigen: kies de ontbrekende noemer · Breuken vereenvoudigen: kies de teller · Breuken vereenvoudigen: ontbrekende noemer · Breuken vereenvoudigen: waardoor is gedeeld? · Vereenvoudig de breuk
Verhoudingen vereenvoudigen
Je kind leert een verhouding zoals 12:18 terugbrengen tot de eenvoudigste vorm, door beide getallen door dezelfde deler te delen.
5 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert verhoudingen herkennen in concrete situaties en ermee rekenen. Bij deze oefening gaat het om het vereenvoudigen van een verhouding: twee getallen die iets met elkaar vergelijken, zoals 12 : 18, herschrijven naar de kleinst mogelijke gehele getallen, in dit geval 2 : 3. De kerndoelen noemen daarbij het gebruik van verhoudingen met inzicht en flexibel, en het herkennen van verhoudingen in situaties. Voor deze oefentoets betekent dat vooral het werken met verhoudingen in de getallenreeks die bij groep 6 hoort; de precieze afbakening van het hele traject staat in de kerndoelen zelf.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind slechts één van de twee getallen deelt, of het verschil van de getallen probeert te verkleinen in plaats van de verhouding. Zo wordt 12 : 18 bijvoorbeeld 12 : 9 of 6 : 18, terwijl de verhouding dan niet meer klopt. Het helpt om te onthouden dat je altijd beide getallen door precies hetzelfde getal deelt, en dat je dit doet tot er geen gemeenschappelijke deler meer is.
In de oefentoets komen vijf soorten opgaven voor. Bij Vereenvoudig de verhouding schrijft het kind een verhouding in de eenvoudigste vorm. Bij Verhoudingen vereenvoudigen: verschillende eenheden moeten beide hoeveelheden eerst in dezelfde eenheid staan, bijvoorbeeld centimeters en meters. Bij waar of niet waar beoordeelt het kind of een gegeven vereenvoudiging klopt. Bij kies de deler kiest het kind de juiste deler uit een aantal mogelijkheden. Bij vind de fout zoekt het kind waar een uitwerking misgaat.
Aansluiting op het curriculum: herkennen van verhoudingen in concrete situaties;
Aansluiting op het curriculum: wendbaar en met inzicht gebruiken van en rekenen met verhoudingen;
Soorten opgaven:
Vereenvoudig de verhouding · Verhouding vereenvoudigen: kies de deler · Verhoudingen vereenvoudigen: vind de fout · Verhoudingen vereenvoudigen: waar of niet waar · Verhoudingen vereenvoudigen: verschillende eenheden
Kommagetallen vergelijken en ordenen
Het kind leert kommagetallen met elkaar vergelijken, van klein naar groot ordenen en bepalen welk getal het grootste of kleinste is.
4 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel leert het kind kommagetallen met elkaar te vergelijken en te ordenen. De kerndoelen noemen onder bewerkingen het vergelijken en ordenen van getallen. In deze oefentoets gaat het om kommagetallen: het kind moet kunnen zien welk getal groter of kleiner is, en getallen op volgorde zetten.
Een veelgemaakte fout is dat een kind het getal achter de komma als een heel getal behandelt. Dan lijkt 0,25 groter dan 0,3, omdat 25 groter is dan 3. Het kind kijkt dan niet naar de plaatswaarde van de cijfers achter de komma. Juist daarom is het handig om getallen naast elkaar te zetten en stap voor stap te vergelijken.
In de oefentoets komen de vier taaktypen voor die de sjablonen laten zien: twee kommagetallen vergelijken, een rijtje kommagetallen van klein naar groot rangschikken, het grootste getal kiezen uit een reeks, en beoordelen of een uitspraak over kommagetallen waar of niet waar is. Bij elk type kun je met je kind hardop uitleggen waarom het ene getal groter is dan het andere.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Kommagetallen vergelijken: kies het grootste · Kommagetallen vergelijken: waar of niet waar · Kommagetallen: vergelijk · Kommagetallen: rangschik van klein naar groot
Uitkomsten vooraf schatten met afronden
Je leert de uitkomst van een som vooraf schatten, bijvoorbeeld door de getallen af te ronden, en die schatting daarna vergelijken met de echte uitkomst.
4 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Schattend rekenen hoort bij de rekenvormen die in de kerndoelen genoemd worden, naast hoofdrekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine. Het kind leert vooraf een ruwe uitkomst bepalen voordat het precies gaat rekenen. In deze oefentoets gaat het om het afronden op honderdtallen: de getallen in een som worden eerst afgerond, zodat de som makkelijker te overzien is.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind maar één van de getallen afrondt, of dat het de getallen verschillend afrondt. Daardoor komt de schatting niet dicht bij de echte uitkomst. Ook wordt een schatting soms gezien als het exacte antwoord, terwijl het bedoeld is om te controleren of een precieze uitkomst redelijk is.
In de oefentoets komen de taken voor als Schat een som, Som schatten: kies de schatting, Schatten: kies de afronding op honderdtallen en Een som schatten in context: rond af op honderdtallen. Bij de keuzetaken kiest het kind de juiste schatting uit een aantal antwoorden. Bij de contexttaak past het de schatting toe op een verhaalsom, bijvoorbeeld over geld of aantallen.
Aansluiting op het curriculum: rekenvormen: hoofdrekenen, schattend rekenen, schriftelijk rekenen en rekenen met de rekenmachine;
Aansluiting op het curriculum: vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten;
Aansluiting op het curriculum: vooraf schatten van meetresultaten en uitkomsten;
Soorten opgaven:
Een som schatten in context: rond af op honderdtallen · Schat een som · Schatten: kies de afronding op honderdtallen · Som schatten: kies de schatting
Priemgetallen en samengestelde getallen herkennen
Je leert of een getal een priemgetal of een samengesteld getal is, en gebruikt daarbij delers van het getal.
4 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert van een getal bepalen of het alleen door 1 en zichzelf deelbaar is (priemgetal) of ook door andere getallen (samengesteld getal). Die kennis past bij het rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, waarvoor de kerndoelen rekenen en wiskunde het onderdeel "rekenwijzen" noemen. De kerndoelen geven in deze tekst geen concreet getallenbereik voor groep 6, dus dit blad zegt daar niets over.
Een veelgemaakte fout is dat kinderen oneven getallen automatisch priem noemen, bijvoorbeeld 9, 15 of 21. Die hebben wel een andere deler dan 1 en zichzelf. Ook wordt 1 soms als priemgetal gezien, terwijl het dat niet is. Het helpt om bij elk getal te vragen: door welk getal, behalve 1 en zichzelf, is dit deelbaar?
In de oefentoets zie je de volgende soorten opgaven:
- Priemgetal of samengesteld getal? Het kind beslist bij een getal welke van de twee het is.
- Samengesteld getal: de kleinste deler. Het kind zoekt de kleinste deler van een samengesteld getal die groter is dan 1.
- Priemgetallen: kies het priemgetal. Uit een reeks getallen kiest het kind het getal dat priem is.
- Samengesteld getal: waar of niet waar? Het kind beoordeelt een uitspraak over een samengesteld getal.
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Priemgetal of samengesteld getal? · Priemgetallen: kies het priemgetal · Samengesteld getal: de kleinste deler · Samengesteld getal: waar of niet waar
Breuken omzetten naar kommagetallen
Je leert een breuk omschrijven naar een kommagetal en zo de relatie tussen breuken en decimale getallen herkennen.
4 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel leert je kind een breuk om te zetten naar een kommagetal, en te zien dat breuk en kommagetal dezelfde hoeveelheid aanduiden. De kerndoelen vragen om relaties te leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten. Ze noemen geen getalsbereik. Wat er in deze oefentoets concreet geoefend wordt, lees je in de opgaven zelf.
Een veelgemaakte fout is dat een kind de cijfers van de breuk overneemt. Bijvoorbeeld: 3/4 wordt dan 3,4. Het kind ziet de noemer als een los getal en begrijpt niet dat de breuk een deling aangeeft. Ook kan een kind denken dat een kommagetal met meer cijfers altijd groter is, waardoor het 0,25 groter vindt dan 0,4.
In de oefentoets komen vier soorten opgaven voor:
- Schrijf de breuk als kommagetal: je kind schrijft een breuk als kommagetal.
- Breuk naar kommagetal: kies het kommagetal: je kind kiest uit een aantal kommagetallen het juiste bij een breuk.
- Breuk naar kommagetal: waar of niet waar: je kind beoordeelt of een gegeven omzetting klopt.
- Breuk naar kommagetal: vind de fout: je kind zoekt de fout in een uitgewerkte omzetting.
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten;
Soorten opgaven:
Breuk naar kommagetal: kies het kommagetal · Breuk naar kommagetal: vind de fout · Breuk naar kommagetal: waar of niet waar · Schrijf de breuk als kommagetal
Kommagetal omzetten naar breuk
Kiezen tussen breuk en kommagetal, en er een keuze in maken
4 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind leert een kommagetal als breuk schrijven en laat zien dat het decimale getal en de breuk dezelfde hoeveelheid aangeven. Het hoort bij het leggen van verbanden tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten. De kerndoelen geven hierbij geen getalsbereik aan, dus dit blad bepaalt niet hoe ver het gaat.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind de cijfers na de komma overneemt zonder op de plaatswaarde te letten. Bij 0,3 wordt dan bijvoorbeeld 3/1 of 1/3 genoteerd, in plaats van 3/10. Het kind ziet het getal als een reeks losse cijfers en niet als een deel van een geheel.
In de oefentoets komt dit terug in vier soorten opgaven:
- Schrijf het kommagetal als breuk: het kind zet het kommagetal zelf om in een breuk.
- Kies de breuk: het kind kiest uit een paar breuken de juiste bij het kommagetal.
- Waar of niet waar: het kind beoordeelt of een gegeven omzetting klopt.
- Vind de fout: het kind zoekt de fout in een omzetting die al is uitgeschreven.
Aansluiting op het curriculum: relaties leggen tussen breuken, decimale getallen, verhoudingen en procenten;
Soorten opgaven:
Kommagetal naar breuk: kies de breuk · Kommagetal naar breuk: vind de fout · Kommagetal naar breuk: waar of niet waar · Schrijf het kommagetal als breuk
Sprongen met tientallen op de getallenlijn
Je kind leert getallen op een getallenlijn plaatsen en er sprongen van tientallen mee maken, vooruit en achteruit.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Op de getallenlijn zet je kind getallen op hun plek en gebruikt de lijn om te zien hoe ver twee getallen uit elkaar liggen. In deze oefentoets gaat het om sprongen van tientallen: van een getal naar het getal tien, twintig of meer verder. De kerndoelen die hier gelden noemen geen apart getalsbereik voor groep 6, dus het bereik van de opgaven is wat de oefening zelf laat zien.
Veel fouten ontstaan doordat een kind per hokje telt in plaats van per tien te springen. Ook kan een kind bij een lijn met tientallen één stap als één tiental zien, of de schaal van de lijn verkeerd lezen als die niet bij 0 begint. Let daarom bij het oefenen op wat elk streepje op de lijn betekent.
In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:
- Sprong met tientallen op de getallenlijn: je kind vult de sprong in en zet het eindpunt op de lijn.
- Sprong met tientallen: kies het getal: je kind kiest welk getal na de sprong hoort.
- Sprong met tientallen: waar of niet waar: je kind controleert of een gegeven sprong klopt.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Sprong met tientallen op de getallenlijn · Sprong met tientallen: kies het getal · Sprong met tientallen: waar of niet waar
Vermenigvuldigen van een eencijferig getal met een tiental
Je kind leert een eencijferig getal vermenigvuldigen met een getal dat een veelvoud van tien is, zoals 3 × 40.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel rekent je kind met een getal van één cijfer, zoals 3, maar vermenigvuldigt het met een tiental, zoals 40 of 70. Het kan dit doen door te denken aan tientallen: 3 × 40 is hetzelfde als 3 keer 4 tientallen, dus 12 tientallen, en dat is 120. Het kan het ook als rekensom opschrijven. De curriculumpunten noemen vermenigvuldigen als een van de bewerkingen die het kind moet beheersen, zonder een specifiek getallenbereik voor deze groep.
Een veelgemaakte fout is dat het kind alleen het eencijferige deel vermenigvuldigt en de nul vergeet. Dan komt er 12 uit in plaats van 120. Ook kan het de nul achter het antwoord zetten of er juist twee nullen aan toevoegen, zoals 1200. Die fouten ontstaan doordat de nul in een som als een extra teken wordt gezien, terwijl hij aangeeft dat het om tientallen gaat.
In de oefentoets komen opdrachten voor van de soorten "Keer tientallen: waar of niet waar", "Vermenigvuldigen met een tiental" en "Keer tientallen: kies de uitkomst". Bij "waar of niet waar" beoordeelt het kind of een gegeven uitkomst klopt, bijvoorbeeld of 4 × 60 gelijk is aan 240. Bij "kies de uitkomst" kiest het kind het juiste antwoord uit een aantal mogelijkheden. Zo oefent het kind met het herkennen van de juiste uitkomst en het voorkomen van de nulfout.
Aansluiting op het curriculum: bewerkingen: vergelijken, ordenen, optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
Soorten opgaven:
Keer tientallen: kies de uitkomst · Keer tientallen: waar of niet waar · Vermenigvuldigen met een tiental
Even getallen: kun je het in twee gelijke delen splitsen?
Het kind leert herkennen of een getal tot 20 even is, doordat het in twee gelijke termen past.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
In deze oefentoets gaat het om getallen tot 20. Het kind leert een even getal te herkennen als een getal dat je in twee gelijke delen kunt splitsen, zoals 14 = 7 + 7. Zulke splitsingen van getallen tot 20 moeten vlot en uit het hoofd kunnen worden toegepast.
Een veelgemaakte fout is dat een kind een getal als even ziet omdat het ergens in een tafel voorkomt, of andersom. Ook kan een ongelijke splitsing zoals 9 = 4 + 5 verwarrend zijn, omdat de twee delen dicht bij elkaar liggen. Bij het controleren helpt het om echt na te gaan of de twee helften gelijk zijn.
Je ziet dit terug in drie soorten opgaven:
- Even getal als twee gelijke termen: kies, waarbij het kind het juiste antwoord uit een aantal keuzes aanwijst.
- Even getal als twee gelijke termen: waar of niet waar, waarbij het kind beslist of een uitspraak over een getal klopt.
- Even getal als twee gelijke termen, waarbij het kind zelf de gelijke termen invult.
Aansluiting op het curriculum: memoriseren van getalrelaties, splitsingen van getallen tot 20 en de tafels van vermenigvuldiging, en deze kennis vlot en wendbaar toepassen;
Soorten opgaven:
Even getal als twee gelijke termen · Even getal als twee gelijke termen: kies · Even getal als twee gelijke termen: waar of niet waar
Terugrekenen: van het resultaat naar het getal
Het kind leert een onbekend getal terugvinden door de bewerking om te keren, bijvoorbeeld door aftrekken te gebruiken als je wilt weten wat er bij een optelling is gebeurd.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij dit onderdeel moet het kind vanaf een eindresultaat terugrekenen naar het getal dat er eerst stond. Dat past bij het kerndoel over rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures. De context geeft geen getallenbereik op voor deze vaardigheid, dus dat laten we hier open.
Een veelgemaakte fout is dat het kind de bewerking dezelfde kant op uitvoert in plaats van omgekeerd. Bij een opgave als "ik denk aan een getal, ik tel er 7 bij op en krijg 15" wordt dan 15 + 7 gerekend in plaats van 15 − 7. Ook bij opgaven met twee stappen gaat het vaak mis door de volgorde: de laatste stap moet als eerste worden teruggedraaid.
In de oefentoets komen deze opdrachten voor in drie vormen:
- Omgekeerde bewerkingen: het gedachte getal, waarbij het kind het getal moet vinden dat in een keten van bewerkingen is gebruikt.
- Ik denk aan een getal: kies het, waarbij het kind kiest welk getal past bij de beschreven bewerkingen.
- Omgekeerde bewerkingen: kies het tussengetal, waarbij het kind het tussenresultaat in een keten van bewerkingen vindt.
Bij het oefenen helpt het om de opgave hardop terug te lezen en per stap te vragen: welke bewerking is hier gedaan, en wat doe ik om die ongedaan te maken?
Aansluiting op het curriculum: rekenwijzen: rekenen met eigenschappen van getallen en bewerkingen, en met standaardprocedures.
Soorten opgaven:
Ik denk aan een getal: kies het · Omgekeerde bewerkingen: het gedachte getal · Omgekeerde bewerkingen: kies het tussengetal
Breuken als deel van een verzameling
Breuken als deel van een verzameling leren kinderen het onderdeel van rekenen dat je breuken als getal laat zien: je kunt een stambreuk zoals 1/3 en een breuk zoals 2/5 lezen als een deel van een geheel of van een groep voorwerpen. Het kind leert bij een verzameling bepalen hoeveel voorwerpen het deel is.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kind kan in deze oefentoets bij een verzameling van voorwerpen aangeven welk deel of welk aantal er bij een breuk hoort. Het gaat om stambreuken, zoals 1/3, en om breuken met een teller groter dan 1, zoals 2/5 of 3/4 van een geheel. Het voorbeeld 1/3 wordt hieronder het meest gebruikt. De curriculumpunten noemen ook gemengde getallen zoals 1 1/2 en onechte breuken zoals 12/4, maar die komen in deze printbare toets niet voor in de opgavesoorten die hier beschreven worden.
Een veelvoorkomende fout is dat het kind bij a/b van een verzameling de breuk direct als 'a van de b' leest, zonder eerst de verzameling in gelijke delen te verdelen. Bijvoorbeeld: bij 2/5 van 10 voorwerpen neemt het kind 2 voorwerpen in plaats van eerst 10 in 5 gelijke groepen van 2 te verdelen en daarvan 2 groepen te nemen, dus 4 voorwerpen. Het kind houdt dan geen rekening met de grootte van het geheel.
In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:
- Eén deel van een verzameling: het kind kiest het getal dat hoort bij één deel, zoals 1/3 van een geheel.
- Breuk van een verzameling: het kind bepaalt a/b van het geheel, zoals 2/5 van een groep voorwerpen.
- Breuk van een verzameling, kies hoeveel voorwerpen: het kind kiest uit een aantal antwoorden hoeveel voorwerpen bij de breuk horen.
Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);
Soorten opgaven:
Breuk van een verzameling: kies hoeveel voorwerpen · Breuk van een verzameling: a/b van het geheel · Eén deel van een verzameling: kies het getal
Breuken aflezen op de getallenlijn
Je kind leert breuken zoals 1/3 en 1 1/2 aflezen en kiezen op een getallenlijn, en controleren of een breuk op de juiste plek staat.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het kerndoel vraagt dat een kind stambreuken (zoals 1/3), echte breuken (zoals 2/5), gemengde getallen (zoals 1 1/2) en onechte breuken (zoals 12/4) kan herkennen en gebruiken. Dit kerndoel beschrijft een langere periode, niet alleen groep 6. In deze oefentoets gaat het om de getallenlijn: welke breuk hoort bij een punt, en welk punt hoort bij een breuk.
Een veelgemaakte fout is denken dat een breuk met een groter getal onder de streep ook groter is, bijvoorbeeld dat 1/4 groter zou zijn dan 1/3. Een kind telt ook soms de streepjes op de lijn in plaats van te kijken naar de gelijke delen tussen twee hele getallen. Daardoor past de breuk die het kind noemt niet bij de plek op de lijn.
In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:
- Lees de breuk af op de getallenlijn: welke breuk hoort bij het aangegeven punt?
- Breuk op de getallenlijn: kies de breuk: kies de juiste breuk uit een aantal mogelijkheden.
- Breuk op de getallenlijn: waar of niet waar: beslis of de aangegeven plek voor de breuk klopt.
Aansluiting op het curriculum: stambreuken (1/3), echte breuken (2/5), gemengde getallen (1 1/2) en onechte breuken (12/4);
Soorten opgaven:
Breuk op de getallenlijn: kies de breuk · Breuk op de getallenlijn: waar of niet waar · Lees de breuk af op de getallenlijn
Breuken vergelijken en de grootste kiezen
Je kind leert breuken beredeneerd met elkaar vergelijken en uitleggen welke breuk de grootste is.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het onderdeel gaat over het beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken. In de oefentoets van groep 8 zie je vooral het vergelijken: welke van twee breuken is groter, en waarom. Het exacte getalbereik van de kerndoelen geldt voor een hele periode van meerdere leerjaren, dus de getallen in deze oefentoets geven het beste beeld van wat voor deze groep van belang is.
Een veelgemaakte fout is denken dat een breuk met een groter getal onder de streep ook groter is. Bij 1/8 en 1/4 ziet een kind dan 8 en denkt "dat is meer". Maar bij breuken met dezelfde noemer telt alleen de teller: de breuk met de grootste teller is het grootst, omdat de stukken even groot zijn en er dus meer ervan zijn.
In de oefentoets komen onder meer deze soorten opdrachten voor:
- Grotere breuk: kies de teller, waarbij het kind de juiste teller kiest zodat de breuk groter is.
- Breuken met gelijke noemer: vergelijk, waarbij het kind twee breuken met dezelfde noemer met elkaar vergelijkt.
- Breuken met gelijke noemer vergelijken: waar of niet waar, waarbij het kind beoordeelt of een uitspraak over de vergelijking klopt en kort uitlegt waarom.
Aansluiting op het curriculum: beredeneerd ordenen, vereenvoudigen en vergelijken van breuken;
Soorten opgaven:
Breuken met gelijke noemer vergelijken: waar of niet waar · Breuken met gelijke noemer: vergelijk · Grotere breuk: kies de teller
Breuken gelijknamig maken met de kleinste noemer
Je kind leert twee of meer breuken gelijknamig maken door een gemeenschappelijke noemer te zoeken, bij voorkeur de kleinste, en daarbij ook de teller aan te passen.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Bij deze vaardigheid rekent je kind met breuken in concrete situaties, bijvoorbeeld een pizza of een afstand, en ondersteunt het dat met een model, zoals een rechthoek of een getallenlijn, of met getalrelaties. De tekst van de kerndoelen noemt geen specifiek getalbereik. Wat voor groep 6 geldt, lees je daarom af uit de opgaven in deze oefentoets: het gaat om het gelijknamig maken van breuken waarvan je de gemeenschappelijke noemer moet vinden.
Een veelvoorkomende fout is dat een kind de noemers van beide breuken verandert, maar de teller niet, of alleen één van de twee breuken omrekent. Een andere fout is dat het kind de noemers gewoon bij elkaar optelt of vermenigvuldigt zonder te controleren of de breuken daarna echt dezelfde noemer hebben. Het kind ziet dan niet dat een breuk met een grotere noemer dezelfde waarde kan hebben als een breuk met een kleinere noemer, mits de teller meeschaalt.
In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:
- Gemeenschappelijke noemer: zoek de kleinste. Het kind bepaalt welke noemer beide breuken gemeen hebben en kiest de kleinste.
- Gemeenschappelijke noemer: kies de kleinste. Het kind krijgt meerdere mogelijke noemers en kiest de kleinste die voor beide breuken werkt.
- Gemeenschappelijke noemer: kies de teller. Het kind herschrijft de breuken met de gemeenschappelijke noemer en moet de juiste teller kiezen.
Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.
Soorten opgaven:
Gemeenschappelijke noemer: kies de teller · Gemeenschappelijke noemer: zoek de kleinste · Gemeenschappelijke noemer: kies de kleinste
Vermenigvuldigen met een breuk als schalen
Je kind leert dat vermenigvuldigen met een breuk een hoeveelheid vergroot of verkleint, en kan dat uitleggen aan de hand van een concrete situatie of een model.
3 opgavetypenWerkblad maken →
Beschrijving en opgavetypen
Het curriculumpunt vraagt dat leerlingen rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met getalrelaties. Het noemt geen specifiek getallenbereik. In deze oefentoets gaat het om het vermenigvuldigen van een getal met een breuk, en om inschatten wat er met de uitkomst gebeurt: wordt die groter of kleiner dan het oorspronkelijke getal?
Een veelgemaakte fout is de gedachte "vermenigvuldigen maakt altijd groter". Dat klopt bij hele getallen, maar niet bij een breuk die kleiner is dan 1. Een kind dat die regel ongemerkt meeneemt, zal bij 3/4 keer een getal denken dat het antwoord groter moet worden. Door te kijken naar wat de breuk doet (een deel nemen, of iets in stukken delen), wordt duidelijk waarom het antwoord kleiner wordt.
In de oefentoets komen drie soorten opgaven voor:
- Breuken vermenigvuldigen: vergelijk het product. Het kind vergelijkt twee producten zonder ze uit te rekenen, en beredeneert welke groter is.
- Schalen met breuk, vergelijking: waar of niet waar. Het kind beoordeelt een uitspraak over wat een breuk met een getal doet.
- Schalen met breuk, teller: kies het antwoord. Het kind kiest de juiste uitkomst bij een situatie waarin een breuk een hoeveelheid schaalt.
Aansluiting op het curriculum: rekenen met breuken in concrete situaties, ondersteund met een model of met behulp van getalrelaties.
Soorten opgaven:
Schalen met breuk, teller: kies het antwoord · Schalen met breuk, vergelijking: waar of niet waar · Breuken vermenigvuldigen: vergelijk het product